Bored o Boring? Ang Pagkakaiba ng -ed at -ing na Adjective sa Ingles
Bored or Boring? -ed and -ing Adjectives
Sa pahinang ito
Layunin
Pagkatapos ng araling ito, kaya mo nang pumili nang tama sa pagitan ng mga pares tulad ng bored / boring at interested / interesting para ilarawan kung ano ang nararamdaman ng tao at kung ano ang nagdudulot ng damdaming iyon.
Ang Pangunahing Ideya
Maraming damdamin ang may pares na adjective (pang-uri) na galing sa iisang pandiwa: bore → bored / boring, interest → interested / interesting. Magkamukha sila, pero magkasalungat ang direksyon nila.
Isipin mong ang damdamin ay isang mensaheng naglalakbay mula sa nagpapadala (sender) papunta sa tumatanggap (receiver). Ang mahaba at mabagal na pelikula ang nagpapadala ng damdamin. Ikaw, nakaupo sa sinehan at naghihikab, ang tumatanggap nito. Boring ang pelikula — ito ang nagpapadala ng damdamin. Bored ka — ikaw ang tumatanggap.
Kaya: ang -ing ay naglalarawan sa bagay (o tao) na nagdudulot ng damdamin. Ang -ed ay naglalarawan sa taong nakararamdam nito. Tanungin ang sarili: Nagpapadala ba ito o tumatanggap?
Mahalaga ito, dahil nababago ng maliit na hulapi ang buong mensahe. Normal na sabihin ang I'm bored. Tama rin ang gramatika ng I'm boring, pero ang ibig sabihin nito ay nakakainip kang kasama — malamang hindi iyan ang gusto mong sabihin!
Filipino at Ingles
Magandang balita: may ganitong pagkakaiba rin sa Filipino. Para sa taong nakararamdam, ginagamit natin ang salitang-ugat o ang mga anyong may na- / nag- / ma- (pagod, nalilito, nahihiya, nag-aalala). Para sa nagdudulot ng damdamin, ginagamit natin ang nakaka- (nakakapagod, nakakalito, nakakahiya). Kaya ang nakaka- ay katumbas ng -ing, at ang taong nakararamdam ay -ed.
| Filipino | Ingles |
|---|---|
| Nababagot ako. / Nakakabagot ang pelikula. | I'm bored. / The film is boring. |
| Pagod na kami. / Nakakapagod ang biyahe. | We're tired. / The journey is tiring. |
| Nalilito ang mga estudyante. / Nakakalito ang paliwanag. | The students are confused. / The explanation is confusing. |
| Nahiya ako. / Nakakahiya! | I was embarrassed. / It was embarrassing! |
| Nag-aalala si Nanay. / Nakakabahala ang balita. | Mom is worried. / The news is worrying. |
| Interesado ako sa sining. / Kawili-wili ang artikulo. | I'm interested in art. / The article is interesting. |
Kaya kapag nalilito ka, itanong: nakaka- ba ito? Kung oo → -ing. Mag-ingat sa Taglish na nakaka-bored: Ingles na -ed ang salitang nasa loob, kaya madaling lumabas ang It was so bored sa Ingles. Pangalawa, pandiwa sa Filipino ang nag-aalala, pero sa Ingles, kailangan mo ng adjective pagkatapos ng be: I'm worried, hindi I'm worry.
Anyo
| Pandiwa | -ed (nararamdaman ng tao) | -ing (nagdudulot ng damdamin) |
|---|---|---|
| bore | bored | boring |
| interest | interested | interesting |
| tire | tired | tiring |
| excite | excited | exciting |
| confuse | confused | confusing |
| embarrass | embarrassed | embarrassing |
| surprise | surprised | surprising |
| worry | worried | worrying |
Mga padron ng pangungusap
| Padron | Halimbawa |
|---|---|
| tao + be / feel / look + -ed adjective | I'm tired. / She looks worried. |
| -ed adjective + preposition | She's interested in art. / We're excited about the trip. |
| bagay + be + -ing adjective | The journey was tiring. |
| -ing adjective + pangngalan | It was a confusing email. |
Karaniwang preposition pagkatapos ng -ed adjective (tingnan ang A2-31): interested in, bored with / of, tired of, excited about, worried about, surprised by / at, embarrassed about, confused about.
Marami pang pares ang sumusunod sa parehong tuntunin: amazed / amazing, annoyed / annoying, relaxed / relaxing, frightened / frightening, disappointed / disappointing, exhausted / exhausting.
Gamit
1-ed Adjective: Ano ang Nararamdaman ng Tao
Gamitin ang anyong -ed para ilarawan ang damdamin ng tao (o ng hayop).
2-ing Adjective: Ano ang Nagdudulot ng Damdamin
Gamitin ang anyong -ing para ilarawan ang bagay, sitwasyon o tao na nagdudulot ng damdamin.
3Dalawang Anyo sa Iisang Sitwasyon
Madalas, inilalarawan ng isang pangungusap ang sanhi, at ng isa pa ang damdamin ng tao. Ito ang pinakamagandang paraan para makita ang pagkakaiba.
4-ing Adjective para sa Tao
Puwede ring -ing ang tao, kapag siya ang nagdudulot ng damdamin sa iba. Inilalarawan nito ang ugali niya o ang epekto niya sa iba — hindi ang nararamdaman niya.
Karaniwang Mali
Mga Bitag para sa mga Pilipino
1. I'm so boring para sa "naiinip ako". Isa ito sa pinakakilalang pagkakamali. Kapag wala kang magawa, bored ka. Ang boring ay ang nagdudulot ng pagkabagot — kaya kapag sinabi mong I'm boring, para mong sinabing nakakabagot kang kasama.
2. Ang Taglish na nakaka-bored at nakaka-excite. Sa Taglish, idinidikit natin ang nakaka- sa Ingles na -ed o sa pandiwa. Kapag isinalin pabalik sa Ingles, nananatili ang -ed. Pero sa Ingles, ang nakaka- ay laging -ing.
3. Worry bilang adjective. Pandiwa sa Filipino ang nag-aalala, kaya madalas lumabas ang pandiwang worry pagkatapos ng be. Pagkatapos ng be, kailangan ang adjective na worried. Kung pandiwa ang gusto mo, walang be: I worry, Don't worry.
Huwag Ipagkamali
-ed at -ing sa iisang tagpo — Iisang tagpo, dalawang direksyon ng damdamin.
-ing adjective at present continuous — Hindi pareho ang This game is boring (adjective) at ang Am I boring you? (present continuous ng pandiwang bore). Katangian ang inilalarawan ng adjective, hindi kilos na nangyayari ngayon. Tingnan ang A1-22.
-ed adjective at past na pandiwa — Puwedeng adjective ang bored (I was bored) o past ng pandiwang bore (The film bored me). Iisang damdamin ang inilalarawan nila mula sa magkaibang direksyon. Ang mga participle na nagpapaikli ng buong clause (the man standing there) ay nasa B2-09.
Baybay at Bigkas
- Pandiwang nagtatapos sa -e: idagdag ang -d, at alisin ang -e bago ang -ing: excite → excited / exciting, confuse → confused / confusing, tire → tired / tiring.
- worry → worried (y → i) pero worrying (manatili ang y bago ang -ing).
- May rr at ss ang embarrass: embarrassed, embarrassing.
- Tatlo ang tunog ng hulaping -ed: /d/ pagkatapos ng tunog na may boses (bored, tired, worried, surprised, confused); /t/ pagkatapos ng tunog na walang boses tulad ng /s/, /k/, /ʃ/ (embarrassed, shocked, relaxed); /ɪd/, isang dagdag na pantig, pagkatapos lang ng t o d (interested, excited). Iwasan ang bigkas na batay sa baybay na laging may "ed" (bor-ed, tir-ed): isang pantig lang ang bored /bɔːd/.
- Huwag ding kalimutan ang -d o -t sa dulo: kapag nawala ito, bore o tire ang maririnig. Tapusin nang malinaw ang katinig, kahit maikli lang.
- Karaniwang tatlong pantig ang interesting: /ˈɪntrəstɪŋ/, na nasa unang pantig ang diin ("IN-"). Kadalasan hindi binibigkas ang unang e. Iwasan ang "in-te-RES-ting" na nasa gitna ang diin.
- Nasa pangalawang pantig ang diin ng embarrassed /ɪmˈbærəst/ at confused /kənˈfjuːzd/. Sa confused, /z/ na may boses ang tunog bago ang -d, hindi "s".
Gintong Tuntunin
-ed = ang taong nakararamdam (tumatanggap). -ing = ang bagay o taong nagdudulot nito (nagpapadala) — ang nakaka- natin. I'm bored because the film is boring.
Mga Pagsasanay
A. Anyo
Isulat ang tamang anyo ng salita.
-
Kumpletuhin gamit ang tamang anyo ng confuse: The map was , so we got lost.
-
Kumpletuhin gamit ang tamang anyo ng worry: My parents were because I came home late.
-
Kumpletuhin gamit ang tamang anyo ng excite: The children are really about the trip.
-
Kumpletuhin gamit ang tamang anyo ng tire: A twelve-hour shift at the hospital is very .
-
Kumpletuhin gamit ang tamang anyo ng embarrass: I felt so when I called my teacher "Mum".Mum (UK); Mom (US)
-
Isulat ang -ing adjective: surprise
B. Kahulugan
Piliin ang sagot na tugma sa kahulugan.
-
Piliin ang tamang sagot: I'm … after work.
-
Piliin ang tamang sagot: Are you … in history?
-
Piliin ang tamang sagot: The ending of the film was very ….
-
Ano ang ibig sabihin? "Tom is boring."
C. Hanapin ang Mali
Itama ang mali. Kung tama na ang pangungusap, isulat ang correct.
-
I was so embarrassing when I fell over.
-
This book is really bored.
-
I'm interesting in modern art.
-
The results were worrying, so we called a doctor.
D. Sa Konteksto
Isulat ang tamang anyo ng salitang nasa panaklong.
Ana: How was the conference?
Ben: Honestly? The first talk was really 15 (bore). I nearly fell asleep. But the second one was very 16 (interest).
Ana: And how do you feel now?
Ben: 17 (tire)! It was a 18 (tire) day. And I'm a bit 19 (worry) about my presentation tomorrow.
E. Ikaw Naman
Isulat sa Ingles ang tungkol sa sarili mo.
-
Sumulat tungkol sa isang pelikula o libro: kung ano ang masasabi mo rito, at kung ano ang naramdaman mo.
-
Sumulat ng isang pangungusap tungkol sa isang bagay na nakakapagod para sa iyo, at isa tungkol sa isang bagay na interesado ka.
F. Halo-halong Balik-aral
Balikan ang mga naunang aralin.
-
A2-29 Who, Which, That at Where: Relative Clause sa Ingles, Madaling Paliwanag I watched a documentary was really interesting.
-
A1-10 Adjectives sa Ingles: Paano Maglarawan, Very o Too, at Tamang Puwesto Piliin ang tamang sagot: It was ….
-
A2-06 Comparatives sa Ingles: -er, More at Than, Madaling Paliwanag The second film was (boring) than the first one.
Mga sagot
A. Anyo
- confusing
- worried
- excited
- tiring
- embarrassed
- surprising
B. Kahulugan
- tired
- interested
- surprising
- Other people find Tom dull.
C. Hanapin ang Mali
- I was so embarrassed when I fell over.
- This book is really boring.
- I'm interested in modern art.
- ✓ The results were worrying, so we called a doctor.
D. Sa Konteksto
- boring
- interesting
- Tired
- tiring
- worried
E. Ikaw Naman
- The film was really exciting. I was surprised by the ending.
- Long meetings are tiring. I'm interested in old cars.
F. Halo-halong Balik-aral
- that / which
- an exciting game
- more boring
