SlowingoGramatika
A2 32 / 38

Who, Which, That at Where: Relative Clause sa Ingles, Madaling Paliwanag

Who, Which, That: Defining Relative Clauses

Sa pahinang ito
  1. Layunin
  2. Ang Pangunahing Ideya
  3. Filipino at Ingles
  4. Anyo
  5. Gamit
  6. Karaniwang Mali
  7. Mga Bitag para sa mga Pilipino
  8. Huwag Ipagkamali
  9. Baybay at Bigkas
  10. Gintong Tuntunin
  11. Mga Pagsasanay

Layunin

Pagkatapos ng araling ito, kaya mo nang pagsamahin ang dalawang pangungusap para sabihin nang eksakto kung aling tao, bagay o lugar ang tinutukoy mo — gamit ang who, which, that at where — at magbigay ng simpleng depinisyon tulad ng A nurse is someone who looks after sick people.

Ang Pangunahing Ideya

Minsan, hindi sapat ang pangngalan lang. The woman is my teacher. Aling babae? Sampu ang babae sa kuwarto! Kailangan natin ng dagdag na impormasyon para maituro ang tamang tao: The woman who is wearing the red coat is my teacher.

Ang dagdag na bahaging iyan ay tinatawag na relative clause. Isipin mo itong isang embudo (funnel). Pumapasok sa itaas ang sampung babae, pero isa lang ang lumalabas sa ibaba: ang nakasuot ng pulang coat. Sinasabi ng clause sa nakikinig kung alin mismo ang tinutukoy mo.

Nagsisimula ang clause sa isang relative word: who para sa tao, which para sa bagay, that para sa tao at bagay, at where para sa lugar. Dalawa ang trabaho ng salitang ito. Pinagdurugtong nito ang dalawang pangungusap, at pumapalit ito sa isang salita sa loob ng clause (he, she, it, them, there). Kaya hindi ka na nagdadagdag ng isa pang he, she o it: ang relative word na mismo ang taong iyon o bagay na iyon.

Filipino at Ingles

Sa Filipino, iisang pang-ugnay ang gamit natin para sa tao, bagay at hayop: ang na / -ng (ang babaeng nakasuot ng pulang coat, ang teleponong binili ko). Sa Ingles, kailangang pumili: who para sa tao, which para sa bagay. Ang that lang ang puwede sa dalawa. Para sa lugar, ang kung saan ang pinakamalapit sa where. Magandang balita: tulad ng Ingles, wala ring dagdag na panghalip sa loob ng clause sa Filipino — hindi natin sinasabing ang teleponong binili ko ito.

FilipinoIngles
ang babaeng nakasuot ng pulang coatthe woman who / that is wearing the red coat
ang teleponong binili kothe phone which / that I bought
asong takot sa pusaa dog that is scared of cats
ang restawran kung saan kami unang nag-datethe restaurant where we had our first date
ang lungsod na gusto kong bisitahinthe city that I want to visit (hindi where)

Tatlong bagay ang dapat pansinin. Una, dahil iisa ang na / -ng, madaling magamit ang which para sa tao — mali iyan sa Ingles. Pangalawa, maliit lang ang -ng, kaya minsan nakakalimutan natin ang relative word sa Ingles (I have a friend lives…); sa ganitong pangungusap, kailangan ito. Pangatlo, nagbabago ang pandiwa sa Ingles ayon sa pangngalan bago ang who (the man who lives, the people who live); sa Filipino, walang ganitong pagbabago.

Anyo

Pagpili ng relative word

PangngalanRelative wordHalimbawa
taowho / thatthe man who / that lives next door
bagay o hayopwhich / thatthe bus which / that goes to the airport
lugar (+ buong clause)wherethe café where we met

Pinapalitan ng relative word ang simuno (subject)

Dalawang pangungusapIsang pangungusap
I have a friend. She speaks four languages.I have a friend who speaks four languages.
This is the train. It goes to Oxford.This is the train that goes to Oxford.

Pinapalitan ng relative word ang layon (object)

Dalawang pangungusapIsang pangungusap
The film was great. We saw it last night.The film that we saw last night was great.
The man is my uncle. You met him at the party.The man who you met at the party is my uncle.

Pinapalitan ng where ang there (sa lugar na iyon)

Dalawang pangungusapIsang pangungusap
That's the hotel. We stayed there.That's the hotel where we stayed.

Walang dagdag na panghalip

TamaMali
the man who lives herethe man who he lives here
the book that I boughtthe book that I bought it
the town where I grew upthe town where I grew up there

Gamit

1Who at That para sa Tao

Gamitin ang who o that para sabihin kung aling tao ang tinutukoy mo. Mas karaniwan ang who para sa tao, lalo na sa pagsusulat.

The girl who sits next to me in class is from Canada.
Taga-Canada ang babaeng katabi ko sa klase.
babae → who, hindi which
Do you know anyone who can fix a laptop?
May kilala ka bang marunong mag-ayos ng laptop?
kailangan ang who; hindi puwedeng anyone can fix
The doctor that I saw yesterday was very kind.
Napakabait ng doktor na pinuntahan ko kahapon.
that: puwede rin sa tao
I have a cousin who works for a big tech company.
May pinsan akong nagtatrabaho sa isang malaking tech company.
-ng → who; works dahil isang pinsan

2Which at That para sa Bagay

Gamitin ang which o that para sa bagay at hayop. Sa pang-araw-araw na pananalita, mas karaniwan ang that.

The phone that I bought last week has stopped working.
Sira na ang teleponong binili ko noong isang linggo.
walang it pagkatapos ng bought
Is this the bus which goes to the city centre?
Ito ba ang bus na papunta sa sentro ng lungsod?
I found a website that has free recipes.
May nakita akong website na may libreng recipe.
We have a dog that is scared of cats.
May aso kaming takot sa pusa.
hayop → that o which
The trains which leave from platform 2 don't go to the airport.
Hindi pumupunta sa airport ang mga tren na umaalis sa platform 2.
trains → leave, walang -s

3Where para sa Lugar

Gamitin ang where kapag buo na ang clause kahit wala ang lugar: buo na ang we stayed, kaya the hotel where we stayed. Kung kailangan ng pandiwa ng layon (I visited it), gamitin ang that o which: the city that I visited.

This is the restaurant where we had our first date.
Ito ang restawran kung saan kami unang nag-date.
kung saan → where
I'd like to live in a town where everyone knows each other.
Gusto kong tumira sa isang bayan kung saan magkakakilala ang lahat.
The office where my mum works is next to the river.
Nasa tabi ng ilog ang opisinang pinagtatrabahuhan ng nanay ko.
mum (UK); mom (US)
Is there a shop near here where I can buy batteries?
May tindahan ba malapit dito kung saan puwede akong bumili ng baterya?
Rome is the city that I want to visit next.
Ang Rome ang susunod na lungsod na gusto kong bisitahin.
visit + layon → that, hindi where

4Depinisyon: someone who / something that / a place where

Napakagamit ng relative clause sa pagpapaliwanag ng salita, lalo na kapag hindi mo alam o hindi mo maalala ang salita.

A nurse is someone who looks after sick people.
Ang nurse ay isang taong nag-aalaga sa mga maysakit.
A dishwasher is a machine that washes plates and glasses.
Ang dishwasher ay makinang naghuhugas ng mga plato at baso.
A library is a place where you can borrow books.
Ang aklatan ay lugar kung saan puwede kang humiram ng libro.
A vet is a doctor who looks after animals.
Ang beterinaryo ay doktor na nag-aalaga sa mga hayop.
What do you call the thing that opens bottles?
Ano nga ang tawag sa bagay na pambukas ng bote?
magagamit kapag nakalimutan mo ang salita

5Pagtukoy kung Alin Mismo

Gumamit ng relative clause para pumili ng isang tao o bagay mula sa marami. Kapag wala ang clause, hindi alam ng nakikinig kung alin ang tinutukoy mo. Sumusunod ang pandiwa sa relative clause sa pangngalan bago ang who / which / that.

The woman who is wearing the red coat is my teacher.
Teacher ko ang babaeng nakasuot ng pulang coat.
The book that I'm reading at the moment is really good.
Ang ganda ng librong binabasa ko ngayon.
Where are the keys that were on the table?
Nasaan ang mga susing nasa mesa kanina?
keys → were
The people who live upstairs are very noisy.
Napakaingay ng mga nakatira sa itaas.
people → live
I can't find the photo that you sent me.
Hindi ko makita ang litratong ipinadala mo sa akin.
The man who lives upstairs is a chef.
Chef ang lalaking nakatira sa itaas.
the man → lives

Karaniwang Mali

❌The man who he lives next door is a pilot.
✅The man who lives next door is a pilot.
Pinapalitan na ng who ang he.
❌This is the cake that I made it.
✅This is the cake that I made.
Pinapalitan na ng that ang it.
❌The woman which works here is nice.
✅The woman who works here is nice.
Para sa tao: who o that, hindi which.
❌That's the shop where I bought it there.
✅That's the shop where I bought it.
Pinapalitan na ng where ang there.
❌The town where I live in is small.
✅The town where I live is small.
Kasama na sa where ang in. (Tama rin: The town that I live in.)
❌The city where I visited was beautiful.
✅The city that I visited was beautiful.
Kailangan ng visit ng layon, kaya hindi buo ang clause: gamitin ang that/which.
❌The people who works here are friendly.
✅The people who work here are friendly.
Sumusunod ang pandiwa sa pangngalan bago ang who (people → work).
❌A teacher is someone what teaches.
✅A teacher is someone who teaches.
Hindi ginagamit ang what pagkatapos ng ganitong pangngalan.

Mga Bitag para sa mga Pilipino

1. Which para sa tao. Dahil iisang na / -ng ang gamit natin para sa tao at bagay, madalas lumabas ang which kahit tao ang tinutukoy. Sa Ingles, para sa tao: who o that lang.

❌I want to thank the nurses which took care of my lola.
✅I want to thank the nurses who took care of my lola.
Tao ang nurses: who o that.
❌Our neighbour is the one which called the barangay.
✅Our neighbour is the one who called the barangay.
Tao ang the one dito: who o that.

2. Nawawalang relative word. Sa May kaibigan akong nakatira sa Dubai, maliit na -ng lang ang nagdurugtong, kaya minsan nawawala ang who / that sa Ingles. Kapag ang relative word ang simuno ng clause, hindi ito puwedeng alisin.

❌I have a friend lives in Dubai.
✅I have a friend who lives in Dubai. o I have a friend that lives in Dubai.
Kailangan ang who o that bilang simuno ng lives.
❌There's a jeepney goes straight to Cubao.
✅There's a jeepney that goes straight to Cubao.
Kailangan ang that bilang simuno ng goes.

3. Kung saan para sa lahat ng lugar. Dahil madalas nating gamitin ang kung saan, lumalabas ang where kahit kailangan ng pandiwa ang lugar bilang layon. Itanong: buo na ba ang clause kahit wala ang lugar? Kung hindi, gamitin ang that / which.

❌We loved the resort where we visited in Batangas.
✅We loved the resort that we visited in Batangas.
Kailangan ng visit ng layon: that o which.

4. Walang pagbabago ang pandiwa. Sa Filipino, pareho ang nakatira para sa isa o marami. Sa Ingles, sumusunod ang pandiwa sa pangngalan bago ang who.

❌My classmates who lives in Cavite always come late.
✅My classmates who live in Cavite always come late.
classmates → live, walang -s.

Huwag Ipagkamali

who sa tanong at who sa relative clause — Sa tanong, nagtatanong ang who. Sa relative clause, pinagdurugtong nito ang dalawang ideya, at karaniwang ayos ng pangungusap (hindi ng tanong) ang clause pagkatapos ng pangngalan. Tingnan ang A1-16.

Who lives next door?
Sino ang nakatira sa tabi?
tanong
The man who lives next door is a pilot.
Piloto ang lalaking nakatira sa tabi.
relative clause
Where did you meet her?
Saan mo siya nakilala?
tanong: did + simuno; babae ang siya → her
That's the café where we met.
Iyan ang café kung saan tayo nagkakilala.
relative clause: walang did

where at that/which para sa lugar — Gamitin ang where kapag buo na ang clause kahit wala ang lugar (we saw the dinosaurs there). Gamitin ang that / which kapag ang lugar mismo ang simuno o layon ng clause.

That's the museum where we saw the dinosaurs.
Iyan ang museo kung saan namin nakita ang mga dinosaur.
nakita namin sila roon
That's the museum that opened last year.
Iyan ang museong nagbukas noong isang taon.
ang museo ang nagbukas: that

Ang araling ito at ang mga susunod — Ang whose, when, at ang pag-alis ng who / that (the book I bought) ay nasa B1-20. Ang mga clause na may kuwit na nagdadagdag lang ng impormasyon (My brother, who lives in Rome, …) ay nasa B2-08.

Baybay at Bigkas

  • Walang kuwit sa paligid ng mga clause na ito: bahagi ng pangngalan ang relative clause. Kapag may kuwit, ibang uri ng clause ito at iba ang kahulugan — tingnan ang B2-08.
  • Karaniwang mahina ang that sa relative clause: /ðət/, halos walang patinig. Sa /ð/, ilagay nang bahagya ang dulo ng dila sa pagitan ng mga ngipin at hayaang mag-vibrate ang lalamunan. Iwasan ang "dat" na may matigas na d.
  • who = /huː/: hindi binibigkas ang w, at mahaba ang /uː/. Iwasan ang "wu" o "wo" na batay sa baybay.
  • which = /wɪtʃ/, kapareho ng tunog ng witch. Maikli ang /ɪ/ (hindi "wich" na may mahabang /iː/), at ang dulo ay /tʃ/ tulad ng ch sa church, hindi "s" o "ts".
  • where = /weə/ (UK), /wer/ (US): iisang pantig, hindi "we-re".
  • Bigkasin ang pangngalan at ang relative clause nito bilang isang grupo, nang walang hinto: the woman who lives upstairs | is a doctor.

Gintong Tuntunin

Tao → who / that. Bagay → which / that. Lugar → where, kapag buo na ang clause kahit wala ang lugar. Pinapalitan ng relative word ang tao, bagay o lugar — huwag nang idagdag ulit ang he, she, it o there. At tandaan: hindi tulad ng na / -ng, hindi puwede ang which para sa tao.

Mga Pagsasanay

A. Anyo

Ilagay ang tamang relative word, o pagsamahin ang dalawang pangungusap.

  1. A fridge is a machine keeps food cold.
  2. A dentist is someone takes care of your teeth.
  3. The people live next door are from Chile.
  4. Pagsamahin: I met a man. He plays in a band.
  5. Pagsamahin: This is the park. I go running there.
  6. Pagsamahin: The pizza was delicious. We ordered it.

B. Kahulugan

Piliin ang sagot na tugma sa kahulugan.

  1. Piliin ang tamang sagot: The woman … runs the café is very friendly.
  2. Piliin ang tamang sagot: This is the hotel … we stayed last summer.
  3. Piliin ang tamang sagot: Paris is the city … I'd most like to visit.
  4. Piliin ang tamang sagot: I lost the umbrella … you gave me.
  5. Aling pangungusap ang nagsasabi kung aling katrabaho ang tinutukoy?

C. Hanapin ang Mali

Itama ang mali. Kung tama na ang pangungusap, isulat ang correct.

  1. The boy who he broke the window ran away.
  2. Here is the email that you wanted it.
  3. The students which passed the test got a certificate.
  4. A library is a place where you can borrow books.

D. Sa Konteksto

Ilagay ang tamang relative word: who, which, that o where.

Looking for a house
Agent: This is the house 16 has a big garden. It's on the street 17 the new market is.
Sara: It's lovely. Is there a supermarket 18 is open late?
Agent: Yes, and the woman 19 owns it lives upstairs. She's very friendly.
Sara: Great. And is that the bus stop 20 I can get the bus to the city centre?

E. Ikaw Naman

Isulat sa Ingles.

  1. Magbigay ng depinisyon ng dalawang salita nang hindi binabanggit ang mga ito, gamit ang someone who, something that o a place where.
  2. Sumulat ng isang pangungusap tungkol sa isang tao o lugar na mahalaga sa iyo.

F. Halo-halong Balik-aral

Balikan ang mga naunang aralin.

  1. A1-16 Question Words sa Ingles: What, Where, When, Who, Why, How at Tamang Ayos ng Tanong
    Where you buy that jacket?
  2. A2-28 Used To sa Ingles: Paano Sabihin ang Dati Mong Gawi
    I like vegetables, but now I love them. (negatibo ng used to)
  3. A2-16 Present Perfect sa Ingles: Have You Ever…? Paano Pag-usapan ang Karanasan
    Have you ever (be) to the restaurant where they make that famous pizza?
Mga sagot

A. Anyo

  1. that / which
  2. who / that
  3. who / that
  4. I met a man who plays in a band. / I met a man that plays in a band.
  5. This is the park where I go running. / This is the park that I go running in. / This is the park which I go running in.
  6. The pizza that we ordered was delicious. / The pizza which we ordered was delicious. / The pizza we ordered was delicious.

B. Kahulugan

  1. who
  2. where
  3. that
  4. that
  5. The colleague who sits next to me is ill.

C. Hanapin ang Mali

  1. The boy who broke the window ran away. / The boy that broke the window ran away.
  2. Here is the email that you wanted. / Here is the email which you wanted. / Here is the email you wanted.
  3. The students who passed the test got a certificate. / The students that passed the test got a certificate.
  4. ✓ A library is a place where you can borrow books.

D. Sa Konteksto

  1. that / which
  2. where
  3. that / which
  4. who / that
  5. where

E. Ikaw Naman

  1. It's someone who cuts your hair. It's a place where you can watch films on a big screen.
  2. My grandmother is the person who taught me to cook.

F. Halo-halong Balik-aral

  1. did
  2. didn't use to / never used to
  3. been
App para sa AndroidMatuto Kahit Saan Google Play