Who, Which, That at Where: Relative Clause sa Ingles, Madaling Paliwanag
Who, Which, That: Defining Relative Clauses
Sa pahinang ito
Layunin
Pagkatapos ng araling ito, kaya mo nang pagsamahin ang dalawang pangungusap para sabihin nang eksakto kung aling tao, bagay o lugar ang tinutukoy mo — gamit ang who, which, that at where — at magbigay ng simpleng depinisyon tulad ng A nurse is someone who looks after sick people.
Ang Pangunahing Ideya
Minsan, hindi sapat ang pangngalan lang. The woman is my teacher. Aling babae? Sampu ang babae sa kuwarto! Kailangan natin ng dagdag na impormasyon para maituro ang tamang tao: The woman who is wearing the red coat is my teacher.
Ang dagdag na bahaging iyan ay tinatawag na relative clause. Isipin mo itong isang embudo (funnel). Pumapasok sa itaas ang sampung babae, pero isa lang ang lumalabas sa ibaba: ang nakasuot ng pulang coat. Sinasabi ng clause sa nakikinig kung alin mismo ang tinutukoy mo.
Nagsisimula ang clause sa isang relative word: who para sa tao, which para sa bagay, that para sa tao at bagay, at where para sa lugar. Dalawa ang trabaho ng salitang ito. Pinagdurugtong nito ang dalawang pangungusap, at pumapalit ito sa isang salita sa loob ng clause (he, she, it, them, there). Kaya hindi ka na nagdadagdag ng isa pang he, she o it: ang relative word na mismo ang taong iyon o bagay na iyon.
Filipino at Ingles
Sa Filipino, iisang pang-ugnay ang gamit natin para sa tao, bagay at hayop: ang na / -ng (ang babaeng nakasuot ng pulang coat, ang teleponong binili ko). Sa Ingles, kailangang pumili: who para sa tao, which para sa bagay. Ang that lang ang puwede sa dalawa. Para sa lugar, ang kung saan ang pinakamalapit sa where. Magandang balita: tulad ng Ingles, wala ring dagdag na panghalip sa loob ng clause sa Filipino — hindi natin sinasabing ang teleponong binili ko ito.
| Filipino | Ingles |
|---|---|
| ang babaeng nakasuot ng pulang coat | the woman who / that is wearing the red coat |
| ang teleponong binili ko | the phone which / that I bought |
| asong takot sa pusa | a dog that is scared of cats |
| ang restawran kung saan kami unang nag-date | the restaurant where we had our first date |
| ang lungsod na gusto kong bisitahin | the city that I want to visit (hindi where) |
Tatlong bagay ang dapat pansinin. Una, dahil iisa ang na / -ng, madaling magamit ang which para sa tao — mali iyan sa Ingles. Pangalawa, maliit lang ang -ng, kaya minsan nakakalimutan natin ang relative word sa Ingles (I have a friend lives…); sa ganitong pangungusap, kailangan ito. Pangatlo, nagbabago ang pandiwa sa Ingles ayon sa pangngalan bago ang who (the man who lives, the people who live); sa Filipino, walang ganitong pagbabago.
Anyo
Pagpili ng relative word
| Pangngalan | Relative word | Halimbawa |
|---|---|---|
| tao | who / that | the man who / that lives next door |
| bagay o hayop | which / that | the bus which / that goes to the airport |
| lugar (+ buong clause) | where | the café where we met |
Pinapalitan ng relative word ang simuno (subject)
| Dalawang pangungusap | Isang pangungusap |
|---|---|
| I have a friend. She speaks four languages. | I have a friend who speaks four languages. |
| This is the train. It goes to Oxford. | This is the train that goes to Oxford. |
Pinapalitan ng relative word ang layon (object)
| Dalawang pangungusap | Isang pangungusap |
|---|---|
| The film was great. We saw it last night. | The film that we saw last night was great. |
| The man is my uncle. You met him at the party. | The man who you met at the party is my uncle. |
Pinapalitan ng where ang there (sa lugar na iyon)
| Dalawang pangungusap | Isang pangungusap |
|---|---|
| That's the hotel. We stayed there. | That's the hotel where we stayed. |
Walang dagdag na panghalip
| Tama | Mali |
|---|---|
| the man who lives here | the man who he lives here |
| the book that I bought | the book that I bought it |
| the town where I grew up | the town where I grew up there |
Gamit
1Who at That para sa Tao
Gamitin ang who o that para sabihin kung aling tao ang tinutukoy mo. Mas karaniwan ang who para sa tao, lalo na sa pagsusulat.
2Which at That para sa Bagay
Gamitin ang which o that para sa bagay at hayop. Sa pang-araw-araw na pananalita, mas karaniwan ang that.
3Where para sa Lugar
Gamitin ang where kapag buo na ang clause kahit wala ang lugar: buo na ang we stayed, kaya the hotel where we stayed. Kung kailangan ng pandiwa ng layon (I visited it), gamitin ang that o which: the city that I visited.
4Depinisyon: someone who / something that / a place where
Napakagamit ng relative clause sa pagpapaliwanag ng salita, lalo na kapag hindi mo alam o hindi mo maalala ang salita.
5Pagtukoy kung Alin Mismo
Gumamit ng relative clause para pumili ng isang tao o bagay mula sa marami. Kapag wala ang clause, hindi alam ng nakikinig kung alin ang tinutukoy mo. Sumusunod ang pandiwa sa relative clause sa pangngalan bago ang who / which / that.
Karaniwang Mali
Mga Bitag para sa mga Pilipino
1. Which para sa tao. Dahil iisang na / -ng ang gamit natin para sa tao at bagay, madalas lumabas ang which kahit tao ang tinutukoy. Sa Ingles, para sa tao: who o that lang.
2. Nawawalang relative word. Sa May kaibigan akong nakatira sa Dubai, maliit na -ng lang ang nagdurugtong, kaya minsan nawawala ang who / that sa Ingles. Kapag ang relative word ang simuno ng clause, hindi ito puwedeng alisin.
3. Kung saan para sa lahat ng lugar. Dahil madalas nating gamitin ang kung saan, lumalabas ang where kahit kailangan ng pandiwa ang lugar bilang layon. Itanong: buo na ba ang clause kahit wala ang lugar? Kung hindi, gamitin ang that / which.
4. Walang pagbabago ang pandiwa. Sa Filipino, pareho ang nakatira para sa isa o marami. Sa Ingles, sumusunod ang pandiwa sa pangngalan bago ang who.
Huwag Ipagkamali
who sa tanong at who sa relative clause — Sa tanong, nagtatanong ang who. Sa relative clause, pinagdurugtong nito ang dalawang ideya, at karaniwang ayos ng pangungusap (hindi ng tanong) ang clause pagkatapos ng pangngalan. Tingnan ang A1-16.
where at that/which para sa lugar — Gamitin ang where kapag buo na ang clause kahit wala ang lugar (we saw the dinosaurs there). Gamitin ang that / which kapag ang lugar mismo ang simuno o layon ng clause.
Ang araling ito at ang mga susunod — Ang whose, when, at ang pag-alis ng who / that (the book I bought) ay nasa B1-20. Ang mga clause na may kuwit na nagdadagdag lang ng impormasyon (My brother, who lives in Rome, …) ay nasa B2-08.
Baybay at Bigkas
- Walang kuwit sa paligid ng mga clause na ito: bahagi ng pangngalan ang relative clause. Kapag may kuwit, ibang uri ng clause ito at iba ang kahulugan — tingnan ang B2-08.
- Karaniwang mahina ang that sa relative clause: /ðət/, halos walang patinig. Sa /ð/, ilagay nang bahagya ang dulo ng dila sa pagitan ng mga ngipin at hayaang mag-vibrate ang lalamunan. Iwasan ang "dat" na may matigas na d.
- who = /huː/: hindi binibigkas ang w, at mahaba ang /uː/. Iwasan ang "wu" o "wo" na batay sa baybay.
- which = /wɪtʃ/, kapareho ng tunog ng witch. Maikli ang /ɪ/ (hindi "wich" na may mahabang /iː/), at ang dulo ay /tʃ/ tulad ng ch sa church, hindi "s" o "ts".
- where = /weə/ (UK), /wer/ (US): iisang pantig, hindi "we-re".
- Bigkasin ang pangngalan at ang relative clause nito bilang isang grupo, nang walang hinto: the woman who lives upstairs | is a doctor.
Gintong Tuntunin
Tao → who / that. Bagay → which / that. Lugar → where, kapag buo na ang clause kahit wala ang lugar. Pinapalitan ng relative word ang tao, bagay o lugar — huwag nang idagdag ulit ang he, she, it o there. At tandaan: hindi tulad ng na / -ng, hindi puwede ang which para sa tao.
Mga Pagsasanay
A. Anyo
Ilagay ang tamang relative word, o pagsamahin ang dalawang pangungusap.
-
A fridge is a machine keeps food cold.
-
A dentist is someone takes care of your teeth.
-
The people live next door are from Chile.
-
Pagsamahin: I met a man. He plays in a band.
-
Pagsamahin: This is the park. I go running there.
-
Pagsamahin: The pizza was delicious. We ordered it.
B. Kahulugan
Piliin ang sagot na tugma sa kahulugan.
-
Piliin ang tamang sagot: The woman … runs the café is very friendly.
-
Piliin ang tamang sagot: This is the hotel … we stayed last summer.
-
Piliin ang tamang sagot: Paris is the city … I'd most like to visit.
-
Piliin ang tamang sagot: I lost the umbrella … you gave me.
-
Aling pangungusap ang nagsasabi kung aling katrabaho ang tinutukoy?
C. Hanapin ang Mali
Itama ang mali. Kung tama na ang pangungusap, isulat ang correct.
-
The boy who he broke the window ran away.
-
Here is the email that you wanted it.
-
The students which passed the test got a certificate.
-
A library is a place where you can borrow books.
D. Sa Konteksto
Ilagay ang tamang relative word: who, which, that o where.
Agent: This is the house 16 has a big garden. It's on the street 17 the new market is.
Sara: It's lovely. Is there a supermarket 18 is open late?
Agent: Yes, and the woman 19 owns it lives upstairs. She's very friendly.
Sara: Great. And is that the bus stop 20 I can get the bus to the city centre?
E. Ikaw Naman
Isulat sa Ingles.
-
Magbigay ng depinisyon ng dalawang salita nang hindi binabanggit ang mga ito, gamit ang someone who, something that o a place where.
-
Sumulat ng isang pangungusap tungkol sa isang tao o lugar na mahalaga sa iyo.
F. Halo-halong Balik-aral
Balikan ang mga naunang aralin.
-
A1-16 Question Words sa Ingles: What, Where, When, Who, Why, How at Tamang Ayos ng Tanong Where you buy that jacket?
-
A2-28 Used To sa Ingles: Paano Sabihin ang Dati Mong Gawi I like vegetables, but now I love them. (negatibo ng used to)
-
A2-16 Present Perfect sa Ingles: Have You Ever…? Paano Pag-usapan ang Karanasan Have you ever (be) to the restaurant where they make that famous pizza?
