Bored თუ Boring? -ed და -ing ზედსართავი სახელები ინგლისურად
Bored or Boring? -ed and -ing Adjectives
ამ გვერდზე
მიზანი
ამ გაკვეთილის შემდეგ სწორად აირჩევთ ისეთ წყვილებს შორის, როგორიცაა bored / boring და interested / interesting, როცა აღწერთ, რას გრძნობს ადამიანი და რა იწვევს ამ გრძნობას.
მთავარი იდეა
ბევრი გრძნობა ზედსართავი სახელების წყვილად არსებობს, რომლებიც ერთი ზმნიდან მოდის: bore → bored / boring, interest → interested / interesting. ერთმანეთს ჰგავს, მაგრამ საპირისპირო მიმართულებით მიუთითებს.
წარმოიდგინეთ, რომ გრძნობა წერილია, რომელიც გამგზავნიდან მიმღებამდე მიდის. გრძელი, ნელი ფილმი გრძნობას აგზავნის. თქვენ, კინოში მჯდომი და მთქნარებით, მას იღებთ. ფილმი არის boring – ის აგზავნის გრძნობას. თქვენ ხართ bored – თქვენ იღებთ გრძნობას.
ასე რომ: -ing აღწერს საგანს (ან ადამიანს), რომელიც გრძნობას იწვევს. -ed აღწერს ადამიანს, რომელსაც ეს გრძნობა აქვს. ჰკითხეთ საკუთარ თავს: ეს გამგზავნია თუ მიმღები?
ეს მნიშვნელოვანია, რადგან პატარა დაბოლოება მთელ აზრს ცვლის. I'm bored ჩვეულებრივი ფრაზაა. I'm boring-იც სწორი წინადადებაა, მაგრამ ნიშნავს, რომ სხვებს თქვენთან მოსაწყენი ჰგონიათ – ალბათ ეს არ გინდათ, რომ უთხრათ!
ქართული და ინგლისური
კარგი ამბავი: ქართულშიც ბევრი ასეთი წყვილია და ზუსტად ასე მუშაობს. „დაღლილი“ ადამიანია, „დამღლელი“ – სამუშაო; „დაინტერესებული“ ადამიანია, „საინტერესო“ – წიგნი; „მოწყენილი“ თქვენ ხართ, „მოსაწყენი“ – ფილმი. პრობლემა სხვაგანაა. ქართულად გრძნობას ხშირად ზმნით ან უქვემდებარო წინადადებით ვამბობთ: „მომბეზრდა“, „გამიკვირდა“, „აქ მოსაწყენია“. ინგლისურში კი ყოველთვის ქვემდებარე და be + ზედსართავი სახელი გჭირდებათ: I'm bored, I was surprised, It's boring here.
| ქართული | ინგლისური | რაშია განსხვავება? |
|---|---|---|
| დაღლილი ვარ. / სამსახური დამღლელია. | I'm tired. / My job is tiring. | აქ ერთნაირია: ადამიანი – -ed, მიზეზი – -ing |
| ისტორიით დაინტერესებული ხარ? | Are you interested in history? | ქართულად -ით, ინგლისურში in |
| ეს საინტერესო სტატიაა. | This is an interesting article. | აქ ერთნაირია: სტატია იწვევს ინტერესს |
| აქ მოსაწყენია. | It's boring here. | ქართულად ქვემდებარე არ არის; ინგლისურში it აუცილებელია |
| მომბეზრდა. | I'm bored. | ქართულად ზმნა; ინგლისურში be + -ed |
| ფასმა გამაკვირვა. | I was surprised by the price. | ქართულად ზმნა; ინგლისურში ხშირად be + -ed |
| ხვალინდელ გამოცდაზე ვღელავ. | I'm worried about the exam tomorrow. | „ღელვა“ შიშიცაა; excited მხოლოდ სასიამოვნო მოლოდინია |
მოკლედ: ადამიანი, რომელიც გრძნობს = -ed („დაღლილი“), ის, რაც გრძნობას იწვევს = -ing („დამღლელი“); და ინგლისურში ყოველთვის საჭიროა ქვემდებარე: I'm bored, It's boring.
ფორმა
| ზმნა | -ed (რას გრძნობს ადამიანი) | -ing (რა იწვევს გრძნობას) |
|---|---|---|
| bore | bored | boring |
| interest | interested | interesting |
| tire | tired | tiring |
| excite | excited | exciting |
| confuse | confused | confusing |
| embarrass | embarrassed | embarrassing |
| surprise | surprised | surprising |
| worry | worried | worrying |
წინადადების სქემები
| სქემა | მაგალითი |
|---|---|
| ადამიანი + be / feel / look + -ed ზედსართავი | I'm tired. / She looks worried. |
| -ed ზედსართავი + წინდებული | She's interested in art. / We're excited about the trip. |
| საგანი + be + -ing ზედსართავი | The journey was tiring. |
| -ing ზედსართავი + არსებითი სახელი | It was a confusing email. |
ხშირი წინდებულები -ed ზედსართავების შემდეგ (იხ. A2-31): interested in, bored with / of, tired of, excited about, worried about, surprised by / at, embarrassed about, confused about.
ამავე წესს მისდევს ბევრი სხვა წყვილიც: amazed / amazing, annoyed / annoying, relaxed / relaxing, frightened / frightening, disappointed / disappointing, exhausted / exhausting.
გამოყენება
1-ed ზედსართავები: რას გრძნობს ადამიანი
-ed ფორმა გამოიყენეთ ადამიანის (ან ცხოველის) გრძნობების აღსაწერად.
2-ing ზედსართავები: რა იწვევს გრძნობას
-ing ფორმა გამოიყენეთ საგნის, სიტუაციის ან ადამიანის აღსაწერად, რომელიც გრძნობას იწვევს.
3ორივე ფორმა ერთ სიტუაციაში
ხშირად ერთი წინადადება მიზეზს აღწერს, მეორე კი ადამიანის გრძნობას. ასე სხვაობა ყველაზე კარგად ჩანს.
4-ing ზედსართავები ადამიანებზე
ადამიანიც შეიძლება იყოს -ing, როცა სხვებში იწვევს გრძნობას. ეს მის ხასიათს ან სხვებზე გავლენას აღწერს – და არა იმას, რას გრძნობს თავად.
ხშირი შეცდომები
მახეები ქართულად მოლაპარაკეებისთვის
1. „მოსაწყენია“ → I'm boring. ქართულად ვამბობთ „მოსაწყენია“ ან „მომბეზრდა“, როცა საქმე არაფერი გვაქვს. „მოსაწყენი“ კი boring-ია, და ქვემდებარედ ხშირად I-ს ვსვამთ. ასე გამოდის I'm boring – ანუ „მოსაწყენი ადამიანი ვარ“. თუ თქვენ გრძნობთ, თქვით I'm bored.
2. „აქ მოსაწყენია“ → Is boring here. ქართულ წინადადებას „აქ მოსაწყენია“, „საინტერესო იყო“ ქვემდებარე არ აქვს. ინგლისურში ქვემდებარე აუცილებელია: თუ სხვა არაფერია, ჩასვით it.
3. „ვღელავ“ → I'm excited. „აღელვებული ვარ“ ქართულად სასიამოვნო მოლოდინსაც ნიშნავს და შიშსაც. ინგლისური excited მხოლოდ სასიამოვნოა („მოუთმენლად ველი“). თუ გეშინიათ, თქვით worried ან nervous.
4. „-ით დაინტერესებული“ → interested with. ქართულად ვამბობთ „ასტრონომიით დაინტერესებული“ (-ით), და ბევრი ამას with-ად თარგმნის. Interested-ის შემდეგ ყოველთვის in დგას.
არ აგერიოთ
-ed და -ing ერთი და იმავე სცენაზე – ერთი სცენა, გრძნობის ორი მიმართულება.
-ing ზედსართავი თუ Present Continuous – This game is boring (ზედსართავი) არ არის იგივე, რაც Am I boring you? (ზმნა bore-ის Present Continuous, ანუ განგრძობითი აწმყო). ზედსართავი თვისებას აღწერს და არა ახლა მიმდინარე მოქმედებას. იხ. A1-22.
-ed ზედსართავი თუ წარსულის ზმნა – Bored შეიძლება იყოს ზედსართავი (I was bored) ან ზმნა bore-ის წარსული (The film bored me). ორივე ერთსა და იმავე გრძნობას აღწერს, სხვადასხვა მხრიდან. მიმღეობები, რომლებიც მთელ დამოკიდებულ წინადადებას ამოკლებს (the man standing there), B2-09-შია.
მართლწერა და გამოთქმა
- -e-ზე დაბოლოებულ ზმნებს უმატებთ -d-ს, -ing-ის წინ კი -e იკარგება: excite → excited / exciting, confuse → confused / confusing, tire → tired / tiring.
- worry → worried (y → i), მაგრამ worrying (-ing-ის წინ y რჩება).
- embarrass-ში ორი r-ია და ორი s: embarrassed, embarrassing.
- -ed დაბოლოებას სამი წარმოთქმა აქვს: /d/ – მჟღერი ბგერების შემდეგ (bored, tired, worried, surprised, confused); /t/ – ყრუ ბგერების შემდეგ, როგორიცაა /s/, /k/, /ʃ/ (embarrassed, shocked, relaxed); /ɪd/ – დამატებითი მარცვალი, მხოლოდ t-ს ან d-ს შემდეგ (interested, excited). ქართულად ყველაფერს ისე ვკითხულობთ, როგორც იწერება, ამიტომ surprised-ს ან relaxed-ს ბოლოში ზედმეტ „ედ“ მარცვალს ნუ დაუმატებთ: ორივე ორმარცვლიანია (sur-prised, re-laxed).
- interesting ჩვეულებრივ სამმარცვლიანია: /ˈɪntrəstɪŋ/, მახვილი პირველ მარცვალზე. პირველი e ხშირად საერთოდ არ ისმის. ბოლოს /ŋ/ – ცხვირისმიერი ბგერაა, ენის უკანა ნაწილი სასას ეხება; ბოლოში „გ“-ს ნუ დაუმატებთ.
ოქროს წესი
-ed = ადამიანი, რომელიც გრძნობს (მიმღები). -ing = საგანი ან ადამიანი, რომელიც გრძნობას იწვევს (გამგზავნი). I'm bored because the film is boring. და არ დაგავიწყდეთ ქვემდებარე: „მოსაწყენია“ → It's boring.
სავარჯიშოები
A. ფორმა
1–5 დავალებებში ჩასვით მოცემული ზმნის სწორი ფორმა.
-
ჩასვით confuse-ის სწორი ფორმა: The map was , so we got lost.
-
ჩასვით worry-ის სწორი ფორმა: My parents were because I came home late.
-
ჩასვით excite-ის სწორი ფორმა: The children are really about the trip.
-
ჩასვით tire-ის სწორი ფორმა: A twelve-hour shift at the hospital is very .
-
ჩასვით embarrass-ის სწორი ფორმა: I felt so when I called my teacher "Mum".Mum (UK); Mom (US)
-
დაწერეთ -ing ზედსართავი: surprise
B. მნიშვნელობა
აირჩიეთ ვარიანტი, რომელიც სიტუაციას შეესაბამება.
-
აირჩიეთ სწორი პასუხი: I'm … after work.
-
აირჩიეთ სწორი პასუხი: Are you … in history?
-
აირჩიეთ სწორი პასუხი: The ending of the film was very ….
-
რას ნიშნავს? "Tom is boring."
C. იპოვეთ შეცდომა
ყოველ წინადადებაში ერთი შეცდომაა, ან წინადადება სწორია. დაწერეთ გასწორებული წინადადება ან დაწერეთ correct.
-
I was so embarrassing when I fell over.
-
This book is really bored.
-
I'm interesting in modern art.
-
The results were worrying, so we called a doctor.
D. კონტექსტში
შეავსეთ დიალოგში გამოტოვებული სიტყვები: ფრჩხილებში მოცემული ზმნისგან შექმენით სწორი ზედსართავი.
Ana: How was the conference?
Ben: Honestly? The first talk was really 15 (bore). I nearly fell asleep. But the second one was very 16 (interest).
Ana: And how do you feel now?
Ben: 17 (tire)! It was a 18 (tire) day. And I'm a bit 19 (worry) about my presentation tomorrow.
E. თქვენი ჯერი
დაწერეთ ინგლისურად.
-
დაწერეთ ფილმზე ან წიგნზე: როგორი იყო და როგორ გრძნობდით თავს.
-
დაწერეთ ერთი წინადადება იმაზე, რაც დამღლელად მიგაჩნიათ, და ერთი – იმაზე, რითიც დაინტერესებული ხართ.
F. შერეული გამეორება
გაიმეორეთ წინა გაკვეთილები.
-
A2-29 Who, Which, That და Where: მიმართებითი დამოკიდებული წინადადებები ინგლისურად I watched a documentary was really interesting.
-
A1-10 ზედსართავი სახელი ინგლისურში (adjectives): very, quite, too და ანტონიმები აირჩიეთ სწორი პასუხი: It was ….
-
A2-06 შედარებითი ხარისხი ინგლისურად: -er, more, than (Comparatives ქართულად) The second film was (boring) than the first one.
პასუხები
A. ფორმა
- confusing
- worried
- excited
- tiring
- embarrassed
- surprising
B. მნიშვნელობა
- tired
- interested
- surprising
- Other people find Tom dull.
C. იპოვეთ შეცდომა
- I was so embarrassed when I fell over.
- This book is really boring.
- I'm interested in modern art.
- ✓ The results were worrying, so we called a doctor.
D. კონტექსტში
- boring
- interesting
- Tired
- tiring
- worried
E. თქვენი ჯერი
- The film was really exciting. I was surprised by the ending.
- Long meetings are tiring. I'm interested in old cars.
F. შერეული გამეორება
- that / which
- an exciting game
- more boring
