SlowingoДүрэм
A2 33 / 38

Bored уу, boring уу? -ed ба -ing тэмдэг нэрийг монголоор тайлбарлав

Bored or Boring? -ed and -ing Adjectives

Энэ хуудсанд
  1. Зорилго
  2. Гол санаа
  3. Монгол хэл ба англи хэл
  4. Бүтэц
  5. Хэрэглээ
  6. Түгээмэл алдаа
  7. Монголчуудад тохиолддог урхи
  8. Бүү андуураарай
  9. Зөв бичих ба дуудлага
  10. Алтан дүрэм
  11. Дасгал

Зорилго

Энэ хичээлийн дараа та bored / boring, interested / interesting гэх мэт хосуудаас зөвийг нь сонгож, хүн юу мэдэрч байгаа, тэр мэдрэмжийг юу төрүүлж байгааг зөв хэлж чадна.

Гол санаа

Олон мэдрэмж нэг үйл үгээс гарсан хоёр тэмдэг нэрээр хос болж ирдэг: bore → bored / boring, interest → interested / interesting. Төстэй харагддаг ч эсрэг тийш заадаг.

Мэдрэмжийг илгээгчээс хүлээн авагч руу явдаг захидал гэж төсөөлөөрэй. Урт, удаан кино мэдрэмжийг илгээнэ. Кино театрт суугаад эвшээж буй та түүнийг хүлээн авна. Кино бол boring – мэдрэмжийг илгээгч. Та бол bored – хүлээн авагч.

Тэгэхээр: -ing хэлбэр мэдрэмжийг төрүүлж буй юм, хүнийг тодорхойлно. -ed хэлбэр мэдрэмжийг мэдэрч буй хүнийг тодорхойлно. Өөрөөсөө асуугаарай: энэ илгээгч үү, хүлээн авагч уу?

Жижиг дагавар бүх утгыг өөрчилдөг. I'm bored гэдэг нь энгийн, байнга хэлдэг өгүүлбэр. I'm boring ч дүрмийн хувьд зөв, гэхдээ «бусад хүн намайг уйтгартай гэж боддог» гэсэн утгатай – та үүнийг хэлэхийг хүсэхгүй байх!

Монгол хэл ба англи хэл

Монголоор мэдрэмжийг ихэвчлэн үйл үгээр хэлдэг: «Би уйдаж байна», «Ээж санаа зовж байна», «Хүүхдүүд догдолж байна». Англиар энд be + -ed тэмдэг нэр: I'm bored, She's worried. Тиймээс «зовж байна»-г am worry гэж үйл үгээр орчуулах хүсэл төрдөг. Мэдрэмж төрүүлэгчийг монголоор «-тай», «-мээр», «-аасан» гэсэн хэлбэрээр хэлдэг: «уйтгартай кино», «ичмээр явдал», «ядраасан аялал» – англиар -ing. Бас нэг онцлог: «уйтгартай», «сонирхолтой» гэдэг нь мэдэрч буй хүнд ч, мэдрэмж төрүүлэгчид ч хэрэглэгддэг. «Уйтгартай байна», «Сонирхолтой юм» гэхэд өгүүлэгдэхүүнийг ихэвчлэн хэлдэггүй тул «би уйдаж байна» ч, «энэ уйтгартай» ч гэсэн утгатай. Англиар хэн мэдэрч, юу төрүүлж байгааг заавал ялгана.

МонголоорАнглиарЮу өөр вэ
Би уйдаж байна.I'm bored.монгол үйл үг → be + -ed
Кино уйтгартай байсан.The film was boring.төрүүлэгч → -ing
Уйтгартай байна.I'm bored. / It's boring.монголоор өгүүлэгдэхүүнийг хэлдэггүй; англиар хэн / юу гэдгээ сонгоно
Тэр шалгалтаасаа санаа зовж байна.She's worried about her exam.She's worry биш: be + -ed
Би түүхийг сонирхдог.I'm interested in history.interested + in
Удаан нислэг ядраасан, бид ядарсан.The flight was tiring, so we were tired.энд адилхан: «-аасан» (бусдыг ядраах) ≈ -ing, «-сан» (өөрөө ядрах) ≈ -ed
Тэр багш сонирхолтой.That teacher is interesting.хүн ч -ing байж болно: бусдад нөлөөлдөг

Товчхондоо: мэдэрч буй хүн (монголоор ихэвчлэн «-ж байна») = be + -ed; мэдрэмж төрүүлэгч («-тай», «-мээр», «-аасан») = -ing.

Бүтэц

Үйл үг-ed (хүн юу мэдэрч байна)-ing (мэдрэмжийг юу төрүүлж байна)
boreboredboring
interestinterestedinteresting
tiretiredtiring
exciteexcitedexciting
confuseconfusedconfusing
embarrassembarrassedembarrassing
surprisesurprisedsurprising
worryworriedworrying

Өгүүлбэрийн загвар

ЗагварЖишээ
хүн + be / feel / look + -ed тэмдэг нэрI'm tired. / She looks worried.
-ed тэмдэг нэр + угтвар үгShe's interested in art. / We're excited about the trip.
юм + be + -ing тэмдэг нэрThe journey was tiring.
-ing тэмдэг нэр + нэр үгIt was a confusing email.

-ed тэмдэг нэрийн дараах түгээмэл угтвар үг (A2-31-ийг үзнэ үү): interested in, bored with / of, tired of, excited about, worried about, surprised by / at, embarrassed about, confused about.

Бусад олон хос ижил дүрэмтэй: amazed / amazing, annoyed / annoying, relaxed / relaxing, frightened / frightening, disappointed / disappointing, exhausted / exhausting.

Хэрэглээ

1-ed тэмдэг нэр: хүн юу мэдэрч байна

Хүн (эсвэл амьтан) юу мэдэрч байгааг -ed хэлбэрээр хэлнэ. Монголоор энд ихэвчлэн «-ж байна», «-сан» гэсэн үйл үг гардаг.

I'm so bored. There's nothing to do.
Би их уйдаж байна. Хийх юм алга.
«уйдаж байна» → I'm bored
She was really surprised when she saw the price.
Тэр үнийг хараад үнэхээр гайхсан.
«гайхсан» → was surprised
Are you interested in photography?
Та гэрэл зураг сонирхдог уу?
«сонирхдог» → be interested in
The kids are excited about the holiday.
Хүүхдүүд амралтаа хүлээгээд догдолж байна.
holiday (UK), vacation (US)
He looked confused, so I explained it again.
Тэр юу ч ойлгоогүй юм шиг харагдсан тул би дахин тайлбарласан.
look + -ed
My dad gets worried if I don't answer my phone.
Би утсаа авахгүй бол аав минь санаа зовдог.
«санаа зовдог» → gets worried

2-ing тэмдэг нэр: мэдрэмжийг юу төрүүлж байна

Мэдрэмж төрүүлж буй юм, нөхцөл байдал, хүнийг -ing хэлбэрээр тодорхойлно.

The lecture was so boring that I nearly fell asleep.
Лекц тэгтлээ уйтгартай байсан болохоор би унтчихах шахсан.
лекц төрүүлэгч → boring
This is a really interesting article.
Энэ үнэхээр сонирхолтой нийтлэл.
«сонирхолтой» → interesting
My new job is very tiring.
Шинэ ажил маань их ядаргаатай.
ажил ядраадаг → tiring
The instructions were confusing.
Зааварчилгаа ойлгомжгүй байсан.
«ойлгомжгүй» → confusing
It was an exciting match, and the winning goal came in the last minute.
Сэтгэл хөдөлгөм тоглолт болсон, ялалтын гоол сүүлийн минутад орсон.
тоглолт төрүүлэгч → exciting
There are some worrying changes in the weather this year.
Энэ жил цаг агаарт санаа зовоосон өөрчлөлтүүд байна.
«зовоосон» → worrying

3Нэг нөхцөл байдалд хоёр хэлбэр

Ихэвчлэн нэг өгүүлбэр шалтгааныг, нөгөө нь хүний мэдрэмжийг хэлдэг. Ялгааг харах хамгийн сайн арга.

The news was worrying. Everyone was worried.
Мэдээ санаа зовоосон байлаа. Бүгд санаа зовсон.
мэдээ → -ing, хүмүүс → -ed
The test results were surprising. Even the teacher was surprised.
Шалгалтын дүн гайхмаар байлаа. Багш хүртэл гайхсан.
«гайхмаар» → surprising, «гайхсан» → surprised
I forgot his name. It was so embarrassing! I was really embarrassed.
Би түүний нэрийг мартчихсан. Их ичмээр байлаа! Би үнэхээр ичсэн.
«ичмээр» → embarrassing, «ичсэн» → embarrassed
The flight was tiring, so we were tired when we arrived.
Нислэг ядаргаатай байсан тул бид хүрээд ирэхэд ядарсан байлаа.
нислэг → tiring, бид → tired
The explanation was confusing, and the students looked confused.
Тайлбар ойлгомжгүй байсан тул оюутнууд эргэлзсэн харагдав.
тайлбар → -ing, оюутнууд → -ed

4Хүнд -ing тэмдэг нэр

Хүн ч бусдад мэдрэмж төрүүлдэг бол -ing байж болно. Энэ нь тэр хүний зан чанар, бусдад үзүүлэх нөлөөг хэлнэ – өөрөө юу мэдэрч байгааг биш.

My history teacher is really interesting. Her lessons are never dull.
Түүхийн багш маань үнэхээр сонирхолтой. Хичээл нь хэзээ ч уйтгартай байдаггүй.
багш бусдад сонирхол төрүүлдэг
Our new neighbour is a bit boring. He only talks about his car.
Манай шинэ хөрш жаахан уйтгартай хүн. Зөвхөн машиныхаа тухай ярьдаг.
зан чанар → boring
Little children can be exhausting, but they're fun!
Бяцхан хүүхдүүд хүнийг их ядраадаг ч хөгжилтэй!
бусдыг ядраадаг → exhausting
I'm bored.
Би уйдаж байна.
миний мэдрэмж
I'm boring.
Би уйтгартай хүн.
бусад хүн намайг уйтгартай гэж боддог

Түгээмэл алдаа

⚠️I'm boring. Let's go out.
✅I'm bored. Let's go out.
Дүрмийн хувьд зөв, гэхдээ утга нь буруу: I'm boring = бусад хүн таныг уйтгартай гэж боддог. Уйдаж буй нь та: -ed.
❌The film was very bored.
✅The film was very boring.
Кино мэдрэмж төрүүлдэг: -ing.
❌I'm interesting in music.
✅I'm interested in music.
Таны мэдрэмж: -ed (+ in).
❌After the long walk, we were very tiring.
✅After the long walk, we were very tired.
Та мэдэрч байна: -ed.
❌That was a really embarrassed moment.
✅That was a really embarrassing moment.
Тэр агшин мэдрэмж төрүүлдэг: -ing.
❌I was very surprising when I heard the news.
✅I was very surprised when I heard the news.
Таны хариу үйлдэл: -ed.
❌She's worry about her exam.
✅She's worried about her exam.
be-гийн дараа үйл үг биш, тэмдэг нэр.

Монголчуудад тохиолддог урхи

1. «Уйтгартай байсан» → was boring. Монголоор «уйтгартай» гэдгийг мэдэрч буй хүнд ч хэрэглэнэ: «Эмээгийнд интернэт байхгүй болохоор дүү маань их уйтгартай байсан». «Уйтгартай» нь boring-той таардаг тул англиар was boring гарч ирдэг. Энэ нь «уйтгартай хүн» гэсэн огт өөр утга.

⚠️My little brother was really boring at Grandma's because there was no internet.
✅My little brother was really bored at Grandma's because there was no internet.
Дүрмийн хувьд зөв, гэхдээ was boring = «уйтгартай хүн байсан»; мэдэрч буй хүнд -ed

2. «Санаа зовж байна» → are worry. Монголоор мэдрэмжийг «-ж байна» гэсэн үйл үгээр хэлдэг: «Энэ зун гантай байгаа болохоор малчид санаа зовж байна». Тиймээс be-гийн дараа үйл үгийн үндсэн хэлбэр тавих нь элбэг. Be-гийн дараа -ed тэмдэг нэр.

❌The herders are worry about the dry summer.
✅The herders are worried about the dry summer. эсвэл The herders worry about the dry summer.
be + worried, эсвэл be-гүй worry

3. Be-г орхих. Монголоор одоо цагт холбох үг ихэвчлэн хэлэгддэггүй: «Наадмын хурдан морины уралдаан үргэлж их сэтгэл хөдөлгөм». Англиар тэмдэг нэрийн өмнө be заавал хэрэгтэй.

❌Horse racing at Naadam always so exciting.
✅Horse racing at Naadam is always so exciting.
тэмдэг нэрийн өмнө is

4. «Сонирхолтой юм аа!» → I'm interesting. Найз тань Говь руу явах төлөвлөгөөгөө ярихад «Сонирхолтой юм аа!» гэж хариулдаг. Өгүүлэгдэхүүнийг нь хэлдэггүй тул англиар I'm interesting гэж хэлэх нь бий. Таны сонирхол бол I'm interested, төлөвлөгөө бол interesting.

⚠️"We're planning a camel trip in the Gobi." "Oh, I'm very interesting!"
✅"We're planning a camel trip in the Gobi." "Oh, that sounds very interesting!" эсвэл "We're planning a camel trip in the Gobi." "Oh, I'm very interested!"
Дүрмийн хувьд зөв, гэхдээ I'm interesting = «би сонирхолтой хүн»

Бүү андуураарай

Нэг үзэгдлийн тухай -ed ба -ing – Нэг үзэгдэл, мэдрэмжийн хоёр чиглэл.

The museum was interesting.
Музей сонирхолтой байсан.
музей мэдрэмжийг илгээнэ
We were interested in the museum.
Бид музейг сонирхсон.
бид мэдрэмжийг хүлээн авна

-ing тэмдэг нэр ба Present Continuous – This game is boring (тэмдэг нэр) ба Am I boring you? (bore үйл үгийн Present Continuous (үргэлжилж буй одоо цаг)) өөр өөр. Тэмдэг нэр одоо болж буй үйлдлийг биш, чанарыг хэлнэ. A1-22-ийг үзнэ үү.

This game is boring.
Энэ тоглоом уйтгартай.
тэмдэг нэр: чанар
Sorry, am I boring you?
Уучлаарай, би чамайг уйдааж байна уу?
үйл үг: Present Continuous

-ed тэмдэг нэр ба өнгөрсөн цагийн үйл үг – Bored нь тэмдэг нэр (I was bored) ч, bore үйл үгийн өнгөрсөн хэлбэр (The film bored me) ч байж болно. Хоёулаа нэг мэдрэмжийг өөр өөр талаас нь хэлнэ. Бүтэн өгүүлбэрийг богиносгодог хэлбэрүүд (the man standing there) B2-09 хичээлд бий.

I was bored.
Би уйдсан.
тэмдэг нэр
The film bored me.
Кино намайг уйдаасан.
Past Simple (энгийн өнгөрсөн цаг) үйл үг

Зөв бичих ба дуудлага

  • -e-ээр төгсдөг үйл үгэнд -d нэмнэ, -ing-ийн өмнө -e-г хасна: excite → excited / exciting, confuse → confused / confusing, tire → tired / tiring.
  • worry → worried (y → i), харин worrying (-ing-ийн өмнө y хэвээр).
  • embarrass нь rr, ss-тэй: embarrassed, embarrassing.
  • -ed төгсгөл гурван янзаар дуудагдана: дуутай авианы дараа /d/ (bored, tired, worried, surprised, confused); /s/, /k/, /ʃ/ зэрэг дуугүй авианы дараа /t/ (embarrassed, shocked, relaxed); t, d-гийн дараа нэмэлт үетэй /ɪd/ (interested, excited). Бусад үед эгшиг нэмэхгүй: bored нэг үетэй, «борэд» биш.
  • interesting ихэвчлэн гурван үетэй: /ˈɪntrəstɪŋ/. Эхний e ихэвчлэн дуудагдахгүй.
  • Өргөлт эхний үе дээр биш байх нь олон: sur-PRISED, em-BAR-rassed, con-FUSED, ex-CI-ting. Монгол заншлаар эхний үеийг бүү онцлоорой.
  • surprised, confused дахь /z/ авиа монгол «з»-тэй адилгүй: «с» хэлэх байрлалаас хоолойгоо дуугаргаарай, зөгий дүнгэнэх шиг.

Алтан дүрэм

-ed = мэдэрч буй хүн (хүлээн авагч). -ing = мэдрэмж төрүүлж буй юм эсвэл хүн (илгээгч). I'm bored because the film is boring. Монгол «уйдаж байна», «санаа зовж байна» = be + -ed, үйл үг биш.

Дасгал

A. Бүтэц

Үйл үгийн зөв хэлбэрийг бичнэ үү.

  1. confuse-ийн зөв хэлбэрээр нөхөөрэй: The map was , so we got lost.
  2. worry-ийн зөв хэлбэрээр нөхөөрэй: My parents were because I came home late.
  3. excite-ийн зөв хэлбэрээр нөхөөрэй: The children are really about the trip.
  4. tire-ийн зөв хэлбэрээр нөхөөрэй: A twelve-hour shift at the hospital is very .
  5. embarrass-ийн зөв хэлбэрээр нөхөөрэй: I felt so when I called my teacher "Mum".
  6. -ing тэмдэг нэрийг бичнэ үү: surprise

B. Утга

Нөхцөл байдалд тохирох хувилбарыг сонгоно уу.

  1. Зөв хариултыг сонгоно уу: I'm … after work.
  2. Зөв хариултыг сонгоно уу: Are you … in history?
  3. Зөв хариултыг сонгоно уу: The ending of the film was very ….
  4. Энэ ямар утгатай вэ? "Tom is boring."

C. Алдааг олоорой

Өгүүлбэр бүр нэг алдаатай эсвэл зөв байна. Засварласан өгүүлбэрийг бичнэ үү, эсвэл correct гэж бичнэ үү.

  1. I was so embarrassing when I fell over.
  2. This book is really bored.
  3. I'm interesting in modern art.
  4. The results were worrying, so we called a doctor.

D. Нөхцөл байдалд

Харилцан яриаг уншаад хаалтанд байгаа үгийн зөв хэлбэрээр нөхөөрэй.

A long day
Ana: How was the conference?
Ben: Honestly? The first talk was really 15 (bore). I nearly fell asleep. But the second one was very 16 (interest).
Ana: And how do you feel now?
Ben: 17 (tire)! It was a 18 (tire) day. And I'm a bit 19 (worry) about my presentation tomorrow.

E. Таны ээлж

Өөрийнхөө тухай англиар бичээрэй.

  1. Нэг кино эсвэл номын тухай бичнэ үү: ямар байсан, та юу мэдэрсэн бэ.
  2. Танд ядаргаатай санагддаг нэг зүйл, таны сонирхдог нэг зүйлийн тухай нэг нэг өгүүлбэр бичнэ үү.

F. Холимог давталт

Өмнөх хичээлүүдээ давтаарай.

  1. A2-29 Who, Which, That: тодотгох өгүүлбэр (relative clause) монголоор
    I watched a documentary was really interesting.
  2. A1-10 Англи тэмдэг нэр (Adjectives): very, really, quite, too монголоор
    Зөв хариултыг сонгоно уу: It was ….
  3. A2-06 Comparatives: харьцуулсан зэрэг (bigger, more beautiful) монголоор
    The second film was (boring) than the first one.
Хариулт

A. Бүтэц

  1. confusing
  2. worried
  3. excited
  4. tiring
  5. embarrassed
  6. surprising

B. Утга

  1. tired
  2. interested
  3. surprising
  4. Other people find Tom dull.

C. Алдааг олоорой

  1. I was so embarrassed when I fell over.
  2. This book is really boring.
  3. I'm interested in modern art.
  4. ✓ The results were worrying, so we called a doctor.

D. Нөхцөл байдалд

  1. boring
  2. interesting
  3. Tired
  4. tiring
  5. worried

E. Таны ээлж

  1. The film was really exciting. I was surprised by the ending.
  2. Long meetings are tiring. I'm interested in old cars.

F. Холимог давталт

  1. that / which
  2. an exciting game
  3. more boring
Android аппЯвж байхдаа суралц Google Play