Bored czy boring? Przymiotniki z -ed i -ing po angielsku
Bored or Boring? -ed and -ing Adjectives
Na tej stronie
Cel lekcji
Po tej lekcji poprawnie wybierzesz między parami takimi jak bored / boring i interested / interesting — żeby opisać, jak ktoś się czuje i co sprawia, że tak się czuje.
Główna idea
Wiele uczuć ma po dwa przymiotniki utworzone od tego samego czasownika: bore → bored / boring, interest → interested / interesting. Wyglądają podobnie, ale wskazują w przeciwnych kierunkach.
Wyobraź sobie uczucie jako wiadomość, która wędruje od nadawcy do odbiorcy. Długi, powolny film wysyła uczucie. Ty siedzisz w kinie i ziewasz — odbierasz je. Film jest boring (nudny) — wysyła uczucie. Ty jesteś bored (znudzony / znudzona) — odbierasz uczucie.
A więc: -ing opisuje rzecz (albo osobę), która wywołuje uczucie. -ed opisuje osobę, która to uczucie ma. Zapytaj siebie: Czy to nadawca, czy odbiorca?
To ważne, bo mała końcówka zmienia całą wiadomość. I'm bored to zwykłe zdanie: nudzi mi się. I'm boring też jest poprawnym zdaniem, ale znaczy, że inni uważają cię za nudziarza — raczej nie to chcesz powiedzieć!
Polski a angielski
Tu polski bardzo pomaga, bo działa podobnie: też mamy dwie formy. Znudzony, zmęczony, zaskoczony opisują osobę, która coś czuje — to angielskie -ed. Nudny, męczący, zaskakujący opisują to, co uczucie wywołuje — to angielskie -ing. Kłopot zaczyna się tam, gdzie po polsku mówimy o uczuciach czasownikiem: „nudzi mi się”, „interesuję się”, „martwię się”. Po angielsku zwykle potrzebny jest wtedy be + przymiotnik z -ed.
| Polski | Angielski | Nadawca czy odbiorca? |
|---|---|---|
| Jestem znudzony. / Nudzi mi się. | I'm bored. | odbiorca → -ed |
| Ten film jest nudny. | This film is boring. | nadawca → -ing |
| Interesuję się fotografią. | I'm interested in photography. | czasownik zwrotny → be + -ed + in |
| To ciekawy artykuł. | It's an interesting article. | nadawca → -ing |
| Martwię się o egzamin. | I'm worried about the exam. | czasownik → be + -ed + about |
| Wiadomości były niepokojące. | The news was worrying. | nadawca → -ing |
| Byliśmy zmęczeni po podróży. | We were tired after the journey. | odbiorca → -ed |
| Podróż była męcząca. | The journey was tiring. | nadawca → -ing |
Prosta wskazówka: jeśli po polsku powiesz „-ony / -ty” (znudzony, zmęczony, zaskoczony, przejęty), po angielsku będzie -ed. Jeśli „-ący” albo zwykły przymiotnik (męczący, zaskakujący, nudny, ciekawy) — -ing.
Budowa
| Czasownik | -ed (jak ktoś się czuje) | -ing (co wywołuje uczucie) |
|---|---|---|
| bore | bored | boring |
| interest | interested | interesting |
| tire | tired | tiring |
| excite | excited | exciting |
| confuse | confused | confusing |
| embarrass | embarrassed | embarrassing |
| surprise | surprised | surprising |
| worry | worried | worrying |
Schematy zdań
| Schemat | Przykład |
|---|---|
| osoba + be / feel / look + przymiotnik z -ed | I'm tired. / She looks worried. |
| przymiotnik z -ed + przyimek | She's interested in art. / We're excited about the trip. |
| rzecz + be + przymiotnik z -ing | The journey was tiring. |
| przymiotnik z -ing + rzeczownik | It was a confusing email. |
Typowe przyimki po przymiotnikach z -ed (zob. A2-31): interested in, bored with / of, tired of, excited about, worried about, surprised by / at, embarrassed about, confused about.
Tak samo działa wiele innych par: amazed / amazing, annoyed / annoying, relaxed / relaxing, frightened / frightening, disappointed / disappointing, exhausted / exhausting.
Użycie
1Przymiotniki z -ed: jak ktoś się czuje
Formy -ed używasz, żeby opisać uczucia osoby (albo zwierzęcia).
2Przymiotniki z -ing: co wywołuje uczucie
Formy -ing używasz, żeby opisać rzecz, sytuację albo osobę, która wywołuje uczucie.
3Obie formy w jednej sytuacji
Często jedno zdanie opisuje przyczynę, a drugie uczucie osoby. To najlepszy sposób, żeby zobaczyć różnicę.
4Przymiotniki z -ing o ludziach
Osoba też może być -ing, kiedy wywołuje uczucie u innych. Wtedy opisujesz jej charakter albo to, jak działa na innych — a nie to, jak się czuje.
Częste błędy
Pułapki dla Polaków
1. „Nudzi mi się” → I'm boring. Po polsku o nudzie mówimy zwykle czasownikiem („nudzi mi się”, „nudzę się”), więc łatwo sięgnąć po pierwszą formę, która brzmi „nudnie”. Ale I'm boring to „jestem nudny” — opis twojego charakteru.
2. „Interesuję się…” → I interest. Polskie „interesować się” to czasownik zwrotny. Po angielsku interest jako czasownik znaczy „ciekawić kogoś” (Art interests me). O swoich zainteresowaniach mówisz I'm interested in…
3. „Martwię się”, „denerwuję się” → I'm worry. Polski czasownik „martwić się” kusi, żeby po I'm wstawić angielski czasownik. Możesz powiedzieć I worry about… (czasownik) albo I'm worried about… (be + przymiotnik) — ale nie mieszaj tych dwóch konstrukcji.
Nie myl
-ed i -ing o tej samej sytuacji — Jedna scena, dwa kierunki uczucia.
Przymiotnik z -ing a present continuous — This game is boring (przymiotnik) to nie to samo co Am I boring you? (present continuous czasownika bore). Przymiotnik opisuje cechę, a nie czynność, która dzieje się teraz. Zob. A1-22.
Przymiotnik z -ed a czasownik w przeszłości — Bored może być przymiotnikiem (I was bored) albo formą przeszłą czasownika bore (The film bored me). Oba zdania opisują to samo uczucie z dwóch stron. Imiesłowy, które skracają całe zdania (the man standing there), poznasz w B2-09.
Pisownia i wymowa
- Czasowniki zakończone na -e: dodajesz -d, a przed -ing -e znika: excite → excited / exciting, confuse → confused / confusing, tire → tired / tiring.
- worry → worried (y → i), ale worrying (przed -ing y zostaje).
- embarrass ma rr i ss: embarrassed, embarrassing.
- Końcówka -ed ma trzy wymowy: /d/ po dźwięcznych głoskach (bored, tired, worried, surprised, confused); /t/ po bezdźwięcznych, takich jak /s/, /k/, /ʃ/ (embarrassed, shocked, relaxed); /ɪd/, czyli dodatkowa sylaba, po t albo d (interested, excited). Nie dodawaj sylaby tam, gdzie jej nie ma: surprised ma dwie sylaby, a nie trzy.
- Uważaj na końcowe /d/: po polsku dźwięczne spółgłoski na końcu wyrazu tracą dźwięczność, ale w bored /bɔːd/ i tired utrzymaj głos do końca. Inaczej bored zabrzmi prawie jak bought.
- Końcówka -ing to jeden dźwięk /ŋ/ — tył języka przy podniebieniu, powietrze przez nos, jak w polskim „bank”, ale bez „k” na końcu. Nie dodawaj „g” ani „k”: boring /ˈbɔːrɪŋ/.
- interesting ma zwykle trzy sylaby: /ˈɪntrəstɪŋ/, z akcentem na pierwszej. Pierwsze e często w ogóle nie jest wymawiane.
Złota zasada
-ed = osoba, która czuje (odbiorca). -ing = rzecz albo osoba, która uczucie wywołuje (nadawca). I'm bored because the film is boring. A polskie „nudzi mi się”, „interesuję się”, „martwię się” to zwykle be + -ed.
Ćwiczenia
A. Forma
Wstaw właściwą formę czasownika podanego w zadaniu.
-
Wstaw właściwą formę słowa confuse: The map was , so we got lost.
-
Wstaw właściwą formę słowa worry: My parents were because I came home late.
-
Wstaw właściwą formę słowa excite: The children are really about the trip.
-
Wstaw właściwą formę słowa tire: A twelve-hour shift at the hospital is very .
-
Wstaw właściwą formę słowa embarrass: I felt so when I called my teacher "Mum".Mum (UK); Mom (US)
-
Napisz przymiotnik z -ing: surprise
B. Znaczenie
Wybierz odpowiedź, która pasuje do zdania.
-
Wybierz poprawną odpowiedź: I'm … after work.
-
Wybierz poprawną odpowiedź: Are you … in history?
-
Wybierz poprawną odpowiedź: The ending of the film was very ….
-
Co znaczy to zdanie? "Tom is boring."
C. Znajdź błąd
Popraw błąd. Jeśli zdanie jest poprawne, napisz correct.
-
I was so embarrassing when I fell over.
-
This book is really bored.
-
I'm interesting in modern art.
-
The results were worrying, so we called a doctor.
D. W kontekście
Wstaw właściwe formy słów z nawiasów.
Ana: How was the conference?
Ben: Honestly? The first talk was really 15 (bore). I nearly fell asleep. But the second one was very 16 (interest).
Ana: And how do you feel now?
Ben: 17 (tire)! It was a 18 (tire) day. And I'm a bit 19 (worry) about my presentation tomorrow.
E. Twoja kolej
Napisz po angielsku własne zdania.
-
Napisz o jakimś filmie albo książce: jaki był ten film albo ta książka i jakie emocje ci towarzyszyły.
-
Napisz jedno zdanie o czymś, co cię męczy, i jedno o czymś, czym się interesujesz.
F. Powtórka mieszana
Powtórz materiał z poprzednich lekcji.
-
A2-29 Who, which, that, where: zdania względne po angielsku krok po kroku I watched a documentary was really interesting.
-
A1-10 Przymiotniki po angielsku (adjectives): gdzie je stawiać, very, quite i too Wybierz poprawną odpowiedź: It was ….
-
A2-06 Stopień wyższy przymiotników po angielsku (comparatives): bigger, more beautiful The second film was (boring) than the first one.
Odpowiedzi
A. Forma
- confusing
- worried
- excited
- tiring
- embarrassed
- surprising
B. Znaczenie
- tired
- interested
- surprising
- Other people find Tom dull.
C. Znajdź błąd
- I was so embarrassed when I fell over.
- This book is really boring.
- I'm interested in modern art.
- ✓ The results were worrying, so we called a doctor.
D. W kontekście
- boring
- interesting
- Tired
- tiring
- worried
E. Twoja kolej
- The film was really exciting. I was surprised by the ending.
- Long meetings are tiring. I'm interested in old cars.
F. Powtórka mieszana
- that / which
- an exciting game
- more boring
