SlowingoГраматика
A2 33 / 38

Bored или boring? Придавки на -ed и -ing на англиски

Bored or Boring? -ed and -ing Adjectives

На оваа страница
  1. Цел
  2. Главна идеја
  3. Македонски и англиски
  4. Форма
  5. Употреба
  6. Чести грешки
  7. Замки за говорителите на македонски
  8. Не мешајте
  9. Правопис и изговор
  10. Златно правило
  11. Вежби

Цел

По оваа лекција ќе знаете да изберете меѓу придавките на -ed и -ing: bored или boring, interested или interesting, tired или tiring. Ќе знаете да кажете како се чувствувате и што го предизвикува тоа чувство.

Главна идеја

Многу чувства на англиски доаѓаат во пар придавки направени од ист глагол: bore → bored / boring, interest → interested / interesting. Изгледаат слично, но покажуваат во спротивни насоки.

Замислете го чувството како порака што оди од испраќач до примач. Долг и бавен филм го испраќа чувството. Вие седите во киното и зевате – вие го примате чувството. Филмот е boring: тој го испраќа чувството. Вие сте bored: вие го примате.

Значи: -ing опишува нешто (или некого) што го предизвикува чувството. -ed опишува човек што го има чувството. Прашајте се: дали ова е испраќачот или примачот?

Ова е важно, бидејќи малиот наставок ја менува целата порака. I'm bored е сосема обична реченица. И I'm boring е граматички точно, но значи дека другите ве сметаат за досаден човек – тоа тешко дека сакате да го кажете!

Македонски и англиски

Голем дел од нашите придавки ја прават истата разлика како англискиот: „уморен“ и „напорен“ или „заморувачки“, „изненаден“ и „изненадувачки“, „збунет“ и „збунувачки“, „загрижен“ и „загрижувачки“. Тука е исто. Тешкотиите се кај зборовите што кај нас ги кажуваме со безлична конструкција: „Досадно ми е“, „Интересно ми беше“, „Непријатно ми е“. Тука нема придавка за човекот: човекот е во краткиот облик „ми“, а зборот „досадно“ е ист како кај „филмот е досаден“. Кога ќе го побарате тој збор во речникот, добивате boring. На англиски, пак, човекот е подмет, а придавката добива -ed: I'm bored, I was interested, I'm embarrassed. Уште една разлика: кај нас често користиме глагол („Те интересира ли…?“, „Се секира“), а на англиски be + придавка на -ed.

МакедонскиАнглискиШто е различно?
Новата работа ми е многу напорна.My new job is very tiring.„напорна“ → -ing, „уморен“ → -ed – тука е исто
Те интересира ли фотографијата?Are you interested in photography?кај нас глагол, на англиски be interested in
Предавањето беше толку досадно што за малку ќе заспиев.The lecture was so boring that I nearly fell asleep.предавањето го предизвикува чувството → -ing
Многу ми е досадно.I'm so bored.„досадно ми е“ → I'm bored, не I'm boring
Толку беше непријатно! Навистина ми беше непријатно.It was so embarrassing! I was really embarrassed.кај нас еден збор, на англиски два
Татко ми се загрижува ако не се јавам на телефон.My dad gets worried if I don't answer my phone.кај нас глагол, на англиски get worried

Накратко: кој го чувствува чувството, добива -ed (I'm bored); што го предизвикува, добива -ing (the film is boring). „Досадно ми е“, „интересно ми е“ и „непријатно ми е“ за вашето чувство се секогаш -ed.

Форма

Глагол-ed (како се чувствува некој)-ing (што го предизвикува чувството)
boreboredboring
interestinterestedinteresting
tiretiredtiring
exciteexcitedexciting
confuseconfusedconfusing
embarrassembarrassedembarrassing
surprisesurprisedsurprising
worryworriedworrying

Обрасци

ОбразецПример
човек + be / feel / look + придавка на -edI'm tired. / She looks worried.
придавка на -ed + предлогShe's interested in art. / We're excited about the trip.
нешто + be + придавка на -ingThe journey was tiring.
придавка на -ing + именкаIt was a confusing email.

Чести предлози по придавките на -ed (видете A2-31): interested in, bored with / of, tired of, excited about, worried about, surprised by / at, embarrassed about, confused about.

Истото правило важи и за многу други парови: amazed / amazing, annoyed / annoying, relaxed / relaxing, frightened / frightening, disappointed / disappointing, exhausted / exhausting.

Употреба

1Придавки на -ed – како се чувствува човекот

Користете ја формата на -ed кога опишувате чувства на човек (или животно).

I'm so bored. There's nothing to do.
Многу ми е досадно. Нема што да се прави.
„досадно ми е“ → I'm bored
She was really surprised when she saw the price.
Многу се изненади кога ја виде цената.
кај нас често глагол, на англиски was surprised
Are you interested in photography?
Те интересира ли фотографијата?
кај нас глагол, на англиски interested in
The kids are excited about the holiday.
Децата едвај чекаат да почне одморот.
„едвај чекаат“ → excited; holiday (UK); vacation (US)
He looked confused, so I explained it again.
Изгледаше збунет, па му објаснив уште еднаш.
My dad gets worried if I don't answer my phone.
Татко ми се загрижува ако не се јавам на телефон.
кај нас глагол, на англиски gets worried

2Придавки на -ing – што го предизвикува чувството

Користете ја формата на -ing кога опишувате нешто, ситуација или човек што го предизвикува чувството.

The lecture was so boring that I nearly fell asleep.
Предавањето беше толку досадно што за малку ќе заспиев.
предавањето го предизвикува чувството → boring
This is a really interesting article.
Ова е навистина интересна статија.
My new job is very tiring.
Новата работа ми е многу напорна.
„напорна“ → tiring
The instructions were confusing.
Упатството беше збунувачко.
кај нас еднина, на англиски instructions
It was an exciting match, and the winning goal came in the last minute.
Натпреварот беше возбудлив, а победничкиот гол падна во последната минута.
There are some worrying changes in the weather this year.
Оваа година има загрижувачки промени во времето.

3Двете форми во иста ситуација

Често едната реченица ја опишува причината, а другата чувството на човекот. Така разликата се гледа најдобро.

The news was worrying. Everyone was worried.
Вестите беа загрижувачки. Сите беа загрижени.
„вестите“ се множина, news е еднина: was
The test results were surprising. Even the teacher was surprised.
Резултатите од тестот беа изненадувачки. Дури и наставничката беше изненадена.
I forgot his name. It was so embarrassing! I was really embarrassed.
Му го заборавив името. Толку беше непријатно! Навистина ми беше непријатно.
„беше непријатно“ → embarrassing, „ми беше непријатно“ → embarrassed
The flight was tiring, so we were tired when we arrived.
Летот беше напорен, па кога пристигнавме, бевме уморни.
„напорен“ → tiring, „уморни“ → tired
The explanation was confusing, and the students looked confused.
Објаснувањето беше збунувачко, а учениците изгледаа збунети.

4Придавки на -ing за луѓе

И човек може да биде -ing кога предизвикува чувство кај другите. Тогаш опишувате каков е тој или како делува на другите – не како се чувствува тој самиот.

My history teacher is really interesting. Her lessons are never dull.
Наставничката по историја е навистина интересна. Нејзините часови никогаш не се здодевни.
Our new neighbour is a bit boring. He only talks about his car.
Новиот сосед е малку досаден. Зборува само за својата кола.
карактер, не чувство
Little children can be exhausting, but they're fun!
Малите деца знаат да бидат исцрпувачки, но со нив е забавно!
I'm bored.
Досадно ми е.
чувство
I'm boring.
Јас сум досаден.
според другите

Чести грешки

⚠️I'm boring. Let's go out.
✅I'm bored. Let's go out.
Граматички е точно, но значењето е погрешно: I'm boring значи дека другите ве сметаат за досаден. Досада чувствувате вие: -ed.
❌The film was very bored.
✅The film was very boring.
Филмот го предизвикува чувството: -ing.
❌I'm interesting in music.
✅I'm interested in music.
Ваше чувство: -ed (+ in).
❌After the long walk, we were very tiring.
✅After the long walk, we were very tired.
Вие го чувствувате тоа: -ed.
❌That was a really embarrassed moment.
✅That was a really embarrassing moment.
Моментот го предизвикува чувството: -ing.
❌I was very surprising when I heard the news.
✅I was very surprised when I heard the news.
Ваша реакција: -ed.
❌She's worry about her exam.
✅She's worried about her exam.
По be доаѓа придавка, не глагол.

Замки за говорителите на македонски

1. „Досадно ли ти беше?“, „интересно ни беше“ → Were you boring?, we were interesting. Кај нас чувството го кажуваме безлично: „досадно ти беше“, „интересно ни беше“. Зборот „досадно“ е ист како кај „досаден филм“, па во речникот наоѓаме boring. Ако потоа ставиме I, you или we како подмет, излегува you were boring – а тоа значи дека некој е досаден човек.

⚠️Were you very boring at the long wedding dinner in Struga last Saturday, or did you manage to dance a bit?
✅Were you very bored at the long wedding dinner in Struga last Saturday, or did you manage to dance a bit?
Граматички е точно, но прашувате дали соговорникот бил досаден човек. Чувство → bored.
⚠️My grandfather told us about his first job at the tobacco factory in Prilep, and we were all so interesting that nobody touched their phone.
✅My grandfather told us about his first job at the tobacco factory in Prilep, and we were all so interested that nobody touched their phone. или My grandfather told us about his first job at the tobacco factory in Prilep, and we all found it so interesting that nobody touched their phone.
Граматички е точно, но значи дека вие сте биле интересни луѓе, а не дека ве интересирала приказната.

2. „Никогаш не ми било понепријатно“ → I've never been more embarrassing. Нашето „непријатно“ оди и за ситуацијата („беше непријатно“) и за чувството („ми беше непријатно“). На англиски ситуацијата е embarrassing, а човекот на кого му е непријатно е embarrassed.

⚠️At Sunday lunch in Kumanovo my mum showed my baby photos to my new girlfriend, and honestly, I've never been more embarrassing in my life.
✅At Sunday lunch in Kumanovo my mum showed my baby photos to my new girlfriend, and honestly, I've never been more embarrassed in my life.
Граматички е точно, но embarrassing за човек значи дека тој ги става другите во непријатна ситуација. Ваше чувство → embarrassed.

3. „Се интересирате за…“ → interested for. Кај нас велиме „се интересирам за станот“, па предлогот „за“ лесно поминува во англискиот. По interested секогаш доаѓа in.

❌Are you still interested for the flat near the City Park, or have you already found something cheaper in Aerodrom?
✅Are you still interested in the flat near the City Park, or have you already found something cheaper in Aerodrom?
„се интересирате за“ → interested in

Не мешајте

-ed и -ing во иста ситуација – Една ситуација, две насоки на чувството.

The museum was interesting.
Музејот беше интересен.
музејот го испраќа чувството
We were interested in the museum.
Музејот нè интересираше.
ние го примаме чувството

Придавки на -ing и Present Continuous – This game is boring (придавка) не е исто што и Am I boring you? (глаголот bore во Present Continuous (сегашно продолжено време)). Придавката опишува особина, а не дејство што трае сега. Видете A1-22.

This game is boring.
Оваа игра е досадна.
придавка: особина
Sorry, am I boring you?
Извини, ти досадувам ли?
глагол во Present Continuous

Придавки на -ed и глаголи во минато време – Bored може да биде придавка (I was bored) или минато време на глаголот bore (The film bored me). Двете го опишуваат истото чувство од различна страна. Партиципите што скратуваат цели реченици (the man standing there) се во лекцијата B2-09.

I was bored.
Ми беше досадно.
придавка
The film bored me.
Филмот ми здосади.
глагол во Past Simple (просто минато време)

Правопис и изговор

  • Ако глаголот завршува на -e, додајте само -d; пред -ing исфрлете го -e: excite → excited / exciting, confuse → confused / confusing, tire → tired / tiring.
  • worry → worried (y → i), но worrying (пред -ing y останува).
  • embarrass има rr и ss: embarrassed, embarrassing.
  • Наставката -ed има три изговори: /d/ по звучни гласови (bored, tired, worried, surprised, confused); /t/ по безвучни гласови како /s/, /k/, /ʃ/ (embarrassed, shocked, relaxed); /ɪd/, дополнителен слог, по t или d (interested, excited).
  • Кај нас звучните согласки на крајот од зборот обезвучуваат („град“ звучи како [грат]). Затоа bored лесно звучи како [bɔːt]. Оставете го крајното /d/ звучно. И во surprised и confused гласот /z/ е звучен – зуи како пчела.
  • interesting обично има три слога: /ˈɪntrəstɪŋ/. Првото e често не се изговара. Нагласот е на првиот слог.
  • Кај нас нагласот е на третиот слог од крајот, а кај двосложните зборови на првиот. Затоа лесно се вели EM-barrassed, EX-cited, SUR-prised. На англиски нагласот е на вториот слог: emBARrassed, exCIted, surPRISED, conFUSED.
  • На крајот од -ing е /ŋ/: не додавајте „г“ по него.

Златно правило

-ed = човекот што го чувствува чувството (примач). -ing = нешто или некој што го предизвикува чувството (испраќач). I'm bored because the film is boring. „Досадно ми е“, „интересно ми е“ и „непријатно ми е“ за вашето чувство се секогаш -ed.

Вежби

A. Форма

Дополнете ги речениците со точната придавка направена од дадениот глагол.

  1. Дополнете со точната форма на confuse: The map was , so we got lost.
  2. Дополнете со точната форма на worry: My parents were because I came home late.
  3. Дополнете со точната форма на excite: The children are really about the trip.
  4. Дополнете со точната форма на tire: A twelve-hour shift at the hospital is very .
  5. Дополнете со точната форма на embarrass: I felt so when I called my teacher "Mum".
  6. Напишете ја придавката на -ing: surprise

B. Значење

Изберете го точниот одговор.

  1. Изберете го точниот одговор: I'm … after work.
  2. Изберете го точниот одговор: Are you … in history?
  3. Изберете го точниот одговор: The ending of the film was very ….
  4. Што значи реченицата? "Tom is boring."

C. Најдете ја грешката

Во секоја реченица има една грешка или реченицата е точна. Напишете ја поправената реченица или напишете correct.

  1. I was so embarrassing when I fell over.
  2. This book is really bored.
  3. I'm interesting in modern art.
  4. The results were worrying, so we called a doctor.

D. Во контекст

Дополнете ги зборовите што недостасуваат во разговорот. Користете ја точната форма на глаголот во заградата.

A long day
Ana: How was the conference?
Ben: Honestly? The first talk was really 15 (bore). I nearly fell asleep. But the second one was very 16 (interest).
Ana: And how do you feel now?
Ben: 17 (tire)! It was a 18 (tire) day. And I'm a bit 19 (worry) about my presentation tomorrow.

E. Ваш ред е

Напишете на англиски за вашите чувства и искуства.

  1. Напишете за некој филм или книга: каков беше и како се чувствувавте.
  2. Напишете една реченица за нешто што ви е заморно и една за нешто што ве интересира.

F. Мешано повторување

Повторете ги темите од претходните лекции.

  1. A2-29 Who, which, that и where: релативни реченици (relative clauses) на англиски
    I watched a documentary was really interesting.
  2. A1-10 Придавки на англиски: место, very, too, quite (adjectives) објаснети на македонски
    Изберете го точниот одговор: It was ….
  3. A2-06 Компаратив на англиски: bigger, more beautiful и than
    The second film was (boring) than the first one.
Одговори

A. Форма

  1. confusing
  2. worried
  3. excited
  4. tiring
  5. embarrassed
  6. surprising

B. Значење

  1. tired
  2. interested
  3. surprising
  4. Other people find Tom dull.

C. Најдете ја грешката

  1. I was so embarrassed when I fell over.
  2. This book is really boring.
  3. I'm interested in modern art.
  4. ✓ The results were worrying, so we called a doctor.

D. Во контекст

  1. boring
  2. interesting
  3. Tired
  4. tiring
  5. worried

E. Ваш ред е

  1. The film was really exciting. I was surprised by the ending.
  2. Long meetings are tiring. I'm interested in old cars.

F. Мешано повторување

  1. that / which
  2. an exciting game
  3. more boring
Апликација за AndroidУчете во движење Google Play