Bored или boring? Придавки на -ed и -ing на англиски
Bored or Boring? -ed and -ing Adjectives
На оваа страница
Цел
По оваа лекција ќе знаете да изберете меѓу придавките на -ed и -ing: bored или boring, interested или interesting, tired или tiring. Ќе знаете да кажете како се чувствувате и што го предизвикува тоа чувство.
Главна идеја
Многу чувства на англиски доаѓаат во пар придавки направени од ист глагол: bore → bored / boring, interest → interested / interesting. Изгледаат слично, но покажуваат во спротивни насоки.
Замислете го чувството како порака што оди од испраќач до примач. Долг и бавен филм го испраќа чувството. Вие седите во киното и зевате – вие го примате чувството. Филмот е boring: тој го испраќа чувството. Вие сте bored: вие го примате.
Значи: -ing опишува нешто (или некого) што го предизвикува чувството. -ed опишува човек што го има чувството. Прашајте се: дали ова е испраќачот или примачот?
Ова е важно, бидејќи малиот наставок ја менува целата порака. I'm bored е сосема обична реченица. И I'm boring е граматички точно, но значи дека другите ве сметаат за досаден човек – тоа тешко дека сакате да го кажете!
Македонски и англиски
Голем дел од нашите придавки ја прават истата разлика како англискиот: „уморен“ и „напорен“ или „заморувачки“, „изненаден“ и „изненадувачки“, „збунет“ и „збунувачки“, „загрижен“ и „загрижувачки“. Тука е исто. Тешкотиите се кај зборовите што кај нас ги кажуваме со безлична конструкција: „Досадно ми е“, „Интересно ми беше“, „Непријатно ми е“. Тука нема придавка за човекот: човекот е во краткиот облик „ми“, а зборот „досадно“ е ист како кај „филмот е досаден“. Кога ќе го побарате тој збор во речникот, добивате boring. На англиски, пак, човекот е подмет, а придавката добива -ed: I'm bored, I was interested, I'm embarrassed. Уште една разлика: кај нас често користиме глагол („Те интересира ли…?“, „Се секира“), а на англиски be + придавка на -ed.
| Македонски | Англиски | Што е различно? |
|---|---|---|
| Новата работа ми е многу напорна. | My new job is very tiring. | „напорна“ → -ing, „уморен“ → -ed – тука е исто |
| Те интересира ли фотографијата? | Are you interested in photography? | кај нас глагол, на англиски be interested in |
| Предавањето беше толку досадно што за малку ќе заспиев. | The lecture was so boring that I nearly fell asleep. | предавањето го предизвикува чувството → -ing |
| Многу ми е досадно. | I'm so bored. | „досадно ми е“ → I'm bored, не I'm boring |
| Толку беше непријатно! Навистина ми беше непријатно. | It was so embarrassing! I was really embarrassed. | кај нас еден збор, на англиски два |
| Татко ми се загрижува ако не се јавам на телефон. | My dad gets worried if I don't answer my phone. | кај нас глагол, на англиски get worried |
Накратко: кој го чувствува чувството, добива -ed (I'm bored); што го предизвикува, добива -ing (the film is boring). „Досадно ми е“, „интересно ми е“ и „непријатно ми е“ за вашето чувство се секогаш -ed.
Форма
| Глагол | -ed (како се чувствува некој) | -ing (што го предизвикува чувството) |
|---|---|---|
| bore | bored | boring |
| interest | interested | interesting |
| tire | tired | tiring |
| excite | excited | exciting |
| confuse | confused | confusing |
| embarrass | embarrassed | embarrassing |
| surprise | surprised | surprising |
| worry | worried | worrying |
Обрасци
| Образец | Пример |
|---|---|
| човек + be / feel / look + придавка на -ed | I'm tired. / She looks worried. |
| придавка на -ed + предлог | She's interested in art. / We're excited about the trip. |
| нешто + be + придавка на -ing | The journey was tiring. |
| придавка на -ing + именка | It was a confusing email. |
Чести предлози по придавките на -ed (видете A2-31): interested in, bored with / of, tired of, excited about, worried about, surprised by / at, embarrassed about, confused about.
Истото правило важи и за многу други парови: amazed / amazing, annoyed / annoying, relaxed / relaxing, frightened / frightening, disappointed / disappointing, exhausted / exhausting.
Употреба
1Придавки на -ed – како се чувствува човекот
Користете ја формата на -ed кога опишувате чувства на човек (или животно).
2Придавки на -ing – што го предизвикува чувството
Користете ја формата на -ing кога опишувате нешто, ситуација или човек што го предизвикува чувството.
3Двете форми во иста ситуација
Често едната реченица ја опишува причината, а другата чувството на човекот. Така разликата се гледа најдобро.
4Придавки на -ing за луѓе
И човек може да биде -ing кога предизвикува чувство кај другите. Тогаш опишувате каков е тој или како делува на другите – не како се чувствува тој самиот.
Чести грешки
Замки за говорителите на македонски
1. „Досадно ли ти беше?“, „интересно ни беше“ → Were you boring?, we were interesting. Кај нас чувството го кажуваме безлично: „досадно ти беше“, „интересно ни беше“. Зборот „досадно“ е ист како кај „досаден филм“, па во речникот наоѓаме boring. Ако потоа ставиме I, you или we како подмет, излегува you were boring – а тоа значи дека некој е досаден човек.
2. „Никогаш не ми било понепријатно“ → I've never been more embarrassing. Нашето „непријатно“ оди и за ситуацијата („беше непријатно“) и за чувството („ми беше непријатно“). На англиски ситуацијата е embarrassing, а човекот на кого му е непријатно е embarrassed.
3. „Се интересирате за…“ → interested for. Кај нас велиме „се интересирам за станот“, па предлогот „за“ лесно поминува во англискиот. По interested секогаш доаѓа in.
Не мешајте
-ed и -ing во иста ситуација – Една ситуација, две насоки на чувството.
Придавки на -ing и Present Continuous – This game is boring (придавка) не е исто што и Am I boring you? (глаголот bore во Present Continuous (сегашно продолжено време)). Придавката опишува особина, а не дејство што трае сега. Видете A1-22.
Придавки на -ed и глаголи во минато време – Bored може да биде придавка (I was bored) или минато време на глаголот bore (The film bored me). Двете го опишуваат истото чувство од различна страна. Партиципите што скратуваат цели реченици (the man standing there) се во лекцијата B2-09.
Правопис и изговор
- Ако глаголот завршува на -e, додајте само -d; пред -ing исфрлете го -e: excite → excited / exciting, confuse → confused / confusing, tire → tired / tiring.
- worry → worried (y → i), но worrying (пред -ing y останува).
- embarrass има rr и ss: embarrassed, embarrassing.
- Наставката -ed има три изговори: /d/ по звучни гласови (bored, tired, worried, surprised, confused); /t/ по безвучни гласови како /s/, /k/, /ʃ/ (embarrassed, shocked, relaxed); /ɪd/, дополнителен слог, по t или d (interested, excited).
- Кај нас звучните согласки на крајот од зборот обезвучуваат („град“ звучи како [грат]). Затоа bored лесно звучи како [bɔːt]. Оставете го крајното /d/ звучно. И во surprised и confused гласот /z/ е звучен – зуи како пчела.
- interesting обично има три слога: /ˈɪntrəstɪŋ/. Првото e често не се изговара. Нагласот е на првиот слог.
- Кај нас нагласот е на третиот слог од крајот, а кај двосложните зборови на првиот. Затоа лесно се вели EM-barrassed, EX-cited, SUR-prised. На англиски нагласот е на вториот слог: emBARrassed, exCIted, surPRISED, conFUSED.
- На крајот од -ing е /ŋ/: не додавајте „г“ по него.
Златно правило
-ed = човекот што го чувствува чувството (примач). -ing = нешто или некој што го предизвикува чувството (испраќач). I'm bored because the film is boring. „Досадно ми е“, „интересно ми е“ и „непријатно ми е“ за вашето чувство се секогаш -ed.
Вежби
A. Форма
Дополнете ги речениците со точната придавка направена од дадениот глагол.
-
Дополнете со точната форма на confuse: The map was , so we got lost.
-
Дополнете со точната форма на worry: My parents were because I came home late.
-
Дополнете со точната форма на excite: The children are really about the trip.
-
Дополнете со точната форма на tire: A twelve-hour shift at the hospital is very .
-
Дополнете со точната форма на embarrass: I felt so when I called my teacher "Mum".Mum (UK); Mom (US)
-
Напишете ја придавката на -ing: surprise
B. Значење
Изберете го точниот одговор.
-
Изберете го точниот одговор: I'm … after work.
-
Изберете го точниот одговор: Are you … in history?
-
Изберете го точниот одговор: The ending of the film was very ….
-
Што значи реченицата? "Tom is boring."
C. Најдете ја грешката
Во секоја реченица има една грешка или реченицата е точна. Напишете ја поправената реченица или напишете correct.
-
I was so embarrassing when I fell over.
-
This book is really bored.
-
I'm interesting in modern art.
-
The results were worrying, so we called a doctor.
D. Во контекст
Дополнете ги зборовите што недостасуваат во разговорот. Користете ја точната форма на глаголот во заградата.
Ana: How was the conference?
Ben: Honestly? The first talk was really 15 (bore). I nearly fell asleep. But the second one was very 16 (interest).
Ana: And how do you feel now?
Ben: 17 (tire)! It was a 18 (tire) day. And I'm a bit 19 (worry) about my presentation tomorrow.
E. Ваш ред е
Напишете на англиски за вашите чувства и искуства.
-
Напишете за некој филм или книга: каков беше и како се чувствувавте.
-
Напишете една реченица за нешто што ви е заморно и една за нешто што ве интересира.
F. Мешано повторување
Повторете ги темите од претходните лекции.
-
A2-29 Who, which, that и where: релативни реченици (relative clauses) на англиски I watched a documentary was really interesting.
-
A1-10 Придавки на англиски: место, very, too, quite (adjectives) објаснети на македонски Изберете го точниот одговор: It was ….
-
A2-06 Компаратив на англиски: bigger, more beautiful и than The second film was (boring) than the first one.
Одговори
A. Форма
- confusing
- worried
- excited
- tiring
- embarrassed
- surprising
B. Значење
- tired
- interested
- surprising
- Other people find Tom dull.
C. Најдете ја грешката
- I was so embarrassed when I fell over.
- This book is really boring.
- I'm interested in modern art.
- ✓ The results were worrying, so we called a doctor.
D. Во контекст
- boring
- interesting
- Tired
- tiring
- worried
E. Ваш ред е
- The film was really exciting. I was surprised by the ending.
- Long meetings are tiring. I'm interested in old cars.
F. Мешано повторување
- that / which
- an exciting game
- more boring
