SlowingoDilbilgisi
A2 33 / 38

İngilizce -ed ve -ing Sıfatları: Bored mı Boring mi?

Bored or Boring? -ed and -ing Adjectives

Bu sayfada
  1. Hedef
  2. Temel Fikir
  3. Türkçe ve İngilizce Yan Yana
  4. Yapı
  5. Kullanımlar
  6. Sık Yapılan Hatalar
  7. Türkçe Konuşanlar İçin Tuzaklar
  8. Karıştırılmasın
  9. Yazım ve Telaffuz
  10. Altın Kural
  11. Alıştırmalar

Hedef

Bu dersin sonunda bored / boring ve interested / interesting gibi çiftler arasında doğru seçimi yaparak insanların ne hissettiğini ve onlara bu duyguyu neyin yaşattığını anlatabileceksiniz.

Temel Fikir

Birçok duygu, aynı fiilden türeyen iki sıfatla anlatılır: bore → bored / boring, interest → interested / interesting. Birbirlerine benzerler, ama zıt yönleri gösterirler.

Bir duyguyu, gönderenden alıcıya giden bir mesaj gibi düşünün. Uzun, ağır ilerleyen bir film duyguyu gönderir. Sinemada oturup esneyen siz ise o duyguyu alırsınız. Film boring'dir (sıkıcı) — duyguyu o gönderir. Siz bored'sınız (sıkılmış) — duyguyu siz alırsınız.

Yani: -ing duyguya sebep olan şeyi (ya da kişiyi) anlatır. -ed ise duyguyu yaşayan kişiyi anlatır. Kendinize sorun: Bu gönderen mi, alıcı mı?

Bu önemlidir, çünkü küçük bir ek bütün mesajı değiştirir. I'm bored ("Sıkıldım") söylenecek çok normal bir şeydir. I'm boring de doğru bir cümledir, ama "Ben sıkıcı biriyim" demektir — muhtemelen söylemek istediğiniz bu değil!

Türkçe ve İngilizce Yan Yana

Türkçe de bu ayrımı yapar: duyguya sebep olan şey için çoğu zaman -ıcı / -ici ya da "… verici" kullanırız (sıkıcı, yorucu, heyecan verici). Fark şurada: Türkçede duyguyu yaşayan kişiyi çoğu zaman bir fiille anlatırız ("sıkıldım", "yoruldum"). İngilizcede ise be + -ed sıfatı gerekir.

Türkçeİngilizce
Sıkıl-dı-m.I'm bored.
Film sık-ıcıydı.The film was boring.
Yorul-du-k.We were tired.
Yolculuk yor-ucuydu.The journey was tiring.
Şaşır-dı-m.I was surprised.
Sonuç şaşırt-ıcıydı.The result was surprising.
Çocuklar heyecan-lı.The children are excited.
Heyecan-lı bir maçtı.It was an exciting match.

Son iki satıra dikkat: Türkçedeki heyecanlı hem kişi hem maç için kullanılır. İngilizcede ise kişi excited, maç exciting olur. "Sıkıldım" gibi fiillerin karşılığı da tek bir fiil değil, be + -ed sıfatıdır.

Yapı

Fiil-ed (kişi ne hissediyor)-ing (duyguya ne sebep oluyor)
boreboredboring
interestinterestedinteresting
tiretiredtiring
exciteexcitedexciting
confuseconfusedconfusing
embarrassembarrassedembarrassing
surprisesurprisedsurprising
worryworriedworrying

Cümle kalıpları

KalıpÖrnek
kişi + be / feel / look + -ed sıfatıI'm tired. / She looks worried.
-ed sıfatı + edatShe's interested in art. / We're excited about the trip.
şey + be + -ing sıfatıThe journey was tiring.
-ing sıfatı + isimIt was a confusing email.

-ed sıfatlarından sonra sık gelen edatlar (bkz. A2-31): interested in, bored with / of, tired of, excited about, worried about, surprised by / at, embarrassed about, confused about.

Başka birçok çift de aynı kurala uyar: amazed / amazing, annoyed / annoying, relaxed / relaxing, frightened / frightening, disappointed / disappointing, exhausted / exhausting.

Kullanımlar

1-ed sıfatları: kişi ne hissediyor

Bir kişinin (ya da bir hayvanın) duygularını anlatmak için -ed biçimini kullanın.

I'm so bored. There's nothing to do.
Çok sıkıldım. Yapacak hiçbir şey yok.
She was really surprised when she saw the price.
Fiyatı görünce çok şaşırdı.
Are you interested in photography?
Fotoğrafçılıkla ilgileniyor musun?
The kids are excited about the holiday.
Çocuklar tatil için heyecanlı.
holiday (UK); vacation (US)
He looked confused, so I explained it again.
Kafası karışmış görünüyordu, ben de tekrar anlattım.
My dad gets worried if I don't answer my phone.
Telefonumu açmazsam babam endişelenir.

2-ing sıfatları: duyguya ne sebep oluyor

Duyguya sebep olan şeyi, durumu ya da kişiyi anlatmak için -ing biçimini kullanın.

The lecture was so boring that I nearly fell asleep.
Ders o kadar sıkıcıydı ki neredeyse uyuyakalıyordum.
This is a really interesting article.
Bu gerçekten ilginç bir makale.
My new job is very tiring.
Yeni işim çok yorucu.
The instructions were confusing.
Talimatlar kafa karıştırıcıydı.
It was an exciting match, and the winning goal came in the last minute.
Heyecanlı bir maçtı; galibiyet golü son dakikada geldi.
maç duyguyu verir: exciting
There are some worrying changes in the weather this year.
Bu yıl havada endişe verici bazı değişiklikler var.

3Aynı durumda iki biçim

Çoğu zaman bir cümle sebebi, bir başka cümle de kişinin duygusunu anlatır. Farkı görmenin en iyi yolu budur.

The news was worrying. Everyone was worried.
Haber endişe vericiydi. Herkes endişelendi.
The test results were surprising. Even the teacher was surprised.
Sınav sonuçları şaşırtıcıydı. Öğretmen bile şaşırdı.
I forgot his name. It was so embarrassing! I was really embarrassed.
Adını unuttum. Çok utanç vericiydi! Gerçekten utandım.
The flight was tiring, so we were tired when we arrived.
Uçuş yorucuydu, o yüzden vardığımızda yorgunduk.
The explanation was confusing, and the students looked confused.
Açıklama kafa karıştırıcıydı ve öğrencilerin kafası karışmış görünüyordu.

4İnsanlar için -ing sıfatları

Bir kişi de başkalarında bir duygu uyandırıyorsa -ing ile anlatılabilir. Bu, kişinin ne hissettiğini değil, karakterini ya da başkaları üzerindeki etkisini anlatır.

My history teacher is really interesting. Her lessons are never dull.
Tarih öğretmenim gerçekten ilginç biri. Dersleri hiç sıkıcı değil.
Our new neighbour is a bit boring. He only talks about his car.
Yeni komşumuz biraz sıkıcı. Sadece arabasından bahsediyor.
Little children can be exhausting, but they're fun!
Küçük çocuklar insanı çok yorabilir, ama çok eğlencelidirler!
I'm bored.
Sıkıldım.
duyguyu ben yaşıyorum
I'm boring.
Ben sıkıcı biriyim.
başkaları beni sıkıcı buluyor

Sık Yapılan Hatalar

⚠️I'm boring. Let's go out.
✅I'm bored. Let's go out.
Dilbilgisi doğru, ama anlam yanlış: I'm boring "sıkıcı biriyim" demektir. Sıkılan sizsiniz: -ed.
❌The film was very bored.
✅The film was very boring.
Duyguya film sebep oluyor: -ing.
❌I'm interesting in music.
✅I'm interested in music.
Sizin duygunuz: -ed (+ in).
❌After the long walk, we were very tiring.
✅After the long walk, we were very tired.
Yorgunluğu siz hissediyorsunuz: -ed.
❌That was a really embarrassed moment.
✅That was a really embarrassing moment.
Utanca an sebep oluyor: -ing.
❌I was very surprising when I heard the news.
✅I was very surprised when I heard the news.
Sizin tepkiniz: -ed.
❌She's worry about her exam.
✅She's worried about her exam.
be'den sonra fiil değil, sıfat gelir.

Türkçe Konuşanlar İçin Tuzaklar

1. "Sıkıldım" cümlesini fiille çevirmek. Türkçede duyguyu bir fiille söyleriz: "sıkıldım", "yoruldum", "şaşırdım". Bu yüzden bore, tire fiillerini geçmiş zamanda kullanmak çok yaygındır. İngilizcede duyguyu yaşayan kişi için be + -ed sıfatı gerekir.

❌I bored at the party.
✅I was bored at the party.
❌We tired after the long walk.
✅We were tired after the long walk.

2. "Sıkıldım" demek isterken "I'm boring" demek. Bu, Türkçe konuşanların en sık yaptığı hatalardan biridir ve karşınızdakini güldürebilir: "Ben sıkıcı biriyim" demiş olursunuz. Duygu sizdeyse -ed.

⚠️This lesson is very long, and I'm boring.
✅This lesson is very long, and I'm bored.

3. "Heyecanlı" kelimesine aldanmak. Türkçede "heyecanlıyım" da "heyecanlı bir maç" da aynı kelimeyle söylenir. İngilizcede heyecanı yaşayan kişi excited, heyecan veren şey exciting'dir.

❌Skiing is an excited sport.
✅Skiing is an exciting sport.
❌I'm very exciting about my new job.
✅I'm very excited about my new job.

4. "İlgileniyorum" cümlesini kelime kelime çevirmek. "-iyor" eki -ing'i, "ile" de with'i çağırır. Ama İngilizcede doğru kalıp interested in'dir.

❌My son is interesting with computers.
✅My son is interested in computers.

5. "Kafam karıştı" cümlesini fiille kurmak. Confuse "birinin kafasını karıştırmak" demektir. Kendi durumunuzu anlatırken I'm confused deyin.

❌I confused. Can you explain again?
✅I'm confused. Can you explain again?

Karıştırılmasın

Aynı sahne için -ed ve -ing — Tek sahne, duygunun iki yönü.

The museum was interesting.
Müze ilginçti.
duyguyu müze gönderiyor
We were interested in the museum.
Müzeyle ilgilendik.
duyguyu biz alıyoruz

-ing sıfatları ve present continuous — This game is boring (sıfat) ile Am I boring you? (bore fiilinin present continuous'u) aynı şey değildir. Sıfat bir özelliği anlatır, şu anda olan bir eylemi değil. Bkz. A1-22.

This game is boring.
Bu oyun sıkıcı.
sıfat: bir özellik
Sorry, am I boring you?
Kusura bakma, seni sıkıyor muyum?
fiil: present continuous

-ed sıfatları ve geçmiş zaman fiilleri — Bored bir sıfat (I was bored) ya da bore fiilinin geçmiş hali (The film bored me) olabilir. İkisi de aynı duyguyu farklı yönden anlatır. Bütün bir cümleciği kısaltan ortaçlar (the man standing there) B2-09'da.

I was bored.
Sıkıldım.
sıfat
The film bored me.
Film beni sıktı.
past simple fiil

Yazım ve Telaffuz

  • -e ile biten fiillerde: -d ekleyin, -ing'den önce -e'yi atın: excite → excited / exciting, confuse → confused / confusing, tire → tired / tiring.
  • worry → worried (y → i) ama worrying (-ing'den önce y kalır).
  • embarrass kelimesinde rr ve ss vardır: embarrassed, embarrassing.
  • -ed ekinin üç okunuşu vardır ve hiçbiri "ed" değildir: ötümlü seslerden sonra /d/ (bored "bord", tired, worried, surprised, confused); /s/, /k/, /ʃ/ gibi ötümsüz seslerden sonra /t/ (embarrassed "imberıst", shocked "şokt", relaxed); t ya da d'den sonra fazladan bir hece olarak /ɪd/ "id" (interested, excited "iksaytid").
  • interesting genellikle üç hecelidir: /ˈɪntrəstɪŋ/ ("intrısting"). İlk e çoğu zaman okunmaz.

Altın Kural

-ed = duyguyu hisseden kişi (alıcı). -ing = duyguya sebep olan şey ya da kişi (gönderen). I'm bored because the film is boring. — "Film sıkıcı olduğu için sıkıldım."

Alıştırmalar

A. Yapı

Verilen fiilin doğru sıfat biçimini yazın.

  1. confuse fiilinin doğru biçimiyle tamamlayın: The map was , so we got lost.
  2. worry fiilinin doğru biçimiyle tamamlayın: My parents were because I came home late.
  3. excite fiilinin doğru biçimiyle tamamlayın: The children are really about the trip.
  4. tire fiilinin doğru biçimiyle tamamlayın: A twelve-hour shift at the hospital is very .
  5. embarrass fiilinin doğru biçimiyle tamamlayın: I felt so when I called my teacher "Mum".
  6. -ing sıfatını yazın: surprise

B. Anlam

Anlama göre doğru seçeneği işaretleyin.

  1. Doğru olanı seçin: I'm … after work.
  2. Doğru olanı seçin: Are you … in history?
  3. Doğru olanı seçin: The ending of the film was very ….
  4. Bu cümle ne anlama geliyor? "Tom is boring."

C. Hatayı Bul

Hatalı cümleyi düzeltin. Cümle doğruysa "correct" yazın.

  1. I was so embarrassing when I fell over.
  2. This book is really bored.
  3. I'm interesting in modern art.
  4. The results were worrying, so we called a doctor.

D. Bağlam İçinde

Parantez içindeki fiilden -ed ya da -ing sıfatı yaparak diyaloğu tamamlayın.

A long day
Ana: How was the conference?
Ben: Honestly? The first talk was really 15 (bore). I nearly fell asleep. But the second one was very 16 (interest).
Ana: And how do you feel now?
Ben: 17 (tire)! It was a 18 (tire) day. And I'm a bit 19 (worry) about my presentation tomorrow.

E. Sıra Sende

  1. Bir film ya da kitap hakkında yazın: nasıl olduğunu ve sizin ne hissettiğinizi söyleyin.
  2. Yorucu bulduğunuz bir şey ve ilgilendiğiniz bir şey hakkında birer cümle yazın.

F. Karışık Tekrar

  1. A2-29 İngilizce Relative Clauses: Who, Which, That ve Where Kullanımı
    I watched a documentary was really interesting.
  2. A1-10 İngilizce Sıfatlar (Adjectives): Yeri, Very, Too ve Zıt Anlamlılar
    Doğru olanı seçin: It was ….
  3. A2-06 İngilizce Comparatives (Karşılaştırma Sıfatları): -er, More ve Than Kullanımı
    The second film was (boring) than the first one.
Cevap anahtarı

A. Yapı

  1. confusing
  2. worried
  3. excited
  4. tiring
  5. embarrassed
  6. surprising

B. Anlam

  1. tired
  2. interested
  3. surprising
  4. Other people find Tom dull.

C. Hatayı Bul

  1. I was so embarrassed when I fell over.
  2. This book is really boring.
  3. I'm interested in modern art.
  4. ✓ The results were worrying, so we called a doctor.

D. Bağlam İçinde

  1. boring
  2. interesting
  3. Tired
  4. tiring
  5. worried

E. Sıra Sende

  1. The film was really exciting. I was surprised by the ending.
  2. Long meetings are tiring. I'm interested in old cars.

F. Karışık Tekrar

  1. that / which
  2. an exciting game
  3. more boring
Android UygulamaHareket Halinde Öğren Google Play