SlowingoGramatika
A2 33 / 38

Bored apo Boring? Mbiemrat me -ed dhe -ing në anglisht

Bored or Boring? -ed and -ing Adjectives

Në këtë faqe
  1. Qëllimi
  2. Ideja kryesore
  3. Shqipja dhe anglishtja
  4. Forma
  5. Përdorimi
  6. Gabime të shpeshta
  7. Kurthe për shqipfolësit
  8. Mos i ngatërroni
  9. Drejtshkrimi dhe shqiptimi
  10. Rregulli i artë
  11. Ushtrime

Qëllimi

Pas këtij mësimi do të dini të zgjidhni saktë mes çifteve si bored / boring dhe interested / interesting, për të thënë si ndihen njerëzit dhe çfarë i bën të ndihen kështu.

Ideja kryesore

Shumë ndjenja vijnë në çifte mbiemrash që dalin nga e njëjta folje: bore → bored / boring, interest → interested / interesting. Duken të ngjashëm, por tregojnë në drejtime të kundërta.

Mendojeni ndjenjën si një mesazh që udhëton nga një dërgues te një marrës. Një film i gjatë e i ngadaltë e dërgon ndjenjën. Ju, ulur në kinema, mezi i mbani sytë hapur – ju e merrni. Filmi është boring – ai e dërgon ndjenjën. Ju jeni bored – ju e merrni ndjenjën.

Pra: -ing përshkruan sendin (ose personin) që e shkakton ndjenjën. -ed përshkruan personin që e ka ndjenjën. Pyesni veten: A është ky dërguesi apo marrësi?

Kjo ka rëndësi, sepse një mbaresë e vogël ndryshon gjithë mesazhin. I'm bored është gjë krejt normale për t'u thënë. I'm boring është gjithashtu fjali e saktë, por do të thotë që të tjerët ju gjejnë të mërzitshëm – me siguri jo ajo që doni t'u thoni!

Shqipja dhe anglishtja

Lajm i mirë: edhe shqipja e bën këtë dallim. Ne themi «jam i mërzitur», por «filmi është i mërzitshëm»; «jam i lodhur», por «puna është e lodhshme»; «jam i shqetësuar», por «lajmi është shqetësues». Forma me -ur / -uar është marrësi (si -ed), forma me -shëm / -ues / -ant është dërguesi (si -ing). Pra mjafton të pyesni veten si do ta thoshit në shqip.

Dallimi vjen te foljet. Për shumë ndjenja shqipja përdor një folje joveprore: «u mërzita», «u habitëm», «u lodha», «u shqetësua». Në anglisht këtu nuk ka folje të tillë, por be / get / feel + mbiemri me -ed: I was bored, we were surprised. Edhe parafjala ndryshon: «i interesuar për» është interested in, jo for.

ShqipAnglishtÇfarë ndryshon
Jam i mërzitur. / Filmi është i mërzitshëm.I'm bored. / The film is boring.këtu është njësoj: marrësi – dërguesi
Lajmi ishte shqetësues. Të gjithë ishin të shqetësuar.The news was worrying. Everyone was worried.këtu është njësoj
Ky është një artikull vërtet interesant.This is a really interesting article.«interesant» = interesting
U habita kur pashë çmimin.I was surprised when I saw the price.folje joveprore → be + -ed
U mërzitëm shumë në festë.We got bored at the party.folje joveprore → get + -ed
Jeni të interesuar për fotografinë?Are you interested in photography?«për» → in

Shkurt: forma «i mërzitur» = -ed (si ndiheni), forma «i mërzitshëm / interesant» = -ing (çfarë e shkakton ndjenjën); dhe «u habita» = I was surprised, me be.

Forma

Folja-ed (si ndihet dikush)-ing (çfarë e shkakton ndjenjën)
boreboredboring
interestinterestedinteresting
tiretiredtiring
exciteexcitedexciting
confuseconfusedconfusing
embarrassembarrassedembarrassing
surprisesurprisedsurprising
worryworriedworrying

Modelet e fjalisë

ModeliShembull
person + be / feel / look + mbiemër me -edI'm tired. / She looks worried.
mbiemër me -ed + parafjalëShe's interested in art. / We're excited about the trip.
send + be + mbiemër me -ingThe journey was tiring.
mbiemër me -ing + emërIt was a confusing email.

Parafjalët e zakonshme pas mbiemrave me -ed (shih A2-31): interested in, bored with / of, tired of, excited about, worried about, surprised by / at, embarrassed about, confused about.

Shumë çifte të tjera ndjekin të njëjtin rregull: amazed / amazing, annoyed / annoying, relaxed / relaxing, frightened / frightening, disappointed / disappointing, exhausted / exhausting.

Përdorimi

1Mbiemrat me -ed: si ndihet një person

Përdorni formën me -ed për ndjenjat e një personi (ose të një kafshe). Në shqip këtu themi «i mërzitur», «i habitur» ose përdorim një folje si «u habit».

I'm so bored. There's nothing to do.
Jam shumë i mërzitur. S'ka asgjë për të bërë.
unë e ndiej: bored
She was really surprised when she saw the price.
U habit shumë kur pa çmimin.
«u habit» → was surprised
Are you interested in photography?
Jeni të interesuar për fotografinë?
interested in, jo for
The kids are excited about the holiday.
Fëmijët janë shumë të emocionuar për pushimet.
holiday (UK); vacation (US)
He looked confused, so I explained it again.
Dukej i hutuar, prandaj ia shpjegova përsëri.
My dad gets worried if I don't answer my phone.
Babi shqetësohet nëse nuk e hap telefonin.
«shqetësohet» → gets worried

2Mbiemrat me -ing: çfarë e shkakton ndjenjën

Përdorni formën me -ing për sendin, situatën ose personin që e shkakton ndjenjën.

The lecture was so boring that I nearly fell asleep.
Leksioni ishte aq i mërzitshëm, sa gati më zuri gjumi.
leksioni e shkakton: boring
This is a really interesting article.
Ky është një artikull vërtet interesant.
My new job is very tiring.
Puna e re është shumë e lodhshme.
puna lodh: tiring
The instructions were confusing.
Udhëzimet ishin ngatërruese.
It was an exciting match, and the winning goal came in the last minute.
Ishte një ndeshje emocionuese, dhe goli i fitores erdhi në minutën e fundit.
There are some worrying changes in the weather this year.
Këtë vit ka disa ndryshime shqetësuese në mot.

3Të dyja format në një situatë

Shpesh një fjali përshkruan shkakun, dhe një tjetër ndjenjën e personit. Kjo është mënyra më e mirë për ta parë dallimin.

The news was worrying. Everyone was worried.
Lajmi ishte shqetësues. Të gjithë ishin të shqetësuar.
dërguesi – marrësi
The test results were surprising. Even the teacher was surprised.
Rezultatet e testit ishin befasuese. Edhe mësuesi u habit.
«u habit» → was surprised
I forgot his name. It was so embarrassing! I was really embarrassed.
I harrova emrin. Ishte aq e sikletshme! Më erdhi shumë turp.
situata: embarrassing; unë: embarrassed
The flight was tiring, so we were tired when we arrived.
Fluturimi ishte i lodhshëm, prandaj kur arritëm ishim të lodhur.
The explanation was confusing, and the students looked confused.
Shpjegimi ishte ngatërrues, dhe nxënësit dukeshin të hutuar.

4Mbiemrat me -ing për njerëz

Edhe një person mund të jetë -ing, kur u shkakton një ndjenjë të tjerëve. Kështu përshkruhet karakteri i tij ose efekti që ka te të tjerët – jo si ndihet ai vetë. Edhe në shqip «mësuesja është interesante» nuk thotë asgjë për ndjenjat e saj.

My history teacher is really interesting. Her lessons are never dull.
Mësuesja e historisë është vërtet interesante. Orët e saj nuk janë kurrë të mërzitshme.
Our new neighbour is a bit boring. He only talks about his car.
Fqinji i ri është pak i mërzitshëm. Flet vetëm për makinën e tij.
ai i mërzit të tjerët
Little children can be exhausting, but they're fun!
Fëmijët e vegjël të rraskapitin, por janë shumë argëtues!
I'm bored.
Jam i mërzitur.
ndjenja ime
I'm boring.
Jam i mërzitshëm.
të tjerët më gjejnë të mërzitshëm

Gabime të shpeshta

⚠️I'm boring. Let's go out.
✅I'm bored. Let's go out.
Gramatikisht është e saktë, por kuptimi është i gabuar: I'm boring do të thotë që të tjerët ju gjejnë të mërzitshëm. Mërzinë e ndieni ju: -ed.
❌The film was very bored.
✅The film was very boring.
Filmi e shkakton ndjenjën: -ing.
❌I'm interesting in music.
✅I'm interested in music.
Ndjenja juaj: -ed (+ in).
❌After the long walk, we were very tiring.
✅After the long walk, we were very tired.
Ju e ndieni: -ed.
❌That was a really embarrassed moment.
✅That was a really embarrassing moment.
Momenti e shkakton: -ing.
❌I was very surprising when I heard the news.
✅I was very surprised when I heard the news.
Reagimi juaj: -ed.
❌She's worry about her exam.
✅She's worried about her exam.
Pas be vjen mbiemri, jo folja.

Kurthe për shqipfolësit

1. «Jam mërzitur» → I'm boring. Të dyja fjalët angleze nisin njësoj, prandaj dora shkon lehtë te forma e gabuar: «Interneti ka rënë përsëri dhe jam mërzitur shumë». Kontrollojeni me shqipen: «i mërzitur» (si ndihem) = bored; «i mërzitshëm» (si jam për të tjerët) = boring.

⚠️The internet is down again, so I'm really boring.
✅The internet is down again, so I'm really bored.
Gramatikisht është e saktë, por do të thotë «jam njeri i mërzitshëm»; për ndjenjën: bored

2. «U habitëm» → we surprised. Në shqip ndjenjat i shprehim shpesh me një folje joveprore: «U habitëm që dyqani ishte ende hapur në mesnatë». Në anglisht surprise do kundrinor (The news surprised us); për ndjenjën përdorni be + -ed.

❌We surprised that the shop was still open at midnight.
✅We were surprised that the shop was still open at midnight.
«u habitëm» = we were surprised

3. «I interesuar për» → interested for. Parafjala shqipe «për» kalon lehtë në anglisht: «Blerta është shumë e interesuar për arkitekturën e vjetër». Pas interested vjen gjithmonë in.

❌Blerta is very interested for old architecture.
✅Blerta is very interested in old architecture.
interested in

4. «Më erdhi turp» → I was ashamed. Për një situatë të sikletshme në shqip themi «më erdhi turp» ose «u turpërova»: «Mamaja u tregoi shokëve fotot e mia kur isha bebe. Më erdhi shumë turp!». Ashamed në anglisht do të thotë që keni bërë diçka të keqe dhe ndjeni faj. Për siklet përdorni embarrassed.

⚠️My mum showed my friends my baby photos. I was so ashamed!
✅My mum showed my friends my baby photos. I was so embarrassed!
Gramatikisht është e saktë, por ashamed = ndiej faj; për siklet: embarrassed

Mos i ngatërroni

-ed dhe -ing për të njëjtën skenë – Një skenë, dy drejtime të ndjenjës.

The museum was interesting.
Muzeu ishte interesant.
muzeu e dërgon ndjenjën
We were interested in the museum.
Ishim të interesuar për muzeun.
ne e marrim ndjenjën

Mbiemrat me -ing apo Present Continuous – This game is boring (mbiemër) nuk është njësoj si Am I boring you? (folja bore në Present Continuous – e tashmja e vazhdueshme). Mbiemri përshkruan një cilësi, jo një veprim që po ndodh tani. Shih A1-22.

This game is boring.
Kjo lojë është e mërzitshme.
mbiemër: cilësi
Sorry, am I boring you?
Më falni, po ju mërzit?
folje: Present Continuous

Mbiemrat me -ed apo foljet në të kaluarën – Bored mund të jetë mbiemër (I was bored) ose e kaluara e foljes bore (The film bored me). Të dyja përshkruajnë të njëjtën ndjenjë nga drejtime të ndryshme. Format që shkurtojnë fjali të tëra (the man standing there) janë te B2-09.

I was bored.
Isha i mërzitur.
mbiemër
The film bored me.
Filmi më mërziti.
folje në Past Simple (e kryera e thjeshtë)

Drejtshkrimi dhe shqiptimi

  • Foljet që mbarojnë me -e: shtoni -d, dhe hiqni -e-në para -ing: excite → excited / exciting, confuse → confused / confusing, tire → tired / tiring.
  • worry → worried (y → i), por worrying (y mbetet para -ing).
  • embarrass ka rr dhe ss: embarrassed, embarrassing.
  • Mbaresa -ed ka tri shqiptime: /d/ pas tingujve të zëshëm (bored, tired, worried, surprised, confused); /t/ pas tingujve të pazëshëm si /s/, /k/, /ʃ/ (embarrassed, shocked, relaxed); /ɪd/, një rrokje më shumë, pas t ose d (interested, excited). Meqë shqipja lexohet ashtu siç shkruhet, kini kujdes: surprised ka dy rrokje, jo tri – mos shtoni një «ed» në fund.
  • interesting zakonisht ka tri rrokje: /ˈɪntrəstɪŋ/, me theks te rrokja e parë. e-ja e parë shpesh nuk shqiptohet. Mos e shqiptoni si «interesant» të shqipes, me theks në fund.
  • -ing në fund është /ŋ/: tingull hundor, me pjesën e pasme të gjuhës te qiellza. Mos shtoni një «g» të qartë në fund.

Rregulli i artë

-ed = personi që e ndien (marrësi), si «i mërzitur». -ing = sendi ose personi që e shkakton (dërguesi), si «i mërzitshëm». I'm bored because the film is boring.

Ushtrime

A. Forma

Plotësoni me formën e duhur të foljes së dhënë.

  1. Plotësoni me formën e duhur të confuse: The map was , so we got lost.
  2. Plotësoni me formën e duhur të worry: My parents were because I came home late.
  3. Plotësoni me formën e duhur të excite: The children are really about the trip.
  4. Plotësoni me formën e duhur të tire: A twelve-hour shift at the hospital is very .
  5. Plotësoni me formën e duhur të embarrass: I felt so when I called my teacher "Mum".
  6. Shkruani mbiemrin me -ing: surprise

B. Kuptimi

Zgjidhni mundësinë e duhur.

  1. Zgjidhni përgjigjen e saktë: I'm … after work.
  2. Zgjidhni përgjigjen e saktë: Are you … in history?
  3. Zgjidhni përgjigjen e saktë: The ending of the film was very ….
  4. Çfarë do të thotë? "Tom is boring."

C. Gjeni gabimin

Çdo fjali ka një gabim ose është e saktë. Shkruani fjalinë e korrigjuar ose shkruani correct.

  1. I was so embarrassing when I fell over.
  2. This book is really bored.
  3. I'm interesting in modern art.
  4. The results were worrying, so we called a doctor.

D. Në kontekst

Lexoni dialogun dhe plotësoni fjalët që mungojnë. Vendosini foljet në kllapa në formën e duhur.

A long day
Ana: How was the conference?
Ben: Honestly? The first talk was really 15 (bore). I nearly fell asleep. But the second one was very 16 (interest).
Ana: And how do you feel now?
Ben: 17 (tire)! It was a 18 (tire) day. And I'm a bit 19 (worry) about my presentation tomorrow.

E. Radha juaj

Shkruani në anglisht.

  1. Shkruani për një film ose një libër: si ishte dhe si u ndjetë.
  2. Shkruani një fjali për diçka që ju duket e lodhshme dhe një për diçka që ju intereson.

F. Përsëritje e përzier

Përsëritni mësimet e mëparshme.

  1. A2-29 Who, Which, That: fjalitë përcaktore (relative clauses) në anglisht
    I watched a documentary was really interesting.
  2. A1-10 Mbiemrat në anglisht (adjectives): vendi, very, quite dhe too
    Zgjidhni përgjigjen e saktë: It was ….
  3. A2-06 Shkalla krahasore në anglisht (comparatives): -er, more dhe than në shqip
    The second film was (boring) than the first one.
Përgjigjet

A. Forma

  1. confusing
  2. worried
  3. excited
  4. tiring
  5. embarrassed
  6. surprising

B. Kuptimi

  1. tired
  2. interested
  3. surprising
  4. Other people find Tom dull.

C. Gjeni gabimin

  1. I was so embarrassed when I fell over.
  2. This book is really boring.
  3. I'm interested in modern art.
  4. ✓ The results were worrying, so we called a doctor.

D. Në kontekst

  1. boring
  2. interesting
  3. Tired
  4. tiring
  5. worried

E. Radha juaj

  1. The film was really exciting. I was surprised by the ending.
  2. Long meetings are tiring. I'm interested in old cars.

F. Përsëritje e përzier

  1. that / which
  2. an exciting game
  3. more boring
Aplikacioni AndroidMësoni në Lëvizje Google Play