İngilizce Was ve Were Kullanımı: To Be Fiilinin Geçmiş Zamanı
Was and Were
Bu sayfada
Hedef
Bu dersin sonunda was ve were ile geçmişten söz edebileceksiniz: nerede olduğunuzu, nasıl hissettiğinizi, bir şeyin nasıl olduğunu, ne zaman doğduğunuzu ve bir yerde neler olduğunu söyleyebileceksiniz — olumlu, olumsuz ve soru cümleleriyle.
Temel Fikir
Tatilden gelen eski bir kartpostal düşünün: The weather was great. The hotel was small but clean. We were very happy. Kartpostal, artık geride kalmış bir zamandaki insanları, yerleri ve duyguları anlatır.
Was ve were, zaten bildiğiniz be fiilinin (am, is, are) geçmiş halleridir. Şimdiki zamandaki işin aynısını yaparlar: bir kişiyi ya da bir şeyi, onunla ilgili bir bilgiye bağlarlar. Değişen tek şey zamandır: I am tired (şimdi) → I was tired (dün).
Be fiilinin geçmişi, şimdiki halinden bile daha kolaydır. Üç değil, yalnızca iki biçim vardır: I, he, she, it ve tek bir şey için was; you, we, they ve iki ya da daha fazla şey için were.
Geri kalan her şey şimdiki zamandaki gibidir. Olumsuz için not ekleyin (wasn't, weren't). Soru için was/were öznenin önüne geçer (Were you…?). Bir yerde neyin var olduğunu söylemek için de there was / there were kullanın.
Türkçe ve İngilizce Yan Yana
Türkçede geçmişi isimlere ve sıfatlara eklediğimiz -di ekiyle söyleriz: "yorgundum", "evdeydin", "vardı". İngilizcede bu ekin yerini ayrı bir kelime alır: was ya da were. Yani şimdiki zamandaki köprü (am / is / are) geçmişte de vardır, sadece biçim değiştirir.
| Türkçe | İngilizce |
|---|---|
| yorgun-du-m | I was tired. |
| mutlu-y-du-k | We were happy. |
| ev-de-y-di-n | You were at home. |
| işte değil-di | She wasn't at work. |
| partide mi-y-di-n? | Were you at the party? |
| bir kafe var-dı | There was a café. |
| elli kişi var-dı | There were fifty people. |
| 1998'de doğ-du-m | I was born in 1998. |
İki önemli fark var. Birincisi, Türkçede "vardı" hep aynı kalır; İngilizcede çoğul isimle there were gerekir. İkincisi, Türkçede "doğdum" etken bir fiildir; İngilizcede ise kalıp was born'dur.
Yapı
Olumlu
| Özne | be fiilinin geçmişi | Şimdiki zaman (karşılaştırma için) |
|---|---|---|
| I | was | am |
| he / she / it | was | is |
| you / we / they | were | are |
Tek kişi ya da tek şey (you hariç) → was (My phone was…). İki ya da daha fazla → were (My parents were…). You tek bir kişi için bile her zaman were alır.
Olumsuz
| Özne | Tam hali | Kısa hali |
|---|---|---|
| I / he / she / it | was not | wasn't |
| you / we / they | were not | weren't |
Sorular ve kısa cevaplar
| Was / Were | Özne | Devamı | Kısa cevaplar |
|---|---|---|---|
| Was | I | wrong? | Yes, you were. / No, you weren't. |
| Was | she | at the meeting? | Yes, she was. / No, she wasn't. |
| Were | you | at home? | Yes, I was. / No, I wasn't. |
| Were | they | happy? | Yes, they were. / No, they weren't. |
Soru kelimeli sorular: Where were you? How was your weekend? Why was she angry? What was the problem?
There was / there were
| Tekil / sayılamayan | Çoğul | |
|---|---|---|
| Olumlu | There was a problem. | There were two problems. |
| Olumsuz | There wasn't any time. | There weren't any seats. |
| Soru | Was there a café? | Were there any taxis? |
Geçmiş zaman ifadeleri: yesterday, yesterday morning, last night, last week, last year, in 2019, two days ago, an hour ago, when I was a child.
Kullanımlar
1Geçmişteki durumlar, duygular ve tanımlar
Geçmişteki insanları, şeyleri ve duyguları anlatmak için was / were + sıfat ya da isim kullanın.
2Geçmişteki yerler
Birinin ya da bir şeyin nerede olduğunu söylemek için was / were + yer kullanın.
3Sorular ve kısa cevaplar
Was / were öznenin önüne geçer. Kısa cevaplarda was / were tekrar edilir — olumlu kısa cevapta kısaltma yapılmaz.
4There was / there were
Geçmişte neyin var olduğunu söylemek için tekil ya da sayılamayan isimle there was, çoğul isimle there were kullanın. Şimdiki zaman için bkz. A1-11.
5I was born…
Doğumunuz geçmişte olduğu için İngilizcede am born değil, was / were born denir. Bunu kalıp ifade olarak öğrenin (aslında edilgen bir yapıdır: bkz. B1-10).
6Geçmiş zaman ifadeleri
Zaman ifadeleri genellikle cümlenin sonuna ya da başına gelir. Ago, süreden sonra gelir. Last ve yesterday kelimelerinden önce edat kullanılmaz (bkz. A1-20).
Sık Yapılan Hatalar
Türkçe Konuşanlar İçin Tuzaklar
1. "İki gün önce" için "before two days" demek. Bu, Türkçe konuşanların en tipik hatalarından biridir. "Önce" kelimesi akla before getirir. Ama "…önce" anlamında İngilizce ago kullanır ve süreden sonra koyar.
2. "Doğdum" için "I born" ya da "I am born" demek. Türkçede "doğmak" sıradan bir fiildir: "doğdum". İngilizcede ise kalıp was / were born'dur ve was asla atlanmaz.
3. "Vardı" yüzünden çoğulda "there was" demek. Türkçede "bir sorun vardı" da "iki sorun vardı" da aynıdır. İngilizcede çoğul isimle there were gerekir.
4. Tek kişiye "you was" demek. Türkçede "sen" tekildir, bu yüzden was kullanmak mantıklı görünür. Ama İngilizcede you her zaman were alır.
5. Geçmişte de köprüyü unutmak. "Düğünde çok mutluyduk" cümlesinde geçmişi "-du" eki verir. İngilizcede bu ekin yerine was gelir; atlanırsa cümle hem fiilsiz hem de zamansız kalır.
Karıştırılmasın
you ile was ve were — You bir kişi için de birden fazla kişi için de her zaman were alır.
there was ve it was — There was yeni bir şeyi tanıtır (o şey vardı). It was ise zaten bildiğimiz bir şeyi anlatır. Bkz. A1-11.
ago ve last — Ago şimdiden geriye doğru sayar (three days ago = üç gün önce). Last ise en yakın geçmiştekini söyler (last Friday = geçen cuma). İkisini birlikte kullanmayın.
Yazım ve Telaffuz
- Cümle ortasında was ve were genellikle zayıf okunur: was /wəz/ ("wız" gibi), were /wə/ (UK), /wɚ/ (US) ("wı"). I was tired "ay vız tayırd" gibi duyulur.
- Kısa cevaplarda ve cümle sonunda güçlü okunur: Yes, I was /wɒz/ (UK), /wʌz/ (US) ("woz"); Yes, we were /wɜː/ (UK), /wɝː/ (US) — "wö" gibi.
- wasn't /ˈwɒznt/ (UK), /ˈwʌznt/ (US) ("voznt"); weren't /wɜːnt/ (UK), /wɝːnt/ (US) ("wönt") — weren't tek hecedir.
- ago /əˈɡəʊ/ (UK), /əˈɡoʊ/ (US): vurgu ikinci hecede — "ı-GOU".
- were ile where farklı kelimelerdir: where /weə/ (UK), /wer/ (US) "weır" gibi okunur. Where were you?
- Bu sesletim ipuçlarında İngilizcedeki w harfini koruyoruz: dudaklarınızı "u" der gibi yuvarlayıp hemen açın. Türkçedeki "v" sesi değildir; alt dudak dişlere değmez.
Altın Kural
I / he / she / it → was. You / we / they → were. Olumsuz: wasn't, weren't. Soru: Was she…? Were you…? — be sorusunu ve olumsuzunu did olmadan kendisi kurar. "…önce" için ago kullanın ve süreden sonra koyun: two days ago.
Alıştırmalar
A. Yapı
Boşluklara was, were, wasn't ya da weren't yazın.
-
I at home yesterday.
-
My parents in Italy last month.
-
you at school on Friday?
-
The shops open. They were closed.
-
There ten people at the meeting.
-
"Was the food good?" "Yes, it ."
-
Olumsuz yapın: The test was easy.
B. Anlam
Anlama göre doğru seçeneği işaretleyin.
-
Doğru olanı seçin: There … a cat in the garden.
-
Doğru olanı seçin: I was in Rome two years ….
-
Doğru olanı seçin: You … right, Tom.
-
Soruyu yazın: you / where / last night / were
C. Hatayı Bul
Hatalı cümleyi düzeltin. Cümle doğruysa "correct" yazın.
-
I am born in 2002.
-
Was they happy?
-
She was in London before three years.
-
We were at the cinema last Saturday.
D. Bağlam İçinde
Diyaloğu was, were, wasn't ya da weren't ile tamamlayın.
Mia: Hi, Sam! Where 16 you yesterday? You 17 at the party!
Sam: Sorry. I 18 ill. I was in bed all day. How 19 it?
Mia: It was great. There 20 about forty people, and the music was fantastic.
Sam: 21 Kate there?
Mia: No, she 22. She was in Spain.
E. Sıra Sende
-
Dün nerede olduğunuz ve nasıl hissettiğiniz hakkında iki cümle yazın.
-
Ne zaman ve nerede doğduğunuz hakkında iki cümle yazın.
F. Karışık Tekrar
-
A1-03 İngilizce To Be Olumsuz ve Soru Cümleleri: Isn't, Aren't ve Kısa Cevaplar Kısa cevabı seçin: "Are you tired?" "Yes, …."
-
A1-11 İngilizce There Is / There Are Kullanımı: Var ve Yok Demek Doğru olanı seçin: There … two banks in my street.
-
A1-24 İngilizce Sayılabilen ve Sayılamayan İsimler (Countable / Uncountable), Some ve Any Doğru olanı seçin: There wasn't … bread.
Cevap anahtarı
A. Yapı
- was
- were
- Were
- weren't / were not
- were
- was
- The test wasn't easy. / The test was not easy.
B. Anlam
- was
- ago
- were
- Where were you last night?
C. Hatayı Bul
- I was born in 2002.
- Were they happy?
- She was in London three years ago.
- ✓ We were at the cinema last Saturday.
D. Bağlam İçinde
- were
- weren't / were not
- was
- was
- were
- Was
- wasn't / was not
E. Sıra Sende
- Yesterday I was at work all day. I was very tired in the evening.
- I was born in 1999. I was born in a small town near the sea.
F. Karışık Tekrar
- I am
- are
- any
