SlowingoGramatika
A1 28 / 32

Was dhe were në anglisht: e kaluara e foljes to be

Was and Were

Në këtë faqe
  1. Qëllimi
  2. Ideja kryesore
  3. Shqipja dhe anglishtja
  4. Forma
  5. Përdorimi
  6. Gabime të shpeshta
  7. Kurthe për shqipfolësit
  8. Mos i ngatërroni
  9. Drejtshkrimi dhe shqiptimi
  10. Rregulli i artë
  11. Ushtrime

Qëllimi

Pas këtij mësimi do të dini të flisni për të kaluarën me was dhe were: ku ishit, si ndiheshit, si ishte diçka, kur keni lindur dhe çfarë kishte në një vend, në fjali pohore, mohore dhe pyetje.

Ideja kryesore

Përfytyroni një kartolinë të vjetër nga pushimet: The weather was great. The hotel was small but clean. We were very happy. Një kartolinë përshkruan si ishin gjërat (njerëzit, vendet, ndjenjat) në një kohë që tashmë ka kaluar.

Was dhe were janë e kaluara e foljes be që e njihni tashmë (am, is, are). Ato bëjnë të njëjtën punë si në të tashmen: e lidhin një person ose një send me informacionin për të. Ndryshon vetëm koha: I am tired (tani) → I was tired (dje).

E kaluara e be është edhe më e thjeshtë se e tashmja. Ka vetëm dy forma, jo tri: was për I, he, she, it dhe për një send; were për you, we, they dhe për dy ose më shumë sende.

Gjithçka tjetër punon si në të tashmen. Shtoni not për mohoren (wasn't, weren't). Vendoseni was / were para kryefjalës për pyetjen (Were you…?). Dhe përdorni there was / there were për të thënë çfarë kishte.

Shqipja dhe anglishtja

Lajm i mirë: shqipja ka gjashtë forma («isha, ishe, ishte, ishim, ishit, ishin»), anglishtja vetëm dy: was dhe were. Edhe rendi në pyetje dhe mohimi me «nuk» ju janë të njohura nga am / is / are.

Kurthet janë gjetkë. E para: për lindjen shqipja thotë «kam lindur» ose «u linda»; anglishtja thotë gjithmonë was / were born. E dyta: «para dy ditësh» nuk është before two days, por two days ago: ago vjen pas periudhës. E treta: «kishte shumë njerëz» do të thotë «ndodheshin», jo «zotëronte»: në anglisht there were. E katërta: «Ishte ftohtë» nuk ka kryefjalë, anglishtja do it.

ShqipAnglishtÇfarë ndryshon
Isha / ishte i lodhur.I was / he was tired.gjashtë forma shqip, vetëm was / were në anglisht
Ishe në festë?Were you at the party?you merr gjithmonë were, edhe për një person
Kam lindur në 1998.I was born in 1998.në shqip «kam lindur», në anglisht was born
Para dy ditësh.Two days ago.«para» → ago, pas periudhës; jo before
Ishte ftohtë.It was cold.fjalia shqipe s'ka kryefjalë, në anglisht it
Kishte një kafene të vogël.There was a small café.«kishte» = ndodhej → there was, jo had
Javën e kaluar.Last week.këtu është njësoj: pa parafjalë

Shkurt: vetëm dy forma (was për I, he, she, it; were për you, we, they). Lindja: was born. «Para dy ditësh»: two days ago. «Kishte» si «ndodhej»: there was / there were.

Forma

Pohore

KryefjalaE kaluara e beE tashmja (për krahasim)
Iwasam
he / she / itwasis
you / we / theywereare

Një person ose send (përveç you) → was (My phone was…). Dy ose më shumë → were (My parents were…). You merr gjithmonë were, edhe për një person.

Mohore

KryefjalaForma e plotëForma e shkurtër
I / he / she / itwas notwasn't
you / we / theywere notweren't

Pyetjet dhe përgjigjet e shkurtra

Was / WereKryefjalaPjesa tjetërPërgjigje të shkurtra
WasIwrong?Yes, you were. / No, you weren't.
Wassheat the meeting?Yes, she was. / No, she wasn't.
Wereyouat home?Yes, I was. / No, I wasn't.
Weretheyhappy?Yes, they were. / No, they weren't.

Pyetjet me fjalë pyetëse: Where were you? How was your weekend? Why was she angry? What was the problem?

There was / there were

Njëjës / i panumërueshëmShumës
PohoreThere was a problem.There were two problems.
MohoreThere wasn't any time.There weren't any seats.
PyetjeWas there a café?Were there any taxis?

Shprehje të kohës së kaluar: yesterday, yesterday morning, last night, last week, last year, in 2019, two days ago, an hour ago, when I was a child.

Përdorimi

1Gjendje, ndjenja dhe përshkrime në të kaluarën

Përdorni was / were + mbiemër ose emër për të përshkruar njerëz, sende dhe ndjenja në të kaluarën.

I was really tired last night.
Mbrëmë isha vërtet i lodhur.
The film was great, but it was very long.
Filmi ishte shumë i mirë, por ishte shumë i gjatë.
but: shih A1-29; në shqip «ishte», në anglisht it was
My grandparents were farmers.
Gjyshërit e mi ishin fermerë.
shumës → were
We were so happy for you!
Ishim shumë të lumtur për ty!
The hotel wasn't very clean.
Hoteli nuk ishte shumë i pastër.

2Vendet në të kaluarën

Përdorni was / were + vend për të thënë ku ishte dikush ose diçka.

I was at the dentist this morning.
Këtë mëngjes isha te dentisti.
Where were you yesterday afternoon?
Ku ishe dje pasdite?
you → were
My keys were in my coat pocket.
Çelësat i kisha në xhepin e palltos.
në shqip «i kisha», në anglisht my keys were
She wasn't at work on Monday.
Të hënën nuk ishte në punë.

3Pyetjet dhe përgjigjet e shkurtra

Vendoseni was / were para kryefjalës. Përgjigjet e shkurtra përsërisin was / were, pa formë të shkurtër në përgjigjet pohore.

"Was the exam difficult?" "Yes, it was."
«Ishte i vështirë provimi?» «Po, ishte.»
në anglisht përgjigjja do edhe it
Were you at the party?
Ishe në festë?
në shqip vetëm intonacioni, në anglisht were para kryefjalës
No, I wasn't.
Jo, nuk isha.
How was your trip?
Si ishte udhëtimi?
Why were they late?
Pse u vonuan?
në shqip folja «vonohem», në anglisht be + late

4There was / there were

Përdorni there was me një emër në njëjës ose të panumërueshëm dhe there were me një emër në shumës, për të thënë çfarë kishte në të kaluarën. Në shqip: «kishte». Për të tashmen, shih A1-11.

There was a small café near the beach.
Afër plazhit kishte një kafene të vogël.
«kishte» → there was
There were about fifty people at the wedding.
Në dasmë kishte rreth pesëdhjetë veta.
shumës → there were
There wasn't any milk in the fridge.
Në frigorifer nuk kishte qumësht.
Were there any problems with the order?
Pati ndonjë problem me porosinë?
«ndonjë» → any

5I was born…

Lindja juaj është në të kaluarën, prandaj anglishtja thotë was / were born, jo am born. Mësojeni si shprehje të ngulitur (është formë pësore: shih B1-10). Kujdes: shqipja thotë «kam lindur» ose «u linda».

I was born in 1998.
Kam lindur në vitin 1998.
në shqip «kam lindur», në anglisht was born
My daughter was born on a Sunday.
Vajza ime lindi një të diel.
Where were you born?
Ku ke lindur?
We were born in the same hospital.
Kemi lindur në të njëjtin spital.

6Shprehjet e kohës së kaluar

Shprehjet e kohës zakonisht vijnë në fund ose në fillim të fjalisë. Ago vjen pas periudhës. Para last ose yesterday mos vini parafjalë (shih A1-20).

I was in Lisbon last summer.
Verën e kaluar isha në Lisbonë.
She was in hospital two weeks ago.
Para dy javësh ishte në spital.
«para dy javësh» → two weeks ago; in hospital (UK), in the hospital (US)
The museum was closed yesterday.
Dje muzeu ishte i mbyllur.
In 2019, we were students in the same class.
Në vitin 2019 ishim studentë në të njëjtën klasë.
When I was a child, I was afraid of the dark.
Kur isha fëmijë, kisha frikë nga errësira.
«kisha frikë» → I was afraid

Gabime të shpeshta

❌I were very tired.
✅I was very tired.
I → was.
❌They was at home.
✅They were at home.
they → were.
❌Was you at the party?
✅Were you at the party?
you → were, edhe për një person.
❌I am born in 1995.
✅I was born in 1995.
Lindja është në të kaluarën.
⚠️There was two problems.
✅There were two problems.
Emër në shumës → there were. Në të folur të shpejtë dhe jozyrtar mund të dëgjoni there was (ose there's) + shumës, si te A1-11; në të folur të kujdesshëm dhe në shkrim përdorni there were.
❌I was there before two days.
✅I was there two days ago.
ago vjen pas periudhës.
❌We were there in last week.
✅We were there last week.
Para last nuk vihet parafjalë.
❌Did you be at home?
✅Were you at home?
be nuk përdor did: shih A1-28.

Kurthe për shqipfolësit

1. «Ka lindur» → has born. Në shqip për lindjen përdorim shpesh të kryerën: «Foshnja e fqinjëve ka lindur të martën e kaluar në spitalin e Fierit». Fjalë për fjalë del has born. Në anglisht lindja thuhet gjithmonë me was / were born.

❌Our neighbours' baby has born last Tuesday in the hospital in Fier.
✅Our neighbours' baby was born last Tuesday in the hospital in Fier.
lindja → was born

2. «Para njëzet vjetësh» → before twenty years. «Drita ishte vërtet mësuese para njëzet vjetësh? Duket kaq e re!» «Para» shqip do të thotë edhe before, edhe ago. Kur numëroni prapa nga sot, anglishtja thotë periudha + ago.

❌Was Drita really a teacher before twenty years? She looks so young!
✅Was Drita really a teacher twenty years ago? She looks so young!
«para njëzet vjetësh» → twenty years ago

3. «Nuk kishte drita» → had no. «Verën e kaluar në Theth nuk kishte drita në mbrëmje». Këtu «kishte» nuk do të thotë zotërim, por «ndodhej». Fjalë për fjalë del had no pa kryefjalë. Në anglisht: there was / there wasn't.

❌Last summer in Theth had no electricity in the evening.
✅Last summer there wasn't any electricity in Theth in the evening. ose Last summer there was no electricity in Theth in the evening.
«nuk kishte» = nuk ndodhej → there wasn't

4. «Ishte kaq diell» → pa it. «Shikoni këto foto nga Vlora! Gjithë javën ishte kaq diell». Fjalia shqipe për motin nuk ka kryefjalë. Në anglisht kryefjala duhet patjetër: it.

❌Look at these photos from Vlore! Was so sunny all week.
✅Look at these photos from Vlore! It was so sunny all week.
për motin: it

Mos i ngatërroni

was apo were me you – You merr gjithmonë were, për një person ose për shumë.

You were right.
Kishe të drejtë.
në shqip «kishe të drejtë», në anglisht you were right
You were all very helpful.
Të gjithë më ndihmuat shumë.
shumë veta, përsëri were

there was apo it was – There was prezanton diçka të re (diçka që ekzistonte). It was përshkruan diçka që e njohim tashmë. Shih A1-11.

There was a new restaurant in the square.
Në shesh kishte një restorant të ri.
informacion i ri
It was very cheap.
Ishte shumë i lirë.
përshkruan restorantin; në shqip pa kryefjalë, në anglisht it

ago apo last – Ago numëron prapa nga sot (three days ago). Last do të thotë më i fundit (last Friday). Mos i përdorni bashkë.

I was in Paris three days ago.
Para tri ditësh isha në Paris.
«para tri ditësh» → three days ago
I was in Paris last Friday.
Të premten e kaluar isha në Paris.

Drejtshkrimi dhe shqiptimi

  • Në mes të fjalisë was dhe were zakonisht shqiptohen dobët: was /wəz/, were /wə/ (UK), /wɚ/ (US). Zanorja /ə/ është shumë afër «ë»-së shqipe, prandaj format e dobëta ju vijnë lehtë.
  • Në përgjigjet e shkurtra dhe në fund të fjalisë shqiptohen fort: Yes, I was /wɒz/ (UK), /wʌz/ (US); Yes, we were /wɜː/ (UK), /wɝː/ (US). Zanorja /ɜː/ nuk ekziston në shqip: nuk është as «ë», as «e»; gjuha rri në mes dhe zanorja zgjatet.
  • Tingulli i parë /w/ nuk është «v»: rrumbullakosni buzët si për «u» dhe hapini shpejt, pa i prekur me dhëmbë. was nuk është «vaz».
  • wasn't /ˈwɒznt/ (UK), /ˈwʌznt/ (US); weren't /wɜːnt/ (UK), /wɝːnt/ (US): weren't ka një rrokje. Mos shtoni «ë» midis n dhe t.
  • ago /əˈɡəʊ/ (UK), /əˈɡoʊ/ (US): theksi bie në pjesën e dytë: a-GO.
  • were dhe where janë fjalë të ndryshme: where /weə/ (UK), /wer/ (US). Where were you?

Rregulli i artë

I / he / she / it → was. You / we / they → were. Mohoret: wasn't, weren't. Pyetjet: Was she…? Were you…?; be i bën vetë pyetjet dhe mohoret, pa did. Lindja: was born; «para dy ditësh»: two days ago; «kishte» si «ndodhej»: there was / there were.

Ushtrime

A. Forma

Plotësoni fjalën që mungon.

  1. I at home yesterday.
  2. My parents in Italy last month.
  3. you at school on Friday?
  4. The shops open. They were closed.
  5. There ten people at the meeting.
  6. "Was the food good?" "Yes, it ."
  7. Bëjeni mohore: The test was easy.

B. Kuptimi

Zgjidhni përgjigjen e saktë.

  1. Zgjidhni përgjigjen e saktë: There … a cat in the garden.
  2. Zgjidhni përgjigjen e saktë: I was in Rome two years ….
  3. Zgjidhni përgjigjen e saktë: You … right, Tom.
  4. Shkruani pyetjen: you / where / last night / were

C. Gjeni gabimin

Çdo fjali ka një gabim ose është e saktë. Shkruani fjalinë e korrigjuar ose shkruani correct.

  1. I am born in 2002.
  2. Was they happy?
  3. She was in London before three years.
  4. We were at the cinema last Saturday.

D. Në kontekst

Lexoni dialogun dhe plotësoni fjalët që mungojnë.

A phone call
Mia: Hi, Sam! Where 16 you yesterday? You 17 at the party!
Sam: Sorry. I 18 ill. I was in bed all day. How 19 it?
Mia: It was great. There 20 about forty people, and the music was fantastic.
Sam: 21 Kate there?
Mia: No, she 22. She was in Spain.

E. Radha juaj

Shkruani në anglisht.

  1. Shkruani dy fjali: ku ishit dje dhe si ndiheshit.
  2. Shkruani dy fjali: kur dhe ku keni lindur.

F. Përsëritje e përzier

Përsëritni mësimet e mëparshme.

  1. A1-03 To Be në mohim dhe pyetje: isn't, aren't, Are you…? dhe përgjigjet e shkurtra
    Zgjidhni përgjigjen e shkurtër: "Are you tired?" "Yes, …."
  2. A1-11 There is dhe there are në anglisht: si thuhet «ka» në kuptimin «ndodhet»
    Zgjidhni përgjigjen e saktë: There … two banks in my street.
  3. A1-24 Emrat e numërueshëm dhe të panumërueshëm në anglisht: some, any, how much, how many
    Zgjidhni përgjigjen e saktë: There wasn't … bread.
Përgjigjet

A. Forma

  1. was
  2. were
  3. Were
  4. weren't / were not
  5. were
  6. was
  7. The test wasn't easy. / The test was not easy.

B. Kuptimi

  1. was
  2. ago
  3. were
  4. Where were you last night?

C. Gjeni gabimin

  1. I was born in 2002.
  2. Were they happy?
  3. She was in London three years ago.
  4. ✓ We were at the cinema last Saturday.

D. Në kontekst

  1. were
  2. weren't / were not
  3. was
  4. was
  5. were
  6. Was
  7. wasn't / was not

E. Radha juaj

  1. Yesterday I was at work all day. I was very tired in the evening.
  2. I was born in 1999. I was born in a small town near the sea.

F. Përsëritje e përzier

  1. I am
  2. are
  3. any
Aplikacioni AndroidMësoni në Lëvizje Google Play