Slowingoგრამატიკა
A1 28 / 32

Was და were ქართულად: be-ს წარსული, there was / there were

Was and Were

ამ გვერდზე
  1. მიზანი
  2. მთავარი იდეა
  3. ქართული და ინგლისური
  4. ფორმა
  5. გამოყენება
  6. ხშირი შეცდომები
  7. მახეები ქართულად მოლაპარაკეებისთვის
  8. არ აგერიოთ
  9. მართლწერა და გამოთქმა
  10. ოქროს წესი
  11. სავარჯიშოები

მიზანი

ამ გაკვეთილის შემდეგ შეძლებთ წარსულზე ილაპარაკოთ was-ითა და were-ით: სად იყავით, როგორ გრძნობდით თავს, როგორი იყო რამე, როდის დაიბადეთ და რა იყო სადმე – დადებით, უარყოფით და კითხვით წინადადებებში.

მთავარი იდეა

წარმოიდგინეთ ძველი ღია ბარათი შვებულებიდან: The weather was great. The hotel was small but clean. We were very happy. ღია ბარათი აღწერს, როგორი იყო ყველაფერი – ადამიანები, ადგილები, გრძნობები – იმ დროს, რომელიც უკვე დამთავრდა.

Was და were იმ ზმნის, be-ს, წარსულია, რომელიც უკვე იცით (am, is, are). ისინი იგივე საქმეს აკეთებს, რასაც აწმყოში: ადამიანს ან საგანს მის შესახებ ინფორმაციასთან აკავშირებს. მხოლოდ დროა სხვა: I am tired (ახლა) → I was tired (გუშინ).

be-ს წარსული აწმყოზე მარტივიც კია. ფორმა მხოლოდ ორია, არა სამი: was – I, he, she, it-სა და ერთ საგანთან; were – you, we, they-სა და ორ ან მეტ საგანთან.

დანარჩენი ისევეა, როგორც აწმყოში. უარყოფისთვის დაამატეთ not (wasn't, weren't). კითხვისთვის was / were ქვემდებარის წინ დასვით (Were you…?). და იმის სათქმელად, რა არსებობდა, გამოიყენეთ there was / there were.

ქართული და ინგლისური

კარგი ამბავი: ქართულიც „ყოფნის“ წარსულს იყენებს ზუსტად იმავე სიტუაციებში: „დაღლილი ვიყავი“, „სასტუმრო სუფთა არ იყო“, „სახლში იყვნენ“. ქართულ ზმნას პირების მიხედვით უფრო მეტი ფორმაც კი აქვს (ვიყავი, იყავი, იყო, ვიყავით, იყავით, იყვნენ), ინგლისურს კი – მხოლოდ ორი: was და were.

სირთულე სხვაგანაა. პირველი: რიცხვის შემდეგ ქართული მხოლობითს იყენებს („ქორწილში ორმოცდაათი სტუმარი იყო“), ინგლისური – მრავლობითს და were-ს: There were fifty people. და ქართულად არსებობას უბრალოდ „იყო“-თი ვამბობთ, ინგლისურს კი სჭირდება there was / there were. მეორე: ამინდზე ქართულ წინადადებას ქვემდებარე არ აქვს („ქაროდა“, „ცხელოდა“), ინგლისურს კი – it: It was windy. მესამე: „დავიბადე“ ქართულად ერთი ზმნაა, ინგლისურში კი ორი სიტყვა: was born. და მეოთხე: ქართული „წინ“ („ორი დღის წინ“) ინგლისურად before კი არა, ago-ა, და ის დროის შემდეგ დგას.

ქართულიინგლისურირაშია განსხვავება?
დაღლილი ვიყავი. / სახლში იყვნენ.I was tired. / They were at home.აქ ერთნაირია: ორივე ენაში „ყოფნის“ წარსული
ორმოცდაათი სტუმარი იყო.There were fifty guests.რიცხვის შემდეგ ქართულად მხოლობითი; ინგლისურში მრავლობითი + were
კაფეში ბევრი ხალხი იყო.There were a lot of people in the café.არსებობა → there was / there were
ქაროდა. / ცხელოდა.It was windy. / It was hot.ქართულ წინადადებაში ქვემდებარე არ არის; ინგლისურში it
1998 წელს დავიბადე.I was born in 1998.ქართულად ერთი ზმნა; ინგლისურში was born
ორი დღის წინtwo days ago„წინ“ → ago, დროის შემდეგ; არა before
შარშან / გასულ კვირასlast year / last weeklast-ის წინ წინდებული არ დგას

მოკლედ: was – I, he, she, it; were – you, we, they. ამინდზე – it was, არსებობაზე – there was / there were, დაბადებაზე – was born, „ორი დღის წინ“ – two days ago.

ფორმა

დადებითი

ქვემდებარეbe-ს წარსულიაწმყო (შესადარებლად)
Iwasam
he / she / itwasis
you / we / theywereare

ერთი ადამიანი ან საგანი (you-ს გარდა) → was (My phone was…). ორი ან მეტი → were (My parents were…). You ყოველთვის were-ს იღებს, ერთ ადამიანზეც.

უარყოფითი

ქვემდებარესრული ფორმაშემოკლებული ფორმა
I / he / she / itwas notwasn't
you / we / theywere notweren't

კითხვა და მოკლე პასუხი

Was / Wereქვემდებარედანარჩენიმოკლე პასუხები
WasIwrong?Yes, you were. / No, you weren't.
Wassheat the meeting?Yes, she was. / No, she wasn't.
Wereyouat home?Yes, I was. / No, I wasn't.
Weretheyhappy?Yes, they were. / No, they weren't.

კითხვითი სიტყვით: Where were you? How was your weekend? Why was she angry? What was the problem?

There was / there were

მხოლობითი / უთვლადიმრავლობითი
დადებითიThere was a problem.There were two problems.
უარყოფითიThere wasn't any time.There weren't any seats.
კითხვაWas there a café?Were there any taxis?

წარსულის დროის გამოთქმები: yesterday, yesterday morning, last night, last week, last year, in 2019, two days ago, an hour ago, when I was a child.

გამოყენება

1წარსული მდგომარეობა, გრძნობები და აღწერა

was / were + ზედსართავი ან არსებითი სახელი გამოიყენეთ წარსულში ადამიანების, საგნებისა და გრძნობების აღსაწერად.

I was really tired last night.
წუხელ ძალიან დაღლილი ვიყავი.
I → was
The film was great, but it was very long.
ფილმი შესანიშნავი იყო, მაგრამ ძალიან გრძელი.
ქართულად მეორე „იყო“ გამოტოვებულია; ინგლისურში it was; but: იხ. A1-29
My grandparents were farmers.
ბებია და ბაბუა ფერმერები იყვნენ.
ორი ადამიანი → were; a / an არ არის, რადგან მრავლობითია
We were so happy for you!
შენთვის ძალიან გაგვიხარდა!
ქართულად ზმნაა; ინგლისურში were + happy
The hotel wasn't very clean.
სასტუმრო დიდად სუფთა არ იყო.
wasn't = was not

2წარსული ადგილი

was / were + ადგილი გამოიყენეთ, როცა ამბობთ, სად იყო ვინმე ან რამე.

I was at the dentist this morning.
დილით სტომატოლოგთან ვიყავი.
„სტომატოლოგთან“ → at the dentist
Where were you yesterday afternoon?
გუშინ ნაშუადღევს სად იყავი?
you → were
My keys were in my coat pocket.
ჩემი გასაღებები პალტოს ჯიბეში იყო.
ქართულად „იყო“ მხოლობითშია; keys → were
She wasn't at work on Monday.
ორშაბათს სამსახურში არ იყო.
„სამსახურში“ → at work

3კითხვა და მოკლე პასუხი

was / were ქვემდებარის წინ დასვით. მოკლე პასუხი was / were-ს იმეორებს – დადებით მოკლე პასუხში შემოკლების გარეშე.

"Was the exam difficult?" "Yes, it was."
„გამოცდა რთული იყო?“ „კი, რთული იყო.“
მოკლე პასუხი: Yes, it was
Were you at the party?
წვეულებაზე იყავი?
ქართულად მხოლოდ ინტონაცია; ინგლისურში were წინ
No, I wasn't.
არა, არ ვიყავი.
How was your trip?
მოგზაურობა როგორ იყო?
How + was + your trip
Why were they late?
რატომ დააგვიანეს?
ქართულად ზმნაა; ინგლისურში were + late

4There was / there were

there was გამოიყენეთ მხოლობით ან უთვლად არსებით სახელთან, there were – მრავლობითთან, როცა ამბობთ, რა არსებობდა წარსულში. აწმყოსთვის იხ. A1-11.

There was a small café near the beach.
სანაპიროსთან ახლოს პატარა კაფე იყო.
ქართულად უბრალოდ „იყო“; ინგლისურში there was
There were about fifty people at the wedding.
ქორწილში დაახლოებით ორმოცდაათი ადამიანი იყო.
„ორმოცდაათი ადამიანი იყო“ მხოლობითშია; ინგლისურში there were + people
There wasn't any milk in the fridge.
მაცივარში რძე არ იყო.
უთვლადი → there wasn't any
Were there any problems with the order?
შეკვეთასთან დაკავშირებით რამე პრობლემა ხომ არ იყო?
კითხვა: Were there…?

5I was born…

დაბადება წარსულშია, ამიტომ ინგლისური ამბობს was / were born და არა am born. ისწავლეთ როგორც მყარი ფრაზა (ეს ვნებითი გვარის ფორმაა: იხ. B1-10). ქართული „დავიბადე“ ერთი ზმნაა, ინგლისურში კი ორი სიტყვაა.

I was born in 1998.
1998 წელს დავიბადე.
„დავიბადე“ → I was born
My daughter was born on a Sunday.
ჩემი ქალიშვილი კვირას დაიბადა.
on a Sunday
Where were you born?
სად დაიბადე?
Where + were + you + born
We were born in the same hospital.
ერთ საავადმყოფოში დავიბადეთ.
we → were born

6წარსულის დროის გამოთქმები

დროის გამოთქმები ჩვეულებრივ წინადადების ბოლოს ან დასაწყისში დგას. Ago დროის მონაკვეთის შემდეგ დგას: „ორი კვირის წინ“ = two weeks ago. last-ისა და yesterday-ს წინ წინდებული არ დგას (იხ. A1-20).

I was in Lisbon last summer.
შარშან ზაფხულში ლისაბონში ვიყავი.
last summer: წინდებულის გარეშე
She was in hospital two weeks ago.
ორი კვირის წინ საავადმყოფოში იყო.
„ორი კვირის წინ“ → two weeks ago; in hospital (UK); in the hospital (US)
The museum was closed yesterday.
გუშინ მუზეუმი დაკეტილი იყო.
In 2019, we were students in the same class.
2019 წელს ერთ ჯგუფში ვსწავლობდით.
ინგლისურში: be + students
When I was a child, I was afraid of the dark.
ბავშვობაში სიბნელის მეშინოდა.
„მეშინოდა“ ზმნაა; ინგლისურში was afraid

ხშირი შეცდომები

❌I were very tired.
✅I was very tired.
I → was.
❌They was at home.
✅They were at home.
they → were.
❌Was you at the party?
✅Were you at the party?
you → were, ერთ ადამიანზეც.
❌I am born in 1995.
✅I was born in 1995.
დაბადება წარსულშია.
⚠️There was two problems.
✅There were two problems.
მრავლობითი არსებითი სახელი → there were. სწრაფ, არაფორმალურ მეტყველებაში შეიძლება გაიგოთ there was (ან there's) + მრავლობითი, როგორც A1-11-ში; ფრთხილ მეტყველებასა და წერაში გამოიყენეთ there were.
❌I was there before two days.
✅I was there two days ago.
ago დროის მონაკვეთის შემდეგ დგას.
❌We were there in last week.
✅We were there last week.
last-ის წინ წინდებული არ დგას.
❌Did you be at home?
✅Were you at home?
be did-ს არ იყენებს: იხ. A1-28.

მახეები ქართულად მოლაპარაკეებისთვის

1. „ორი თვის წინ“ → before two months. ქართული „წინ“ ნიშნავს როგორც before-ს, ისე ago-ს, და დროის სიტყვის შემდეგ დგას: „ორი თვის წინ“. ინგლისურში ეს ago-ა: two months ago. Before two months ინგლისური არ არის.

❌Mariam's wedding was before two months, but we still talk about it.
✅Mariam's wedding was two months ago, but we still talk about it.
„ორი თვის წინ“ → two months ago

2. „საღამოობით ციოდა“ → was very cold. ამინდზე ქართულ წინადადებას ქვემდებარე არ აქვს: „ზღვა მშვენიერი იყო, მაგრამ საღამოობით ძალიან ციოდა“. ინგლისურ წინადადებას ქვემდებარე სჭირდება – it.

❌The sea was beautiful, but was very cold in the evenings.
✅The sea was beautiful, but it was very cold in the evenings.
ამინდზე ქვემდებარეა it

3. „ბევრი სტუმარი იყო“ → was many guest. ქართულად არსებობას ადგილით ვიწყებთ და მხოლოდ „იყო“-ს ვამბობთ, რიცხვისა და „ბევრი“-ს შემდეგ კი მხოლობითია: „ნინოს დაბადების დღეზე ბევრი სტუმარი იყო“. ინგლისურში საჭიროა there were + მრავლობითი.

❌At Nino's birthday party was many guest.
✅There were many guests at Nino's birthday party.
there were + guests

4. „რომელ საავადმყოფოში დაიბადა?“ → your daughter born. ქართული „დაიბადა“ ჩვეულებრივი წარსულის ზმნასავით ჟღერს, ამიტომ ინგლისურად ხშირად მარტო born რჩება. ინგლისურში born-ს წინ was / were აუცილებელია, კითხვაში – ქვემდებარის წინ.

❌In which hospital your daughter born?
✅In which hospital was your daughter born? ან Which hospital was your daughter born in?
was + ქვემდებარე + born

არ აგერიოთ

was თუ were you-სთან – You ყოველთვის were-ს იღებს, ერთ ადამიანზეც და ბევრზეც. ქართულად აქ „იყავი“ და „იყავით“ განსხვავდება, ინგლისურში – არა.

You were right.
მართალი იყავი.
ერთი ადამიანი
You were all very helpful.
ყველამ ძალიან დამეხმარეთ.
ბევრი ადამიანი

there was თუ it was – There was რაღაც ახალს წარადგენს (ის არსებობდა). It was აღწერს იმას, რაც უკვე ვიცით. იხ. A1-11.

There was a new restaurant in the square.
მოედანზე ახალი რესტორანი იყო.
ახალი ინფორმაცია
It was very cheap.
ძალიან იაფი იყო.
რესტორნის აღწერა; ქართულად ქვემდებარე არ ჩანს

ago თუ last – Ago ახლანდელი მომენტიდან უკან ითვლის (three days ago). Last ნიშნავს უახლოეს წინას (last Friday). ერთად ნუ გამოიყენებთ.

I was in Paris three days ago.
სამი დღის წინ პარიზში ვიყავი.
„სამი დღის წინ“ → three days ago
I was in Paris last Friday.
გასულ პარასკევს პარიზში ვიყავი.

მართლწერა და გამოთქმა

  • წინადადების შუაში was და were ჩვეულებრივ სუსტია: was /wəz/, were /wə/ (UK), /wɚ/ (US). ხმოვანი სულ მოკლე და მოდუნებულია. ქართულად ყველა ხმოვანს სრულად ვამბობთ, ამიტომ I was tired-ში ნუ იტყვით სრულ „ვოზ“-ს.
  • მოკლე პასუხსა და წინადადების ბოლოს ისინი ძლიერია: Yes, I was /wɒz/ (UK), /wʌz/ (US); Yes, we were /wɜː/ (UK), /wɝː/ (US).
  • w ქართული ვ არ არის: ტუჩები დაამრგვალეთ და წინ წამოწიეთ, კბილები ტუჩს არ ეხება.
  • wasn't /ˈwɒznt/ (UK), /ˈwʌznt/ (US); weren't /wɜːnt/ (UK), /wɝːnt/ (US) – weren't ერთმარცვლიანია. /ɜː/ ქართულში არ არის: ტუჩები მოდუნებულია, ენა შუაში დევს.
  • ago /əˈɡəʊ/ (UK), /əˈɡoʊ/ (US): მახვილი მეორე ნაწილზეა.
  • were და where სხვადასხვა სიტყვაა: where /weə/ (UK), /wer/ (US). Where were you?
  • born /bɔːn/ (UK), /bɔːrn/ (US): ბრიტანულ ინგლისურში r არ ისმის; ამერიკულში r რბილია და არ ცახცახებს, როგორც ქართული რ.

ოქროს წესი

I / he / she / it → was. You / we / they → were. უარყოფა: wasn't, weren't. კითხვა: Was she…? Were you…? – be უარყოფასა და კითხვას თავად აწარმოებს, did-ის გარეშე. და დაიმახსოვრეთ: „ორი დღის წინ“ = two days ago, „დავიბადე“ = I was born.

სავარჯიშოები

A. ფორმა

ჩასვით was, were ან მათი უარყოფითი ფორმა.

  1. I at home yesterday.
  2. My parents in Italy last month.
  3. you at school on Friday?
  4. The shops open. They were closed.
  5. There ten people at the meeting.
  6. "Was the food good?" "Yes, it ."
  7. გადააკეთეთ უარყოფით წინადადებად: The test was easy.

B. მნიშვნელობა

აირჩიეთ სწორი ვარიანტი.

  1. აირჩიეთ სწორი პასუხი: There … a cat in the garden.
  2. აირჩიეთ სწორი პასუხი: I was in Rome two years ….
  3. აირჩიეთ სწორი პასუხი: You … right, Tom.
  4. შეადგინეთ კითხვა: you / where / last night / were

C. იპოვეთ შეცდომა

ყოველ წინადადებაში ერთი შეცდომაა, ან წინადადება სწორია. დაწერეთ გასწორებული წინადადება ან დაწერეთ correct.

  1. I am born in 2002.
  2. Was they happy?
  3. She was in London before three years.
  4. We were at the cinema last Saturday.

D. კონტექსტში

შეავსეთ დიალოგში გამოტოვებული სიტყვები.

A phone call
Mia: Hi, Sam! Where 16 you yesterday? You 17 at the party!
Sam: Sorry. I 18 ill. I was in bed all day. How 19 it?
Mia: It was great. There 20 about forty people, and the music was fantastic.
Sam: 21 Kate there?
Mia: No, she 22. She was in Spain.

E. თქვენი ჯერი

დაწერეთ ინგლისურად.

  1. დაწერეთ ორი წინადადება იმაზე, სად იყავით გუშინ და როგორ გრძნობდით თავს.
  2. დაწერეთ ორი წინადადება იმაზე, როდის და სად დაიბადეთ.

F. შერეული გამეორება

გაიმეორეთ წინა გაკვეთილები.

  1. A1-03 To Be: უარყოფა, კითხვა და მოკლე პასუხები (isn't, aren't, Are you…?) ქართულად
    აირჩიეთ მოკლე პასუხი: "Are you tired?" "Yes, …."
  2. A1-11 There is / There are ქართულად: „არის“ ინგლისურად, Is there…? და How many…?
    აირჩიეთ სწორი პასუხი: There … two banks in my street.
  3. A1-24 თვლადი და უთვლადი არსებითი სახელები, some და any ქართულად
    აირჩიეთ სწორი პასუხი: There wasn't … bread.
პასუხები

A. ფორმა

  1. was
  2. were
  3. Were
  4. weren't / were not
  5. were
  6. was
  7. The test wasn't easy. / The test was not easy.

B. მნიშვნელობა

  1. was
  2. ago
  3. were
  4. Where were you last night?

C. იპოვეთ შეცდომა

  1. I was born in 2002.
  2. Were they happy?
  3. She was in London three years ago.
  4. ✓ We were at the cinema last Saturday.

D. კონტექსტში

  1. were
  2. weren't / were not
  3. was
  4. was
  5. were
  6. Was
  7. wasn't / was not

E. თქვენი ჯერი

  1. Yesterday I was at work all day. I was very tired in the evening.
  2. I was born in 1999. I was born in a small town near the sea.

F. შერეული გამეორება

  1. I am
  2. are
  3. any
Android აპლიკაციაისწავლეთ ყველგან Google Play