Was ба were монголоор: be-ийн өнгөрсөн цаг, there was, I was born
Was and Were
Энэ хуудсанд
Зорилго
Энэ хичээлийн дараа та өнгөрсөн цагийн тухай was, were-ээр ярьж чадна: хаана байсан, ямар санагдсан, ямар нэг зүйл ямар байсан, хэзээ төрсөн, нэг газар юу байсныг батлах, үгүйсгэх өгүүлбэр, асуултаар хэлнэ.
Гол санаа
Амралтаас ирсэн хуучин ил захидал төсөөлөөрэй: The weather was great. The hotel was small but clean. We were very happy. Ил захидал аль хэдийн өнгөрсөн цаг үеийн хүн, газар, мэдрэмж ямар байсныг тайлбарладаг.
Was, were бол таны мэдэх be (am, is, are) үйл үгийн өнгөрсөн цаг. Тэд одоо цагийнхтайгаа адил үүрэг гүйцэтгэнэ: хүн, юмыг түүний тухай мэдээлэлтэй холбоно. Зөвхөн цаг нь өөр: I am tired (одоо) → I was tired (өчигдөр).
Be-ийн өнгөрсөн цаг одоо цагаасаа ч амархан. Гурав биш, ердөө хоёр хэлбэртэй: I, he, she, it болон нэг юманд was; you, we, they болон хоёр ба түүнээс олон юманд were.
Бусад бүх зүйл одоо цагийнх шиг. Үгүйсгэлд not нэмнэ (wasn't, weren't). Асуултад was / were-г өгүүлэгдэхүүний өмнө тавина (Were you…?). Юу байсныг хэлэхдээ there was / there were.
Монгол хэл ба англи хэл
Монголоор өнгөрсөн цагийн холбоосыг «байсан», «байлаа» гэж хэлдэг: «Өвөө эмээ маань тариаланч байсан», «Зочид буудал цэвэр байгаагүй». Энэ нь англи was / were-тэй таарна. Гэхдээ монгол «байсан» хүнээрээ хувирдаггүй («би байсан», «тэд байсан»), англиар was эсвэл were-ийг сонгох ёстой.
Монголчуудад хэцүү гурван зүйл бий. Нэгдүгээрт, «ядарсан», «өлссөн» гэх мэт үг өөрөө өнгөрсөн хэлбэртэй тул «Өчигдөр их ядарсан» гэж «байсан»-гүй хэлдэг; англиар was заавал. Хоёрдугаарт, «төрөх» монголоор үйл үг: «Би 1998 онд төрсөн». Англиар was born: born ганцаараа үйл үг биш. Гуравдугаарт, «хоёр өдрийн өмнө» гэдэгт «өмнө» = before мэт санагддаг ч англиар two days ago, ago хугацааны ард. Энд адилхан зүйл ч бий: «өчигдөр», «өнгөрсөн зун» гэдэгт монголоор ч нөхцөл байхгүй, англиар ч угтвар үг байхгүй: yesterday, last summer.
| Монголоор | Англиар | Юу өөр вэ |
|---|---|---|
| Өвөө эмээ маань тариаланч байсан. | My grandparents were farmers. | энд адилхан: «байсан» = were |
| Зочид буудал тийм ч цэвэр байгаагүй. | The hotel wasn't very clean. | «байгаагүй» → wasn't |
| Өчигдөр орой би их ядарсан. | I was really tired last night. | монголоор «байсан»-гүй ч болно; англиар was заавал |
| Би 1998 онд төрсөн. | I was born in 1998. | «төрсөн» нэг үйл үг; англиар was born |
| Тэр хоёр долоо хоногийн өмнө эмнэлэгт байсан. | She was in hospital two weeks ago. | «-ын өмнө» → … ago, before биш |
| Хуриманд тавь орчим хүн байсан. | There were about fifty people at the wedding. | «… байсан» = байгаа → there were |
| Чи үдэшлэгт байсан уу? | Were you at the party? | монголоор асуух сул үг төгсгөлд; англиар were урагшаа |
| Өчигдөр музей хаалттай байсан. | The museum was closed yesterday. | энд адилхан: угтвар үггүй |
Товчхондоо: «байсан» хүнээрээ хувирдаггүй ч англиар was / were-ийг сонгоно; «ядарсан байсан» → was tired; «төрсөн» → was born; «… -ын өмнө» → … ago.
Бүтэц
Батлах
| Өгүүлэгдэхүүн | be-ийн өнгөрсөн цаг | Одоо цаг (харьцуулахад) |
|---|---|---|
| I | was | am |
| he / she / it | was | is |
| you / we / they | were | are |
Нэг хүн эсвэл юм (you-гаас бусад) → was (My phone was…). Хоёр ба түүнээс олон → were (My parents were…). You нэг хүнд ч үргэлж were.
Үгүйсгэх
| Өгүүлэгдэхүүн | Бүтэн хэлбэр | Товчилсон хэлбэр |
|---|---|---|
| I / he / she / it | was not | wasn't |
| you / we / they | were not | weren't |
Тийм / үгүй асуулт ба богино хариулт
| Was / Were | Өгүүлэгдэхүүн | Үлдсэн хэсэг | Богино хариулт |
|---|---|---|---|
| Was | I | wrong? | Yes, you were. / No, you weren't. |
| Was | she | at the meeting? | Yes, she was. / No, she wasn't. |
| Were | you | at home? | Yes, I was. / No, I wasn't. |
| Were | they | happy? | Yes, they were. / No, they weren't. |
Асуух үгтэй асуулт: Where were you? How was your weekend? Why was she angry? What was the problem?
There was / there were
| Ганц тоо / тоолж болохгүй | Олон тоо | |
|---|---|---|
| Батлах | There was a problem. | There were two problems. |
| Үгүйсгэх | There wasn't any time. | There weren't any seats. |
| Асуулт | Was there a café? | Were there any taxis? |
Өнгөрсөн цагийн хэллэг: yesterday, yesterday morning, last night, last week, last year, in 2019, two days ago, an hour ago, when I was a child.
Хэрэглээ
1Өнгөрсөн байдал, мэдрэмж, тодорхойлолт
Өнгөрсөн цагт хүн, юм, мэдрэмжийг тодорхойлохдоо was / were + тэмдэг нэр эсвэл нэр үг.
2Өнгөрсөн цагт хаана байсан
Хэн нэгэн эсвэл юм хаана байсныг was / were + газраар хэлнэ.
3Асуулт ба богино хариулт
Was / were-г өгүүлэгдэхүүний өмнө тавина. Богино хариултад was / were-г давтана, батлах богино хариултад товчлохгүй.
4There was / there were
Өнгөрсөн цагт юу байсныг хэлэхдээ ганц тооны эсвэл тоолж болохгүй нэр үгтэй there was, олон тооны нэр үгтэй there were. Одоо цагийг A1-11-ээс үзээрэй.
5I was born…
Төрсөн нь өнгөрсөн явдал тул англиар am born биш, was / were born гэнэ. Тогтсон хэллэг болгон цээжлээрэй (энэ бол үйлдэгдэхүүн хэв: B1-10-ийг үзнэ үү). Монголоор «төрсөн» нэг үйл үг, англиар хоёр үг.
6Өнгөрсөн цагийн хэллэг
Цагийн хэллэг ихэвчлэн өгүүлбэрийн төгсгөлд эсвэл эхэнд ирнэ. Ago хугацааны ард ирнэ. Last, yesterday-ийн өмнө угтвар үг тавихгүй (A1-20-ийг үзнэ үү).
Түгээмэл алдаа
Монголчуудад тохиолддог урхи
1. «Нойр хүрсэн» → I so sleepy. «Ядарсан», «өлссөн», «нойр хүрсэн» гэдэг монгол үг өөрөө өнгөрсөн хэлбэртэй тул «байсан» нэмэлгүй хэлэх нь хэвийн: «Уучлаарай, Энхжин! Ням гарагт морины уралдааны дараа их нойр хүрсэн, найман цагт л унтчихсан». Англиар tired, hungry, sleepy бол тэмдэг нэр, өмнө нь was / were заавал.
2. «Төрсөн» → I born. Монголоор «төрөх» энгийн үйл үг: «Манай бяцхан дүү морин жилийн хаврын хүйтэн өглөө төрсөн». Тиймээс born-ийг үйл үг шиг хэрэглэх нь элбэг. Англиар үргэлж was / were born.
3. «Таван жилийн өмнө» → before five years. Монгол «-ын өмнө» нь ago ч, before ч болно: «Золбоо, чи таван жилийн өмнө их сургуулийн оюутан болчихсон байсан уу?» Англиар хугацааны ард ago: five years ago. Before + хугацаа энэ утгаар хэрэглэгддэггүй.
4. «Өнгөрсөн долоо хоногт» → in last week. Монголоор «өнгөрсөн долоо хоногт», «өнгөрсөн сард» гэж «-т / -д» нөхцөлтэй хэлдэг: «Өнгөрсөн сард бид Хархоринд хоёр хоног байсан». Нөхцлийг in гэж орчуулбал алдаа. Англиар last-ийн өмнө угтвар үг тавихгүй.
Бүү андуураарай
you-тэй was эсвэл were – You нэг хүнд ч, олон хүнд ч үргэлж were.
there was эсвэл it was – There was шинэ юмыг танилцуулна (тийм юм байсан). It was аль хэдийн мэддэг зүйлийг тодорхойлно. A1-11-ийг үзнэ үү.
ago эсвэл last – Ago одооноос хойш тоолно (three days ago). Last = хамгийн сүүлийн (last Friday). Хамт хэрэглэхгүй.
Зөв бичих ба дуудлага
- Өгүүлбэрийн дунд was, were ихэвчлэн сул: was /wəz/ («wuz» шиг), were /wə/ (UK), /wɚ/ (US). I was tired «I wuz tired» шиг сонсогдоно.
- Богино хариулт, өгүүлбэрийн төгсгөлд хүчтэй: Yes, I was /wɒz/ (UK), /wʌz/ (US); Yes, we were /wɜː/ (UK), /wɝː/ (US) – «wur» шиг. /ɜː/ монгол хэлэнд байхгүй: уруулаа дугуйлалгүй, хэлээ амны дунд сул байлгаарай.
- wasn't /ˈwɒznt/ (UK), /ˈwʌznt/ (US); weren't /wɜːnt/ (UK), /wɝːnt/ (US) – weren't нэг үетэй. was дахь /z/ монгол «з» шиг биш: хэлээ шүдний ард тавиад зөөлөн дуугаргаарай.
- ago /əˈɡəʊ/ (UK), /əˈɡoʊ/ (US): өргөлт хоёр дахь хэсэг дээр – «a-GO». Монголоор өргөлт эхний үе дээр байдаг тул анхаараарай.
- were, where өөр үг: where /weə/ (UK), /wer/ (US) «wair» шиг сонсогдоно. Where were you? /w/-д уруулаа дугуйлаарай, «в» болгохгүй.
- born /bɔːn/ (UK), /bɔːrn/ (US): урт эгшигтэй, британи дуудлагаар r сонсогдохгүй.
Алтан дүрэм
I / he / she / it → was. You / we / they → were. Үгүйсгэл: wasn't, weren't. Асуулт: Was she…? Were you…? – be асуулт, үгүйсгэлээ өөрөө бүтээдэг, did-гүй. «Ядарсан байсан» → was tired, «төрсөн» → was born, «… -ын өмнө» → … ago.
Дасгал
A. Бүтэц
Дутуу үгийг нөхөөрэй.
-
I at home yesterday.
-
My parents in Italy last month.
-
you at school on Friday?
-
The shops open. They were closed.
-
There ten people at the meeting.
-
"Was the food good?" "Yes, it ."
-
Үгүйсгэх өгүүлбэр болгоно уу: The test was easy.
B. Утга
Зөв хариултыг сонгоно уу.
-
Зөв хариултыг сонгоно уу: There … a cat in the garden.
-
Зөв хариултыг сонгоно уу: I was in Rome two years ….
-
Зөв хариултыг сонгоно уу: You … right, Tom.
-
Асуулт зохионо уу: you / where / last night / were
C. Алдааг олоорой
Өгүүлбэр бүр нэг алдаатай эсвэл зөв байна. Засварласан өгүүлбэрийг бичнэ үү, эсвэл correct гэж бичнэ үү.
-
I am born in 2002.
-
Was they happy?
-
She was in London before three years.
-
We were at the cinema last Saturday.
D. Нөхцөл байдалд
Харилцан яриаг уншаад дутуу үгийг нөхөөрэй.
Mia: Hi, Sam! Where 16 you yesterday? You 17 at the party!
Sam: Sorry. I 18 ill. I was in bed all day. How 19 it?
Mia: It was great. There 20 about forty people, and the music was fantastic.
Sam: 21 Kate there?
Mia: No, she 22. She was in Spain.
E. Таны ээлж
Өөрийнхөө тухай англиар бичээрэй.
-
Өчигдөр хаана байсан, ямар санагдсан тухайгаа хоёр өгүүлбэр бичнэ үү.
-
Хэзээ, хаана төрсөн тухайгаа хоёр өгүүлбэр бичнэ үү.
F. Холимог давталт
Өмнөх хичээлүүдээ давтаарай.
-
A1-03 To Be: үгүйсгэл, асуулт ба богино хариулт (isn't, aren't, Are you…?) монголоор Богино хариултыг сонгоно уу: "Are you tired?" "Yes, …."
-
A1-11 There is / There are монголоор: «байна», «бий»-г англиар хэлэх Зөв хариултыг сонгоно уу: There … two banks in my street.
-
A1-24 Тоолж болох ба тоолж болохгүй нэр үг, some ба any монголоор Зөв хариултыг сонгоно уу: There wasn't … bread.
Хариулт
A. Бүтэц
- was
- were
- Were
- weren't / were not
- were
- was
- The test wasn't easy. / The test was not easy.
B. Утга
- was
- ago
- were
- Where were you last night?
C. Алдааг олоорой
- I was born in 2002.
- Were they happy?
- She was in London three years ago.
- ✓ We were at the cinema last Saturday.
D. Нөхцөл байдалд
- were
- weren't / were not
- was
- was
- were
- Was
- wasn't / was not
E. Таны ээлж
- Yesterday I was at work all day. I was very tired in the evening.
- I was born in 1999. I was born in a small town near the sea.
F. Холимог давталт
- I am
- are
- any
