Was နှင့် were — be ရဲ့ အတိတ်ပုံစံ၊ there was / there were နှင့် I was born ကို မြန်မာလို ရှင်းပြချက်
Was and Were
ဤစာမျက်နှာတွင်
ရည်မှန်းချက်
ဒီသင်ခန်းစာ ပြီးရင် was နဲ့ were ကို သုံးပြီး အတိတ် အကြောင်း ပြောတတ်လာပါလိမ့်မယ်: ဘယ်မှာ ရှိခဲ့လဲ၊ ဘယ်လို ခံစားခဲ့ရလဲ၊ တစ်ခုခု ဘယ်လို ဖြစ်ခဲ့လဲ၊ ဘယ်တော့ မွေးလဲ နဲ့ နေရာ တစ်ခုမှာ ဘာ ရှိခဲ့လဲ — အဆိုဝါကျ၊ အငြင်းဝါကျ နဲ့ မေးခွန်းတွေမှာပါ။
အဓိကအယူအဆ
အားလပ်ရက် ခရီးက ပို့စကတ် အဟောင်း တစ်ခုကို စိတ်ကူးကြည့်ပါ: The weather was great. The hotel was small but clean. We were very happy. ပို့စကတ်က ပြီးသွားပြီ ဖြစ်တဲ့ အချိန် တစ်ခုမှာ အရာတွေ — လူ၊ နေရာ၊ ခံစားချက် — ဘယ်လို ရှိခဲ့လဲ ဆိုတာကို ဖော်ပြပါတယ်။
Was နဲ့ were က သိပြီးသား ကြိယာ be (am, is, are) ရဲ့ အတိတ်ပုံစံ ပါ။ ပစ္စုပ္ပန်မှာလို အလုပ် အတူတူ လုပ်ပါတယ်: လူ ဒါမှမဟုတ် အရာ တစ်ခုကို သူ့ အကြောင်း အချက်အလက် နဲ့ ဆက်ပေးပါတယ်။ အချိန်ပဲ ကွာပါတယ်: I am tired (အခု) → I was tired (မနေ့က)။
be ရဲ့ အတိတ်ပုံစံက ပစ္စုပ္ပန် ထက်တောင် ပိုလွယ်ပါတယ်။ ပုံစံ သုံးမျိုး မဟုတ်ဘဲ နှစ်မျိုး ပဲ ရှိပါတယ်: I, he, she, it နဲ့ တစ်ခု အတွက် was; you, we, they နဲ့ နှစ်ခု အထက် အတွက် were။
ကျန်တာ အားလုံးက ပစ္စုပ္ပန်မှာလို အလုပ်လုပ်ပါတယ်။ အငြင်း အတွက် not ထည့်ပါ (wasn't, weren't)။ မေးခွန်း အတွက် was/were ကို ကတ္တား ရှေ့မှာ ထားပါ (Were you…?)။ ဘာ ရှိခဲ့လဲ ပြောဖို့ there was / there were ကို သုံးပါ။
မြန်မာလိုမှာ ပင်ပန်းတယ် ဆိုတဲ့ ဝါကျက "အခု ပင်ပန်းတယ်" လည်း ဖြစ်နိုင်၊ "မနေ့ညက ပင်ပန်းတယ်" လည်း ဖြစ်နိုင်ပါတယ် — -တယ် က ပစ္စုပ္ပန် ရော အတိတ် ရော ပြနိုင်ပြီး -ခဲ့ က မဖြစ်မနေ မဟုတ်ပါ။ ပြီးတော့ ပင်ပန်း က ကြိယာ ဖြစ်လို့ be နဲ့ တူတဲ့ စကားလုံး မလိုပါ။ English မှာတော့ ကာလ ပြောင်းရင် be ကိုယ်တိုင် ပြောင်းရပါတယ် — am / is / are → was / were။
မြန်မာနှင့် အင်္ဂလိပ်
မြန်မာလို အတိတ်ကို မနေ့က၊ မနှစ်က၊ လွန်ခဲ့တဲ့ … က လို အချိန်ပြ စကားလုံး နဲ့ (လိုရင်) -ခဲ့ နဲ့ ပြပါတယ်။ ကြိယာ ပုံစံ မပြောင်းပါ။ English မှာ was / were က ကာလ ရော ကတ္တား ရော ကို ပြပါတယ်။
| မြန်မာ | English | ကွာခြားချက် |
|---|---|---|
| မနေ့ညက အရမ်း ပင်ပန်းတယ် | I was really tired last night. | "-တယ်" က အတိတ်လည်း ဖြစ်နိုင်ပေမဲ့ English မှာ was လိုပါတယ် |
| ဟိုတယ်က သိပ် မသန့်ဘူး | The hotel wasn't very clean. | အငြင်း: wasn't |
| အဖိုး အဖွားတွေက လယ်သမားတွေ ဖြစ်ခဲ့တယ် | My grandparents were farmers. | အများ → were |
| ဒီမနက်က သွားဆရာဝန်ဆီ ရောက်ခဲ့တယ် | I was at the dentist this morning. | "-ခဲ့" → was + နေရာ |
| ပါတီကို လာခဲ့လား | Were you at the party? | "လား" → Were + ကတ္တား |
| ကမ်းခြေနားမှာ ကော်ဖီဆိုင် တစ်ဆိုင် ရှိခဲ့တယ် | There was a small café near the beach. | "ရှိခဲ့" → there was / were (had မဟုတ်) |
| 1998 မှာ မွေးတယ် | I was born in 1998. | "မွေး" က ကြိယာ ပေမဲ့ English မှာ was born |
| လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်ပတ်က | two weeks ago | "လွန်ခဲ့တဲ့" က ရှေ့မှာ၊ ago က နောက်မှာ |
| မနေ့က | yesterday | preposition မပါ |
အတိုချုပ်ပြောရရင်: အတိတ် အချိန်ပြ စကားလုံး (yesterday, last…, … ago) ပါရင် am / is / are ကို was / were ပြောင်းပါ — မြန်မာလို "-ခဲ့" မပါရင်တောင်၊ နာမဝိသေသန ရှေ့မှာ be ကို မချန်ပါနဲ့။
ပုံစံ
အဆိုဝါကျ
| ကတ္တား | be ရဲ့ အတိတ်ပုံစံ | ပစ္စုပ္ပန် (နှိုင်းယှဉ်ဖို့) |
|---|---|---|
| I | was | am |
| he / she / it | was | is |
| you / we / they | were | are |
လူ ဒါမှမဟုတ် အရာ တစ်ခု (you မှအပ) → was (My phone was…)။ နှစ်ခုနဲ့ အထက် → were (My parents were…)။ You က လူ တစ်ယောက်တည်း ဆိုရင်တောင် were ကို အမြဲ ယူပါတယ်။
အငြင်းဝါကျ
| ကတ္တား | ပုံစံ အပြည့် | အတိုကောက် ပုံစံ |
|---|---|---|
| I / he / she / it | was not | wasn't |
| you / we / they | were not | weren't |
မေးခွန်း နှင့် တိုတို အဖြေ
| Was / Were | ကတ္တား | ကျန်တာ | တိုတို အဖြေ |
|---|---|---|---|
| Was | I | wrong? | Yes, you were. / No, you weren't. |
| Was | she | at the meeting? | Yes, she was. / No, she wasn't. |
| Were | you | at home? | Yes, I was. / No, I wasn't. |
| Were | they | happy? | Yes, they were. / No, they weren't. |
Wh- မေးခွန်း: Where were you? How was your weekend? Why was she angry? What was the problem?
There was / there were
| အနည်းကိန်း / ရေတွက်၍မရသော | အများကိန်း | |
|---|---|---|
| အဆိုဝါကျ | There was a problem. | There were two problems. |
| အငြင်းဝါကျ | There wasn't any time. | There weren't any seats. |
| မေးခွန်း | Was there a café? | Were there any taxis? |
အတိတ် အချိန်ပြ စကားလုံးများ: yesterday, yesterday morning, last night, last week, last year, in 2019, two days ago, an hour ago, when I was a child။
အသုံးပြုပုံ
1အတိတ်က အခြေအနေ၊ ခံစားချက် နှင့် ဖော်ပြချက်
အတိတ်က လူ၊ အရာ နဲ့ ခံစားချက်တွေကို ဖော်ပြဖို့ was / were + နာမဝိသေသန ဒါမှမဟုတ် နာမ် ကို သုံးပါ။
2အတိတ်က နေရာ
တစ်ယောက်ယောက် ဒါမှမဟုတ် တစ်ခုခု ဘယ်မှာ ရှိခဲ့လဲ ပြောဖို့ was / were + နေရာ ကို သုံးပါ။
3မေးခွန်း နှင့် တိုတို အဖြေ
was / were ကို ကတ္တား ရှေ့မှာ ထားပါ။ တိုတို အဖြေမှာ was / were ကို ပြန်ပြောပါ — "Yes" အဖြေမှာ အတိုကောက် မလုပ်ပါ။
4There was / there were
အတိတ်မှာ ဘာ ရှိခဲ့လဲ ပြောဖို့ အနည်းကိန်း ဒါမှမဟုတ် ရေတွက်၍မရသော နာမ် နဲ့ there was၊ အများကိန်း နာမ် နဲ့ there were ကို သုံးပါ။ ပစ္စုပ္ပန် အတွက် A1-11 ကို ကြည့်ပါ။
5I was born…
မွေးဖွားခြင်းက အတိတ်မှာ ဖြစ်ခဲ့လို့ English မှာ am born မဟုတ်ဘဲ was / were born လို့ ပြောပါတယ်။ ပုံသေ စကားစု အနေနဲ့ မှတ်ပါ (passive voice ပုံစံ ပါ: B1-10 ကို ကြည့်ပါ)။ မြန်မာလို "မွေးတယ်" က ကြိယာ ရိုးရိုး ဖြစ်ပေမဲ့ English မှာ was မပါရင် မရပါ။
6အတိတ် အချိန်ပြ စကားလုံးများ
အချိန်ပြ စကားလုံးတွေက များသောအားဖြင့် ဝါကျရဲ့ အဆုံး ဒါမှမဟုတ် အစမှာ ရှိပါတယ်။ Ago က အချိန် ပမာဏရဲ့ နောက် မှာ လာပါတယ်။ last နဲ့ yesterday ရှေ့မှာ preposition မထည့်ပါနဲ့ (A1-20 ကို ကြည့်ပါ)။
အဖြစ်များသော အမှားများ
မြန်မာစကားပြောသူများအတွက် ထောင်ချောက်များ
1. နာမဝိသေသန ရှေ့မှာ was / were ကို ချန်ခြင်း မြန်မာလို မနေ့က သူရ အရမ်း စိတ်ဆိုးတယ် မှာ "စိတ်ဆိုး" က ကြိယာ ဖြစ်လို့ be နဲ့ တူတဲ့ စကားလုံး မရှိပါ။ English မှာ angry က နာမဝိသေသန ဖြစ်လို့ was လိုပါတယ်။
2. "-တယ်" ကြောင့် အတိတ်မှာ is / are ကို သုံးခြင်း မြန်မာလို ပြီးခဲ့တဲ့ အပတ်က ပုဂံမှာ ရာသီဥတု အရမ်း ပူတယ် မှာ "-တယ်" က အတိတ် အတွက်လည်း ရလို့ English မှာ is ကို ဆက်သုံးမိတတ်ပါတယ်။ last week ပါရင် was ပါ။
3. "မွေးတယ်" ကို born တစ်လုံးတည်းနဲ့ ပြန်ခြင်း မြန်မာလို အစ်ကိုက မန္တလေးမှာ မွေးတယ် မှာ "မွေး" က ကြိယာ ရိုးရိုး ဖြစ်လို့ born ကို ကြိယာ အနေနဲ့ သုံးပြီး was ကို ချန်မိတတ်ပါတယ်။ was / were born က ပုံသေ စကားစု ပါ။
4. "လွန်ခဲ့တဲ့ … က" ကို before နဲ့ ပြန်ခြင်း မြန်မာလို သူ လွန်ခဲ့တဲ့ တစ်နာရီက ဒီမှာ ရှိခဲ့လား မှာ "လွန်ခဲ့တဲ့" က အချိန်ရဲ့ ရှေ့မှာ လာလို့ English မှာ before + အချိန် လို့ ပြောမိတတ်ပါတယ်။ အချိန် + ago ကို သုံးပါ။
5. "ရှိခဲ့တယ်" ကို had နဲ့ ပြန်ခြင်း မြန်မာလို မနေ့ညက စားသောက်ဆိုင်ထဲမှာ လူ အများကြီး ရှိခဲ့တယ် မှာ "ရှိ" ကို had လို့ ပြန်မိတတ်ပါတယ်။ နေရာ တစ်ခုမှာ ရှိခဲ့တာကို there was / there were နဲ့ ပြောပါ။
မရောထွေးပါနှင့်
you နဲ့ was နှင့် were — You က လူ တစ်ယောက် ဖြစ်ဖြစ်၊ အများ ဖြစ်ဖြစ် were ကို အမြဲ ယူပါတယ်။
there was နှင့် it was — There was က အရာ အသစ် တစ်ခုကို မိတ်ဆက်ပါတယ် (ရှိခဲ့တယ်)။ It was က သိပြီးသား အရာကို ဖော်ပြပါတယ်။ A1-11 ကို ကြည့်ပါ။
ago နှင့် last — Ago က အခုကနေ နောက်ပြန် ရေတွက်ပါတယ် (three days ago)။ Last က အနီးဆုံး ပြီးခဲ့တဲ့ တစ်ခုကို ဆိုလိုပါတယ် (last Friday)။ နှစ်ခုကို အတူ မသုံးပါနဲ့။
စာလုံးပေါင်းနှင့် အသံထွက်
- ဝါကျရဲ့ အလယ်မှာ was နဲ့ were က များသောအားဖြင့် ပျော့ ပါတယ်: was /wəz/ ("wuz" လို)၊ were /wə/ (UK), /wɚ/ (US)။ I was tired က "I wuz tired" လို ကြားရပါတယ်။
- တိုတို အဖြေ နဲ့ ဝါကျရဲ့ အဆုံးမှာ အားပါ ပါတယ်: Yes, I was /wɒz/ (UK), /wʌz/ (US); Yes, we were /wɜː/ (UK), /wɝː/ (US) — "wur" လို။
- was ရဲ့ အဆုံး /z/ ကို မဖြုတ်ပါနဲ့: မြန်မာ "ဇ" အသံက ဝဏ္ဏ အစမှာပဲ ရှိလို့ အဆုံးမှာ ပျောက်တတ်ပါတယ် — "wa" မဖြစ်ပါစေနဲ့၊ တုန်ခါသံ (buzz) ကို ဆက်ထားပါ။
- wasn't /ˈwɒznt/ (UK), /ˈwʌznt/ (US); weren't /wɜːnt/ (UK), /wɝːnt/ (US) — weren't က ဝဏ္ဏ တစ်လုံးတည်း ပါ။ အဆုံး /nt/ ကိုလည်း ထုတ်ပါ။
- ago /əˈɡəʊ/ (UK), /əˈɡoʊ/ (US): ဖိသံက ဒုတိယ အပိုင်း ပေါ်မှာ — "a-GO"။
- were နဲ့ where က မတူတဲ့ စကားလုံးတွေ ပါ: where /weə/ (UK), /wer/ (US) က "wair" လို ကြားရပါတယ်။ Where were you?
ရွှေစည်းမျဉ်း
I / he / she / it → was. You / we / they → were. အငြင်း: wasn't, weren't။ မေးခွန်း: Was she…? Were you…? — be က did မပါဘဲ မေးခွန်း နဲ့ အငြင်းကို ကိုယ်တိုင် ဖွဲ့ပါတယ်။ မြန်မာလို "-တယ်" ပဲ ပါပြီး "-ခဲ့" မပါရင်တောင် အတိတ် ဆိုရင် was / were ပါ။
လေ့ကျင့်ခန်း
A. ပုံစံ
ပျောက်နေတဲ့ စကားလုံးကို ဖြည့်ပါ။
-
I at home yesterday.
-
My parents in Italy last month.
-
you at school on Friday?
-
The shops open. They were closed.
-
There ten people at the meeting.
-
"Was the food good?" "Yes, it ."
-
အငြင်းဝါကျ ပြောင်းပါ: The test was easy.
B. အဓိပ္ပာယ်
အဓိပ္ပာယ်နဲ့ ကိုက်ညီတဲ့ အဖြေကို ရွေးပါ။
-
မှန်ကန်သော အဖြေကို ရွေးပါ: There … a cat in the garden.
-
မှန်ကန်သော အဖြေကို ရွေးပါ: I was in Rome two years ….
-
မှန်ကန်သော အဖြေကို ရွေးပါ: You … right, Tom.
-
မေးခွန်း ဖွဲ့ပါ: you / where / last night / were
C. အမှားရှာပါ
ဝါကျတိုင်းမှာ အမှားတစ်ခု ရှိပါတယ်၊ ဒါမှမဟုတ် ဝါကျက မှန်ပါတယ်။ ပြင်ထားတဲ့ ဝါကျကို ရေးပါ၊ ဒါမှမဟုတ် correct လို့ ရေးပါ။
-
I am born in 2002.
-
Was they happy?
-
She was in London before three years.
-
We were at the cinema last Saturday.
D. အကြောင်းအရာထဲတွင်
စကားပြောထဲက ပျောက်နေတဲ့ စကားလုံးတွေကို ဖြည့်ပါ။
Mia: Hi, Sam! Where 16 you yesterday? You 17 at the party!
Sam: Sorry. I 18 ill. I was in bed all day. How 19 it?
Mia: It was great. There 20 about forty people, and the music was fantastic.
Sam: 21 Kate there?
Mia: No, she 22. She was in Spain.
E. သင့်အလှည့်
မနေ့က နဲ့ သင် မွေးတဲ့ အချိန် အကြောင်း အင်္ဂလိပ်လို ရေးပါ။
-
မနေ့က သင် ဘယ်မှာ ရှိခဲ့လဲ၊ ဘယ်လို ခံစားခဲ့ရလဲ ဝါကျ နှစ်ကြောင်း ရေးပါ။
-
သင် ဘယ်တော့ ဘယ်မှာ မွေးလဲ ဝါကျ နှစ်ကြောင်း ရေးပါ။
F. ပေါင်းစပ် ပြန်လှန်လေ့ကျင့်ခန်း
အရင် သင်ခန်းစာတွေကို ပြန်လေ့ကျင့်ပါ။
-
A1-03 Verb to be အငြင်းဝါကျ၊ မေးခွန်း နှင့် အတိုချုပ် အဖြေ (isn't, aren't, Are you…?) — မြန်မာလို ရှင်းပြချက် တိုတို အဖြေကို ရွေးပါ: "Are you tired?" "Yes, …."
-
A1-11 There is / There are — ရှိတယ် ကို English လို ပြောနည်း မြန်မာလို ရှင်းပြချက် မှန်ကန်သော အဖြေကို ရွေးပါ: There … two banks in my street.
-
A1-24 Countable နှင့် Uncountable နာမ်၊ some နှင့် any — ရေတွက်နိုင်သော / ရေတွက်၍မရသော နာမ်ကို မြန်မာလို ရှင်းပြချက် မှန်ကန်သော အဖြေကို ရွေးပါ: There wasn't … bread.
အဖြေများ
A. ပုံစံ
- was
- were
- Were
- weren't / were not
- were
- was
- The test wasn't easy. / The test was not easy.
B. အဓိပ္ပာယ်
- was
- ago
- were
- Where were you last night?
C. အမှားရှာပါ
- I was born in 2002.
- Were they happy?
- She was in London three years ago.
- ✓ We were at the cinema last Saturday.
D. အကြောင်းအရာထဲတွင်
- were
- weren't / were not
- was
- was
- were
- Was
- wasn't / was not
E. သင့်အလှည့်
- Yesterday I was at work all day. I was very tired in the evening.
- I was born in 1999. I was born in a small town near the sea.
F. ပေါင်းစပ် ပြန်လှန်လေ့ကျင့်ခန်း
- I am
- are
- any
