Both, either, neither, all, none, each, every oʻzbekcha: «ikkalasi ham» va «hech biri»
Both, Either, Neither, All, None, Each, Every
Bu sahifada
Maqsad
Bu darsdan keyin siz ikki narsa (both, either, neither) va uch yoki undan koʻp narsa (all, none, no) haqida gapira olasiz, each va every orasida tanlov qilasiz, all day / every day / the whole day ni toʻgʻri ishlatasiz hamda all va both ni gapda toʻgʻri joyga qoʻyasiz.
Asosiy gʻoya
Bu soʻzlar bir vaqtning oʻzida ikki savolga javob beradi: Guruh qanchalik katta? va Guruhning qanchasi qamrab olingan?
Kichik katakchalar jadvalini tasavvur qiling: guruhning har bir aʼzosi uchun bitta katak, har bir katakda belgi (✓) yoki xoch (✗).
Ikki kishilik guruh uchun: both = ✓✓; either = ikkalasidan biri, qaysi biri muhim emas; neither = ✗✗.
Uch yoki undan koʻp kishilik guruh uchun: all = ✓✓✓; none yoki no = ✗✗✗.
Each ham, every ham har bir katakka belgi qoʻyadi, lekin jadvalga har xil qaraydi. Each kataklarni birma-bir aylanib chiqadi: mana bu, mana bu, mana bu. Every esa hamma kataklarga birdaniga qaraydi va deydi: istisnosiz. Shuning uchun each ikki kishilik guruh bilan ishlaydi, every ga esa kattaroq guruh kerak.
Oʻzbek va ingliz tillari
Oʻzbekchada ikki narsa uchun ikkalasi ham, katta guruh uchun hamma / barcha ishlatiladi. Muhim farq inkorda: oʻzbekchada «Ikkalasi ham kelmadi», «Hech biri kelmadi» deymiz — inkor soʻz bilan birga feʼl ham inkorda turadi. Ingliz tilida esa neither va none ning oʻzi inkor, feʼl darak shaklda qoladi: Neither of them came. Ikkinchi farq: oʻzbekchadagi har bir ham each, ham every ga mos keladi; inglizchada ikki narsa uchun faqat each. Uchinchisi: har kuni = every day, kun boʻyi = all day, butun kun = the whole day.
| Oʻzbekcha | Maʼnosi | Inglizcha |
|---|---|---|
| Ota-onamning ikkalasi ham oʻqituvchi. | ✓✓ | Both my parents are teachers. |
| Ikki akamdan hech biri yaqinda yashamaydi. | ✗✗: oʻzbekchada feʼl inkorda | Neither of my brothers lives nearby. |
| Doʻstlarimdan hech biri ziyofatda yoʻq edi. | ✗✗✗: oʻzbekchada feʼl inkorda | None of my friends were at the party. |
| Har qoʻlida bittadan sumka bor edi. | ikki narsa, birma-bir | a bag in each hand |
| Teatrdagi har bir joy band edi. | katta guruh, istisnosiz | Every seat was taken. |
| Har kuni / kun boʻyi | qanchalik tez-tez / qancha vaqt | every day / all day |
Tuzilish
Ikki narsa
| Soʻz | Maʼnosi | + ot | + of + the / my / these… + koʻplik | + of + olmosh |
|---|---|---|---|---|
| both | ikkalasi | both sides (koʻplik) | both (of) the sides | both of us |
| either | biri yoki boshqasi | either side (birlik) | either of the sides | either of them |
| neither | na biri, na boshqasi | neither side (birlik) | neither of the sides | neither of you |
Juftliklar
| Andoza | Misol |
|---|---|
| both… and… | Both Ana and Leo speak Greek. |
| either… or… | You can pay either by card or in cash. |
| neither… nor… | Neither the bus nor the train was on time. |
Uch yoki undan koʻp
| Soʻz | + ot | + of + the / my… + ot | Misol |
|---|---|---|---|
| all | all students / all food (umuman) | all (of) the students | All (of) the rooms have Wi-Fi. |
| no | no seats / no time | — | There are no seats left. |
| none | — | none of the seats | None of the seats are / is free. |
Each va every
| Soʻz | Guruh hajmi | + ot | + of |
|---|---|---|---|
| each | ikki yoki undan koʻp | each student (birlik) | each of the students |
| every | uch yoki undan koʻp | every student (birlik) | every one of the students |
Each va every birlikdagi ot va birlikdagi feʼl bilan keladi: Every room has a balcony.
Vaqt bilan all / every / whole
| Ibora | Maʼnosi |
|---|---|
| all day / all week | butun kun / hafta (bitta davr) |
| the whole day / the whole week | butun kun / hafta (bitta davr) |
| every day / every week | har kuni / har hafta, qayta-qayta |
Egadan keyin all va both ning oʻrni
| Feʼl | Oʻrni | Misol |
|---|---|---|
| asosiy feʼl | undan oldin | We all like pizza. / They both work here. |
| be | undan keyin | They are both doctors. / We were all tired. |
| yordamchi yoki modal feʼl | birinchisidan keyin | You have all passed. / We can both come. |
| toʻldiruvchi olmoshdan keyin | undan keyin | I love them both. / I've invited them all. |
Qoʻllanish
1Both, either, neither: ikki narsa
Both koʻplikdagi ot va koʻplikdagi feʼl bilan keladi. Either va neither birlikdagi ot bilan keladi. Neither ning oʻzi inkor, shuning uchun undan keyingi feʼl darak shaklda boʻladi.
2Both… and, either… or, neither… nor
Bu juftliklar bilan ikki soʻz yoki iborani bogʻlang. Neither… nor biroz rasmiy; nutqda not… or koʻproq uchraydi.
3All, no, none: uch yoki undan koʻp
All guruhning har bir aʼzosini qamrab oladi. All + koʻplikdagi yoki sanalmaydigan ot (the siz) umuman narsalar haqida gapiradi; all (of) the esa aniq bir guruh haqida. Nol uchun no + ot yoki none of + the / my… + ot ishlating. None yolgʻiz ham kela oladi. Olmosh bilan of kerak: all of us, none of them.
4Each va every
Each aʼzolarga birma-bir eʼtibor beradi va ikki narsa bilan ham ishlatiladi. Every butun guruhga istisnosiz qaraydi va uch yoki undan koʻp narsani talab qiladi. Koʻpincha ikkalasi ham mumkin va farq kichik.
5All day, every day, the whole day
All day va the whole day bitta toʻliq davrni bildiradi. Every day esa qayta-qayta, kundan-kunga degani. Whole birlikdagi sanaladigan otlar bilan keladi; sanalmaydigan otlar bilan all ishlating.
6All va both ning oʻrni
All va both egadan keyin, gap oʻrtasida kela oladi: asosiy feʼldan oldin, be dan keyin yoki birinchi yordamchi feʼldan keyin. Ular toʻldiruvchi olmoshdan keyin ham kela oladi.
Keng tarqalgan xatolar
Oʻzbek tilida soʻzlashuvchilar uchun tuzoqlar
1. «Hech biri … -madi» → neither / none + inkor feʼl. Oʻzbekchada «Hech biri kelmadi», «Ikkalasi ham bilmaydi» deymiz: inkor soʻz va inkor feʼl birga keladi. Ingliz tilida neither, none, no ning oʻzi inkor, shuning uchun feʼl darak shaklda boʻladi.
2. «Ikkalasi ham … -ma» → both + inkor. «Oʻgʻillarimning ikkalasi ham sabzavot yemaydi» gapini soʻzma-soʻz oʻgirsak, both… don't chiqadi. Bu grammatik, lekin ingliz tilida ✗✗ uchun tabiiy tanlov neither (birlikdagi feʼl bilan).
3. «Har bir» → every, ikki narsa bilan ham. Oʻzbekchada «har bir» guruh hajmiga qaramaydi: «koʻchaning har ikki boshida», «har qoʻlida». Inglizchada ikki narsa uchun each (yoki both + koʻplik) ishlating; every uch va undan koʻp narsa uchun.
4. «Ular ikkalasi ham…» → They both are… Oʻzbekchada «Qoʻshnilarimiz ikkalasi ham oʻqituvchi» deymiz va «ikkalasi ham» kesimdan oldin turadi. Inglizchada be bilan both / all undan keyin keladi.
Adashtirmang
every day va all day — Qanchalik tez-tez va qancha vaqt: «har kuni» va «kun boʻyi».
either (ikkidan biri) va either (inkorda = ham) — Inkor gap oxiridagi either «ham» degani. A2-32 ga qarang.
neither va none — Neither ikki narsa uchun; none uch yoki undan koʻp narsa uchun.
not all va none — Not all = baʼzilari ha, baʼzilari yoʻq (✓✗✓). None = nol (✗✗✗).
neither… nor, none of va each bilan feʼl moslashuvi uchun B2-22 ga; few, a few, most of va boshqa miqdor soʻzlari uchun B2-19 ga qarang.
Imlo va talaffuz
- either ning ikkita qabul qilingan talaffuzi bor: /ˈaɪðə/ yoki /ˈiːðə/ (UK); AQShda /ˈiːðɚ/ koʻproq uchraydi. neither ham xuddi shunday: /ˈnaɪðə/ yoki /ˈniːðə/ (UK); /ˈniːðɚ/ (US). Urgʻu birinchi boʻgʻinda; oʻzbekchadagidek oxirgi boʻgʻinga koʻchirmang.
- both /bəʊθ/ (UK), /boʊθ/ (US): oxiridagi th jarangsiz, think dagi kabi. Til uchini tishlar orasiga qoʻyib, ovozsiz havo chiqaring; «s» yoki «t» ga almashtirmang.
- either va neither dagi th esa jarangli /ð/: oʻsha holat, lekin ovoz bilan.
- whole /həʊl/ (UK), /hoʊl/ (US) hole bilan bir xil eshitiladi; w talaffuz qilinmaydi. Imloga qarab «vo-» deb oʻqimang.
- none /nʌn/ nun bilan bir xil eshitiladi va one bilan qofiyadosh. Uni «non» deb oʻqimang.
- every one (ikki soʻz) = har bir kishi yoki narsa; everyone (bitta soʻz) = hamma.
Oltin qoida
Ikki narsa uchun: both (✓✓), either (ikkidan biri), neither (✗✗). Uch yoki undan koʻp uchun: all (✓✓✓), none / no (✗✗✗). Each = birma-bir (ikki yoki undan koʻp); every = hammasi birga, istisnosiz (uch yoki undan koʻp). Neither, none va no ning oʻzi inkor, shuning uchun feʼlni darak shaklda ishlating.
Mashqlar
A. Tuzilish
Toʻgʻri javobni tanlang yoki soʻzni toʻgʻri joyga qoʻying.
-
I've got two bikes, but ___ of them works. …
-
___ my parents are from Lisbon. …
-
___ of the five candidates passed the test. …
-
There are ___ buses after midnight. …
-
all ni toʻgʻri joyga qoʻying: The children were tired.
-
both ni toʻgʻri joyga qoʻying: My sisters have moved to Canada.
B. Maʼno
Toʻgʻri javobni tanlang:
-
You can sit in ___ chair — this one or that one. …
-
She checks her phone ___ five minutes. …
-
There were two doors, with a guard at ___ door. …
-
I was ill and stayed in bed ___. …
-
Some of my colleagues work from home, but ___ of them do. …
C. Xatoni toping
Har bir gapda bitta xato bor yoki gap toʻgʻri. Toʻgʻrilangan gapni yozing yoki correct deb yozing.
-
Neither of us didn't know the answer.
-
Every children in the class got a prize.
-
I've been to every one of her concerts.
-
We have spent the whole money.
D. Kontekstda
Suhbatni toʻldiring. Soʻzlar: both, either, neither, all, whole, each, every
Sara: So, Saturday or Sunday for the picnic?
Jon: 16 is fine for me. I'm free the 17 weekend.
Sara: Great. Ask your two brothers too. Are they 18 coming?
Jon: No, 19 of them can come. They're 20 working.
Sara: That's a pity. I'll bring sandwiches — one for 21 person.
E. Sizning navbatingiz
Ingliz tilida yozing.
-
Oilangizdagi ikki kishi haqida both va neither bilan ikkita gap yozing.
-
Haftangiz haqida bitta gapni every day bilan, bittasini all day bilan yozing.
F. Aralash takrorlash
Oldingi darslarni takrorlang.
-
A2-11 Something, anyone, nobody, everywhere oʻzbekcha: gumon va boʻlishsizlik olmoshlari I didn't see ___ at the station. …
-
A2-32 So do I, Neither do I, Me too oʻzbekcha: «Men ham» inglizcha qanday aytiladi? "I don't eat meat." " do I."
-
A2-10 Much, many, a lot of, a few, a little oʻzbekcha: miqdor soʻzlari There isn't ___ milk left. …
Javoblar
A. Tuzilish
- neither
- Both
- None
- no
- The children were all tired. / All the children were tired. / All of the children were tired.
- My sisters have both moved to Canada. / Both my sisters have moved to Canada. / Both of my sisters have moved to Canada.
B. Maʼno
- either
- every
- each
- the whole day
- not all
C. Xatoni toping
- Neither of us knew the answer.
- Every child in the class got a prize. / All the children in the class got a prize. / All of the children in the class got a prize. / Every one of the children in the class got a prize. / Each child in the class got a prize.
- ✓ I've been to every one of her concerts.
- We have spent all the money. / We have spent all of the money.
D. Kontekstda
- Either
- whole
- both
- neither
- both
- each / every
E. Sizning navbatingiz
- My parents both love gardening. Neither of them can cook very well.
- I check my emails every day. On Sunday I stayed at home all day.
F. Aralash takrorlash
- anybody / anyone
- Neither / Nor
- much
