Past Continuous në anglisht: was / were + -ing, e shpjeguar në shqip
Past Continuous: I Was Working
Në këtë faqe
Qëllimi
Pas këtij mësimi do të dini të thoni çfarë po bënit në një moment të caktuar të së kaluarës, të krijoni atmosferën në fillim të një tregimi dhe të përshkruani dy veprime që po ndodhnin në të njëjtën kohë. Për të gjitha këto përdorim was / were + forma -ing.
Ideja kryesore
Past Simple (e kryera e thjeshtë: I cooked dinner) e tregon një veprim të kaluar si një ngjarje të plotë: filloi, mbaroi, u krye. Por ndonjëherë duam të hyjmë brenda një momenti të së kaluarës dhe të shohim përreth. Mbrëmë në orën 8, çfarë po ndodhte? Veprimi kishte filluar para atij momenti dhe ende vazhdonte. Ishte në mes.
Mendoni për një film dhe për butonin pauzë. E ndaloni filmin në një moment dhe shihni veprime në lëvizje: dikush po gatuante, shiu po binte, fëmijët po luanin. Asgjë në pamjen e ndalur nuk ka mbaruar. Kjo është Past Continuous (e pakryera / e kaluara e vazhdueshme).
Këtë ide e njihni nga Present Continuous A1-22 (I'm cooking = po gatuaj tani). Tani ndalojmë një film të së kaluarës. Past Continuous është e njëjta ide, e zhvendosur në të kaluarën: am / is / are bëhen was / were, kurse forma -ing mbetet. Forma -ing do të thotë «në mes të veprimit».
Shqipja dhe anglishtja
Në shqip veprimin në zhvillim në të kaluarën e shprehim me të pakryerën, shpesh me fjalëzën po: «Në orën tetë po gatuaja», ose me «isha duke…»: «Isha duke gatuar». Këtu kuptimi është i njëjtë me I was cooking. Ndryshimi është se e pakryera shqipe bën edhe punë të tjera: tregon zakonet e së kaluarës («Çdo verë shkonim në Vlorë») dhe gjendjet («E dija përgjigjen», «Doja një çaj»). Në anglisht për këto nuk përdoret Past Continuous: zakoni është we went / we used to go, gjendja është I knew, I wanted.
Edhe forma ndryshon: shqipja e ndryshon vetë foljen (gatuaja, gatuante, gatuanim), anglishtja ka dy pjesë: was / were + forma -ing. Dhe fjalia pa kryefjalë si «Bënte ftohtë» në anglisht do patjetër it.
| Shqip | Anglisht | Çfarë ndryshon |
|---|---|---|
| Në orën 8 po gatuaja darkën. | At 8 pm I was cooking dinner. | veprim në zhvillim: këtu është njësoj |
| Isha duke ngarë makinën. | I was driving. | «isha duke» = was + -ing |
| Fëmijët po luanin jashtë. | The kids were playing outside. | një folje në shqip, dy pjesë në anglisht |
| E dija përgjigjen. | I knew the answer. | gjendje: pa -ing |
| Çdo verë shkonim në Vlorë. | Every summer we went to Vlore. | zakon: Past Simple, jo were going |
| Bënte ftohtë. | It was cold. | anglishtja do kryefjalën it |
| Ndërsa unë pastroja, ai lante rrobat. | While I was cleaning, he was doing the laundry. | «ndërsa» = while |
Shkurt: e pakryera shqipe = was / were + -ing vetëm kur veprimi ishte në mes; për zakone dhe gjendje anglishtja përdor Past Simple.
Forma
Pohore
| Kryefjala | was / were | forma -ing |
|---|---|---|
| I / he / she / it | was | working. |
| you / we / they | were | working. |
Mohore
| Kryefjala | was not / were not | forma -ing | Forma e shkurtër |
|---|---|---|---|
| I / he / she / it | was not | sleeping. | wasn't |
| you / we / they | were not | sleeping. | weren't |
Pyetje dhe përgjigje të shkurtra
| Pyetja | Përgjigje të shkurtra |
|---|---|
| Was she driving? | Yes, she was. / No, she wasn't. |
| Were they waiting? | Yes, they were. / No, they weren't. |
| What were you doing at ten? | I was studying. |
| Where was he going? | He was going to the gym. |
Në fjalitë pohore was dhe were nuk kanë formë të shkurtër: I was working, we were working.
Drejtshkrimi i -ing është i njëjtë si te Present Continuous A1-22: make → making, stop → stopping, lie → lying.
Përdorimi
1Veprim në zhvillim në një moment të së kaluarës
Përdorni Past Continuous për të thënë se një veprim ishte në mes në një moment të caktuar të së kaluarës. Kishte filluar para atij momenti dhe ende vazhdonte.
2Sfondi i një tregimi
Tregimet shpesh fillojnë me Past Continuous për të «ngritur skenën»: motin, vendin, çfarë po bënin njerëzit. Ngjarjet kryesore pastaj vijnë me Past Simple: shih A2-02.
3Dy veprime në zhvillim në të njëjtën kohë (while)
Përdorni while («ndërsa», «kur») për të treguar se dy veprime më të gjata po ndodhnin njëkohësisht. Zakonisht të dyja janë në Past Continuous.
Gabime të shpeshta
Kurthe për shqipfolësit
1. «E kuptoja», «e doja» → was understanding, was wanting. Në shqip e pakryera përdoret edhe për gjendje: «Mësuesja fliste shumë shpejt dhe unë nuk e kuptoja asnjë fjalë». Kush e kthen «kuptoja» fjalë për fjalë, merr -ing. Foljet e gjendjes (understand, know, want, need, believe) qëndrojnë në Past Simple.
2. Zakonet e së kaluarës → was / were + -ing. «Kur ishim të vegjël, gjyshi na merrte çdo të diel për peshk në liqen». E pakryera shqipe këtu tregon zakon, jo një veprim në mes. Në anglisht zakoni i së kaluarës është Past Simple ose used to.
3. «Bënte vapë» → fjali pa it. «Kur arritëm në plazh, bënte shumë vapë dhe rëra digjte». Fjalia shqipe «bënte vapë» nuk ka kryefjalë. Anglishtja e do patjetër: it.
4. Pyetja pa ndryshim të rendit. Në shqip pyesim «Pse po vraponit në korridor kur ra zilja?» pa ndryshuar rendin. Në anglisht was / were del para kryefjalës.
Mos i ngatërroni
Past Continuous apo Past Simple – Past Continuous tregon mesin e veprimit; Past Simple tregon veprimin e plotë, nga fillimi deri në fund. Si punojnë bashkë në tregime, do ta shihni te A2-02. Në shqip dallimi ngjan me «po shkruaja» dhe «shkrova».
Past Continuous apo Present Continuous – E njëjta strukturë, kohë tjetër: was / were për të kaluarën, am / is / are për tani. Shih A1-22.
Drejtshkrimi dhe shqiptimi
- Në të folur të zakonshëm was dhe were janë të dobëta: was /wəz/, were /wə/ (UK), /wɚ/ (US). Zanorja e dobët /ə/ është shumë afër «ë»-së shqipe, prandaj kjo ju vjen lehtë: I was cooking /aɪ wəz ˈkʊkɪŋ/.
- Shqipja nuk ka tingullin /w/. Mos e ktheni në «v»: për /w/ rrumbullakosni buzët si për «u» dhe kaloni menjëherë te zanorja. Dhëmbët nuk i prekin buzët.
- Në përgjigjet e shkurtra dhe në fund të fjalisë janë të forta: Yes, I was /wɒz/ (UK), /wʌz/ (US); Yes, they were /wɜː/ (UK), /wɝː/ (US). /ɜː/ nuk ekziston në shqip: është një «ë» e gjatë, me gojë gjysmë të hapur dhe buzë të lëshuara.
- wasn't /ˈwɒznt/ (UK), /ˈwʌznt/ (US) dhe weren't /wɜːnt/ (UK), /wɝːnt/ (US) zakonisht theksohen. Mos shtoni «ë» mes z dhe n.
- Te -ing mbaresa është /ɪŋ/: tingulli /ŋ/ bëhet me pjesën e pasme të gjuhës te qiellza, ajri del nga hunda dhe nuk shtohet asnjë «g» në fund.
- Drejtshkrimi i -ing: hiqni e-në e heshtur (ride → riding), dyfishoni bashkëtingëlloren e fundit pas një zanoreje të shkurtër të theksuar (run → running, sit → sitting), -ie → -ying (die → dying).
Rregulli i artë
Shtypni pauzë në të kaluarën: was / were + forma -ing = veprimi ishte në zhvillim në atë moment. I / he / she / it → was, you / we / they → were. E pakryera shqipe për zakone dhe gjendje («shkonim çdo verë», «e dija») në anglisht nuk merr -ing.
Ushtrime
A. Forma
Përdorni Past Continuous (was / were + forma -ing).
-
At 7 am I (have) breakfast — I was in the middle of it when the phone rang.
-
When I got home at 4 pm, the house was quiet. The children (play) in the garden.
-
It (not rain) when we left the house.
-
you (sleep) at midnight? I called, but you didn't answer.
-
When you phoned Mia at 10 last night, what she (do)?
-
While I (cook), my brother (set) the table.
B. Kuptimi
Lexoni me kujdes dhe zgjidhni.
-
Zgjidhni përgjigjen e saktë: At midnight I … a book in bed. I finished it at one.
-
Zgjidhni përgjigjen e saktë: I … the answer.
-
Përgjigje e shkurtër: Were they working at noon yesterday? (No)
-
Cila fjali do të thotë që veprimi ishte në zhvillim në orën 3 pasdite?
C. Gjeni gabimin
Çdo fjali ka një gabim ose është e saktë. Shkruani fjalinë e korrigjuar ose shkruani correct.
-
We was waiting for the bus.
-
Did you watching TV at 9 pm?
-
He was sit on the sofa.
-
While I was reading, my sister was listening to music.
D. Në kontekst
Lexoni tekstin dhe plotësoni fjalët që mungojnë. Përdorni Past Continuous.
It was 9 pm on Sunday. Outside, it 15 (snow). In the living room, my dad 16 (read) the newspaper, and my mum 17 (watch) a film. My little brothers 18 (not sleep) — they 19 (play) a computer game in their room. And me? I 20 (do) my homework at the kitchen table.
E. Radha juaj
Shkruani në anglisht.
-
Çfarë po bënit dje në orën 8 të mbrëmjes? Shkruani dy fjali.
-
Përshkruani skenën në fillim të një tregimi: motin dhe dy persona.
F. Përsëritje e përzier
Përsëritni mësimet e mëparshme.
-
A1-28 Past Simple: foljet e parregullta, did dhe didn't në anglisht Korrigjoni gabimin: Did you went to the party?
-
A1-22 Present Continuous në shqip: I'm working, shpjegim dhe ushtrime Shkruani formën -ing: lie
-
A1-26 Was dhe were në anglisht: e kaluara e foljes to be Zgjidhni përgjigjen e saktë: There … two cars outside the house.
Përgjigjet
A. Forma
- was having
- were playing
- wasn't raining / was not raining
- Were … sleeping
- was … doing
- was cooking … was setting
B. Kuptimi
- was reading
- knew
- No, they weren't. / No, they were not.
- I was writing an email at 3 pm.
C. Gjeni gabimin
- We were waiting for the bus.
- Were you watching TV at 9 pm? / Did you watch TV at 9 pm?
- He was sitting on the sofa. / He sat on the sofa.
- ✓ While I was reading, my sister was listening to music.
D. Në kontekst
- was snowing
- was reading
- was watching
- weren't sleeping / were not sleeping
- were playing
- was doing
E. Radha juaj
- At 8 pm yesterday I was cooking dinner. My sister was talking on the phone.
- It was raining. An old man was waiting at the bus stop, and a girl was reading a book.
F. Përsëritje e përzier
- Did you go to the party?
- lying
- were
