Past Continuous: I was working – үргэлжилж байсан үйлдлийг монголоор тайлбарлав
Past Continuous: I Was Working
Энэ хуудсанд
Зорилго
Энэ хичээлийн дараа та өнгөрсөн тодорхой агшинд юу хийж байснаа хэлж, түүхийн эхэнд дэвсгэр зургийг зурж, нэг зэрэг үргэлжилж байсан хоёр үйлдлийг тайлбарлаж чадна. Үүнд was / were + -ing хэлбэр туслана.
Гол санаа
Past Simple (энгийн өнгөрсөн цаг: I cooked dinner) өнгөрсөн үйлдлийг нэг бүтэн үйл явдал болгон харуулдаг: эхэлсэн, дууссан, болоо. Гэхдээ заримдаа бид өнгөрсөн нэг агшны дотор зогсоод эргэн тойрноо харахыг хүсдэг. Өчигдөр оройн 8 цагт юу болж байсан бэ? Үйлдэл тэр агшнаас өмнө эхэлсэн, тэр үед хараахан үргэлжилж байсан. Яг дундаа байсан.
Кино үзэж байхдаа түр зогсоох товч дарсан гэж төсөөлөөрэй. Кино нэг агшинд зогсоход та хөдөлгөөн дундаа байгаа үйлдлүүдийг харна: хэн нэгэн хоол хийж байсан, бороо орж байсан, хүүхдүүд тоглож байсан. Зогссон зурган дээр юу ч дуусаагүй. Энэ бол Past Continuous (үргэлжилж буй өнгөрсөн цаг).
Та энэ санааг Present Continuous-ээс (үргэлжилж буй одоо цаг) мэднэ – A1-22-ийн шууд дамжуулалтыг санаж байна уу (I'm cooking = яг одоо явагдаж байна)? Энд бид өнгөрсний киног зогсоож байна. Past Continuous бол өнгөрсөн рүү шилжүүлсэн ижил санаа: am / is / are нь was / were болж, -ing хэлбэр хэвээрээ үлдэнэ. -ing хэлбэр «дундаа явж байна» гэсэн утгатай.
Монгол хэл ба англи хэл
Энэ цагт сайн мэдээ бий: монголоор «-ж байсан» гэдэг англи was / were + -ing-тэй сайн таардаг. «Оройн 8 цагт би хоол хийж байсан» = At 8 pm I was cooking dinner. Хоёр хэлэнд хоёулаа «байх» туслах үйл үг өнгөрсөн цагт, гол үйл үг «-ж» (= -ing) хэлбэрт байна.
Гэхдээ гурван ялгааг анхаараарай. Нэгдүгээрт, монгол «байсан» хүнээрээ хувирдаггүй, англиар I / he / she / it → was, you / we / they → were гэж сонгоно. Хоёрдугаарт, монголоор «-ж байсан»-ыг өргөн хэрэглэдэг: төлөв байдлын үйл үгтэй («Би хариултыг нь мэдэж байсан») болон дууссан бүтэн хугацаанд («Би Дарханд хоёр жил амьдарч байсан»). Англиар энэ хоёрт Past Continuous биш, Past Simple: I knew, I lived. Гуравдугаарт, «-ж байхад» гэсэн нөхцөл үйл үг англиар бүтэн өгүүлбэр болно: while + өгүүлэгдэхүүн + was / were + -ing.
| Монголоор | Англиар | Юу өөр вэ |
|---|---|---|
| Оройн 8 цагт би хоол хийж байсан. | At 8 pm I was cooking dinner. | «-ж байсан» = was + -ing; энд адилхан |
| Хүүхдүүд гадаа тоглож байсан. | The kids were playing outside. | монголоор «байсан» өөрчлөгдөхгүй; англиар олон тоо → were |
| Өглөөний 6 цагт чи юу хийж байсан бэ? | What were you doing at six? | монголоор «бэ» төгсгөлд; англиар were өгүүлэгдэхүүний өмнө |
| Би гал тогоо цэвэрлэж байхад нөхөр маань угаалга хийж байсан. | While I was cleaning the kitchen, my husband was doing the laundry. | «-ж байхад» → while + өгүүлэгдэхүүн + was / were |
| Би хариултыг нь мэдэж байсан. | I knew the answer. | төлөв байдлын үйл үг: монголоор «-ж байсан», англиар Past Simple |
| Би Дарханд хоёр жил амьдарч байсан. | I lived in Darkhan for two years. | дууссан бүтэн хугацаа → Past Simple |
Товчхондоо: өнгөрсөн агшинд «дундаа явж байсан» үйлдэл = «-ж байсан» = was / were + -ing; харин төлөв байдлын үйл үг болон дууссан бүтэн хугацаанд монгол «-ж байсан» нь англиар Past Simple.
Бүтэц
Батлах
| Өгүүлэгдэхүүн | was / were | -ing хэлбэр |
|---|---|---|
| I / he / she / it | was | working. |
| you / we / they | were | working. |
Үгүйсгэх
| Өгүүлэгдэхүүн | was not / were not | -ing хэлбэр | Товчилсон хэлбэр |
|---|---|---|---|
| I / he / she / it | was not | sleeping. | wasn't |
| you / we / they | were not | sleeping. | weren't |
Асуулт ба богино хариулт
| Асуулт | Богино хариулт |
|---|---|
| Was she driving? | Yes, she was. / No, she wasn't. |
| Were they waiting? | Yes, they were. / No, they weren't. |
| What were you doing at ten? | I was studying. |
| Where was he going? | He was going to the gym. |
Батлах өгүүлбэрт was, were-ийг товчилдоггүй: I was working, we were working.
-ing хэлбэрийн бичлэг Present Continuous-тэй адилхан A1-22: make → making, stop → stopping, lie → lying.
Хэрэглээ
1Өнгөрсөн агшинд үргэлжилж байсан үйлдэл
Өнгөрсөн тодорхой агшинд үйлдэл дундаа явж байсныг хэлэхэд Past Continuous хэрэглэнэ. Үйлдэл тэр агшнаас өмнө эхэлсэн бөгөөд тэр үед хараахан үргэлжилж байсан.
2Түүхийн дэвсгэр
Түүх ихэвчлэн Past Continuous-ээр эхэлж «тайзаа засдаг»: цаг агаар, газар, хүмүүс юу хийж байсан. Гол үйл явдлууд дараа нь Past Simple-ээр өрнөнө – A2-02-ийг үзнэ үү.
3Нэг зэрэг үргэлжилж байсан хоёр үйлдэл (while)
Хоёр урт үйлдэл нэг зэрэг явагдаж байсныг while-ээр холбоно. Ихэвчлэн хоёулаа Past Continuous-ээр байна.
Түгээмэл алдаа
Монголчуудад тохиолддог урхи
1. «Тэд … -ж байсан» → they was. Монгол «байсан» хэн ч байсан өөрчлөгддөггүй: «Бат үеэлүүдтэйгээ гэрийн ард хуучин машин үдээс хойш засаж байсан». Тиймээс олон өгүүлэгдэхүүнтэй ч was гарах нь элбэг. Англиар хоёр ба түүнээс олон хүн → were.
2. «Мэдэж байсан» → was knowing. Монголоор «Шинэ хөрш маань ердөө нэг долоо хоногийн дараа манай хорооны бүх айлыг мэдэж байсан», «Би үүнийг хүсэж байсан» гэж төлөв байдлын үйл үгийг ч «-ж байсан»-аар хэлдэг. Англиар know, want, like, need, believe ихэвчлэн -ing хэлбэргүй: Past Simple.
3. «Хоёр жил ажиллаж байсан» → was working for two years. Монголоор дууссан бүтэн хугацааг «Би Солонгост гурван жил барилгад ажиллаж байсан» гэж «-ж байсан»-аар хэлдэг. Англиар хугацаа бүхэлдээ дууссан бол Past Simple. Past Continuous нь нэг агшин дахь «дундаа» байдлыг заадаг.
4. «-ж байхад» → while + was-гүй. Монголоор «Ээжийг аяга таваг угааж байхад» гэж нэг нөхцөл үйл үгээр хэлдэг тул while-ийн дараа was / were-г орхих нь элбэг. While-ийн дараа бүтэн өгүүлбэр: өгүүлэгдэхүүн + was / were + -ing.
Бүү андуураарай
Past Continuous эсвэл Past Simple – Past Continuous үйлдлийн дундыг, Past Simple эхнээс нь дуустал бүхлээр нь харуулна. Түүхэнд хоёулаа хэрхэн хамт ажилладгийг A2-02-т үзнэ.
Past Continuous эсвэл Present Continuous – Бүтэц ижил, цаг өөр: өнгөрсөнд was / were, одоо am / is / are. A1-22-ийг үзнэ үү.
Зөв бичих ба дуудлага
- Энгийн ярианд was, were сул дуудагдана: was /wəz/, were /wə/ (UK), /wɚ/ (US). I was cooking нь /aɪ wəz ˈkʊkɪŋ/ шиг сонсогдоно.
- Богино хариулт болон өгүүлбэрийн төгсгөлд хүчтэй: Yes, I was /wɒz/ (UK), /wʌz/ (US); Yes, they were /wɜː/ (UK), /wɝː/ (US). /ɜː/ бол монгол хэлэнд байхгүй шинэ эгшиг: уруулаа дугуйлахгүй, хэлээ амны дунд сул байлгана.
- /w/: уруулаа жижиг дугуй болгоод шууд нээгээрэй; дээд шүдээ доод уруулдаа бүү хүргээрэй. was, were-ийг бичлэгээр нь «вас», «вэрэ» гэж бүү уншаарай.
- was дахь /z/ бол монгол «з»-аас өөр: «с» хэлэх байрлалаас хоолойгоо дуугаргаарай, зөгий дүнгэнэх шиг. were дахь r монгол «р» шиг чичирдэггүй.
- wasn't /ˈwɒznt/ (UK), /ˈwʌznt/ (US), weren't /wɜːnt/ (UK), /wɝːnt/ (US) ихэвчлэн өргөлттэй.
- -ing төгсгөл /ɪŋ/: монголоор «сайн» гэдгийн төгсгөлийн «н» шиг, хэлний ар тал тагнайд хүрнэ. Араас нь /g/ бүү нэмээрэй.
- -ing бичлэг: дуудагдахгүй e-г хасна (ride → riding), нэг өргөлттэй богино эгшгийн дараах ганц гийгүүлэгчийг давхарлана (run → running, sit → sitting), -ie → -ying (die → dying).
Алтан дүрэм
Өнгөрсөнд түр зогсоо товч дараарай: was / were + -ing хэлбэр = тэр агшинд үйлдэл явагдаж байсан. I / he / she / it → was, you / we / they → were. Монгол «-ж байсан» төлөв байдлын үйл үгтэй эсвэл дууссан бүтэн хугацаанд бол англиар Past Simple.
Дасгал
A. Бүтэц
Past Continuous (was / were + -ing хэлбэр) хэрэглээрэй. Хаалтанд байгаа үйл үгийг зөв хэлбэрт оруулна уу.
-
At 7 am I (have) breakfast — I was in the middle of it when the phone rang.
-
When I got home at 4 pm, the house was quiet. The children (play) in the garden.
-
It (not rain) when we left the house.
-
you (sleep) at midnight? I called, but you didn't answer.
-
When you phoned Mia at 10 last night, what she (do)?
-
While I (cook), my brother (set) the table.
B. Утга
Нөхцөл байдалд тохирох хувилбарыг сонгоно уу.
-
Зөв хариултыг сонгоно уу: At midnight I … a book in bed. I finished it at one.
-
Зөв хариултыг сонгоно уу: I … the answer.
-
Богино хариулт: Were they working at noon yesterday? (No)
-
Аль өгүүлбэр нь өдрийн 3 цагт үйлдэл явагдаж байсныг заадаг вэ?
C. Алдааг олоорой
Өгүүлбэр бүр нэг алдаатай эсвэл зөв байна. Засварласан өгүүлбэрийг бичнэ үү, эсвэл correct гэж бичнэ үү.
-
We was waiting for the bus.
-
Did you watching TV at 9 pm?
-
He was sit on the sofa.
-
While I was reading, my sister was listening to music.
D. Нөхцөл байдалд
Өгүүллэгийг уншаад Past Continuous-ээр дутуу үгийг нөхөөрэй.
It was 9 pm on Sunday. Outside, it 15 (snow). In the living room, my dad 16 (read) the newspaper, and my mum 17 (watch) a film. My little brothers 18 (not sleep) — they 19 (play) a computer game in their room. And me? I 20 (do) my homework at the kitchen table.
E. Таны ээлж
Өөрийнхөө тухай англиар бичээрэй.
-
Өчигдөр оройн 8 цагт та юу хийж байсан бэ? Хоёр өгүүлбэр бичнэ үү.
-
Түүхийн эхний хэсгийг бичнэ үү: цаг агаар болон хоёр хүн юу хийж байсан.
F. Холимог давталт
Өмнөх хичээлүүдээ давтаарай.
-
A1-28 Past Simple монголоор: дүрмийн бус үйл үг, did ба didn't Алдааг засна уу: Did you went to the party?
-
A1-22 Present Continuous (үргэлжилж буй одоо цаг) монголоор: I'm working -ing хэлбэрийг бичнэ үү: lie
-
A1-26 Was ба were монголоор: be-ийн өнгөрсөн цаг, there was, I was born Зөв хариултыг сонгоно уу: There … two cars outside the house.
Хариулт
A. Бүтэц
- was having
- were playing
- wasn't raining / was not raining
- Were … sleeping
- was … doing
- was cooking … was setting
B. Утга
- was reading
- knew
- No, they weren't. / No, they were not.
- I was writing an email at 3 pm.
C. Алдааг олоорой
- We were waiting for the bus.
- Were you watching TV at 9 pm? / Did you watch TV at 9 pm?
- He was sitting on the sofa. / He sat on the sofa.
- ✓ While I was reading, my sister was listening to music.
D. Нөхцөл байдалд
- was snowing
- was reading
- was watching
- weren't sleeping / were not sleeping
- were playing
- was doing
E. Таны ээлж
- At 8 pm yesterday I was cooking dinner. My sister was talking on the phone.
- It was raining. An old man was waiting at the bus stop, and a girl was reading a book.
F. Холимог давталт
- Did you go to the party?
- lying
- were
