Past Continuous: was / were + -ing објаснето на македонски
Past Continuous: I Was Working
На оваа страница
Цел
По оваа лекција ќе знаете да кажете што токму правевте во одреден момент во минатото, да ја опишете сцената на почетокот на приказната и да зборувате за две дејства што траеле во исто време. За тоа ви треба формата was / were + -ing форма.
Главна идеја
Past Simple (просто минато време) го покажува минатото дејство како една целина: почнало, завршило, готово е (I cooked dinner). Но понекогаш сакаме да застанеме внатре во еден момент од минатото и да погледнеме наоколу. Што се случуваше вчера во осум часот навечер? Дејството почнало пред тој момент и сè уште траело. Било во тек.
Замислете филм и копчето пауза. Го запирате филмот во еден момент и на сликата гледате движење: некој was cooking, дождот was falling, децата were playing. Ништо на запрената слика не е завршено. Тоа е Past Continuous (минато продолжено време).
Идејата ја знаете од Present Continuous (сегашно продолжено време) – се сеќавате на преносот во живо од лекцијата A1-22 (I'm cooking = сега е во тек)? Тука го паузираме филмот на минатото. Past Continuous е истата идеја префрлена во минатото: наместо am / is / are доаѓа was / were, а -ing формата останува. -ing формата значи „среде дејството“.
Македонски и англиски
Кај нас минатото има повеќе форми. Аористот („зготвив“, „прочитав“) обично го кажува дејството како целина, а имперфектот („готвев“, „читав“) често го кажува дејството додека трае: „Во осум часот готвев вечера.“ Тоа многу личи на англиската разлика – но не ја изедначувајте. Глаголскиот вид (свршен / несвршен) и имперфектот не се исто што и Past Continuous. Имперфект користиме и за навики („Секое лето одевме на море“) и за состојби („Го знаев одговорот“, „Имавме куче“), а таму англискиот бара Past Simple. И обратно: учениците често го учат Past Simple како „минатото време“ за сè, па и дејството што било во тек го кажуваат со I cooked.
Одречната реченица и прашањето се едноставни: на was / were му се додава not, а во прашањето was / were оди пред подметот. Did тука не се користи. Нашето „Дали спиеше?“ на англиски е Were you sleeping?
| Македонски | Англиски | Што е различно? |
|---|---|---|
| Во осум часот готвев вечера. | At 8 pm I was cooking dinner. | имперфект за дејство во тек → was + -ing |
| „Зошто не одговори?“ „Извини, возев.“ | "Sorry, I was driving." | дејството траело во моментот на повикот |
| Во три часот пишував мејл. / Во три часот напишав мејл. | I was writing an email at 3 pm. / I wrote an email at 3 pm. | тука е слично: во тек или завршено; на англиски изборот е во формата на глаголот |
| Сонцето грееше и птиците пееја. | The sun was shining and the birds were singing. | позадина на приказната → was / were + -ing |
| Врнеше, а луѓето трчаа кон автобусот. | It was raining, and people were running for the bus. | кај нас нема збор што одговара на it; на англиски it мора да стои |
| Додека јас ја чистев кујната, мажот ми переше алишта. | While I was cleaning the kitchen, my husband was doing the laundry. | две истовремени дејства → while |
| Дали спиеше на полноќ? | Were you sleeping at midnight? | прашање: was / were пред подметот, без did |
| Секое лето одевме на море. | Every summer we went to the seaside. | имперфект за навика → Past Simple, не were going |
Накратко: кога минатото дејство било во тек во одреден момент, на англиски ви треба was / were + -ing. Имперфектот често покажува кон таа форма, но не секогаш – навиките и состојбите остануваат во Past Simple.
Форма
Потврдна реченица
| Подмет | was / were | -ing форма |
|---|---|---|
| I / he / she / it | was | working. |
| you / we / they | were | working. |
Одречна реченица
| Подмет | was not / were not | -ing форма | Краток облик |
|---|---|---|---|
| I / he / she / it | was not | sleeping. | wasn't |
| you / we / they | were not | sleeping. | weren't |
Прашања и кратки одговори
| Прашање | Кратки одговори |
|---|---|
| Was she driving? | Yes, she was. / No, she wasn't. |
| Were they waiting? | Yes, they were. / No, they weren't. |
| What were you doing at ten? | I was studying. |
| Where was he going? | He was going to the gym. |
Во потврдна реченица was и were немаат краток облик: I was working, we were working.
Правописот на -ing формата е ист како кај Present Continuous A1-22: make → making, stop → stopping, lie → lying.
Употреба
1Дејство што било во тек во одреден момент во минатото
Користете Past Continuous кога сакате да кажете дека дејството било во тек во точно одреден момент во минатото: почнало пред тој момент и сè уште траело. Кај нас тука обично стои имперфект, понекогаш со „токму“ или „баш“.
2Позадина во приказната
Приказните често почнуваат со Past Continuous – тоа ја „поставува сцената“: времето, местото и што правеле луѓето во тој момент. Главните настани потоа доаѓаат во Past Simple – видете A2-02. Кај нас позадината исто така ја раскажуваме со имперфект.
3Две дејства во исто време (while)
Со while („додека“) покажувате дека две подолги дејства биле во тек истовремено. Обично и двете се во Past Continuous.
Чести грешки
Замки за говорителите на македонски
1. „Во девет часот учев“ → At nine I studied. Кај нас имперфектот („учев“, „пеглав“) убаво покажува дека дејството траело. Но Past Simple обично го учиме како „минатото време“ за сè, па и дејството што било во тек лесно се кажува со I studied. Со точен момент Past Simple значи дека дејството почнало или се случило целото тогаш. Ако сте биле среде дејството, користете was / were + -ing.
2. „Врнеше“, „Росеше“ → was raining без it. Позадината на приказната често е времето или делот од денот: „Врнеше како од кофа“, „Росеше цело попладне“, „Веќе се стемнуваше“. Кај нас нема збор што одговара на англиското it, па тој лесно се испушта и во Past Continuous. Англиската изјавна реченица тука бара it: it was raining, it was drizzling.
3. „Секое лето одевме кај баба“ → we were going за навика. Кај нас имперфектот го кажува и она што се повторувало во минатото: „Секое лето одевме кај баба во Струга“, „Секоја сабота играв фудбал“. Ако имперфектот го изедначите со Past Continuous, излегува were going. Навиката во минатото на англиски е Past Simple (или used to, видете A2-28).
4. „Имавме“, „знаев“ → we were having, I was knowing. И состојбите кај нас ги кажуваме со имперфект: „Тогаш имавме мала продавница“, „Го знаев секој сосед“. Глаголите за состојба (have во значење „поседува“, know, want, like) на англиски обично остануваат во Past Simple и кога состојбата траела долго.
Не мешајте
Past Continuous и Past Simple – Past Continuous ја покажува средината на дејството, а Past Simple целото дејство од почеток до крај. Како двете времиња работат заедно во приказна, ќе научите во лекцијата A2-02.
Past Continuous и Present Continuous – Иста градба, различно време: во минатото was / were, сега am / is / are. Видете A1-22.
Правопис и изговор
- Во обичниот говор was и were се слаби: was /wəz/, were /wə/ (UK), /wɚ/ (US). Стандардниот македонски нема слаб глас /ə/, па изговорете ги кратко и опуштено, а не со јасно „а“ или „е“: I was cooking.
- /w/ не е нашето „в“: заокружете ги усните како за „у“, а забите не ја допираат долната усна.
- Во краткиот одговор и на крајот од реченицата формите се силни: Yes, I was /wɒz/ (UK), /wʌz/ (US); Yes, they were /wɜː/ (UK), /wɝː/ (US). Гласот /ɜː/ го немаме: усните се опуштени и не се заокружуваат, а јазикот е во средината на устата.
- wasn't /ˈwɒznt/ (UK), /ˈwʌznt/ (US) и weren't /wɜːnt/ (UK), /wɝːnt/ (US) обично се нагласени. Кај нас звучните согласки пред безвучна или на крајот се обезвучуваат, но во was и wasn't /z/ останува звучно: гласните жици зујат како пчела.
- -ing завршува на назалниот глас /ŋ/: задниот дел од јазикот се крева кон мекото непце, а воздухот излегува низ носот. Не додавајте „г“ или „к“ по него: cooking завршува со назален глас.
- Правопис на -ing формата: немото e паѓа (ride → riding), по еден нагласен краток самогласник последната согласка се удвојува (run → running, sit → sitting), -ie → -ying (die → dying).
Златно правило
Паузирајте го филмот на минатото: was / were + -ing форма = дејството било во тек во тој момент. I / he / she / it → was, you / we / they → were. Нашиот имперфект („готвев“) често е I was cooking, но навиките („секое лето одевме“) и состојбите („имавме“, „знаев“) остануваат во Past Simple – прашајте се дали дејството било во тек во еден момент.
Вежби
A. Форма
Дополнете ги речениците со точната форма на глаголот во заградата: Past Continuous (was / were + -ing форма).
-
At 7 am I (have) breakfast — I was in the middle of it when the phone rang.
-
When I got home at 4 pm, the house was quiet. The children (play) in the garden.
-
It (not rain) when we left the house.
-
you (sleep) at midnight? I called, but you didn't answer.
-
When you phoned Mia at 10 last night, what she (do)?
-
While I (cook), my brother (set) the table.
B. Значење
Изберете го точниот одговор.
-
Изберете го точниот одговор: At midnight I … a book in bed. I finished it at one.
-
Изберете го точниот одговор: I … the answer.
-
Краток одговор: Were they working at noon yesterday? (No)
-
Која реченица значи дека дејството било во тек во 15.00 часот?
C. Најдете ја грешката
Во секоја реченица има една грешка или реченицата е точна. Напишете ја поправената реченица или напишете correct.
-
We was waiting for the bus.
-
Did you watching TV at 9 pm?
-
He was sit on the sofa.
-
While I was reading, my sister was listening to music.
D. Во контекст
Дополнете ги зборовите што недостасуваат во текстот. Користете Past Continuous.
It was 9 pm on Sunday. Outside, it 15 (snow). In the living room, my dad 16 (read) the newspaper, and my mum 17 (watch) a film. My little brothers 18 (not sleep) — they 19 (play) a computer game in their room. And me? I 20 (do) my homework at the kitchen table.
E. Ваш ред е
Напишете на англиски за вчерашната вечер и за почетокот на една приказна.
-
Што правевте вчера во 20.00 часот? Напишете две реченици.
-
Опишете ја сцената на почетокот на една приказна: времето и две лица.
F. Мешано повторување
Повторете ги темите од претходните лекции.
-
A1-28 Past Simple на англиски: неправилни глаголи, did и didn't Поправете ја грешката: Did you went to the party?
-
A1-22 Present Continuous на англиски: I'm working – објаснување и вежби Напишете ја -ing формата: lie
-
A1-26 Was и were на англиски: минато време на глаголот to be Изберете го точниот одговор: There … two cars outside the house.
Одговори
A. Форма
- was having
- were playing
- wasn't raining / was not raining
- Were … sleeping
- was … doing
- was cooking … was setting
B. Значење
- was reading
- knew
- No, they weren't. / No, they were not.
- I was writing an email at 3 pm.
C. Најдете ја грешката
- We were waiting for the bus.
- Were you watching TV at 9 pm? / Did you watch TV at 9 pm?
- He was sitting on the sofa. / He sat on the sofa.
- ✓ While I was reading, my sister was listening to music.
D. Во контекст
- was snowing
- was reading
- was watching
- weren't sleeping / were not sleeping
- were playing
- was doing
E. Ваш ред е
- At 8 pm yesterday I was cooking dinner. My sister was talking on the phone.
- It was raining. An old man was waiting at the bus stop, and a girl was reading a book.
F. Мешано повторување
- Did you go to the party?
- lying
- were
