SlowingoQrammatika
B2 26 / 30

Reason For, Increase In, Solution To azərbaycanca: isim + ön söz ingiliscə

Reason For, Increase In, Solution To: Noun + Preposition

Bu səhifədə
  1. Məqsəd
  2. Əsas fikir
  3. Azərbaycan dili və ingilis dili
  4. Quruluş
  5. İstifadə
  6. Tez-tez edilən səhvlər
  7. Azərbaycan dilində danışanlar üçün tələlər
  8. Qarışdırmayın
  9. Yazılış və tələffüz
  10. Qızıl qayda
  11. Tapşırıqlar

Məqsəd

Bu dərsdən sonra siz səbəb, dəyişiklik, əlaqə və münasibət bildirən çox işlənən isimlərdən sonra düzgün ön sözü işlədə biləcəksiniz: reason for, increase in, relationship with, effect on, solution to. Həmçinin increase in və increase of kimi cütlər arasında seçim edə biləcəksiniz.

Əsas fikir

A2-31 dərsində öyrəndiniz ki, bir çox sifət və feilin sabit ön sözü var: good at, listen to. İsimlərin də belə ön sözləri var. B2 səviyyəsində bu, daha vacibdir, çünki hesabatlar, məktublar və müzakirələr isimlərlə doludur: the reason for the delay, a rise in prices, the effect on sales.

Hər ismi daimi rəqs partnyoru olan bir rəqqas kimi təsəvvür edin. Reason sözü for ilə rəqs edir. Effect sözü on ilə. Yanına yanlış partnyor qoysanız (the reason of, an effect to), cümlə büdrəyir.

Çox vaxt partnyorun məntiqi var. For məqsədə və ya istəyə işarə edir (need for, demand for). In dəyişikliyin baş verdiyi sahəni göstərir (a rise in prices). To hədəfə yönəlir (damage to the car, a solution to the problem, access to the files). On nəyəsə edilən təzyiqi göstərir (an effect on health). Bəzən isə aydın məntiq olmur və cütü sadəcə əzbərləyirsiniz.

Azərbaycan dili və ingilis dili

Azərbaycan dilində ön söz yoxdur: bu işi hal şəkilçiləri və qoşmalar görür. İsimlərlə də belədir: «gecikmənin səbəbi», «sağlamlığa təsir», «qiymətlərdə artım», «menecerimlə münasibət». Ona görə əlimiz öz şəkilçimizi tərcümə etməyə gedir. Bəzən bu, düz çıxır: yönlük hal -a / -ə damage to, access to, attitude to ilə, ilə relationship with ilə, arasında between ilə, yerlik hal -da / -də a rise in ilə üst-üstə düşür. Amma çox vaxt düz çıxmır. Yiyəlik hal -ın / -in («gecikmənin səbəbi») of kimi görünür, ingiliscədə isə the reason for the delay deyirik. Yönlük hal -a / -ə «tarixə maraq», «sağlamlığa təsir», «mühəndislərə ehtiyac» ifadələrində to kimi görünür, ingiliscədə isə interest in, effect on, need for lazımdır. Bir də feil ilə isim fərqlidir: «əlaqə saxlamaq» feili ingiliscədə ön sözsüz contact someone, isim isə contact with.

AzərbaycancaBizim şəkilçiİngiliscə
Gecikmənin səbəbi nə idi?yiyəlik hal, amma of yoxWhat was the reason for the delay?
Yanğının səbəbini heç kim bilmir.yiyəlik hal = of (eyni)Nobody knows the cause of the fire.
Ev qiymətlərində kəskin artım olub.yerlik hal = in (eyni)There has been a sharp rise in house prices.
Ekran qarşısında çox vaxt keçirmək yuxuya mənfi təsir göstərə bilər.yönlük hal, amma to yoxToo much screen time can have a negative effect on sleep.
Köhnə filmlərə həmişə marağım olub.yönlük hal, amma to yoxI've always had an interest in old films.
Fırtına dama ciddi ziyan vurdu.yönlük hal = to (eyni)The storm caused serious damage to the roof.
Menecerimlə münasibətim yaxşıdır.ilə = with (eyni)I have a good relationship with my manager.
Bu iki telefon arasında fərq nədir?arasında = between (eyni)What's the difference between these two phones?

Quruluş

Məna qrupuİsim + ön sözNümunə
səbəbreason for, cause of, need for, demand forthe reason for the delay
dəyişiklikincrease / rise / fall / decrease in (dəyişən şey)a rise in prices
dəyişiklikincrease / rise / fall / decrease of (dəyişikliyin ölçüsü)a rise of 5%
əlaqərelationship with sb, relationship between A and B, connection with / between, difference between, contact withthe difference between the two plans
münasibətattitude to / towards, interest in, advantage of / toher attitude towards work
nəticə / hədəfsolution / answer / key to, damage to, effect on, access tothe key to success

Ön sözdən sonra isim, əvəzlik və ya -ing forması gəlir B1-19: the reason for leaving, the key to learning.

İstifadə

1Səbəb: reason for, cause of, need for, demand for

Nəyinsə səbəbini izah etmək üçün reason for + isim işlədin. Nəyinsə (adətən pis bir şeyin) baş verməsinə gətirib çıxaran şey üçün cause of işlədin. Need for və demand for insanların nə istədiyini və ya nəyə ehtiyacı olduğunu bildirir. Qeyd: cause for bir neçə sabit ifadədə «nəyisə hiss etməyə əsas» mənasında işlənir: cause for concern, cause for celebration.

What was the reason for the delay?
Gecikmənin səbəbi nə idi?
«-nin səbəbi», amma reason for
Nobody knows the cause of the fire.
Yanğının səbəbini heç kim bilmir.
cause of: burada of düzdür
There is an urgent need for more nurses in rural areas.
Kənd yerlərində daha çox tibb bacısına təcili ehtiyac var.
«-a ehtiyac» → need for
Demand for electric cars has grown quickly.
Elektrik avtomobillərinə tələbat sürətlə artıb.
«-a tələbat» → demand for
Her test results are no cause for concern.
Onun analizlərinin nəticələri narahatlığa əsas vermir.
sabit ifadə: cause for concern
His reason for leaving was simple: he wanted a change.
Getməsinin səbəbi sadə idi: dəyişiklik istəyirdi.
reason for + -ing

2Dəyişiklik: increase in və increase of

increase, rise, fall, drop, decrease və reduction sözlərindən sonra dəyişən şeyi in, dəyişikliyin ölçüsünü isə of ilə verin. Hər ikisini bir ifadədə də işlədə bilərsiniz: a rise of 3% in prices. Azərbaycancada da çox vaxt yerlik hal işlədirik («qiymətlərdə artım»), bu da in sözünü xatırlamağa kömək edir.

There has been a sharp rise in house prices.
Ev qiymətlərində kəskin artım olub.
dəyişən şey → in
The company reported a fall in profits last year.
Şirkət keçən il mənfəətinin azaldığını bildirdi.
profits → in
We've seen a big increase in the number of online orders.
Onlayn sifarişlərin sayında böyük artım görürük.
«sayında» → in the number of
Sales showed an increase of twelve per cent.
Satışlar on iki faiz artdı.
dəyişikliyin ölçüsü → of
There was a rise of 3% in food prices in March.
Martda ərzaq qiymətləri 3% artdı.
hər ikisi: of + ölçü, in + dəyişən şey

3Əlaqə: with, between

Bir insanın və ya şeyin başqası ilə əlaqəsi üçün with işlədin. Hər iki tərəfi adlandıranda between işlədin. Difference sözü iki şeyi adlandıranda between ilə gəlir (fərqin olduğu sahə üçün isə a difference in: a difference in price).

I have a good relationship with my manager.
Menecerimlə münasibətim yaxşıdır.
«ilə» → with
The relationship between the two countries has improved.
İki ölkə arasındakı münasibətlər yaxşılaşıb.
«arasında» → between
Scientists have found a connection between sleep and memory.
Alimlər yuxu ilə yaddaş arasında əlaqə tapıblar.
What's the difference between these two phones?
Bu iki telefon arasında fərq nədir?
iki şey → between
Is there much difference in price?
Qiymətdə çox fərq var?
fərqin olduğu sahə → in
I'm still in contact with my old school friends.
Köhnə məktəb dostlarımla hələ də əlaqə saxlayıram.
isim contact + with

4Münasibət və maraq: attitude to, interest in, advantage of / to

Attitude sözü to və ya towards ilə gəlir (US: toward). Interest in ilə gəlir. Advantage of + isim / -ing üstünlüyün özünü adlandırır; advantage to isə kimin və ya nəyin xeyir gördüyünü bildirir. There are advantages to + -ing da çox işlənir.

She has a very positive attitude towards her work.
Onun işinə münasibəti çox müsbətdir.
«-a münasibət» → attitude towards
His attitude to money changed after he had children.
Uşaqları olandan sonra onun pula münasibəti dəyişdi.
attitude to
I've always had an interest in old films.
Köhnə filmlərə həmişə marağım olub.
«-a maraq», amma interest in
One advantage of living in the centre is that you can walk everywhere.
Mərkəzdə yaşamağın bir üstünlüyü odur ki, hər yerə piyada gedə bilirsən.
advantage of + -ing
There are clear advantages to working from home.
Evdən işləməyin açıq-aydın üstünlükləri var.
advantage to + -ing
The new rule is an advantage to small businesses.
Yeni qayda kiçik bizneslər üçün üstünlükdür.
kim xeyir görür → to

5Nəticə və hədəf: solution to, key to, damage to, effect on, access to

Bu isimlər bir hədəfə yönəlir. Solution / answer / key sözləri to ilə gəlir (burada to ön sözdür, ona görə ondan sonra isim və ya -ing gəlir). Damage to ilə, effect on ilə, access to ilə gəlir.

We still haven't found a solution to the problem.
Problemin həll yolunu hələ tapmamışıq.
«problemin həlli», amma solution to
Do you know the answer to question five?
Beşinci sualın cavabını bilirsən?
«sualın cavabı», amma answer to
The key to success is regular practice.
Uğurun açarı müntəzəm məşqdir.
«uğurun açarı», amma key to
The storm caused serious damage to the roof.
Fırtına dama ciddi ziyan vurdu.
«-a ziyan» → damage to
Too much screen time can have a negative effect on sleep.
Ekran qarşısında çox vaxt keçirmək yuxuya mənfi təsir göstərə bilər.
«-a təsir», amma effect on
All students have free access to the online library.
Bütün tələbələrin onlayn kitabxanadan pulsuz istifadə imkanı var.
access to

Tez-tez edilən səhvlər

❌What's the reason of the delay?
✅What's the reason for the delay?
reason for.
❌There has been an increase of prices.
✅There has been an increase in prices.
in + dəyişən şey; of + ölçü (an increase of 5%).
❌The storm caused a lot of damage of the roof.
✅The storm caused a lot of damage to the roof.
damage to.
❌Stress has a big effect to your health.
✅Stress has a big effect on your health.
effect on.
❌What's the difference among these two phones?
✅What's the difference between these two phones?
iki şey: between.
❌He has no interest about sport.
✅He has no interest in sport.
interest in.
⚠️We need to find a solution of the problem.
✅We need to find a solution to the problem.
solution of riyaziyyatda və elmdə işlənir (the solution of an equation); gündəlik problemlər üçün solution to standartdır.

Azərbaycan dilində danışanlar üçün tələlər

1. Yiyəlik hal → of. «Ləğvin səbəbi», «problemin həlli», «uğurun açarı» ifadələrində yiyəlik hal var və onu of ilə çevirmək çox asandır. Amma reason, solution, key sözlərinin partnyoru of deyil.

❌Nobody explained the reason of the flight cancellation to us.
✅Nobody explained the reason for the flight cancellation to us.
reason for.
⚠️Regular practice is the key of good pronunciation.
✅Regular practice is the key to good pronunciation.
Qrammatik cəhətdən düzgündür, amma bu mənada standart ifadə key to: açar hədəfə yönəlir.

2. Yönlük hal → to. «Musiqiyə maraq», «mühəndislərə ehtiyac», «məhsula tələbat» ifadələrindəki -a / -ə to kimi görünür. Bu isimlərin ingiliscə partnyoru isə başqadır: interest in, need for, demand for.

❌Elvin has a big interest to classical music.
✅Elvin has a big interest in classical music.
interest in.
❌There is a growing need to qualified engineers in Baku.
✅There is a growing need for qualified engineers in Baku.
need for + isim.

3. «Əlaqə saxlamaq» → contact with. Azərbaycancada «kiminləsə əlaqə saxlamaq» deyirik və «ilə» sözünü feilə də keçiririk. İngiliscədə contact feildirsə, ön söz almır; with yalnız isimdən sonra gəlir: be / stay in contact with.

❌Please contact with our office before Friday.
✅Please contact our office before Friday. və ya Please get in contact with our office before Friday.
feil contact: ön söz yoxdur.

4. «Qiymətlərin azalması» → decrease of. Bəzən dəyişikliyi yiyəlik halla deyirik: «işsizliyin azalması», «turistlərin sayının artması». Onda of sözü təbii görünür. İngiliscədə dəyişən şey in ilə gəlir; of yalnız ölçü üçündür.

❌Last year there was a big decrease of unemployment in our region.
✅Last year there was a big decrease in unemployment in our region.
dəyişən şey → in.

Qarışdırmayın

ön sözsüz feil və ön sözlü isim — Bir çox feil birbaşa tamamlıq qəbul edir, amma eyni ailədən olan isim ön söz tələb edir.

The new rules affect everyone.
Yeni qaydalar hamıya təsir edir.
feil affect: ön söz yoxdur
The new rules have an effect on everyone.
Yeni qaydaların hamıya təsiri var.
isim effect + on
Please contact me by email.
Zəhmət olmasa, mənimlə e-poçtla əlaqə saxlayın.
feil contact: «mənimlə», amma ön söz yoxdur
We stay in contact with them by email.
Onlarla e-poçt vasitəsilə əlaqə saxlayırıq.
isim contact + with

reason for + isim və reason why + budaq cümlə — İsimdən və ya -ing formasından əvvəl for işlədin; tam budaq cümlədən əvvəl isə why və ya that işlədin (isim budaq cümlələri: B2-20).

The reason for his absence is unclear.
Onun gəlməməsinin səbəbi aydın deyil.
isim → for
The reason why he was absent is unclear.
Onun niyə gəlmədiyi aydın deyil.
budaq cümlə → why

interest in və interest on — Interest in = maraq. Interest on = kredit və ya əmanət üzrə ödədiyiniz və ya qazandığınız faiz.

She has a strong interest in history.
Onun tarixə böyük marağı var.
maraq → in
The bank charges 6% interest on the loan.
Bank kredit üzrə 6% faiz tutur.
faiz → on

Yazılış və tələffüz

  • increase və decrease sözlərində vurğu dəyişir: isim increase /ˈɪŋkriːs/, feil increase /ɪnˈkriːs/. decrease da belədir: isim /ˈdiːkriːs/, feil /dɪˈkriːs/. Azərbaycan dilində vurğu adətən son hecaya düşür, ona görə isimdə vurğunu birinci hecaya qoymağı xüsusi məşq edin: a big INcrease.
  • effect /ɪˈfekt/ (isim) və affect /əˈfekt/ (feil) demək olar ki, eyni səslənir. Yazılışa diqqət edin: effect on (isim), affect (feil).
  • İsimdən sonrakı ön sözlər adətən zəif deyilir: for /fə/, of /əv/, to /tə/. the reason for the delay ifadəsində for qısa və zəif /fə/ kimi eşidilir: sait aydın deyilmir, sondakı r də deyilmir (UK).
  • access /ˈækses/: vurğu birinci hecadadır, «AK-sess». Birinci sait /æ/ azərbaycan dilindəki ə səsinə çox yaxındır.

Qızıl qayda

İsimləri ön sözü ilə birlikdə, bir söz kimi öyrənin: reason for, cause of, increase in, relationship with, difference between, interest in, solution to, damage to, effect on, access to. Dəyişiklik bildirən isimdən sonra dəyişən şey üçün in, dəyişikliyin ölçüsü üçün of işlədin. Öz hal şəkilçinizi tərcümə etməyin.

Tapşırıqlar

A. Quruluş

Düzgün ön sözü qoyun.

  1. What's the reason the delay?
  2. There has been a sharp rise house prices.
  3. The storm caused serious damage the bridge.
  4. Too much coffee can have a bad effect your sleep.
  5. Nobody knows the cause the accident.
  6. Is there a solution this problem?
  7. What's the difference a crocodile and an alligator?
  8. All staff have access the building at weekends.

B. Məna

Mənaya uyğun variantı seçin.

  1. Sales rose by 8%. Düzgün cavabı seçin: There was an increase … 8%.
  2. Düzgün cavabı seçin: There was an increase … sales last year.
  3. Düzgün cavabı seçin: I have a good relationship … my manager.
  4. Düzgün cavabı seçin: The bank charges interest … the loan.
  5. Düzgün cavabı seçin: The doctor said the results were no cause … concern.

C. Səhvi tapın

Hər cümlədə bir səhv var və ya cümlə düzgündür. Düzəldilmiş cümləni yazın və ya correct yazın.

  1. What's the reason of your visit?
  2. Smoking has a bad affect on your lungs.
  3. There's a growing demand for electric cars.
  4. I've lost contact to my school friends.

D. Mətndə

Düzgün ön sözü qoyun.

Working from home: a short report
Over the last five years there has been a big increase 18 the number of people working from home. The main reason 19 this change is technology: fast internet gives workers easy access 20 their files from anywhere. The effect 21 city centres has been huge. In some areas there has been a 30% fall 22 the number of office workers. One advantage 23 working from home is that people spend less time travelling. However, many still miss daily contact 24 their colleagues.

E. Sizin növbəniz

Özünüz haqqında ingiliscə yazın.

  1. increase / rise / fall in ilə şəhərinizdə və ya ölkənizdə baş verən bir dəyişiklik haqqında yazın.
  2. Yaxşı bacardığınız bir işin açarı (key to) və onun həyatınıza təsiri (effect on) haqqında yazın.
Cavablar

A. Quruluş

  1. for
  2. in
  3. to
  4. on
  5. of
  6. to
  7. between
  8. to

B. Məna

  1. of
  2. in
  3. with
  4. on
  5. for

C. Səhvi tapın

  1. What's the reason for your visit?
  2. Smoking has a bad effect on your lungs.
  3. ✓ There's a growing demand for electric cars.
  4. I've lost contact with my school friends.

D. Mətndə

  1. in
  2. for / behind
  3. to
  4. on
  5. in
  6. of / to
  7. with

E. Sizin növbəniz

  1. There has been a big rise in rents in my city.
  2. The key to learning a language is daily practice. Running has had a great effect on my mood.

F. Qarışıq təkrar

  1. at
  2. on
  3. to
  4. is
Android TətbiqiHər Yerdə Öyrənin Google Play