Reason For, Increase In, Solution To azərbaycanca: isim + ön söz ingiliscə
Reason For, Increase In, Solution To: Noun + Preposition
Bu səhifədə
Məqsəd
Bu dərsdən sonra siz səbəb, dəyişiklik, əlaqə və münasibət bildirən çox işlənən isimlərdən sonra düzgün ön sözü işlədə biləcəksiniz: reason for, increase in, relationship with, effect on, solution to. Həmçinin increase in və increase of kimi cütlər arasında seçim edə biləcəksiniz.
Əsas fikir
A2-31 dərsində öyrəndiniz ki, bir çox sifət və feilin sabit ön sözü var: good at, listen to. İsimlərin də belə ön sözləri var. B2 səviyyəsində bu, daha vacibdir, çünki hesabatlar, məktublar və müzakirələr isimlərlə doludur: the reason for the delay, a rise in prices, the effect on sales.
Hər ismi daimi rəqs partnyoru olan bir rəqqas kimi təsəvvür edin. Reason sözü for ilə rəqs edir. Effect sözü on ilə. Yanına yanlış partnyor qoysanız (the reason of, an effect to), cümlə büdrəyir.
Çox vaxt partnyorun məntiqi var. For məqsədə və ya istəyə işarə edir (need for, demand for). In dəyişikliyin baş verdiyi sahəni göstərir (a rise in prices). To hədəfə yönəlir (damage to the car, a solution to the problem, access to the files). On nəyəsə edilən təzyiqi göstərir (an effect on health). Bəzən isə aydın məntiq olmur və cütü sadəcə əzbərləyirsiniz.
Azərbaycan dili və ingilis dili
Azərbaycan dilində ön söz yoxdur: bu işi hal şəkilçiləri və qoşmalar görür. İsimlərlə də belədir: «gecikmənin səbəbi», «sağlamlığa təsir», «qiymətlərdə artım», «menecerimlə münasibət». Ona görə əlimiz öz şəkilçimizi tərcümə etməyə gedir. Bəzən bu, düz çıxır: yönlük hal -a / -ə damage to, access to, attitude to ilə, ilə relationship with ilə, arasında between ilə, yerlik hal -da / -də a rise in ilə üst-üstə düşür. Amma çox vaxt düz çıxmır. Yiyəlik hal -ın / -in («gecikmənin səbəbi») of kimi görünür, ingiliscədə isə the reason for the delay deyirik. Yönlük hal -a / -ə «tarixə maraq», «sağlamlığa təsir», «mühəndislərə ehtiyac» ifadələrində to kimi görünür, ingiliscədə isə interest in, effect on, need for lazımdır. Bir də feil ilə isim fərqlidir: «əlaqə saxlamaq» feili ingiliscədə ön sözsüz contact someone, isim isə contact with.
| Azərbaycanca | Bizim şəkilçi | İngiliscə |
|---|---|---|
| Gecikmənin səbəbi nə idi? | yiyəlik hal, amma of yox | What was the reason for the delay? |
| Yanğının səbəbini heç kim bilmir. | yiyəlik hal = of (eyni) | Nobody knows the cause of the fire. |
| Ev qiymətlərində kəskin artım olub. | yerlik hal = in (eyni) | There has been a sharp rise in house prices. |
| Ekran qarşısında çox vaxt keçirmək yuxuya mənfi təsir göstərə bilər. | yönlük hal, amma to yox | Too much screen time can have a negative effect on sleep. |
| Köhnə filmlərə həmişə marağım olub. | yönlük hal, amma to yox | I've always had an interest in old films. |
| Fırtına dama ciddi ziyan vurdu. | yönlük hal = to (eyni) | The storm caused serious damage to the roof. |
| Menecerimlə münasibətim yaxşıdır. | ilə = with (eyni) | I have a good relationship with my manager. |
| Bu iki telefon arasında fərq nədir? | arasında = between (eyni) | What's the difference between these two phones? |
Quruluş
| Məna qrupu | İsim + ön söz | Nümunə |
|---|---|---|
| səbəb | reason for, cause of, need for, demand for | the reason for the delay |
| dəyişiklik | increase / rise / fall / decrease in (dəyişən şey) | a rise in prices |
| dəyişiklik | increase / rise / fall / decrease of (dəyişikliyin ölçüsü) | a rise of 5% |
| əlaqə | relationship with sb, relationship between A and B, connection with / between, difference between, contact with | the difference between the two plans |
| münasibət | attitude to / towards, interest in, advantage of / to | her attitude towards work |
| nəticə / hədəf | solution / answer / key to, damage to, effect on, access to | the key to success |
Ön sözdən sonra isim, əvəzlik və ya -ing forması gəlir B1-19: the reason for leaving, the key to learning.
İstifadə
1Səbəb: reason for, cause of, need for, demand for
Nəyinsə səbəbini izah etmək üçün reason for + isim işlədin. Nəyinsə (adətən pis bir şeyin) baş verməsinə gətirib çıxaran şey üçün cause of işlədin. Need for və demand for insanların nə istədiyini və ya nəyə ehtiyacı olduğunu bildirir. Qeyd: cause for bir neçə sabit ifadədə «nəyisə hiss etməyə əsas» mənasında işlənir: cause for concern, cause for celebration.
2Dəyişiklik: increase in və increase of
increase, rise, fall, drop, decrease və reduction sözlərindən sonra dəyişən şeyi in, dəyişikliyin ölçüsünü isə of ilə verin. Hər ikisini bir ifadədə də işlədə bilərsiniz: a rise of 3% in prices. Azərbaycancada da çox vaxt yerlik hal işlədirik («qiymətlərdə artım»), bu da in sözünü xatırlamağa kömək edir.
3Əlaqə: with, between
Bir insanın və ya şeyin başqası ilə əlaqəsi üçün with işlədin. Hər iki tərəfi adlandıranda between işlədin. Difference sözü iki şeyi adlandıranda between ilə gəlir (fərqin olduğu sahə üçün isə a difference in: a difference in price).
4Münasibət və maraq: attitude to, interest in, advantage of / to
Attitude sözü to və ya towards ilə gəlir (US: toward). Interest in ilə gəlir. Advantage of + isim / -ing üstünlüyün özünü adlandırır; advantage to isə kimin və ya nəyin xeyir gördüyünü bildirir. There are advantages to + -ing da çox işlənir.
5Nəticə və hədəf: solution to, key to, damage to, effect on, access to
Bu isimlər bir hədəfə yönəlir. Solution / answer / key sözləri to ilə gəlir (burada to ön sözdür, ona görə ondan sonra isim və ya -ing gəlir). Damage to ilə, effect on ilə, access to ilə gəlir.
Tez-tez edilən səhvlər
Azərbaycan dilində danışanlar üçün tələlər
1. Yiyəlik hal → of. «Ləğvin səbəbi», «problemin həlli», «uğurun açarı» ifadələrində yiyəlik hal var və onu of ilə çevirmək çox asandır. Amma reason, solution, key sözlərinin partnyoru of deyil.
2. Yönlük hal → to. «Musiqiyə maraq», «mühəndislərə ehtiyac», «məhsula tələbat» ifadələrindəki -a / -ə to kimi görünür. Bu isimlərin ingiliscə partnyoru isə başqadır: interest in, need for, demand for.
3. «Əlaqə saxlamaq» → contact with. Azərbaycancada «kiminləsə əlaqə saxlamaq» deyirik və «ilə» sözünü feilə də keçiririk. İngiliscədə contact feildirsə, ön söz almır; with yalnız isimdən sonra gəlir: be / stay in contact with.
4. «Qiymətlərin azalması» → decrease of. Bəzən dəyişikliyi yiyəlik halla deyirik: «işsizliyin azalması», «turistlərin sayının artması». Onda of sözü təbii görünür. İngiliscədə dəyişən şey in ilə gəlir; of yalnız ölçü üçündür.
Qarışdırmayın
ön sözsüz feil və ön sözlü isim — Bir çox feil birbaşa tamamlıq qəbul edir, amma eyni ailədən olan isim ön söz tələb edir.
reason for + isim və reason why + budaq cümlə — İsimdən və ya -ing formasından əvvəl for işlədin; tam budaq cümlədən əvvəl isə why və ya that işlədin (isim budaq cümlələri: B2-20).
interest in və interest on — Interest in = maraq. Interest on = kredit və ya əmanət üzrə ödədiyiniz və ya qazandığınız faiz.
Yazılış və tələffüz
- increase və decrease sözlərində vurğu dəyişir: isim increase /ˈɪŋkriːs/, feil increase /ɪnˈkriːs/. decrease da belədir: isim /ˈdiːkriːs/, feil /dɪˈkriːs/. Azərbaycan dilində vurğu adətən son hecaya düşür, ona görə isimdə vurğunu birinci hecaya qoymağı xüsusi məşq edin: a big INcrease.
- effect /ɪˈfekt/ (isim) və affect /əˈfekt/ (feil) demək olar ki, eyni səslənir. Yazılışa diqqət edin: effect on (isim), affect (feil).
- İsimdən sonrakı ön sözlər adətən zəif deyilir: for /fə/, of /əv/, to /tə/. the reason for the delay ifadəsində for qısa və zəif /fə/ kimi eşidilir: sait aydın deyilmir, sondakı r də deyilmir (UK).
- access /ˈækses/: vurğu birinci hecadadır, «AK-sess». Birinci sait /æ/ azərbaycan dilindəki ə səsinə çox yaxındır.
Qızıl qayda
İsimləri ön sözü ilə birlikdə, bir söz kimi öyrənin: reason for, cause of, increase in, relationship with, difference between, interest in, solution to, damage to, effect on, access to. Dəyişiklik bildirən isimdən sonra dəyişən şey üçün in, dəyişikliyin ölçüsü üçün of işlədin. Öz hal şəkilçinizi tərcümə etməyin.
Tapşırıqlar
A. Quruluş
Düzgün ön sözü qoyun.
-
What's the reason the delay?
-
There has been a sharp rise house prices.
-
The storm caused serious damage the bridge.
-
Too much coffee can have a bad effect your sleep.
-
Nobody knows the cause the accident.
-
Is there a solution this problem?
-
What's the difference a crocodile and an alligator?
-
All staff have access the building at weekends.
B. Məna
Mənaya uyğun variantı seçin.
-
Sales rose by 8%. Düzgün cavabı seçin: There was an increase … 8%.
-
Düzgün cavabı seçin: There was an increase … sales last year.
-
Düzgün cavabı seçin: I have a good relationship … my manager.
-
Düzgün cavabı seçin: The bank charges interest … the loan.
-
Düzgün cavabı seçin: The doctor said the results were no cause … concern.
C. Səhvi tapın
Hər cümlədə bir səhv var və ya cümlə düzgündür. Düzəldilmiş cümləni yazın və ya correct yazın.
-
What's the reason of your visit?
-
Smoking has a bad affect on your lungs.
-
There's a growing demand for electric cars.
-
I've lost contact to my school friends.
D. Mətndə
Düzgün ön sözü qoyun.
Over the last five years there has been a big increase 18 the number of people working from home. The main reason 19 this change is technology: fast internet gives workers easy access 20 their files from anywhere. The effect 21 city centres has been huge. In some areas there has been a 30% fall 22 the number of office workers. One advantage 23 working from home is that people spend less time travelling. However, many still miss daily contact 24 their colleagues.
E. Sizin növbəniz
Özünüz haqqında ingiliscə yazın.
-
increase / rise / fall in ilə şəhərinizdə və ya ölkənizdə baş verən bir dəyişiklik haqqında yazın.
-
Yaxşı bacardığınız bir işin açarı (key to) və onun həyatınıza təsiri (effect on) haqqında yazın.
F. Qarışıq təkrar
Əvvəlki dərsləri təkrarlayın.
-
A2-31 Good at, afraid of, listen to azərbaycanca: sifət və feillərdən sonra hansı ön söz gəlir? She's very good maths.maths (UK), math (US)
-
A2-31 Good at, afraid of, listen to azərbaycanca: sifət və feillərdən sonra hansı ön söz gəlir? It depends the weather.
-
B1-19 Gerund azərbaycanca: -ing mübtəda kimi və ön sözlərdən sonra (before leaving, look forward to seeing) I'm looking forward meeting you.
-
B2-22 Subject-Verb Agreement azərbaycanca: news is, police are – mübtəda ilə feilin uzlaşması The news ___ … surprising.
Cavablar
A. Quruluş
- for
- in
- to
- on
- of
- to
- between
- to
B. Məna
- of
- in
- with
- on
- for
C. Səhvi tapın
- What's the reason for your visit?
- Smoking has a bad effect on your lungs.
- ✓ There's a growing demand for electric cars.
- I've lost contact with my school friends.
D. Mətndə
- in
- for / behind
- to
- on
- in
- of / to
- with
E. Sizin növbəniz
- There has been a big rise in rents in my city.
- The key to learning a language is daily practice. Running has had a great effect on my mood.
F. Qarışıq təkrar
- at
- on
- to
- is
