Good at, afraid of, listen to azərbaycanca: sifət və feillərdən sonra hansı ön söz gəlir?
Good At, Afraid Of, Listen To: Words + Prepositions
Bu səhifədə
Məqsəd
Bu dərsdən sonra siz çox işlənən sifətlərdən (good at, afraid of, interested in) və feillərdən (listen to, wait for, depend on) sonra düzgün ön sözü (preposition) işlədə biləcəksiniz. Həmçinin hansı çox işlənən feillərin tamamlıqdan əvvəl heç bir ön söz qəbul etmədiyini biləcəksiniz.
Əsas fikir
Bəzi sifət və feillərin sabit bir yoldaşı var: ön söz. good at maths, afraid of spiders, listen to music deyirik. Ön söz cümlənin mənasından yox, özündən əvvəlki sözdən asılıdır. Bu cütlərə çox vaxt dependent prepositions deyilir.
Onları həmişə birlikdə gələn cütlər kimi təsəvvür edin. Tamamlıq varsa, listen sözünü to sözündən ayırmaq olmaz: I listen to podcasts, I listen podcasts yox.
Bəzən yoldaşın məntiqi var: wait for a bus deyirik, çünki avtobus sizin məqsədinizdir. Amma çox vaxt aydın məntiq yoxdur. Ona görə sözü ön sözü ilə birlikdə, bir blok kimi öyrənin: afraid yox, afraid of.
Əks tələ də var. Bəzi feillər tamamlıqdan əvvəl adətən heç bir ön söz qəbul etmir: discuss the problem, enter the room, marry someone.
Azərbaycan dili və ingilis dili
Azərbaycan dilində bu işi əsasən hal şəkilçiləri və qoşmalar görür: «itlərdən qorxur», «musiqiyə qulaq asır», «avtobusu gözləyir», «həkimlə evləndi». Ona görə ingiliscə danışanda əlimiz öz şəkilçimizi tərcümə etməyə gedir: -dan → from, ilə → with, -a → to. Bəzən bu, düz çıxır (different from, listen to), amma çox vaxt yox: afraid of, depend on, interested in, wait for the bus, marry a doctor. Bəzi yerlərdə isə azərbaycan dili kömək edir: «problemi müzakirə etdik» cümləsində heç bir qoşma yoxdur, ingiliscədə də discuss the problem deyirik.
| Azərbaycanca | Mənası | İngiliscə |
|---|---|---|
| İtlərdən qorxur. | çıxışlıq hal, amma from yox | He's afraid of dogs. |
| Havadan asılıdır. | çıxışlıq hal, amma from yox | It depends on the weather. |
| Tarixlə maraqlanıram. | ilə, amma with yox | I'm interested in history. |
| Həkimlə evləndi. | ilə, ingiliscədə ön söz yoxdur | He married a doctor. |
| Avtobusu gözləyirəm. | təsirlik hal, ingiliscədə ön söz var | I'm waiting for the bus. |
| Anana zəng et. | yönlük hal, ingiliscədə ön söz yoxdur | Call your mum. |
| Musiqiyə qulaq asıram. | yönlük hal = to (eyni) | I listen to music. |
| Mənim işim səninkindən fərqlidir. | çıxışlıq hal = from (eyni) | My job is different from yours. |
| Problemi müzakirə etdik. | təsirlik hal, ön söz yoxdur (eyni) | We discussed the problem. |
Quruluş
Sifət + ön söz
| Ön söz | Sifətlər | Nümunə |
|---|---|---|
| at | good at, bad at, surprised at | She's good at chess. |
| in | interested in | I'm interested in history. |
| of | afraid of, scared of, proud of, tired of, fond of, bored of | He's afraid of dogs. |
| on | keen on | I'm not keen on horror films. |
| about | worried about, excited about, angry about (əşya, vəziyyət), embarrassed about, confused about | We're excited about the trip. |
| with | angry with (adam), bored with | She's angry with her brother. |
| from | different from | My job is different from yours. |
| to | similar to, married to | His car is similar to mine. |
| for | famous for | Italy is famous for its food. |
| by | surprised by (surprised at da olar) | We were surprised by the news. |
Feil + ön söz + tamamlıq
| Ön söz | Feillər | Nümunə |
|---|---|---|
| to | listen to, belong to, talk to | Who does this bag belong to? |
| for | wait for, pay for, ask for | I'm waiting for a call. |
| at | look at | Look at this photo! |
| on | depend on | It depends on the weather. |
| about / of | think about, think of, talk about | What do you think of my new haircut? |
| with | agree with | I agree with you. |
Tamamlıqdan əvvəl ön söz qəbul etməyən feillər
| Düzgün | Səhv |
|---|---|
| discuss the plan | discuss about the plan |
| enter the building | enter into the building |
| marry someone | marry with someone |
| call / phone your mum | phone to your mum |
| reach the hotel | reach to the hotel |
Ön söz + -ing forması — ön sözdən sonra feil -ing formasında gəlir: good at swimming, interested in learning. Ətraflı B1-19 dərsində.
İstifadə
1Sifət + ön söz: bacarıq və maraqlar
Bacarıq üçün good / bad at, xoşladığınız şeylər üçün interested in, keen on və fond of işlədin.
2Sifət + ön söz: hisslər
Hisslər çox vaxt of və ya about ilə gəlir. Angry sözündən sonra adam üçün with, əşya və vəziyyət üçün about işlədin. (Adam üçün angry at da çox deyilir, xüsusən Amerika ingiliscəsində.)
3Sifət + ön söz: müqayisə və təsvir
different from, similar to, married to və famous for işlədin. Britaniya ingiliscəsində different to, Amerika ingiliscəsində different than da çox işlənir, amma different from hər yerdə düzgündür.
4Feil + ön söz
Bu feillərə tamamlıqdan əvvəl ön söz lazımdır. Tamamlıq yoxdursa, ön söz də yoxdur: Listen! Wait!
5Think about və think of
Think about = nə barədəsə düşünmək, onu fikirdə saxlamaq. Think of = ağla bir fikir gəlmək. Fikir soruşanda hər ikisi işlənir: What do you think of / about it?
6Ön söz qəbul etməyən feillər
Bəzi feillər tamamlığı birbaşa qəbul edir. Bura ön söz əlavə etmək çox yayılmış səhvdir.
Tez-tez edilən səhvlər
Azərbaycan dilində danışanlar üçün tələlər
1. «-dan» → from. Azərbaycancada qorxu, fəxr və asılılıq çıxışlıq halla deyilir: «ilanlardan qorxur», «nəvələrindən qürur duyur», «mövsümdən asılıdır». Bu şəkilçini from kimi tərcümə etmək çox asandır, amma ingiliscədə başqa ön sözlər lazımdır: afraid of, proud of, depend on.
2. «ilə» → with. «Tarixlə maraqlanır», «müəllimlə evləndi»: azərbaycancada ilə qoşması çox işlənir. İngiliscədə isə interested in deyirik, marry feilindən sonra isə heç bir ön söz gəlmir.
3. «-a / -ə» → to. «Nənəsinə zəng etdi», «Gəncəyə çatdıq», «sinfə daxil oldular»: yönlük hal to kimi səslənir. Amma call, phone, reach, enter feilləri tamamlığı birbaşa qəbul edir.
4. Təsirlik hal → ön sözsüz wait. «Ayseli kinoteatrın qarşısında gözlədik»: azərbaycancada burada heç bir qoşma yoxdur. İngiliscədə isə wait feilindən sonra tamamlıq gələndə for lazımdır.
Qarışdırmayın
listen to və hear — Listen to = diqqətlə qulaq asmaq (tamamlıqdan əvvəl to lazımdır). Hear = səs qulağınıza çatır, eşidirsiniz (ön söz yoxdur).
pay for və pay — Aldığınız şey üçün pay for; adama və ya hesaba pay (ön söz yoxdur).
discuss və talk about — Mənaları eynidir, qrammatikası fərqli: discuss ön sözsüz gəlir, talk sözündən sonra isə about lazımdır.
angry with və angry about — adam və əşya / vəziyyət.
Yazılış və tələffüz
- Cümlənin ortasında bu ön sözlər adətən zəif (vurğusuz) deyilir: afraid of → /əˈfreɪd əv/, good at → /ˈɡʊd ət/, wait for → /ˈweɪt fə/ (UK), /ˈweɪt fər/ (US). Saiti tam və aydın deməyin: o, qısa və zəif /ə/ olur.
- Sualın sonunda ön söz güclü formada deyilir: Who are you waiting for /fɔː/ (UK), /fɔːr/ (US)? What are you looking at /æt/? Bu /æ/ səsi azərbaycan dilindəki «ə» səsinə yaxındır.
- Sözləri birləşdirin: look at /lʊk ət/, proud of /praʊd əv/, think of /θɪŋk əv/: birinci sözün son samiti ikinci sözə keçir.
- think sözündəki /θ/ üçün dilin ucunu dişlərin arasına qoyub üfürün; onu «t» və ya «s» ilə əvəz etməyin. of sözünün sonunda /v/ səsi var, /f/ yox.
Qızıl qayda
Hər sözü ön sözü ilə birlikdə, bir blok kimi öyrənin: good at, afraid of, listen to, wait for. discuss, enter, marry, call, phone, reach feillərinin tamamlığından əvvəl isə ön söz əlavə etməyin. Azərbaycan şəkilçisini ön sözə çevirməyin: «-dan» həmişə from, «ilə» həmişə with deyil.
Tapşırıqlar
A. Quruluş
Düzgün ön sözü yazın.
-
My brother is very good tennis.
-
Are you interested cooking?
-
I'm scared flying.
-
This book belongs my teacher.
-
It all depends the price.
-
Italy is famous its food.
B. Məna
Düzgün variantı seçin.
-
Düzgün cavabı seçin: I'm waiting … my friend.
-
Düzgün cavabı seçin: Your idea is similar … mine.
-
Düzgün cavabı seçin: He wants to marry ….
-
Düzgün cavabı seçin: I'm angry … my sister. She took my car without asking.
-
Düzgün cavabı seçin: I can't … her name. It's on the tip of my tongue!
C. Səhvi tapın
Hər cümlədə bir səhv var və ya cümlə düzgündür. Düzəldilmiş cümləni yazın və ya correct yazın.
-
We discussed about the holiday.
-
Please listen me carefully.
-
She's famous of her songs.
-
I'll phone you when I get home.
D. Mətndə
Mesajı düzgün ön sözlə tamamlayın. 20-ci tapşırıqda düzgün variantı seçin.
Hi Jo! Sorry I didn't answer — I was waiting 16 a call from the bank. Are you still interested 17 coming to the concert? My sister can't come. She's really afraid 18 big crowds! We can talk 19 it later. I'll call 20 tonight.
E. Sizin növbəniz
Özünüz haqqında ingiliscə yazın.
-
good at və interested in ilə özünüz haqqında iki cümlə yazın.
-
Sizi narahat edən və ya həyəcanlandıran bir şey haqqında bir cümlə yazın.
F. Qarışıq təkrar
Əvvəlki dərsləri təkrarlayın.
-
A2-30 Bored, yoxsa boring? -ed və -ing sifətlərinin fərqi sadə dillə I'm really (interest) in your story. Tell me more!
-
A2-29 Who, Which, That, Where azərbaycanca: ingiliscə təyin budaq cümləsi sadə dillə The woman lives next door is my boss.
-
A1-21 Yer və hərəkət ön sözləri azərbaycanca: in, on, at, to, into, across, through The keys are the table, next to your phone.
Cavablar
A. Quruluş
- at
- in
- of
- to
- on
- for
B. Məna
- for
- to
- her
- with
- think of
C. Səhvi tapın
- We discussed the holiday. / We talked about the holiday.
- Please listen to me carefully.
- She's famous for her songs.
- ✓ I'll phone you when I get home.
D. Mətndə
- for
- in
- of
- about
- you
E. Sizin növbəniz
- I'm good at drawing. I'm interested in old films.
- I'm excited about my holiday in June.
F. Qarışıq təkrar
- interested
- who / that
- on
