Reason For, Increase In, Solution To: არსებითი სახელი + წინდებული ინგლისურად
Reason For, Increase In, Solution To: Noun + Preposition
ამ გვერდზე
მიზანი
ამ გაკვეთილის შემდეგ შეძლებთ სწორი წინდებულის გამოყენებას მიზეზის, ცვლილების, კავშირისა და დამოკიდებულების გამომხატველი ხშირი არსებითი სახელების შემდეგ – როგორიცაა reason for, increase in, relationship with, effect on და solution to – და ისეთ წყვილებს შორის არჩევანს, როგორიცაა increase in და increase of.
მთავარი იდეა
A2-31-ში ისწავლეთ, რომ ბევრ ზედსართავსა და ზმნას მუდმივი წინდებული აქვს: good at, listen to. არსებით სახელებსაც აქვთ. B2 დონეზე ეს უფრო მნიშვნელოვანია, რადგან ანგარიშები, წერილები და დისკუსიები არსებითი სახელებით არის სავსე: the reason for the delay, a rise in prices, the effect on sales.
წარმოიდგინეთ, რომ ყოველი არსებითი სახელი მოცეკვავეა, რომელსაც მუდმივი პარტნიორი ჰყავს. Reason for-თან ცეკვავს. Effect – on-თან. თუ გვერდით სხვა პარტნიორს დაუყენებთ – the reason of, an effect to – წინადადება წაიბორძიკებს.
ხშირად პარტნიორის არჩევანი ლოგიკურია. For მიზანზე ან სურვილზე მიუთითებს (need for, demand for). In აჩვენებს სფეროს, სადაც ცვლილება ხდება (a rise in prices). To სამიზნეზე მიუთითებს (damage to the car, a solution to the problem, access to the files). On რაიმეზე ზემოქმედებას აჩვენებს (an effect on health). ზოგჯერ კი მკაფიო ლოგიკა არ არის და წყვილი უბრალოდ უნდა ისწავლოთ.
ქართული და ინგლისური
ქართულში წინდებულების საქმეს ბრუნვები და თანდებულები აკეთებს. ზოგჯერ ისინი ინგლისურს ზუსტად ემთხვევა: „-თან“ = with („ურთიერთობა უფროსთან“ → relationship with), „შორის“ = between, „-ზე“ = on („გავლენა ძილზე“ → effect on), „მიმართ“ = towards. აქ ქართული ინსტინქტი გეხმარებათ.
მთავარი მახე ნათესაობითი ბრუნვაა (-ის): „დაგვიანების მიზეზი“, „ფასების ზრდა“, „სახურავის დაზიანება“, „პრობლემის გადაწყვეტა“. ქართულად ეს ყველაფერი -ის-ით ითქმის, ამიტომ ხელი თავისით of-ისკენ მიდის. ინგლისურში კი ასეა: reason for, rise in, damage to, solution to. თან ერთი ქართული სიტყვა „მიზეზი“ ორ ინგლისურ წყვილს ფარავს: cause of (რამ გამოიწვია) და reason for (რატომ). ზოგჯერ კი ქართული „-ზე“ გვატყუებს: „მოთხოვნა ელექტრომობილებზე“ ინგლისურად demand for-ია.
| ქართული | ინგლისური | რაშია განსხვავება? |
|---|---|---|
| დაგვიანების მიზეზი | the reason for the delay | ქართულად ნათესაობითი (-ის); ინგლისურად for |
| ხანძრის მიზეზი | the cause of the fire | აქ ერთნაირია: -ის = of |
| ბინების ფასების ზრდა | a rise in house prices | რა იცვლება → in, არა of |
| თორმეტი პროცენტით ზრდა | an increase of twelve per cent | ცვლილების ზომა → of |
| სახურავის დაზიანება | damage to the roof | სამიზნე → to |
| ელექტრომობილებზე მოთხოვნა | demand for electric cars | ქართულად -ზე; ინგლისურად for |
| ეკრანთან გატარებული დროის გავლენა ძილზე | an effect on sleep | აქ ერთნაირია: -ზე = on |
| კარგი ურთიერთობა უფროსთან | a good relationship with my manager | აქ ერთნაირია: -თან = with |
მოკლედ: ქართული -ის ავტომატურად of არ არის – ისწავლეთ წყვილები: reason for, increase in, damage to, solution to, demand for; -თან, შორის და -ზე კი ხშირად ემთხვევა with, between და on-ს.
ფორმა
| მნიშვნელობის ჯგუფი | არსებითი სახელი + წინდებული | მაგალითი |
|---|---|---|
| მიზეზი | reason for, cause of, need for, demand for | the reason for the delay |
| ცვლილება | increase / rise / fall / decrease in (ის, რაც იცვლება) | a rise in prices |
| ცვლილება | increase / rise / fall / decrease of (ცვლილების ზომა) | a rise of 5% |
| კავშირი | relationship with sb, relationship between A and B, connection with / between, difference between, contact with | the difference between the two plans |
| დამოკიდებულება | attitude to / towards, interest in, advantage of / to | her attitude towards work |
| შედეგი / სამიზნე | solution / answer / key to, damage to, effect on, access to | the key to success |
წინდებულის შემდეგ გამოიყენეთ არსებითი სახელი, ნაცვალსახელი ან -ing ფორმა B1-19: the reason for leaving, the key to learning.
გამოყენება
1მიზეზი – reason for, cause of, need for, demand for
reason for + არსებითი სახელით ხსნით, რატომ. cause of იმას აღნიშნავს, რამაც რაღაც (ჩვეულებრივ ცუდი) გამოიწვია. Need for და demand for აღწერს, რა სურს ან რა სჭირდება ხალხს. ყურადღება: cause for რამდენიმე მყარ ფრაზაში გვხვდება და ნიშნავს „რაიმე გრძნობის საბაბს“: cause for concern, cause for celebration. ქართულად „მიზეზი“ როგორც reason-ს, ისე cause-ს ნიშნავს – წინდებული კი განსხვავდება.
2ცვლილება – increase in თუ increase of
increase, rise, fall, drop, decrease და reduction-ის შემდეგ გამოიყენეთ in + ის, რაც იცვლება, და of + ცვლილების ზომა. ერთ ფრაზაში ორივე შეიძლება: a rise of 3% in prices. ქართულად „ფასების ზრდა“ ნათესაობითშია, ამიტომ ფრთხილად: ეს in-ია. ზომა კი ქართულად მოქმედებითით ითქმის („12 პროცენტით“) – ეს of-ია.
3კავშირი – with, between
with-ს იყენებთ ერთი ადამიანის ან საგნის კავშირისთვის მეორესთან. between-ს – როცა ორივე მხარეს ასახელებთ. Difference-ს between მოსდევს, როცა ორ რამეს ასახელებთ (და a difference in + სფერო, რომელშიც განსხვავდება: a difference in price). აქ ქართული ზუსტად გეხმარებათ: „-თან“ = with, „შორის“ = between.
4დამოკიდებულება და ინტერესი – attitude to, interest in, advantage of / to
Attitude-ს to ან towards მოსდევს (US: toward); ქართულად „მიმართ“. Interest-ს – in. Advantage of + არსებითი სახელი / -ing თავად უპირატესობას ასახელებს; advantage to ასახელებს, ვინ ან რა იგებს, და ხშირია there are advantages to + -ing.
5შედეგი და სამიზნე – solution to, key to, damage to, effect on, access to
ეს სახელები სამიზნეზე მიუთითებს. Solution / answer / key-ს to მოსდევს (to აქ წინდებულია, ამიტომ მას არსებითი სახელი ან -ing მოსდევს). Damage-ს – to. Effect-ს – on. Access-ს – to. ქართულად „პრობლემის გადაწყვეტა“, „წარმატების გასაღები“, „სახურავის დაზიანება“ ნათესაობითშია – ინგლისურად კი ყველგან to.
ხშირი შეცდომები
მახეები ქართულად მოლაპარაკეებისთვის
1. ნათესაობითი „-ის“ → of. ქართულად „გადაწყვეტილების მიზეზი“, „მანქანის დაზიანება“ – ორივე -ის-ით. ინგლისურში -ის ავტომატურად of არ არის: reason for, damage to. Of რჩება მხოლოდ იქ, სადაც წყვილი ასეთია: cause of, advantage of.
2. „ფასების ზრდა“ → increase of prices. ქართულად ის, რაც იზრდება, ნათესაობითშია: „ტურისტების რაოდენობის ზრდა“. ინგლისურში ეს in-ია; of მხოლოდ ზომისთვისაა (an increase of 20%).
3. „-ზე“ → demand on. ქართულად მოთხოვნა რაიმეზეა: „მოთხოვნა ქირავნულ ბინებზე“. ინგლისურში demand და need for-ს იღებს.
4. „ჩვენთან დაკავშირება“ → contact with us. ქართულად „დაგვიკავშირდით“ ან „ჩვენთან დასაკავშირებლად“ – „-თან“ = with. არსებით სახელს contact-ს მართლაც with მოსდევს (in contact with), მაგრამ ზმნას contact წინდებული არ სჭირდება.
არ აგერიოთ
ზმნა წინდებულის გარეშე თუ არსებითი სახელი წინდებულით – ბევრ ზმნას პირდაპირი დამატება მოსდევს, იმავე ოჯახის არსებით სახელს კი წინდებული სჭირდება.
reason for + არსებითი სახელი თუ reason why + წინადადება – for არსებითი სახელის ან -ing-ის წინ დგას; სრული წინადადების წინ – why ან that (noun clauses: B2-20).
interest in თუ interest on – Interest in = ცნობისმოყვარეობა, ინტერესი. Interest on = პროცენტი, რომელსაც სესხზე იხდით ან დანაზოგზე იღებთ. ქართულადაც: „ინტერესი ისტორიის მიმართ“ – „პროცენტი სესხზე“.
მართლწერა და გამოთქმა
- increase და decrease მახვილს იცვლის: არსებითი სახელი increase /ˈɪŋkriːs/, ზმნა increase /ɪnˈkriːs/. ასევე decrease: არსებითი სახელი /ˈdiːkriːs/, ზმნა /dɪˈkriːs/. ქართულს სუსტი, მუდმივი მახვილი აქვს, ამიტომ ეს სხვაობა შეგნებულად ივარჯიშეთ. increase-ში n /ŋ/-ად იქცევა (ენის უკანა ნაწილი ზევით, როგორც sing-ში) – გ არ ემატება.
- effect /ɪˈfekt/ (არსებითი სახელი) და affect /əˈfekt/ (ზმნა) თითქმის ერთნაირად ჟღერს. მართლწერას მიაქციეთ ყურადღება: effect on (არსებითი სახელი), affect (ზმნა).
- არსებითი სახელის შემდეგ წინდებულები ჩვეულებრივ სუსტია: for /fə/, of /əv/, to /tə/. /ə/ მოკლე, მოდუნებული ბგერაა – ნუ იტყვით სრულ „ო“-ს ან „უ“-ს. the reason for the delay-ში for ძალიან მოკლედ და სუსტად ისმის.
- access /ˈækses/: მახვილი პირველ მარცვალზეა. /æ/ ქართულში არ არის: პირი ფართოდ გააღეთ, ე-სა და ა-ს შორის; ნუ იტყვით „ე“-ს.
ოქროს წესი
ისწავლეთ არსებითი სახელები წინდებულთან ერთად, როგორც ერთი სიტყვა: reason for, cause of, increase in, relationship with, difference between, interest in, solution to, damage to, effect on, access to. ცვლილების სახელის შემდეგ in = რა იცვლება, of = ცვლილების ზომა. ქართული „-ის“ ავტომატურად of არ არის.
სავარჯიშოები
A. ფორმა
ჩასვით სწორი წინდებული.
-
What's the reason the delay?
-
There has been a sharp rise house prices.
-
The storm caused serious damage the bridge.
-
Too much coffee can have a bad effect your sleep.
-
Nobody knows the cause the accident.
-
Is there a solution this problem?
-
What's the difference a crocodile and an alligator?
-
All staff have access the building at weekends.
B. მნიშვნელობა
აირჩიეთ სწორი პასუხი.
-
Sales rose by 8%. აირჩიეთ სწორი პასუხი: There was an increase … 8%.
-
აირჩიეთ სწორი პასუხი: There was an increase … sales last year.
-
აირჩიეთ სწორი პასუხი: I have a good relationship … my manager.
-
აირჩიეთ სწორი პასუხი: The bank charges interest … the loan.
-
აირჩიეთ სწორი პასუხი: The doctor said the results were no cause … concern.
C. იპოვეთ შეცდომა
ყოველ წინადადებაში ერთი შეცდომაა, ან წინადადება სწორია. დაწერეთ გასწორებული წინადადება ან დაწერეთ correct.
-
What's the reason of your visit?
-
Smoking has a bad affect on your lungs.
-
There's a growing demand for electric cars.
-
I've lost contact to my school friends.
D. კონტექსტში
შეავსეთ ტექსტში გამოტოვებული წინდებულები.
Over the last five years there has been a big increase 18 the number of people working from home. The main reason 19 this change is technology: fast internet gives workers easy access 20 their files from anywhere. The effect 21 city centres has been huge. In some areas there has been a 30% fall 22 the number of office workers. One advantage 23 working from home is that people spend less time travelling. However, many still miss daily contact 24 their colleagues.
E. თქვენი ჯერი
დაწერეთ ინგლისურად.
-
დაწერეთ რაიმე ცვლილებაზე თქვენს ქალაქში ან ქვეყანაში; გამოიყენეთ increase / rise / fall in.
-
დაწერეთ, რა არის იმის გასაღები, რასაც კარგად აკეთებთ, და რა გავლენა აქვს ამას თქვენს ცხოვრებაზე.
F. შერეული გამეორება
გაიმეორეთ წინა გაკვეთილები.
-
A2-31 Good At, Afraid Of, Listen To: ზმნები და ზედსართავები წინდებულებით ინგლისურად She's very good maths.maths (UK), math (US)
-
A2-31 Good At, Afraid Of, Listen To: ზმნები და ზედსართავები წინდებულებით ინგლისურად It depends the weather.
-
B1-19 Gerund ქართულად: -ing ფორმა ქვემდებარედ და წინდებულის შემდეგ – look forward to, worth I'm looking forward meeting you.
-
B2-22 Subject-Verb Agreement: ქვემდებარისა და ზმნის შეთანხმება ინგლისურად (news is, police are) The news ___ … surprising.
პასუხები
A. ფორმა
- for
- in
- to
- on
- of
- to
- between
- to
B. მნიშვნელობა
- of
- in
- with
- on
- for
C. იპოვეთ შეცდომა
- What's the reason for your visit?
- Smoking has a bad effect on your lungs.
- ✓ There's a growing demand for electric cars.
- I've lost contact with my school friends.
D. კონტექსტში
- in
- for / behind
- to
- on
- in
- of / to
- with
E. თქვენი ჯერი
- There has been a big rise in rents in my city.
- The key to learning a language is daily practice. Running has had a great effect on my mood.
F. შერეული გამეორება
- at
- on
- to
- is
