Reason for, increase in, solution to: rzeczownik + przyimek (noun + preposition)
Reason For, Increase In, Solution To: Noun + Preposition
Na tej stronie
Cel lekcji
Po tej lekcji użyjesz właściwego przyimka po popularnych rzeczownikach oznaczających przyczynę, zmianę, związek i nastawienie — takich jak reason for, increase in, relationship with, effect on i solution to — i wybierzesz między parami w rodzaju increase in i increase of.
Główna idea
W A2-31 poznajesz przymiotniki i czasowniki ze stałym przyimkiem: good at, listen to. Rzeczowniki też je mają. Na poziomie B2 to ważniejsze niż wcześniej, bo raporty, maile i dyskusje są pełne rzeczowników: the reason for the delay, a rise in prices, the effect on sales.
Pomyśl o każdym rzeczowniku jak o tancerzu, który ma stałego partnera. Reason tańczy z for. Effect tańczy z on. Postaw obok niego złego partnera — the reason of, an effect to — a zdanie się potknie.
Często wybór partnera ma sens. For wskazuje cel albo potrzebę (need for, demand for). In pokazuje obszar, w którym zachodzi zmiana (a rise in prices). To wskazuje cel, w który coś trafia (damage to the car, a solution to the problem, access to the files). On pokazuje nacisk na coś (an effect on health). Czasem nie ma jasnej logiki — wtedy po prostu uczysz się pary.
Polski a angielski
Tam, gdzie polski używa przyimka, często pasuje on do angielskiego: wpływ na = effect on, dostęp do = access to, stosunek do = attitude to, relacje z = relationship with, różnica między = difference between. Kłopot zaczyna się tam, gdzie polski w ogóle nie ma przyimka, tylko dopełniacz: powód opóźnienia, wzrost cen, rozwiązanie problemu, uszkodzenia dachu. Dopełniacz kusi, żeby wstawić of — a angielski wymaga tu for, in, to. Uważaj też na polskie „na”, które nie zawsze jest angielskim on: popyt na to demand for, a odpowiedź na to answer to.
| Polski | Co robi polski | Angielski |
|---|---|---|
| powód opóźnienia | dopełniacz | the reason for the delay |
| przyczyna pożaru | dopełniacz — tak samo | the cause of the fire |
| popyt na samochody elektryczne | „na” | demand for electric cars |
| wzrost cen | dopełniacz | a rise in prices |
| wzrost o 12% | „o” + wielkość | an increase of 12% |
| relacje z szefem | „z” — tak samo | a relationship with my manager |
| różnica między tymi telefonami | „między” — tak samo | the difference between these phones |
| stosunek do pracy | „do” — tak samo | an attitude to / towards work |
| zainteresowanie starymi filmami | narzędnik | an interest in old films |
| rozwiązanie problemu | dopełniacz | a solution to the problem |
| odpowiedź na pytanie | „na” | the answer to the question |
| uszkodzenia dachu | dopełniacz | damage to the roof |
| wpływ na sen | „na” — tak samo | an effect on sleep |
Zwróć uwagę na wiersze 4 i 5. Polski odróżnia wzrost cen (co rośnie) od wzrostu o 12% (o ile) — i angielski robi dokładnie to samo za pomocą in i of. Wystarczy zapamiętać: „o ile” → of, „czego” → in.
Budowa
| Grupa znaczeniowa | Rzeczownik + przyimek | Przykład |
|---|---|---|
| przyczyna / powód | reason for, cause of, need for, demand for | the reason for the delay |
| zmiana | increase / rise / fall / decrease in (to, co się zmienia) | a rise in prices |
| zmiana | increase / rise / fall / decrease of (wielkość zmiany) | a rise of 5% |
| związek | relationship with sb, relationship between A and B, connection with / between, difference between, contact with | the difference between the two plans |
| nastawienie | attitude to / towards, interest in, advantage of / to | her attitude towards work |
| skutek / cel | solution / answer / key to, damage to, effect on, access to | the key to success |
Po przyimku stoi rzeczownik, zaimek albo forma -ing B1-19: the reason for leaving, the key to learning.
Użycie
1Przyczyna i powód — reason for, cause of, need for, demand for
Reason for + rzeczownik wyjaśnia, dlaczego coś się dzieje (polskie „powód czegoś”). Cause of to to, co spowodowało coś (zwykle złego) — jak polskie „przyczyna”. Need for i demand for opisują to, czego ludzie chcą albo potrzebują („potrzeba”, „popyt na”). Uwaga: cause for występuje w kilku stałych zwrotach w znaczeniu „powód, żeby coś czuć”: cause for concern, cause for celebration.
2Zmiana — increase in i increase of
Po increase, rise, fall, drop, decrease i reduction użyj in + tego, co się zmienia („wzrost cen”), oraz of + wielkości zmiany („wzrost o 12%”). Oba przyimki mogą wystąpić w jednym wyrażeniu: a rise of 3% in prices.
3Związek — with, between
With opisuje związek jednej osoby albo rzeczy z drugą („relacje z”). Between stosujesz, gdy nazywasz obie strony („między”). Difference łączy się z between, gdy nazywasz dwie rzeczy (a a difference in + obszar, w którym się różnią: a difference in price — „różnica w cenie”). Tu polski działa bardzo podobnie.
4Nastawienie i zainteresowanie — attitude to, interest in, advantage of / to
Attitude łączy się z to albo towards (US: toward) — jak polskie „stosunek do”. Interest łączy się z in, choć po polsku mamy narzędnik („interesuję się filmami”). Advantage of + rzeczownik / -ing nazywa samą zaletę; advantage to mówi, kto albo co na tym zyskuje. Często słychać też there are advantages to + -ing.
5Skutek i cel — solution to, key to, damage to, effect on, access to
Te rzeczowniki wskazują cel. Solution / answer / key łączą się z to (to jest tu przyimek, więc po nim stoi rzeczownik albo -ing). Damage łączy się z to. Effect — z on. Access — z to. Polskie „rozwiązanie problemu” i „uszkodzenie dachu” mają dopełniacz, a „odpowiedź na pytanie” — „na”; po angielsku we wszystkich trzech przypadkach jest to.
Częste błędy
Pułapki dla Polaków
1. Polski dopełniacz → of. Powód rezygnacji, wzrost przestępczości, zniszczenia kościoła — po polsku bez przyimka, więc wiele osób automatycznie wstawia of. Po angielsku te rzeczowniki mają swoich stałych partnerów: reason for, increase in, damage to.
2. Polskie „na” → on. „Wpływ na” to rzeczywiście effect on, ale „odpowiedź na” i „popyt na” już nie.
3. Przyimek rzeczownika przeniesiony na czasownik. Po polsku wpływać na, kontaktować się z, dyskutować o mają przyimek. Angielskie czasowniki affect, contact, discuss łączą się z dopełnieniem bezpośrednio — przyimek ma tylko rzeczownik (an effect on, in contact with, a discussion about).
Nie myl
czasownik bez przyimka i rzeczownik z przyimkiem — wiele czasowników łączy się z dopełnieniem bezpośrednio, ale rzeczownik z tej samej rodziny potrzebuje przyimka. Po polsku przyimek często jest w obu („wpływać na” i „wpływ na”), więc to szczególnie ważne.
reason for + rzeczownik i reason why + zdanie — For stoi przed rzeczownikiem albo -ing; why albo that — przed pełnym zdaniem (zdania rzeczownikowe: B2-20).
interest in i interest on — Interest in = zainteresowanie. Interest on = odsetki od kredytu albo oszczędności.
Pisownia i wymowa
- increase i decrease zmieniają akcent: rzeczownik increase /ˈɪŋkriːs/, czasownik increase /ɪnˈkriːs/. Tak samo decrease: rzeczownik /ˈdiːkriːs/, czasownik /dɪˈkriːs/. Polski akcent stały (przedostatnia sylaba) tu nie pomaga — w obu formach słowo ma dwie sylaby, a akcent się przesuwa.
- effect /ɪˈfekt/ (rzeczownik) i affect /əˈfekt/ (czasownik) brzmią prawie tak samo. Uważaj na pisownię: effect on (rzeczownik), affect (czasownik).
- Przyimki po rzeczownikach zwykle mają formę słabą: for /fə/, of /əv/, to /tə/. W the reason for the delay samogłoska w for jest krótka i niewyraźna. Polski nie redukuje samogłosek, więc warto ćwiczyć to osłuchowo. W of /əv/ końcowe /v/ pozostaje dźwięczne — nie zamieniaj go w „f”.
- access /ˈækses/: akcent na pierwszej sylabie. /æ/ to szeroko otwarte usta — dźwięk między polskim „a” i „e”. cc czyta się tu /ks/, a końcowe ss to zwykłe /s/.
Złota zasada
Ucz się rzeczowników razem z przyimkiem, jak jednego słowa: reason for, cause of, increase in, relationship with, difference between, interest in, solution to, damage to, effect on, access to. Po rzeczowniku oznaczającym zmianę użyj in dla tego, co się zmienia, i of dla wielkości zmiany. A polski dopełniacz nie oznacza automatycznie of.
Ćwiczenia
A. Forma
Uzupełnij zdania właściwym przyimkiem.
-
What's the reason the delay?
-
There has been a sharp rise house prices.
-
The storm caused serious damage the bridge.
-
Too much coffee can have a bad effect your sleep.
-
Nobody knows the cause the accident.
-
Is there a solution this problem?
-
What's the difference a crocodile and an alligator?
-
All staff have access the building at weekends.
B. Znaczenie
Wybierz poprawną odpowiedź.
-
Sprzedaż wzrosła o 8%. Wybierz poprawną odpowiedź: There was an increase … 8%.
-
Wybierz poprawną odpowiedź: There was an increase … sales last year.
-
Wybierz poprawną odpowiedź: I have a good relationship … my manager.
-
Wybierz poprawną odpowiedź: The bank charges interest … the loan.
-
Wybierz poprawną odpowiedź: The doctor said the results were no cause … concern.
C. Znajdź błąd
Popraw błąd. Jeśli zdanie jest poprawne, napisz correct.
-
What's the reason of your visit?
-
Smoking has a bad affect on your lungs.
-
There's a growing demand for electric cars.
-
I've lost contact to my school friends.
D. W kontekście
Uzupełnij raport właściwymi przyimkami.
Over the last five years there has been a big increase 18 the number of people working from home. The main reason 19 this change is technology: fast internet gives workers easy access 20 their files from anywhere. The effect 21 city centres has been huge. In some areas there has been a 30% fall 22 the number of office workers. One advantage 23 working from home is that people spend less time travelling. However, many still miss daily contact 24 their colleagues.
E. Twoja kolej
Napisz po angielsku o sobie.
-
Napisz o jakiejś zmianie w twoim mieście albo kraju, używając increase / rise / fall in.
-
Napisz, co jest kluczem do czegoś, co robisz dobrze, i jaki to ma wpływ na twoje życie.
F. Powtórka mieszana
Powtórz materiał z wcześniejszych lekcji.
-
A2-31 Good at, afraid of, listen to: przyimki po przymiotnikach i czasownikach She's very good maths.maths (UK), math (US)
-
A2-31 Good at, afraid of, listen to: przyimki po przymiotnikach i czasownikach It depends the weather.
-
B1-19 Forma -ing jako rzeczownik (gerund): podmiot i po przyimkach I'm looking forward meeting you.
-
B2-22 Subject-verb agreement: news is, police are — liczba pojedyncza czy mnoga? The news ___ … surprising.
Odpowiedzi
A. Forma
- for
- in
- to
- on
- of
- to
- between
- to
B. Znaczenie
- of
- in
- with
- on
- for
C. Znajdź błąd
- What's the reason for your visit?
- Smoking has a bad effect on your lungs.
- ✓ There's a growing demand for electric cars.
- I've lost contact with my school friends.
D. W kontekście
- in
- for / behind
- to
- on
- in
- of / to
- with
E. Twoja kolej
- There has been a big rise in rents in my city.
- The key to learning a language is daily practice. Running has had a great effect on my mood.
F. Powtórka mieszana
- at
- on
- to
- is
