Reason For, Increase In, Solution To: нэр үгийн дараах угтвар үг
Reason For, Increase In, Solution To: Noun + Preposition
Энэ хуудсанд
Зорилго
Энэ хичээлийн дараа та шалтгаан, өөрчлөлт, холбоо, хандлагыг илэрхийлэх түгээмэл нэр үгсийн дараа зөв угтвар үг (preposition) хэрэглэж – reason for, increase in, relationship with, effect on, solution to – increase in, increase of гэх мэт хосуудын аль нэгийг сонгож чадна.
Гол санаа
A2-31 хичээлд та олон тэмдэг нэр, үйл үг тогтмол угтвар үгтэй гэдгийг сурсан: good at, listen to. Нэр үг ч мөн адил. B2 түвшинд энэ илүү чухал болдог, учир нь тайлан, имэйл, хэлэлцүүлэг нэр үгээр дүүрэн байдаг: the reason for the delay, a rise in prices, the effect on sales.
Нэр үг бүрийг тогтмол хамтрагчтай бүжигчин гэж төсөөлөөрэй. Reason нь for-той бүжиглэдэг. Effect нь on-той. Буруу хамтрагчийг хажууд нь тавивал – the reason of, an effect to – өгүүлбэр бүдэрнэ.
Ихэнхдээ хамтрагч нь утгатай. For зорилго, хүсэл рүү заана (need for, demand for). In өөрчлөлт болж буй хүрээг харуулна (a rise in prices). To бай руу заана (damage to the car, a solution to the problem, access to the files). On ямар нэг зүйл дээрх дарамтыг харуулна (an effect on health). Заримдаа тодорхой логик байхгүй, тэгвэл хосыг нь цээжилнэ.
Монгол хэл ба англи хэл
Монгол хэл угтвар үгийн оронд тийн ялгалын нөхцөл хэрэглэдэг бөгөөд нөхцөл нь нэр үгийн өмнө ирэх үгэнд залгагдана: «саатлын шалтгаан», «эрүүл мэндэд нөлөө», «даргатайгаа харилцаа». Англиар угтвар үг нэр үгийн дараа ирнэ: the reason for the delay. Хамгийн их саад болдог нь харьяалахын нөхцөл «-ын / -ийн»: монголоор бараг бүх нэр үгийг үүгээр холбодог тул англиар автоматаар of гарах нь элбэг. Гэвч англиар of-ийг цөөхөн нэр үг авдаг (cause of, advantage of, өөрчлөлтийн хэмжээнд of).
Энд адилхан хосууд ч бий: «-тай харилцаа» = relationship with, «ажилдаа хандах хандлага» = attitude to, «галын шалтгаан» = cause of, «12 хувийн өсөлт» = increase of 12%. Харин «үнийн өсөлт» гэвэл англиар of биш in, «нөлөө» -д-тэй ч англиар to биш on.
| Монголоор | Англиар | Юу өөр вэ |
|---|---|---|
| Саатлын шалтгаан юу байсан бэ? | What was the reason for the delay? | «-ын» → of биш, for |
| Галын шалтгааныг хэн ч мэдэхгүй. | Nobody knows the cause of the fire. | энд адилхан: cause → of |
| Байрны үнийн огцом өсөлт гарсан. | There has been a sharp rise in house prices. | юу өөрчлөгдсөн → in |
| Борлуулалт арван хоёр хувиар өссөн. | Sales showed an increase of twelve per cent. | хэмжээ → of |
| Би даргатайгаа сайн харилцаатай. | I have a good relationship with my manager. | энд адилхан: «-тай» = with |
| Энэ хоёр утасны ялгаа юу вэ? | What's the difference between these two phones? | «хоёрын ялгаа» → between |
| Тэр ажилдаа их эерэг ханддаг. | She has a very positive attitude towards her work. | энд адилхан: «-д хандах» = to / towards |
| Дэлгэцийн өмнө удаан суух нь нойронд муугаар нөлөөлдөг. | Too much screen time can have a negative effect on sleep. | «-д нөлөө» → to биш, on |
| Асуудлын шийдлийг олоогүй байна. | We still haven't found a solution to the problem. | «-ын шийдэл» → to |
Товчхондоо: монгол «-ын / -ийн» бүрийг of гэж бүү орчуулаарай. Нэр үгийг угтвар үгтэй нь хамт цээжлээрэй: reason for, increase in, effect on, solution to, difference between; of нь cause of болон өөрчлөлтийн хэмжээнд.
Бүтэц
| Утгын бүлэг | Нэр үг + угтвар үг | Жишээ |
|---|---|---|
| шалтгаан | reason for, cause of, need for, demand for | the reason for the delay |
| өөрчлөлт | increase / rise / fall / decrease in (өөрчлөгдөж буй зүйл) | a rise in prices |
| өөрчлөлт | increase / rise / fall / decrease of (өөрчлөлтийн хэмжээ) | a rise of 5% |
| холбоо | relationship with хүн, relationship between A and B, connection with / between, difference between, contact with | the difference between the two plans |
| хандлага | attitude to / towards, interest in, advantage of / to | her attitude towards work |
| үр дүн / бай | solution / answer / key to, damage to, effect on, access to | the key to success |
Угтвар үгийн дараа нэр үг, төлөөний үг эсвэл -ing хэлбэр ирнэ B1-19: the reason for leaving, the key to learning.
Хэрэглээ
1Шалтгаан – reason for, cause of, need for, demand for
Яагаад гэдгийг тайлбарлахад reason for + нэр үг. Ямар нэг (ихэвчлэн муу) зүйлийг үүсгэсэн зүйлд cause of. Хүмүүсийн хүсэж, шаардаж буй зүйлд need for, demand for. Анхаараарай: cause for цөөн тогтсон хэллэгт «ямар нэг мэдрэмж төрөх шалтгаан» гэсэн утгатай: cause for concern, cause for celebration.
2Өөрчлөлт – increase in эсвэл increase of
Increase, rise, fall, drop, decrease, reduction-ий дараа өөрчлөгдөж буй зүйлд in, өөрчлөлтийн хэмжээнд of хэрэглэнэ. Хоёуланг нь нэг хэллэгт ч хэрэглэж болно: a rise of 3% in prices. Монголоор хоёуланд нь «-ын өсөлт» гэдэг тул утгаар нь шийдээрэй: юу өөрчлөгдсөн бэ, хэр их өөрчлөгдсөн бэ?
3Холбоо – with, between
Нэг хүн, зүйлийн өөр нэгтэй холбоонд with. Хоёр талыг нэрлэвэл between. Difference хоёр зүйлийг нэрлэхэд between (харин ялгаатай байгаа хүрээнд a difference in + нэр үг: a difference in price). Монголоор «-тай» = with (энд адилхан), «хоёрын хооронд» = between.
4Хандлага, сонирхол – attitude to, interest in, advantage of / to
Attitude нь to эсвэл towards (US: toward). Interest нь in. Advantage of + нэр үг / -ing нь давуу талыг өөрийг нь нэрлэнэ; advantage to нь хэнд, юунд ашигтайг нэрлэнэ, мөн there are advantages to + -ing түгээмэл.
5Үр дүн, бай – solution to, key to, damage to, effect on, access to
Эдгээр нэр үг бай руу заадаг. Solution / answer / key нь to (энд to угтвар үг тул араас нь нэр үг эсвэл -ing ирнэ). Damage нь to. Effect нь on. Access нь to. Монголоор «асуудлын шийдэл», «амжилтын түлхүүр» гэж «-ын»-аар холбодог тул of гаргахгүй байхыг анхаараарай.
Түгээмэл алдаа
Монголчуудад тохиолддог урхи
1. «-ын шалтгаан» → reason of. «Намайг Японд сурахаар шийдсэний шалтгааныг эмээ маань одоо ч ойлгодоггүй» гэдэгт «шийдсэний» гэсэн харьяалахын нөхцөл байгаа тул англиар of гарах нь элбэг. Cause of зөв боловч reason үргэлж for.
2. «Жуулчдын тооны өсөлт» → increase of. Монголоор «Шинэ зам тавигдсаны дараа Хархорумын зочид буудлууд зочдын тооны өсөлт гарсан гэж мэдээлсэн» гэж «-ын»-аар холбодог тул англиар of гарах нь элбэг. Англиар юу өөрчлөгдсөнийг in-ээр, хэр их өөрчлөгдсөнийг of-оор хэлнэ.
3. «-д нөлөө» → effect to. «Гэрийн зуухны утаа хүүхдийн уушгинд ноцтой нөлөөлдөг» гэдэгт өгөх оршихын нөхцөл «-д» байгаа тул англиар to тавих нь элбэг. Effect үргэлж on; үйл үг affect угтвар үггүй.
4. «Хоёрын ялгаа» → difference of. IELTS-д бэлдэж байхдаа «make, do хоёрын ялгааг тайлбарлаж өгөөч» гэж асуух нь бий. Монгол «-ын» дахиад of болж хувирдаг. Хоёр зүйлийг нэрлэхэд between.
Бүү андуураарай
угтвар үггүй үйл үг эсвэл угтвар үгтэй нэр үг – Олон үйл үг шууд тусагдахуун авдаг ч, ижил язгуурын нэр үг угтвар үг шаарддаг.
Монголоор хоёуланд нь «-тай», «-д» гэдэг тул үйл үгийн дараа contact with me, affect on гэж бүү бичээрэй.
reason for + нэр үг эсвэл reason why + өгүүлбэр – Нэр үг эсвэл -ing-ийн өмнө for; бүтэн өгүүлбэрийн өмнө why эсвэл that (нэр үгийн өгүүлбэр: B2-20).
interest in эсвэл interest on – Interest in = сонирхол. Interest on = зээл, хадгаламж дээр төлөх эсвэл авах хүү.
Зөв бичих ба дуудлага
- increase, decrease-ийн өргөлт өөрчлөгдөнө: нэр үг increase /ˈɪŋkriːs/, үйл үг increase /ɪnˈkriːs/. decrease ч адил: нэр үг /ˈdiːkriːs/, үйл үг /dɪˈkriːs/. Монгол заншлаар үргэлж эхний үеийг онцолбол үйл үг нь нэр үг шиг сонсогдоно.
- effect /ɪˈfekt/ (нэр үг), affect /əˈfekt/ (үйл үг) бараг ижил сонсогддог. Бичихдээ анхаараарай: effect on (нэр үг), affect (үйл үг). /f/-д дээд шүдээ доод уруулдаа хүргээрэй – «п» биш.
- Нэр үгийн дараах угтвар үг ихэвчлэн сул: for /fə/, of /əv/, to /tə/. the reason for the delay дахь for «fuh» шиг сонсогдоно.
- access /ˈækses/: өргөлт эхний үе дээр, «AK-sess». /æ/ монгол «а», «э» хоёрын дунд, амаа өргөн нээнэ.
Алтан дүрэм
Нэр үгийг угтвар үгтэй нь нэг үг шиг хамт цээжлээрэй: reason for, cause of, increase in, relationship with, difference between, interest in, solution to, damage to, effect on, access to. Өөрчлөлтийн нэр үгийн дараа юу өөрчлөгдсөнд in, өөрчлөлтийн хэмжээнд of. Монгол «-ын»-ийг автоматаар of гэж бүү орчуулаарай.
Дасгал
A. Бүтэц
Дутуу угтвар үгийг нөхөөрэй.
-
What's the reason the delay?
-
There has been a sharp rise house prices.
-
The storm caused serious damage the bridge.
-
Too much coffee can have a bad effect your sleep.
-
Nobody knows the cause the accident.
-
Is there a solution this problem?
-
What's the difference a crocodile and an alligator?
-
All staff have access the building at weekends.
B. Утга
Нөхцөл байдалд тохирох хувилбарыг сонгоно уу.
-
Sales rose by 8%. Зөв хариултыг сонгоно уу: There was an increase … 8%.
-
Зөв хариултыг сонгоно уу: There was an increase … sales last year.
-
Зөв хариултыг сонгоно уу: I have a good relationship … my manager.
-
Зөв хариултыг сонгоно уу: The bank charges interest … the loan.
-
Зөв хариултыг сонгоно уу: The doctor said the results were no cause … concern.
C. Алдааг олоорой
Өгүүлбэр бүр нэг алдаатай эсвэл зөв байна. Засварласан өгүүлбэрийг бичнэ үү, эсвэл correct гэж бичнэ үү.
-
What's the reason of your visit?
-
Smoking has a bad affect on your lungs.
-
There's a growing demand for electric cars.
-
I've lost contact to my school friends.
D. Нөхцөл байдалд
Тайланг уншаад дутуу угтвар үгийг нөхөөрэй.
Over the last five years there has been a big increase 18 the number of people working from home. The main reason 19 this change is technology: fast internet gives workers easy access 20 their files from anywhere. The effect 21 city centres has been huge. In some areas there has been a 30% fall 22 the number of office workers. One advantage 23 working from home is that people spend less time travelling. However, many still miss daily contact 24 their colleagues.
E. Таны ээлж
Өөрийнхөө тухай англиар бичээрэй.
-
Хот эсвэл улсдаа гарсан нэг өөрчлөлтийн тухай increase / rise / fall in хэрэглэж бичнэ үү.
-
Сайн хийдэг нэг зүйлийнхээ түлхүүр (key to), мөн түүний таны амьдралд үзүүлэх нөлөөний (effect on) тухай бичнэ үү.
F. Холимог давталт
Өмнөх хичээлүүдээ давтаарай.
-
A2-31 Good at, afraid of, listen to: тэмдэг нэр, үйл үг + угтвар үг монголоор She's very good maths.maths (UK), math (US)
-
A2-31 Good at, afraid of, listen to: тэмдэг нэр, үйл үг + угтвар үг монголоор It depends the weather.
-
B1-19 Gerund (-ing нэр үг болох нь): өгүүлэгдэхүүн болон угтвар үгийн дараа I'm looking forward meeting you.
-
B2-22 Subject-Verb Agreement: news is, police are – үйл үгийг өгүүлэгдэхүүнтэй зөв тохируулах The news ___ … surprising.
Хариулт
A. Бүтэц
- for
- in
- to
- on
- of
- to
- between
- to
B. Утга
- of
- in
- with
- on
- for
C. Алдааг олоорой
- What's the reason for your visit?
- Smoking has a bad effect on your lungs.
- ✓ There's a growing demand for electric cars.
- I've lost contact with my school friends.
D. Нөхцөл байдалд
- in
- for / behind
- to
- on
- in
- of / to
- with
E. Таны ээлж
- There has been a big rise in rents in my city.
- The key to learning a language is daily practice. Running has had a great effect on my mood.
F. Холимог давталт
- at
- on
- to
- is
