SlowingoMálfræði
B2 26 / 30

Reason for, increase in, solution to: nafnorð og forsetningar á ensku

Reason For, Increase In, Solution To: Noun + Preposition

Á þessari síðu
  1. Markmið
  2. Aðalatriðið
  3. Íslenska og enska
  4. Form
  5. Notkun
  6. Algengar villur
  7. Gildrur fyrir íslenskumælandi
  8. Ekki rugla saman
  9. Stafsetning og framburður
  10. Gullna reglan
  11. Æfingar

Markmið

Eftir þessa kennslustund notarðu rétta forsetningu á eftir algengum nafnorðum sem lýsa orsök, breytingu, tengslum og viðhorfi – til dæmis reason for, increase in, relationship with, effect on og solution to – og getur valið á milli para eins og increase in og increase of.

Aðalatriðið

Í A2-31 lærðirðu að mörg lýsingarorð og sagnir hafa fasta forsetningu: good at, listen to. Það sama á við um nafnorð. Á B2-stigi skiptir þetta meira máli, því skýrslur, tölvupóstar og rökræður eru fullar af nafnorðum: the reason for the delay, a rise in prices, the effect on sales.

Hugsaðu þér að hvert nafnorð sé dansari með fastan dansfélaga. Reason dansar við for. Effect dansar við on. Ef þú teflir fram röngum félaga – the reason of, an effect to – hrasar setningin.

Oft hefur félaginn sína rökvísi. For bendir á tilgang eða ósk (need for, demand for). In sýnir svæðið þar sem breytingin verður (a rise in prices). To bendir á markmið (damage to the car, a solution to the problem, access to the files). On sýnir þrýsting á eitthvað (an effect on health). Stundum er engin skýr rökvísi og þá þarf einfaldlega að læra parið.

Íslenska og enska

Á íslensku höfum við líka fastar forsetningar með nafnorðum, og stundum vísa þær beint á rétta enska orðið: „ástæða fyrir“ er reason for, „samband við“ er relationship with, „viðhorf til“ er attitude to, „lykill að“ og „aðgangur að“ eru key to og access to, og „áhrif á“ er effect on. Góðu fréttirnar: þar geturðu treyst íslenskunni.

En íslenska „á“ fylgir mjög mörgum nafnorðum: „áhugi á“, „hækkun á“, „munur á“, „lausn á“, „skemmdir á“. Af nafnorðunum í þessari kennslustund verður „á“ bara on með effect. Annars er það interest in, a rise in, the difference between, a solution to, damage to. Og „eftirspurn eftir“ er ekki after, heldur demand for. Annar munur: á íslensku lýsum við breytingum oft með sögn („verðið hækkaði“), en í formlegri ensku er nafnorð algengt (a rise in prices). Þess vegna borgar sig að kunna þessi pör fyrir skýrslur og ritgerðir.

ÍslenskaEnskaHvað er ólíkt?
Hver var ástæðan fyrir seinkuninni?What was the reason for the delay?„fyrir“ → for – hér er þetta eins
Eftirspurn eftir rafbílum hefur aukist hratt.Demand for electric cars has grown quickly.„eftir“ → for, ekki after
Ég hef alltaf haft áhuga á gömlum kvikmyndum.I've always had an interest in old films.„á“ → in
Hver er munurinn á þessum tveimur símum?What's the difference between these two phones?„munur á“ → between
Við höfum enn ekki fundið lausn á vandanum.We still haven't found a solution to the problem.„lausn á“ → to
Húsnæðisverð hefur hækkað mikið.There has been a sharp rise in house prices.íslensk sögn, enskt nafnorð + in
Of mikill skjátími getur haft slæm áhrif á svefn.Too much screen time can have a negative effect on sleep.„áhrif á“ → on – hér er þetta eins
Ég á í góðu sambandi við yfirmanninn minn.I have a good relationship with my manager.„við“ → with – hér er þetta eins
Vinsamlegast hafðu samband við mig.Please contact me by email.sögnin contact án forsetningar

Í stuttu máli: „fyrir“, „við“, „til“ og „að“ hjálpa þér oft (for, with, to), en í þessari kennslustund er „á“ bara on með effect – lærðu nafnorðið alltaf með forsetningunni.

Form

MerkingarflokkurNafnorð + forsetningDæmi
orsökreason for, cause of, need for, demand forthe reason for the delay
breytingincrease / rise / fall / decrease in (það sem breytist)a rise in prices
breytingincrease / rise / fall / decrease of (stærð breytingarinnar)a rise of 5%
tengslrelationship with sb, relationship between A and B, connection with / between, difference between, contact withthe difference between the two plans
viðhorfattitude to / towards, interest in, advantage of / toher attitude towards work
niðurstaða / markmiðsolution / answer / key to, damage to, effect on, access tothe key to success

Á eftir forsetningunni notarðu nafnorð, fornafn eða -ing mynd B1-19: the reason for leaving, the key to learning.

Notkun

1Orsök: reason for, cause of, need for, demand for

Notaðu reason for + nafnorð þegar þú útskýrir af hverju. Notaðu cause of um það sem olli einhverju (oftast slæmu). Need for og demand for lýsa því sem fólk vill eða þarf – á íslensku „þörf fyrir“ og „eftirspurn eftir“. Taktu eftir: cause for kemur fyrir í nokkrum föstum orðasamböndum og merkir þá „ástæða til að finna fyrir einhverju“: cause for concern, cause for celebration.

What was the reason for the delay?
Hver var ástæðan fyrir seinkuninni?
„ástæða fyrir“ → reason for
Nobody knows the cause of the fire.
Enginn veit hvað olli eldsvoðanum.
cause of
There is an urgent need for more nurses in rural areas.
Það er brýn þörf fyrir fleiri hjúkrunarfræðinga á landsbyggðinni.
„þörf fyrir“ → need for
Demand for electric cars has grown quickly.
Eftirspurn eftir rafbílum hefur aukist hratt.
„eftirspurn eftir“ → demand for, ekki after
Her test results are no cause for concern.
Niðurstöður rannsóknanna hennar gefa ekkert tilefni til áhyggna.
fast orðasamband cause for concern
His reason for leaving was simple: he wanted a change.
Ástæðan fyrir því að hann hætti var einföld: hann vildi breyta til.
reason for + -ing

2Breyting: increase in og increase of

Á eftir increase, rise, fall, drop, decrease og reduction notarðu in + það sem breytist og of + stærð breytingarinnar. Í sama orðasambandi geta bæði verið: a rise of 3% in prices. Á íslensku segjum við oft „verðið hækkaði um 3%“ eða „hækkun á verði“; „um“ verður hér of, og „á“ verður in.

There has been a sharp rise in house prices.
Húsnæðisverð hefur hækkað mikið.
það sem breytist → in
The company reported a fall in profits last year.
Fyrirtækið greindi frá samdrætti í hagnaði í fyrra.
„samdráttur í hagnaði“ → fall in profits
We've seen a big increase in the number of online orders.
Netpöntunum hefur fjölgað mikið.
íslensk sögn, enskt nafnorð: increase in the number
Sales showed an increase of twelve per cent.
Salan jókst um tólf prósent.
stærð breytingarinnar → of
There was a rise of 3% in food prices in March.
Matvöruverð hækkaði um 3% í mars.
hvort tveggja: of + stærð, in + það sem breytist

3Tengsl: with, between

Notaðu with þegar þú talar um tengsl einnar manneskju eða eins hlutar við annan – eins og íslenska „við“. Notaðu between þegar þú nefnir báða aðila – eins og „milli“. Difference fær between þegar þú nefnir tvo hluti (og a difference in + svið þar sem þeir eru ólíkir: a difference in price). Á íslensku segjum við „munur á“, en það verður ekki on.

I have a good relationship with my manager.
Ég á í góðu sambandi við yfirmanninn minn.
„samband við“ → with
The relationship between the two countries has improved.
Samskipti landanna tveggja hafa batnað.
báðir aðilar → between
Scientists have found a connection between sleep and memory.
Vísindamenn hafa fundið tengsl milli svefns og minnis.
„milli“ → between
What's the difference between these two phones?
Hver er munurinn á þessum tveimur símum?
„munur á“ → difference between
Is there much difference in price?
Er mikill munur á verðinu?
svið → difference in
I'm still in contact with my old school friends.
Ég er enn í sambandi við gömlu skólafélagana mína.
„í sambandi við“ → in contact with

4Viðhorf og áhugi: attitude to, interest in, advantage of / to

Attitude fær to eða towards (US: toward) – eins og íslenska „viðhorf til“. Interest fær in – þótt við segjum „áhugi á“. Advantage of + nafnorð / -ing nefnir kostinn sjálfan; advantage to nefnir hver eða hvað nýtur góðs af honum, og there are advantages to + -ing er líka algengt. Á íslensku segjum við „kostur við“.

She has a very positive attitude towards her work.
Hún hefur mjög jákvætt viðhorf til vinnunnar.
„viðhorf til“ → attitude towards
His attitude to money changed after he had children.
Viðhorf hans til peninga breyttist eftir að hann eignaðist börn.
attitude to
I've always had an interest in old films.
Ég hef alltaf haft áhuga á gömlum kvikmyndum.
„áhugi á“ → interest in, ekki on
One advantage of living in the centre is that you can walk everywhere.
Einn kosturinn við að búa í miðbænum er að maður kemst allt fótgangandi.
„kostur við“ → advantage of + -ing
There are clear advantages to working from home.
Það eru augljósir kostir við að vinna heima.
advantages to + -ing
The new rule is an advantage to small businesses.
Nýja reglan kemur litlum fyrirtækjum til góða.
sá sem nýtur góðs → to

5Niðurstaða og markmið: solution to, key to, damage to, effect on, access to

Þessi nafnorð benda á markmið. Solution / answer / key fá to (og to er hér forsetning, svo á eftir því kemur nafnorð eða -ing mynd). Damage fær to. Effect fær on. Access fær to. Íslenska „að“ hjálpar þér með key to og access to, og „áhrif á“ með effect on. En „lausn á“, „svar við“ og „skemmdir á“ verða öll to.

We still haven't found a solution to the problem.
Við höfum enn ekki fundið lausn á vandanum.
„lausn á“ → solution to
Do you know the answer to question five?
Veistu svarið við spurningu fimm?
„svar við“ → answer to
The key to success is regular practice.
Lykillinn að velgengni er regluleg æfing.
„lykill að“ → key to – hér er þetta eins
The storm caused serious damage to the roof.
Óveðrið olli miklum skemmdum á þakinu.
„skemmdir á“ → damage to
Too much screen time can have a negative effect on sleep.
Of mikill skjátími getur haft slæm áhrif á svefn.
„áhrif á“ → effect on – hér er þetta eins
All students have free access to the online library.
Allir nemendur hafa ókeypis aðgang að rafræna bókasafninu.
„aðgangur að“ → access to

Algengar villur

❌What's the reason of the delay?
✅What's the reason for the delay?
reason fær for.
❌There has been an increase of prices.
✅There has been an increase in prices.
in + það sem breytist; of aðeins um stærðina.
❌The storm caused a lot of damage of the roof.
✅The storm caused a lot of damage to the roof.
damage to.
❌Stress has a big effect to your health.
✅Stress has a big effect on your health.
effect on.
❌What's the difference among these two phones?
✅What's the difference between these two phones?
Tveir hlutir → between.
❌He has no interest about sport.
✅He has no interest in sport.
interest in.
⚠️We need to find a solution of the problem.
✅We need to find a solution to the problem.
solution of heyrist í stærðfræði; um vandamál í daglegu lífi er solution to eðlilegt.

Gildrur fyrir íslenskumælandi

1. „Hækkun á leigunni“ → an increase on. Á íslensku fylgir „á“ breytingum: „hækkun á leigu“, „lækkun á verði“, „aukning á sölu“. „Á“ er oft on í kennslubókum, og þá verður til an increase on. Á ensku fær það sem breytist alltaf in: an increase in, a fall in.

❌Since the new hotel opened in Vik, there has been a big increase on rents for small flats, and young families can hardly find anywhere to live.
✅Since the new hotel opened in Vik, there has been a big increase in rents for small flats, and young families can hardly find anywhere to live.
„hækkun á leigu“ → an increase in rents
❌The fishermen in Grindavik are worried about the sudden fall on the price of cod at the fish market this autumn.
✅The fishermen in Grindavik are worried about the sudden fall in the price of cod at the fish market this autumn.
„lækkun á verði“ → a fall in the price

2. „Áhugi á hreindýrum“ → interest on. Á íslensku höfum við „áhuga á“ einhverju, og „á“ verður auðveldlega on. Enska interest fær alltaf in – líka be interested in. Interest on er allt annað: vextir af láni.

❌My niece in Egilsstadir has had a great interest on reindeer ever since she saw a whole herd from the school bus last winter.
✅My niece in Egilsstadir has had a great interest in reindeer ever since she saw a whole herd from the school bus last winter.
„áhugi á“ → interest in; interest on = vextir

3. „Lausn á“, „munur á“ → solution on, difference on. Íslenska „á“ fylgir líka „lausn“ og „munur“: „lausn á vandanum“, „munur á skyri og jógúrt“. Á ensku er það a solution to, og difference fær between þegar tveir hlutir eru nefndir.

❌After two long meetings, the parents' committee at the school in Kopavogur finally came up with a solution on the parking chaos outside the gym.
✅After two long meetings, the parents' committee at the school in Kopavogur finally came up with a solution to the parking chaos outside the gym.
„lausn á“ → a solution to
❌Our guests from Canada said they could not taste any difference on the skyr from the farm and the skyr from the supermarket.
✅Our guests from Canada said they could not taste any difference between the skyr from the farm and the skyr from the supermarket.
„munur á A og B“ → difference between A and B

4. „Eftirspurn eftir“ → demand after. Íslenska „eftir“ líkist after, og „eftirspurn eftir“ verður þá demand after. Á ensku eru eftirspurn og þörf alltaf for: demand for, a need for.

❌The small bakery in Husavik can hardly keep up with the demand after its rhubarb pies now that the whale-watching season has started.
✅The small bakery in Husavik can hardly keep up with the demand for its rhubarb pies now that the whale-watching season has started.
„eftirspurn eftir“ → demand for

Ekki rugla saman

sögn án forsetningar og nafnorð með forsetningu – Margar sagnir taka beint andlag, en nafnorð af sama stofni þarf forsetningu.

The new rules affect everyone.
Nýju reglurnar snerta alla.
sögnin affect: engin forsetning
The new rules have an effect on everyone.
Nýju reglurnar hafa áhrif á alla.
nafnorðið effect + on
Please contact me by email.
Vinsamlegast hafðu samband við mig í tölvupósti.
sögnin contact: engin forsetning, þótt við segjum „hafa samband við“
We stay in contact with them by email.
Við höldum sambandi við þau í gegnum tölvupóst.
nafnorðið contact + with

reason for + nafnorð og reason why + setning – Notaðu for á undan nafnorði eða -ing mynd; why eða that á undan heilli setningu (nafnsetningar: B2-20).

The reason for his absence is unclear.
Ástæðan fyrir fjarveru hans er óljós.
for + nafnorð
The reason why he was absent is unclear.
Ástæðan fyrir því að hann var fjarverandi er óljós.
why + setning

interest in og interest on – Interest in = áhugi. Interest on = vextir sem eru greiddir af láni eða fást af sparnaði.

She has a strong interest in history.
Hún hefur mikinn áhuga á sögu.
áhugi → in
The bank charges 6% interest on the loan.
Bankinn tekur 6% vexti af láninu.
vextir → on

Stafsetning og framburður

  • increase og decrease skipta um áherslu: nafnorðið increase /ˈɪŋkriːs/, sögnin increase /ɪnˈkriːs/. Sama gildir um decrease: nafnorð /ˈdiːkriːs/, sögn /dɪˈkriːs/. Áherslan á fyrsta atkvæði í nafnorðinu er þér eðlileg; í sögninni rís röddin fyrst á öðru atkvæði.
  • effect /ɪˈfekt/ (nafnorð) og affect /əˈfekt/ (sögn) hljóma nánast eins, og í báðum er áherslan á seinna atkvæðinu. Skrifaðu vandlega: effect on (nafnorð), affect (sögn).
  • Á eftir nafnorðum eru forsetningar venjulega veikar: for /fə/, of /əv/, to /tə/. Í the reason for the delay er for stutt og slakt, ekki skýrt ó.
  • access /ˈækses/: áherslan á fyrsta atkvæði. Fyrsta sérhljóðið /æ/ er ekki íslenska æ (sem er [ai]); opnaðu munninn eins og fyrir a, en hafðu tunguna framar.
  • demand /dɪˈmɑːnd/ (UK), /dɪˈmænd/ (US): áherslan á seinna atkvæðinu. /d/ í lokin er raddað – íslenskt d er óraddað.

Gullna reglan

Lærðu nafnorðið með forsetningunni, eins og eitt orð: reason for, cause of, increase in, relationship with, difference between, interest in, solution to, damage to, effect on, access to. Á eftir nafnorðum um breytingu notarðu in um það sem breytist og of um stærð breytingarinnar. Og mundu: í þessari kennslustund er íslenska „á“ bara on með effect – „áhugi á“ er interest in, „lausn á“ er solution to, „munur á“ er difference between, og „eftirspurn eftir“ er demand for.

Æfingar

A. Form

Fylltu í setningarnar með réttri forsetningu.

  1. What's the reason the delay?
  2. There has been a sharp rise house prices.
  3. The storm caused serious damage the bridge.
  4. Too much coffee can have a bad effect your sleep.
  5. Nobody knows the cause the accident.
  6. Is there a solution this problem?
  7. What's the difference a crocodile and an alligator?
  8. All staff have access the building at weekends.

B. Merking

Veldu rétta svarið.

  1. Salan jókst um 8%. Veldu rétta svarið: There was an increase … 8%.
  2. Veldu rétta svarið: There was an increase … sales last year.
  3. Veldu rétta svarið: I have a good relationship … my manager.
  4. Veldu rétta svarið: The bank charges interest … the loan.
  5. Veldu rétta svarið: The doctor said the results were no cause … concern.

C. Finndu villuna

Í hverri setningu er ein villa eða setningin er rétt. Skrifaðu leiðréttu setninguna eða skrifaðu correct.

  1. What's the reason of your visit?
  2. Smoking has a bad affect on your lungs.
  3. There's a growing demand for electric cars.
  4. I've lost contact to my school friends.

D. Í samhengi

Fylltu í skýrsluna með réttum forsetningum.

Working from home: a short report
Over the last five years there has been a big increase 18 the number of people working from home. The main reason 19 this change is technology: fast internet gives workers easy access 20 their files from anywhere. The effect 21 city centres has been huge. In some areas there has been a 30% fall 22 the number of office workers. One advantage 23 working from home is that people spend less time travelling. However, many still miss daily contact 24 their colleagues.

E. Spreyttu þig

Skrifaðu á ensku.

  1. Skrifaðu um breytingu í heimabæ þínum eða landinu þínu og notaðu increase / rise / fall in.
  2. Skrifaðu hver er lykillinn að einhverju sem þú kannt vel og hvaða áhrif það hefur á líf þitt.
Svör

A. Form

  1. for
  2. in
  3. to
  4. on
  5. of
  6. to
  7. between
  8. to

B. Merking

  1. of
  2. in
  3. with
  4. on
  5. for

C. Finndu villuna

  1. What's the reason for your visit?
  2. Smoking has a bad effect on your lungs.
  3. ✓ There's a growing demand for electric cars.
  4. I've lost contact with my school friends.

D. Í samhengi

  1. in
  2. for / behind
  3. to
  4. on
  5. in
  6. of / to
  7. with

E. Spreyttu þig

  1. There has been a big rise in rents in my city.
  2. The key to learning a language is daily practice. Running has had a great effect on my mood.

F. Blönduð upprifjun

  1. at
  2. on
  3. to
  4. is
Android appLærðu á ferðinni Google Play