Whereas, Nevertheless, Much As azərbaycanca: «halbuki», «buna baxmayaraq», «nə qədər… -sa da» ingiliscə
Whereas, Nevertheless, Much As: Advanced Contrast
Bu səhifədə
Məqsəd
Bu dərsdən sonra siz iki şeyi whereas / while ilə müqayisə edə, gözlənilməz fikri nevertheless, nonetheless, even so, all the same və that said ilə əlavə edə, güzəşti isə much as, no matter how / what, however + sifət, still və yet ilə ifadə edə biləcəksiniz.
Əsas fikir
B1 səviyyəsində although, despite və however sözlərini öyrəndiniz B1-26. İndi bu sözlərin gördüyü iki fərqli işi ayırmaq vaxtıdır.
Ziddiyyət (contrast) iki faktı yan-yana qoyub onların fərqli olduğunu göstərir: My sister loves the city, whereas I prefer the countryside. Burada təəccüblü heç nə yoxdur: sadəcə iki fərqli fakt var.
Güzəşt (concession) bir faktı qəbul edir, sonra isə ona baxmayaraq gözlənilməz bir şey deyir: It was expensive. Nevertheless, we bought it. Siz bir fikirlə «razılaşırsınız», onu qəbul edirsiniz, amma yenə də öz yolunuzla gedirsiniz.
Tərəzi təsəvvür edin. Ziddiyyət tərəzinin iki gözünə iki çəki qoyub onları müqayisə edir. Güzəşt bir çəkini qoyur və deyir: «Buna baxmayaraq, o biri tərəf yenə ağır gəlir».
Bu dərsdəki vasitələr hər iki işi daha dəqiq edir: rəsmi yazı bağlayıcılarından tutmuş Much as I love him… kimi səmimi danışıq ifadələrinə qədər.
Azərbaycan dili və ingilis dili
Azərbaycan dilində bu işlərin çoxu üçün hazır vasitələr var və onlar ingiliscə qarşılıqlarını tapmağa kömək edir. Ziddiyyəti ən təbii şəkildə isə ədatı ilə deyirik: «Qardaşım idmanı sevir, mən isə kitab oxumağı üstün tuturam» → whereas / while. Halbuki sözü də var, amma diqqət edin: «halbuki» çox vaxt gözlənilməz faktı bildirir («Gec gəldi, halbuki evdən tez çıxmışdı») və onda ingiliscədə whereas yox, although / even though lazımdır. Buna baxmayaraq, bununla belə, yenə də yeni cümlənin əvvəlində nevertheless, even so, that said, still kimi işləyir. İki fərq var. Birincisi, azərbaycan yazısında «…, buna baxmayaraq, …» kimi iki cümləni vergüllə birləşdirmək mümkündür, ingiliscədə isə nevertheless sözündən əvvəl nöqtə və ya nöqtəli vergül lazımdır. İkincisi, nə qədər … -sa da («Nə qədər yorğun olsam da») however / no matter how ilə eyni mənanı verir, amma ingiliscədə sifət how / however sözündən dərhal sonra gəlir: no matter how tired I am. Bir də: danışıqda «…-sa da, amma…» deyə bilirik, ingiliscədə isə much as sözündən sonra but gəlmir.
| Azərbaycanca | Mənası | İngiliscə |
|---|---|---|
| Qəhvə məni oyadır, çay isə sakitləşdirir. | ziddiyyət: sadəcə fərq | Coffee wakes me up, while tea helps me relax. |
| İmtahan çox çətin idi. Buna baxmayaraq, tələbələrin çoxu keçdi. | güzəşt: gözlənilməz nəticə | The exam was extremely difficult. Nevertheless, most students passed. |
| Restoran bahadır. Bununla belə, desertləri əladır. | qarşı fikir | The restaurant is overpriced. That said, the desserts are amazing. |
| İşimi nə qədər sevsəm də, istirahətə ehtiyacım var. | hisslə bağlı güzəşt | Much as I love my job, I need a break. (but yoxdur) |
| Nə qədər yorğun olsan da, yatmazdan əvvəl makiyajını sil. | dərəcə fərq etmir | However tired you are, always take your make-up off before bed. |
| Kim döysə də, qapını açma. | kim olursa olsun | Don't open the door, no matter who knocks. |
| Bilet baha idi. Biz yenə də çox yaxşı vaxt keçirdik. | «buna baxmayaraq» | The tickets were expensive. We still had a great time. |
Quruluş
| Vasitə | Nəyi birləşdirir | Yeri / durğu işarələri | Nümunə |
|---|---|---|---|
| whereas / while | iki budaq cümlə (ziddiyyət) | əvvəldə və ya ortada; whereas sözündən əvvəl adətən vergül | I'm an early bird, whereas my partner works best at night. |
| while (= although) | iki budaq cümlə (güzəşt) | adətən cümlənin əvvəlində | While I agree with you, I think we should wait. |
| nevertheless / nonetheless | iki cümlə (güzəşt) | ikinci cümlənin əvvəlində + vergül, və ya nöqtəli vergüldən sonra; ortada və sonda da ola bilər | It was risky. Nevertheless, they went ahead. |
| even so / all the same / that said | iki cümlə (güzəşt, daha çox danışıqda) | ikinci cümlənin əvvəlində + vergül (all the same sonda da) | The hotel was basic. Even so, we loved it. |
| much as + budaq cümlə | budaq cümlə + baş cümlə | əvvəldə; budaq cümlədən sonra vergül | Much as I like him, I don't trust him. |
| no matter how / what / who / where + budaq cümlə | budaq cümlə + baş cümlə | əvvəldə və ya sonda | No matter what you do, don't press that button. |
| however + sifət / zərf + mübtəda + feil | budaq cümlə + baş cümlə | əvvəldə və ya sonda | However hard I try, I can't remember her name. |
| still | baş cümlənin içində | ortada: əsas feildən əvvəl, be feilindən sonra | It was raining. We still went for a walk. |
| yet | iki budaq cümlə və ya cümlə | but kimi, bir az rəsmi və daha təəccüblü | The plan was simple, yet it worked. |
İstifadə
1Whereas / while: birbaşa müqayisə
Fərqli iki faktı müqayisə etmək üçün whereas və ya while işlədin. Whereas bir az daha rəsmidir və yalnız bu iş üçün işlənir. While həm də «… ərzində» və ya «baxmayaraq ki» deməkdir, ona görə kontekstə baxın. Azərbaycancada burada ən təbii söz isə ədatıdır.
2Güzəşt mənasında while
Cümlənin əvvəlində while çox vaxt although deməkdir: bir fikri qəbul edir, sonra başqasını deyir. Müzakirələrdə və nəzakətli etirazda çox işlənir.
3Nevertheless, nonetheless, even so, all the same, that said
Bu sözlər iki cümləni (və ya nöqtəli vergüllə iki budaq cümləni) birləşdirir. İkinci cümlə birinciyə görə gözlənilməz bir şey deyir. Nevertheless / nonetheless rəsmidir. Even so və all the same neytral və ya qeyri-rəsmidir. That said («bununla belə») indicə dediyiniz fikrə qarşı bir fikir gətirir. Conversely və admittedly kimi daha rəsmi sözlər C1-12 və C1-13 dərslərindədir.
4Much as: hisslərlə güzəşt
Much as + budaq cümlə «nə qədər çox … -sa da» deməkdir. like, love, want, admire, enjoy, respect kimi hiss feilləri ilə işlənir. Səliqəli, incə səslənir və çox vaxt xoşa gəlməyən qərardan əvvəl gəlir. Azərbaycancadakı «-sa da» kimi, much as özü ziddiyyəti bildirir, ona görə ondan sonra but gəlmir.
5No matter how / what / who; however + sifət
No matter + sual sözü «necə / nə / kim … olursa olsun, fərq etmir» deməkdir. However + sifət / zərf + mübtəda + feil «nə qədər … olsa da» deməkdir. Baş cümlə nəticənin dəyişmədiyini göstərir. Hər ikisindən sonra nəqli cümlənin söz sırası gəlir. Azərbaycancadakı «nə qədər yorğun olsan da» quruluşunda sifət ortadadır; ingiliscədə isə sifət how / however sözündən dərhal sonra gəlir.
6Ziddiyyət bildirən still və yet
Still («yenə də») bir şeyin deyilənə baxmayaraq doğru olduğunu göstərir. O, cümlənin ortasında gəlir: əsas feildən əvvəl, be feilindən və ya birinci köməkçi feildən sonra B1-33. Yet but kimi işləyir, amma daha təəccüblü və bir az rəsmi səslənir.
Tez-tez edilən səhvlər
Azərbaycan dilində danışanlar üçün tələlər
1. «…-sa da, amma…» → Much as…, but. Danışıqda «Onu nə qədər sevsəm də, amma…» deyə bilirik və bu vərdiş ingiliscəyə keçir. Much as artıq ziddiyyəti bildirir, ona görə ikinci hissə but olmadan başlayır.
2. «Nə qədər» → how much. «Hava nə qədər soyuq olsa da» ifadəsindəki «nə qədər» sözünü how much kimi çevirmək və sifəti ondan ayırmaq çox asandır. İngiliscədə sifət və ya zərf how / however sözünə yapışır: how cold, however late.
3. «…, buna baxmayaraq, …» → vergüllə iki cümlə. Azərbaycan yazısında iki cümləni «buna baxmayaraq», «bununla belə» ilə vergül vasitəsilə birləşdirmək normaldır. İngiliscədə nevertheless, nonetheless, however bağlayıcı deyil: onlardan əvvəl nöqtə və ya nöqtəli vergül lazımdır.
4. «Halbuki» → whereas. «Tural sürücülük imtahanından kəsildi, halbuki hər gün məşq edirdi» cümləsində «halbuki» gözlənilməz faktı bildirir. Lüğətdə «halbuki = whereas» yazıldığı üçün bunu whereas ilə çevirirlər. Whereas isə yalnız iki fərqli faktı müqayisə edir; gözlənilməz nəticə üçün although / even though lazımdır.
Qarışdırmayın
whereas və although — Whereas iki fərqli faktı müqayisə edir (ziddiyyət). Although digər faktı təəccüblü edən faktı təqdim edir (güzəşt). Təəccüblü nəticə üçün whereas yanlış səslənir: Although the weather was bad, we enjoyed the trip. deyin. B1-26 dərsinə baxın.
however (bağlayıcı) və however + sifət — Bağlayıcı kimi however sözündən sonra vergül gəlir. Güzəşt sözü kimi isə ondan dərhal sonra sifət və ya zərf gəlir.
while (zaman) və while (ziddiyyət)
Sifət + as + budaq cümlə — Tired as she was, she finished the report oxşar emosional quruluşdur və C1-06 dərsində öyrədilir.
Yazılış və tələffüz
- nevertheless və nonetheless bir söz kimi yazılır. Vurğu son hecaya düşür: /ˌnevəðəˈles/ (UK), /ˌnevərðəˈles/ (US); /ˌnʌnðəˈles/: «never-thuh-LESS», «nun-thuh-LESS». Ortadakı /ð/ səsi üçün dilin ucu dişlərin arasında olur; onu «d» və ya «z» kimi deməyin.
- whereas /weərˈæz/ (UK), /werˈæz/ (US): bir sözdür, vurğu ikinci hecadadır, «wair-AZ». Ortadakı /æ/ azərbaycan dilindəki ə səsinə çox yaxındır. Sondakı /z/ səsini karlaşdırıb /s/ etməyin. Başdakı /w/ səsi üçün dodaqları yumrulayın: «v» deməyin.
- Nevertheless, / Even so, / That said, sözlərindən sonra bir az fasilə verin: yazıdakı vergül danışıqda fasilədir.
- Much as I like him ifadəsində much və like sözlərini vurğulayın. Much sözündəki /ʌ/ qısa və açıq saitdir, azərbaycanca «u» deyil.
Qızıl qayda
İki şeyin fərqli olduğunu göstərmək üçün whereas / while işlədin. Bir şey indicə dediyinizə baxmayaraq doğrudursa, nevertheless, even so, that said, much as, no matter how, however + sifət, still və yet işlədin.
Tapşırıqlar
A. Quruluş
Cümlələri verilən sözlə yenidən yazın və ya birləşdirin.
-
much as ilə yenidən yazın: Although I really love chocolate, I'm trying to eat less of it.
-
however ilə yenidən yazın: It doesn't matter how hard I try — I can't remember her name.
-
no matter ilə yenidən yazın: It doesn't matter what people say — I'm going to follow my dream.
-
whereas ilə birləşdirin: My brother loves football. I can't stand it.
-
still ilə yenidən yazın: It was expensive, but we bought it anyway.
-
nevertheless ilə birləşdirin: The test was hard. Most students passed.
B. Məna
Mənaya uyğun variantı seçin.
-
Düzgün cavabı seçin: My dad loves jazz, … my mum prefers pop.
-
Düzgün cavabı seçin: The test was hard. …, I think I passed.
-
Düzgün cavabı seçin: No matter … you choose, I'll support you.
-
Düzgün cavabı seçin: The hotel was cheap; …, it was very clean.
-
"While I understand your point, I can't agree" cümləsində while nə deməkdir? …
C. Səhvi tapın
Hər cümlədə bir səhv var və ya cümlə düzgündür. Düzəldilmiş cümləni yazın və ya correct yazın.
-
Much as I enjoy parties, but I'm staying home tonight.
-
No matter how I am busy, I always call my mum on Sundays.mum (UK), mom (US)
-
However I try hard, I can't understand this.
-
She's a millionaire, yet she lives in a tiny flat.
D. Mətndə
Söz bankı: whereas, that said, much as, however, still (hər sözü bir dəfə işlədin)
The rooms at the Harbour Inn are small, 16 the views are spectacular. The restaurant is overpriced. 17, the desserts are amazing. 18 we loved the staff, we found the noise from the bar hard to bear. 19 early you go to bed, you'll hear the music until midnight. The noise was bad, but we 20 had a great time.
E. Sizin növbəniz
Özünüz haqqında ingiliscə yazın.
-
whereas və ya while ilə özünüzü tanıdığınız biri ilə müqayisə edin.
-
Verdiyiniz bir qərar haqqında much as və ya no matter how ilə bir cümlə yazın.
F. Qarışıq təkrar
Əvvəlki dərsləri təkrarlayın.
-
B1-26 Although, despite, however azərbaycanca: «baxmayaraq» ingiliscə necə deyilir? … the rain, the match went ahead.
-
B1-26 Although, despite, however azərbaycanca: «baxmayaraq» ingiliscə necə deyilir? She went to work … she felt ill.
-
B2-22 Subject-Verb Agreement azərbaycanca: news is, police are – mübtəda ilə feilin uzlaşması Neither the manager nor the staff … happy.
-
B2-21 As if, as though, suppose azərbaycanca: «sanki», «tutaq ki», «vaxtıdır» ingiliscə It's high time we (leave).
Cavablar
A. Quruluş
- Much as I love chocolate, I'm trying to eat less of it.
- However hard I try, I can't remember her name. / I can't remember her name, however hard I try.
- No matter what people say, I'm going to follow my dream. / I'm going to follow my dream, no matter what people say.
- My brother loves football, whereas I can't stand it. / Whereas my brother loves football, I can't stand it.
- It was expensive, but we still bought it. / It was expensive. We still bought it.
- The test was hard. Nevertheless, most students passed. / The test was hard; nevertheless, most students passed. / The test was hard. Most students nevertheless passed. / The test was hard. Most students passed nevertheless.
B. Məna
- whereas
- Even so
- what
- nevertheless
- although
C. Səhvi tapın
- Much as I enjoy parties, I'm staying home tonight.
- No matter how busy I am, I always call my mum on Sundays.
- However hard I try, I can't understand this.
- ✓ She's a millionaire, yet she lives in a tiny flat.
D. Mətndə
- whereas
- That said
- Much as
- However
- still
E. Sizin növbəniz
- My sister is very organised, whereas I'm always losing things.
- Much as I loved my old job, I needed a change.
F. Qarışıq təkrar
- Despite
- although
- were
- left
