Ot + predlog oʻzbekcha: reason for, increase in, effect on, solution to
Reason For, Increase In, Solution To: Noun + Preposition
Bu sahifada
Maqsad
Bu darsdan keyin siz sabab, oʻzgarish, bogʻliqlik va munosabatni bildiruvchi keng tarqalgan otlardan keyin toʻgʻri predlogni ishlata olasiz (reason for, increase in, relationship with, effect on, solution to) hamda increase in va increase of kabi juftliklar orasidan toʻgʻrisini tanlay olasiz.
Asosiy gʻoya
A2-31 da koʻp sifat va feʼllarning doimiy predlogi borligini oʻrgangansiz: good at, listen to. Otlarda ham shunday. B2 darajasida bu yanada muhim, chunki hisobotlar, xatlar va muhokamalar otlarga toʻla: the reason for the delay, a rise in prices, the effect on sales.
Har bir otni doimiy sherigi bor raqqos deb tasavvur qiling. Reason for bilan raqsga tushadi. Effect on bilan. Yoniga notoʻgʻri sherikni qoʻysangiz (the reason of, an effect to), gap qoqilib ketadi.
Koʻpincha sherikning mantiqi bor. For maqsad yoki istakni koʻrsatadi (need for, demand for). In oʻzgarish roʻy bergan sohani koʻrsatadi (a rise in prices). To nishonni koʻrsatadi (damage to the car, a solution to the problem, access to the files). On biror narsaga bosimni koʻrsatadi (an effect on health). Baʼzan aniq mantiq yoʻq, va juftlikni shunchaki yodlaysiz.
Oʻzbek va ingliz tillari
Oʻzbek tilida predlog yoʻq: bu vazifani kelishik qoʻshimchalari (-ning, -ga, -da, -dan) va koʻmakchilar (bilan, uchun, oʻrtasida) bajaradi. Muammo shundaki, oʻzbekcha qoʻshimchani toʻgʻridan-toʻgʻri predlogga aylantirib boʻlmaydi. Eng koʻp chalgʻitadigani qaratqich kelishigi -ning: «kechikishning sababi», «narxlarning oshishi», «muammoning yechimi». Uni of deb tarjima qilsak, reason of, increase of prices, solution of kabi xatolar chiqadi. Ikkinchisi joʻnalish kelishigi -ga: «uyquga taʼsir», «kompyuterga qiziqish». U koʻpincha to ga aylanadi, lekin inglizchada effect on, interest in. Yaxshi xabar: baʼzi joylarda ikki til mos keladi: «tomga zarar» = damage to, «ishiga munosabat» = attitude to, «rahbarim bilan munosabat» = relationship with, «ikki davlat oʻrtasidagi» = between.
| Oʻzbekcha | Eʼtibor bering | Inglizcha |
|---|---|---|
| Kechikishning sababi nima edi? | -ning → for, of emas | What was the reason for the delay? |
| Uy narxlari keskin oshdi. / narxlarning oshishi | nima oʻzgargani → in | a sharp rise in house prices |
| Sotuv oʻn ikki foizga oshdi. | oʻzgarish hajmi → of | an increase of twelve per cent |
| Rahbarim bilan munosabatim yaxshi. | bilan = with (mos) | a good relationship with my manager |
| Bu ikki telefonning farqi nima? | ikki tomon → between | the difference between these two phones |
| U oʻz ishiga ijobiy munosabatda. | -ga = to / towards (mos) | a positive attitude towards her work |
| Ekran vaqti uyquga salbiy taʼsir qiladi. | -ga → on, to emas | a negative effect on sleep |
| Boʻron tomga jiddiy zarar yetkazdi. | -ga = to (mos) | serious damage to the roof |
| Muammoning yechimini topmadik. | -ning → to | a solution to the problem |
Tuzilish
| Maʼno guruhi | Ot + predlog | Misol |
|---|---|---|
| sabab | reason for, cause of, need for, demand for | the reason for the delay |
| oʻzgarish | increase / rise / fall / decrease in (oʻzgaradigan narsa) | a rise in prices |
| oʻzgarish | increase / rise / fall / decrease of (oʻzgarish hajmi) | a rise of 5% |
| bogʻliqlik | relationship with sb, relationship between A and B, connection with / between, difference between, contact with | the difference between the two plans |
| munosabat | attitude to / towards, interest in, advantage of / to | her attitude towards work |
| natija / nishon | solution / answer / key to, damage to, effect on, access to | the key to success |
Predlogdan keyin ot, olmosh yoki -ing shakli keladi B1-19: the reason for leaving, the key to learning.
Qoʻllanish
1Sabab: reason for, cause of, need for, demand for
Nima uchunligini tushuntirish uchun reason for + ot ishlating. Biror (odatda yomon) narsani keltirib chiqargan narsa uchun cause of ishlating. Need for va demand for odamlar nimani xohlashi yoki nimaga muhtojligini bildiradi. Eʼtibor bering: cause for bir nechta turgʻun iborada «biror tuygʻuga asos» maʼnosida keladi: cause for concern, cause for celebration.
2Oʻzgarish: increase in va increase of
Increase, rise, fall, drop, decrease va reduction dan keyin in + oʻzgaradigan narsa, of + oʻzgarish hajmi keladi. Ikkalasini bitta birikmada ishlatish ham mumkin: a rise of 3% in prices. Oʻzbekchada hajm «-ga» bilan beriladi («3 foizga oshdi»), nima oʻzgargani esa koʻpincha «-ning» bilan: ikkalasini ham of deb tarjima qilmang.
3Bogʻliqlik: with, between
Bir odam yoki narsaning boshqasi bilan aloqasi uchun with ishlating. Ikkala tomonni ham aytsangiz, between ishlating. Difference ikki narsani nomlaganda between bilan keladi (farq qaysi sohada ekanini aytsangiz, a difference in + soha: a difference in price).
4Munosabat va qiziqish: attitude to, interest in, advantage of / to
Attitude to yoki towards bilan keladi (US: toward). Interest in bilan keladi. Advantage of + ot / -ing afzallikning oʻzini nomlaydi; advantage to esa kim yoki nima foyda koʻrishini bildiradi, there are advantages to + -ing ham keng tarqalgan.
5Natija va nishon: solution to, key to, damage to, effect on, access to
Bu otlar nishonni koʻrsatadi. Solution / answer / key to bilan keladi (bu yerda to predlog, shuning uchun undan keyin ot yoki -ing keladi). Damage to bilan. Effect on bilan. Access to bilan.
Keng tarqalgan xatolar
Oʻzbek tilida soʻzlashuvchilar uchun tuzoqlar
1. «-ning» → of. Oʻzbekchada «oʻzgarishning sababi», «turistlar sonining kamayishi», «muammoning yechimi» deymiz. -ning ni avtomatik ravishda of ga aylantirsak, inglizcha gap notoʻgʻri yoki gʻalati chiqadi. Otning oʻz sherigini yodlang.
2. «-ga» → to. «Bolalarga taʼsir», «kompyuterlarga qiziqish» dagi -ga koʻpincha to ga aylanadi. Damage to va attitude to da bu toʻgʻri, lekin effect va interest boshqacha: effect on, interest in.
3. Feʼlga otning predlogini qoʻshish. «Biz bilan bogʻlaning» va «Bu konsentratsiyamga taʼsir qiladi» gaplarida «bilan» va «-ga» bor, shuning uchun contact with, affect to deyish odati paydo boʻladi. Lekin contact va affect feʼl sifatida toʻldiruvchini predlogsiz oladi. Predlog faqat ot bilan keladi: be in contact with, have an effect on.
Adashtirmang
predlogsiz feʼl va predlogli ot — Koʻp feʼllar toʻldiruvchini toʻgʻridan-toʻgʻri oladi, lekin oʻsha oiladagi ot predlog talab qiladi.
reason for + ot va reason why + ergash gap — Ot yoki -ing dan oldin for, toʻliq ergash gapdan oldin why yoki that ishlating (otli ergash gaplar: B2-20).
interest in va interest on — Interest in = qiziqish. Interest on = qarz yoki jamgʻarma uchun toʻlanadigan yoki olinadigan foiz.
Imlo va talaffuz
- increase va decrease da urgʻu koʻchadi: ot increase /ˈɪŋkriːs/, feʼl increase /ɪnˈkriːs/. Decrease da ham shunday: ot /ˈdiːkriːs/, feʼl /dɪˈkriːs/. Oxirgi boʻgʻinga urgʻu berish odatingiz feʼlda toʻgʻri keladi, lekin otda urgʻuni birinchi boʻgʻinga koʻchiring.
- effect /ɪˈfekt/ (ot) va affect /əˈfekt/ (feʼl) deyarli bir xil eshitiladi. Ularni ehtiyot boʻlib yozing: effect on (ot), affect (feʼl).
- Otdan keyingi predloglar odatda kuchsiz aytiladi: for /fə/, of /əv/, to /tə/. Oʻzbek tilida unlilar toʻliq aytiladi, lekin the reason for the delay da for qisqa «fə» kabi eshitiladi, «for» emas.
- access /ˈækses/: urgʻu birinchi boʻgʻinda, birinchi unli /æ/ ogʻizni keng ochib aytiladi.
Oltin qoida
Otlarni predlogi bilan birga, xuddi bitta soʻzdek yodlang: reason for, cause of, increase in, relationship with, difference between, interest in, solution to, damage to, effect on, access to. Oʻzgarish otlaridan keyin nima oʻzgargani uchun in, oʻzgarish hajmi uchun of ishlating. «-ning» har doim of emas, «-ga» har doim to emas.
Mashqlar
A. Tuzilish
Toʻgʻri predlogni yozing.
-
What's the reason the delay?
-
There has been a sharp rise house prices.
-
The storm caused serious damage the bridge.
-
Too much coffee can have a bad effect your sleep.
-
Nobody knows the cause the accident.
-
Is there a solution this problem?
-
What's the difference a crocodile and an alligator?
-
All staff have access the building at weekends.
B. Maʼno
Vaziyatga mos javobni tanlang.
-
Sales rose by 8%. Toʻgʻri javobni tanlang: There was an increase … 8%.
-
Toʻgʻri javobni tanlang: There was an increase … sales last year.
-
Toʻgʻri javobni tanlang: I have a good relationship … my manager.
-
Toʻgʻri javobni tanlang: The bank charges interest … the loan.
-
Toʻgʻri javobni tanlang: The doctor said the results were no cause … concern.
C. Xatoni toping
Har bir gapda bitta xato bor yoki gap toʻgʻri. Toʻgʻrilangan gapni yozing yoki correct deb yozing.
-
What's the reason of your visit?
-
Smoking has a bad affect on your lungs.
-
There's a growing demand for electric cars.
-
I've lost contact to my school friends.
D. Kontekstda
Hisobotni oʻqing va toʻgʻri predlogni yozing.
Over the last five years there has been a big increase 18 the number of people working from home. The main reason 19 this change is technology: fast internet gives workers easy access 20 their files from anywhere. The effect 21 city centres has been huge. In some areas there has been a 30% fall 22 the number of office workers. One advantage 23 working from home is that people spend less time travelling. However, many still miss daily contact 24 their colleagues.
E. Sizning navbatingiz
Ingliz tilida yozing.
-
Shahringiz yoki mamlakatingizdagi biror oʻzgarish haqida increase / rise / fall in bilan yozing.
-
Siz yaxshi bajaradigan biror ishning siri (key to) va uning hayotingizga taʼsiri (effect on) haqida yozing.
F. Aralash takrorlash
Oldingi darslarni takrorlang.
-
A2-31 Good at, afraid of, listen to oʻzbekcha: qaysi soʻzdan keyin qaysi predlog keladi? She's very good maths.maths (UK), math (US)
-
A2-31 Good at, afraid of, listen to oʻzbekcha: qaysi soʻzdan keyin qaysi predlog keladi? It depends the weather.
-
B1-19 Gerund oʻzbekcha: -ing shakli ot vazifasida va predloglardan keyin (look forward to seeing) I'm looking forward meeting you.
-
B2-22 Subject-verb agreement oʻzbekcha: news is, police are, everyone has va boshqa qiyin otlar The news ___ … surprising.
Javoblar
A. Tuzilish
- for
- in
- to
- on
- of
- to
- between
- to
B. Maʼno
- of
- in
- with
- on
- for
C. Xatoni toping
- What's the reason for your visit?
- Smoking has a bad effect on your lungs.
- ✓ There's a growing demand for electric cars.
- I've lost contact with my school friends.
D. Kontekstda
- in
- for / behind
- to
- on
- in
- of / to
- with
E. Sizning navbatingiz
- There has been a big rise in rents in my city.
- The key to learning a language is daily practice. Running has had a great effect on my mood.
F. Aralash takrorlash
- at
- on
- to
- is
