Phrasal verbs ដែលប្រើញឹកញាប់ (get up, put on, turn off…) — ពន្យល់ជាភាសាខ្មែរ
Common Phrasal Verbs
នៅលើទំព័រនេះ
គោលបំណង
បន្ទាប់ពីមេរៀននេះ អ្នកអាចយល់ និងប្រើ phrasal verbs ដែលប្រើញឹកញាប់បំផុតក្នុងជីវិតប្រចាំថ្ងៃ — get up, put on, turn off, look for, find out, give up និងផ្សេងៗទៀត — ហើយដាក់សព្វនាមនៅកន្លែងត្រឹមត្រូវ (put it on មិនមែន put on it ទេ)។
គំនិតសំខាន់
Phrasal verb គឺកិរិយាសព្ទមួយ + ពាក្យតូចមួយ ដូចជា up, down, on, off, out, in ឬ back។ ពាក្យតូចនេះហៅថា particle។ ពាក្យទាំងពីររួមគ្នាដើរតួជាកិរិយាសព្ទតែមួយ ដែលមានន័យផ្ទាល់ខ្លួន។
សូមគិតពីការលាយពណ៌។ ពណ៌ខៀវ + ពណ៌លឿង មិនផ្ដល់ឱ្យអ្នកនូវ “ខៀវលឿង” ទេ។ វាផ្ដល់ឱ្យអ្នកនូវពណ៌ បៃតង ដែលជាពណ៌ថ្មី។ ដូចគ្នាដែរ give + up មិនមានន័យថា “ឱ្យអ្វីមួយទៅលើ” ទេ។ Give up មានន័យថា “ឈប់ព្យាយាម” ឬ “ឈប់ទម្លាប់មួយ”។
Phrasal verbs ខ្លះទាយន័យបានងាយ៖ sit down, stand up, come back។ ខ្លះទៀតទាយមិនបានទេ៖ find out មានន័យថា “រកឱ្យដឹងព័ត៌មាន”។ ដូច្នេះ សូមរៀន phrasal verb នីមួយៗដូចជាពាក្យតែមួយ ជាមួយអត្ថន័យ និងឧទាហរណ៍របស់វា។
Phrasal verbs មាននៅគ្រប់ទីកន្លែងក្នុងភាសាអង់គ្លេសប្រចាំថ្ងៃ។ ជនជាតិអង់គ្លេសជាធម្មតានិយាយ I got up at seven។ I rose at seven ស្ដាប់ទៅផ្លូវការ និងចាស់បុរាណ។
ភាសាខ្មែរ និងភាសាអង់គ្លេស
ភាសាខ្មែរក៏មានរបៀបស្រដៀងគ្នាដែរ៖ យើងភ្ជាប់កិរិយាសព្ទជាមួយពាក្យទិសដៅ (អង្គុយចុះ ក្រោកឡើង ត្រឡប់មកវិញ ចេញទៅក្រៅ)។ ចំណុចនេះជួយអ្នកឱ្យយល់ sit down, stand up, come back, go out បានងាយ។ ប៉ុន្តែជាញឹកញាប់ ភាសាខ្មែរប្រើកិរិយាសព្ទតែមួយ ដែលភាសាអង់គ្លេសប្រើ phrasal verb (ពាក់ = put on, ដោះ = take off, ឈប់ = give up)។ ហើយមានពាក្យខ្មែរពីរដែលងាយបកប្រែខុស៖ បើក / បិទ សម្រាប់ទ្វារ = open / close ប៉ុន្តែសម្រាប់ភ្លើង និងម៉ាស៊ីន = turn on / turn off។ ហើយ រក = look for (កំពុងព្យាយាម) ចំណែក រកឃើញ = find (លទ្ធផល)។
| ភាសាខ្មែរ | ភាសាអង់គ្លេស | ខុសគ្នាត្រង់ណា |
|---|---|---|
| អង្គុយចុះ / ក្រោកឡើង | sit down / stand up | ដូចគ្នា៖ កិរិយាសព្ទ + ពាក្យទិសដៅ |
| ភ្ញាក់ពីដំណេក / ក្រោកពីដំណេក | wake up / get up | ភ្ញាក់ = ភ្នែកបើក ក្រោក = ចេញពីគ្រែ |
| ពាក់អាវ / ដោះស្បែកជើង | put on your coat / take off your shoes | ភាសាខ្មែរ៖ កិរិយាសព្ទតែមួយ។ ភាសាអង់គ្លេស៖ កិរិយាសព្ទ + particle |
| បើកភ្លើង / បិទទូរទស្សន៍ | turn on the light / turn off the TV | មិនមែន open / close ទេ |
| ខ្ញុំកំពុងរកទូរស័ព្ទ | I'm looking for my phone. | រក = look for (ព្យាយាម) |
| ខ្ញុំរកឃើញវានៅក្នុងទូទឹកកក | I found them in the fridge. | រកឃើញ = find (លទ្ធផល) |
| ប៉ាខ្ញុំឈប់ជក់បារី | My dad gave up smoking. | ឈប់ទម្លាប់ = give up + -ing |
| ពាក់វា | Put it on. | ភាសាខ្មែរ៖ “វា” នៅក្រោយកិរិយាសព្ទ។ ភាសាអង់គ្លេស៖ it នៅចន្លោះកិរិយាសព្ទ និង particle |
សរុបមក៖ ពាក្យទិសដៅខ្មែរ (ចុះ ឡើង ចេញ មកវិញ) ជួយអ្នកឱ្យយល់ particle ខ្លះ។ ប៉ុន្តែកុំបកប្រែ “បើក / បិទ” ជា open / close សម្រាប់ភ្លើង ហើយកុំភ្លេច particle ពេលភាសាខ្មែរប្រើកិរិយាសព្ទតែមួយ។
ទម្រង់
Phrasal verbs ដែលគ្មានកម្ម
| Phrasal verb | អត្ថន័យ | ឧទាហរណ៍ |
|---|---|---|
| get up | ក្រោកពីគ្រែ | I get up at seven. |
| wake up | ភ្ញាក់ពីដំណេក | I woke up at six. |
| go out | ចេញពីផ្ទះទៅលេង កម្សាន្ត | Let's go out tonight. |
| come back | ត្រឡប់មកវិញ | She came back at midnight. |
| sit down / stand up | អង្គុយចុះ / ក្រោកឈរ | Please sit down. |
Phrasal verbs ដែលមានកម្ម (put on, turn off, pick up, try on…) — នាមសព្ទ៖ ដាក់បានពីរកន្លែង សព្វនាម៖ នៅកណ្ដាល
| ជាមួយនាមសព្ទ | ជាមួយសព្វនាម (it, them, me…) |
|---|---|
| Put on your coat. / Put your coat on. | Put it on. |
| Turn off the lights. / Turn the lights off. | Turn them off. |
| Pick up the box. / Pick the box up. | Pick it up. |
| Try on these shoes. / Try these shoes on. | Try them on. |
Look for និង look at — កម្មតែងតែនៅ ក្រោយ for / at ទោះជាសព្វនាមក៏ដោយ៖ I'm looking for my keys. I'm looking for them. (ហេតុអ្វី? មើល B1-28។)
ទម្រង់អតីតកាល — មានតែកិរិយាសព្ទទេដែលប្ដូរ particle នៅដដែល៖ get up → got up, wake up → woke up, put on → put on, take off → took off, come back → came back, sit down → sat down, stand up → stood up, find out → found out, give up → gave up។
របៀបប្រើ
1ទម្លាប់ពេលព្រឹក និងពេលល្ងាច
Phrasal verbs ជាច្រើនពិពណ៌នាជីវិតប្រចាំថ្ងៃ។ សូមកត់សម្គាល់ភាពខុសគ្នា៖ អ្នក wake up (ភ្នែកបើក) បន្ទាប់មកអ្នក get up (ចេញពីគ្រែ)។
2Sit down និង stand up
ពាក្យទាំងពីរនេះគ្មានកម្មទេ។ យើងច្រើនប្រើវាក្នុងការណែនាំ។ ភាសាខ្មែរក៏និយាយ “អង្គុយចុះ” និង “ក្រោកឈរ” ស្រដៀងគ្នាដែរ។
3Look for និង look at
Look for = ព្យាយាមរក។ Look at = បែរភ្នែកទៅមើលអ្វីមួយ។ កម្មតែងតែនៅក្រោយ for ឬ at។
4Find out, give up, pick up, fill in, try on
កិរិយាសព្ទទាំងនេះប្រើញឹកញាប់ណាស់ក្នុងស្ថានភាពប្រចាំថ្ងៃ។
5សព្វនាមនៅកណ្ដាល
ជាមួយ put on, take off, turn on, turn off, pick up, fill in និង try on សព្វនាម (it, them, me, her…) តែងតែនៅ ចន្លោះ កិរិយាសព្ទ និង particle។ នាមសព្ទអាចនៅកន្លែងណាមួយក៏បាន។
កំហុសញឹកញាប់
អន្ទាក់សម្រាប់អ្នកនិយាយភាសាខ្មែរ
1. “បើកភ្លើង” → open the light យើងនិយាយ បើកភ្លើង បិទកង្ហារ ដោយប្រើពាក្យដូចសម្រាប់ទ្វារ។ ក្នុងភាសាអង់គ្លេស open / close សម្រាប់ទ្វារ បង្អួច សៀវភៅ ប៉ុន្តែភ្លើង កង្ហារ ទូរទស្សន៍ និងម៉ាស៊ីនប្រើ turn on / turn off (ឬ switch on / off)។
2. “រក” និង “រកឃើញ” ពាក្យ រក (ព្យាយាម) និង រកឃើញ (បានជោគជ័យ) ស្រដៀងគ្នា ដូច្នេះអ្នករៀនខ្លះប្រើ find សម្រាប់សកម្មភាពកំពុងរក។ សកម្មភាពព្យាយាម → look for។ លទ្ធផល → find។
3. “ដោះវា” → take off it ក្នុងភាសាខ្មែរ យើងច្រើននិយាយ ពាក់វា ដោះវា បិទវា ដោយដាក់ “វា” ភ្លាមក្រោយកិរិយាសព្ទ។ ពេលរៀន take off ឬ turn off ជាដុំតែមួយ អ្នករៀនខ្លះដាក់ it / them នៅក្រោយដុំទាំងមូល។ ជាមួយ phrasal verbs ទាំងនេះ សព្វនាមត្រូវនៅ កណ្ដាល។
4. “ពាក់” សម្រាប់ put on និង wear ពាក្យ ពាក់ ប្រើទាំងសម្រាប់សកម្មភាព (ពាក់អាវចូល) និងស្ថានភាព (មានអាវនៅលើខ្លួន)។ ភាសាអង់គ្លេសបែងចែក៖ put on = សកម្មភាពមួយភ្លែត wear = ស្ថានភាព។
5. “ឈប់ផឹក” → give up drink កិរិយាសព្ទខ្មែរមិនប្ដូរទម្រង់ទេ (ឈប់ផឹកស្រាបៀរ)។ ក្រោយ give up កិរិយាសព្ទត្រូវប្រើទម្រង់ -ing។
កុំច្រឡំ
wake up និង get up — Wake up = ភ្ញាក់ពីដំណេក។ Get up = ក្រោកចេញពីគ្រែ។
look for និង find — Look for ជាសកម្មភាព (ព្យាយាម)។ Find ជាលទ្ធផល (ជោគជ័យ)។
put on និង wear — Put on ជាសកម្មភាព (មួយភ្លែត)។ Wear ជាស្ថានភាព (មានសម្លៀកបំពាក់នៅលើខ្លួន)។ ភាសាខ្មែរប្រើ “ពាក់” សម្រាប់ទាំងពីរ។
Phrasal verbs៖ ជំហានបន្ទាប់ — Phrasal verbs ណាខ្លះអាចបំបែកបាន phrasal verbs បីពាក្យ (look forward to) និងរបៀបរកវានៅក្នុងវចនានុក្រម មាននៅក្នុង B1-28។ អត្ថន័យនៃ particle (up = បញ្ចប់ off = ចាកចេញ…) មាននៅក្នុង B2-25។
អក្ខរាវិរុទ្ធ និងការបញ្ចេញសំឡេង
- ក្នុង phrasal verbs ជាធម្មតា particle ត្រូវសង្កត់៖ get up, sit down, give up។ ជាមួយសព្វនាម សំឡេងសង្កត់នៅតែលើ particle៖ put it on។
- ពាក្យភ្ជាប់គ្នា៖ get up ស្ដាប់ទៅដូច “ge-tup”, pick it up ដូច “pi-ki-tup”, turn it off ដូច “tur-ni-toff”។ ព្យញ្ជនៈចុងខ្មែរ (ក ត ប) មិនបញ្ចេញខ្យល់ទេ ប៉ុន្តែនៅទីនេះ សូមរុញ /t/ ឬ /k/ ចូលទៅក្នុងស្រៈបន្ទាប់ ដើម្បីឱ្យពាក្យភ្ជាប់គ្នារលូន។
- off /ɒf/ (UK), /ɔːf/ (US) បញ្ចប់ដោយ /f/៖ ធ្មេញខាងលើប៉ះបបូរមាត់ក្រោម ហើយផ្លុំខ្យល់។ ភាសាខ្មែរគ្មាន /f/ នៅចុងពាក្យទេ ដូច្នេះកុំបញ្ចេញជា “op”។
- ក្នុង British English fill in a form ជាធម្មតា ក្នុង American English fill out ប្រើញឹកញាប់ជាង។
- Switch on / switch off មានន័យដូច turn on / turn off សម្រាប់ភ្លើង និងម៉ាស៊ីន។ switch ប្រើញឹកញាប់ជាងក្នុង British English។
ច្បាប់មាស
រៀន phrasal verb នីមួយៗដូចជាពាក្យតែមួយ ដែលមានន័យផ្ទាល់ខ្លួន។ ជាមួយសព្វនាម ដាក់សព្វនាមនៅកណ្ដាល៖ put it on, turn them off — ប៉ុន្តែ look for it។ ហើយ “បើក / បិទភ្លើង” = turn on / turn off។
លំហាត់
A. ទម្រង់
បំពេញ ឬប្ដូរប្រយោគតាមការណែនាំ។
-
ប្រើទម្រង់អតីតកាល៖ I (wake up) at six this morning.
-
ប្រើទម្រង់អតីតកាល៖ She (put on) her coat and left.
-
ជំនួសនាមសព្ទដោយសព្វនាម៖ Turn off the TV.
-
ជំនួសនាមសព្ទដោយសព្វនាម៖ Pick up your toys.
-
ជំនួសនាមសព្ទដោយសព្វនាម៖ I'm looking for my glasses.
-
បំពេញ៖ My grandfather gave smoking last year.
B. អត្ថន័យ
ជ្រើសរើសចម្លើយដែលត្រូវនឹងអត្ថន័យ។
-
ជ្រើសរើសចម្លើយត្រឹមត្រូវ៖ You need to … the opening times before you go.
-
ជ្រើសរើសចម្លើយត្រឹមត្រូវ៖ I … in the night because of the storm, but I stayed in bed.
-
ជ្រើសរើសចម្លើយត្រឹមត្រូវ៖ Can I … these jeans before I buy them?
-
Phrasal verb មួយណាមានន័យថា “return” (ត្រឡប់មកវិញ)? …
C. រកកំហុស
ប្រយោគនីមួយៗមានកំហុសមួយ ឬត្រឹមត្រូវ។ សរសេរប្រយោគដែលកែរួច ឬសរសេរ correct។
-
It's cold. Put on it.
-
Can you turn off them?
-
I'm looking my wallet.
-
Please fill in this form.
D. ក្នុងបរិបទ
បំពេញពាក្យដែលបាត់។
Every day I 15 up at 6.30 when my alarm rings, but I usually stay in bed for ten minutes. Then I 16 up, have a shower and 17 on my clothes. Yesterday I couldn't find my keys. I looked 18 them everywhere! Finally, I found them in my coat pocket. When I got to work, I 19 on my computer and checked my emails.
E. វេនរបស់អ្នក
សរសេរជាភាសាអង់គ្លេស។
-
សរសេរបីប្រយោគអំពីទម្លាប់ពេលព្រឹករបស់អ្នក ដោយប្រើ phrasal verbs។
-
សរសេរអំពីទម្លាប់មួយដែលអ្នកបានឈប់ ឬចង់ឈប់។
F. រំលឹកចម្រុះ
រំលឹកមេរៀនមុនៗ។
-
A2-31 Good at, Afraid of, Listen to — ពាក្យ + ធ្នាក់ (dependent prepositions) ពន្យល់ជាភាសាខ្មែរ We waited the bus for half an hour.
-
A2-33 Who called you? ឬ Who did you call? — សំណួរអំពីប្រធាន និងកម្ម ពន្យល់ជាភាសាខ្មែរ ប្រើទម្រង់អតីតកាល៖ Who (turn off) the lights? It's so dark!
-
A2-28 Used to — ទម្លាប់ក្នុងអតីតកាល (ពីមុន… ឥឡូវលែង) ពន្យល់ជាភាសាខ្មែរ ប្រើ used to៖ I (get up) early, but now I work from home.
-
A1-22 Present Continuous (I'm working) — បច្ចុប្បន្នកាលបន្ត ពន្យល់ជាភាសាខ្មែរ Be quiet! The baby (sleep).
ចម្លើយ
A. ទម្រង់
- woke … up
- put … on
- Turn it off.
- Pick them up.
- I'm looking for them.
- up
B. អត្ថន័យ
- find out
- woke up
- try on
- come back
C. រកកំហុស
- It's cold. Put it on.
- Can you turn them off?
- I'm looking for my wallet.
- ✓ Please fill in this form.
D. ក្នុងបរិបទ
- wake
- get
- put
- for
- turned / switched
E. វេនរបស់អ្នក
- I wake up at seven. I get up at quarter past. I put on my running shoes and go out for a run.
- I gave up sugar in my coffee last year.
F. រំលឹកចម្រុះ
- for
- turned off
- used to get up
- is sleeping / 's sleeping
