By, Until, During, For, On time និង In time — ធ្នាក់ពេលវេលា ពន្យល់ជាភាសាខ្មែរ
By, Until, During, For; In Time, On Time, At the End
នៅលើទំព័រនេះ
គោលបំណង
បន្ទាប់ពីមេរៀននេះ អ្នកអាចនិយាយអំពីថ្ងៃផុតកំណត់ និងរយៈពេលបានយ៉ាងច្បាស់លាស់៖ by និង until, for, during និង while, within និង by the time, on time និង in time, at the end និង in the end ព្រមទាំង as សម្រាប់រឿងពីរដែលកើតឡើងក្នុងពេលតែមួយ។
គំនិតសំខាន់
សូមស្រមៃមើលផ្លូវរត់ប្រណាំងមួយ ដែលមានទង់មួយដោតនៅលើវា។ ទង់នោះគឺជាចំណុចពេលវេលាមួយ៖ Friday, six o'clock, the end of the month។
By ទង់នោះ មានន័យថា “ដល់ទង់ ឬមុនទង់ ប៉ុន្តែមិនយឺតជាងនោះទេ”។ វាជាថ្ងៃផុតកំណត់ (deadline)៖ សកម្មភាពមួយត្រូវកើតឡើងនៅកន្លែងណាមួយលើផ្លូវ មុនពេលអ្នកទៅដល់ទង់។ Send it by Friday.
Until ទង់នោះ មានន័យថា អ្នកបន្តទៅមុខរហូតដល់ទង់ រួចទើបឈប់។ វាជាបន្ទាត់ មិនមែនជាចំណុចទេ៖ I'll wait until Friday.
ពាក្យពេលវេលាជាច្រើនទៀតក៏ដំណើរការដូចគ្នាដែរ។ ពាក្យខ្លះប្រាប់ថាពេលណា (during the night) ពាក្យខ្លះវាស់រយៈពេលប៉ុន្មាន (for two hours) ហើយពាក្យខ្លះប្រាប់ថាអ្នកទៅដល់ទង់ត្រូវពេលល្មម (on time) ឬមុនល្មមនឹងធ្វើរឿងផ្សេងទៀតទាន់ (in time)។ ពាក្យនីមួយៗឆ្លើយសំណួរខុសគ្នាបន្តិច។ ចាំសំណួរ ហើយពាក្យនឹងក្លាយជាងាយស្រួល។
ភាសាខ្មែរ និងភាសាអង់គ្លេស
ភាសាខ្មែរមានពាក្យដាច់ពីគ្នាសម្រាប់ចំណុចភាគច្រើននៃមេរៀននេះ ហើយនេះជាជំនួយដ៏ល្អ៖ ត្រឹម (ឬ “យ៉ាងយូរត្រឹម”) = by ហើយ រហូតដល់ = until។ ប៉ុន្តែពេលនិយាយ យើងច្រើនប្រើតែ “ដល់” (ផ្ញើមកដល់ថ្ងៃសុក្រ) ដែលធ្វើឱ្យអ្នករៀនជ្រើស until សម្រាប់ថ្ងៃផុតកំណត់។ ម្យ៉ាងទៀត ក្នុងអំឡុង និង ក្នុងរយៈពេល ប្រើបានទាំងមុខនាមសព្ទ ទាំងមុខរយៈពេល ទាំងមុខឃ្លា ចំណែកភាសាអង់គ្លេសបែងចែកជា during, for, within និង while។ ពាក្យ ទាន់ពេល គ្របដណ្ដប់ទាំង on time និង in time។
| ភាសាខ្មែរ | ភាសាអង់គ្លេស | ខុសគ្នាត្រង់ណា |
|---|---|---|
| ផ្ញើរបាយការណ៍មកត្រឹមថ្ងៃសុក្រ | send the report by Friday | សកម្មភាពមួយដង មុនថ្ងៃផុតកំណត់ → by |
| ខ្ញុំនឹងចាំរហូតដល់ថ្ងៃសុក្រ | I'll wait until Friday | បន្តរហូតដល់ចំណុចមួយ → until |
| ទាល់តែម៉ោងដប់ សារមន្ទីរទើបបើក | The museum doesn't open until ten | “ទាល់តែ…ទើប” → not… until |
| ខ្ញុំរស់នៅទីនោះ 3 ឆ្នាំ | I lived there for three years | រយៈពេលប៉ុន្មាន → for (ភាសាខ្មែរច្រើនគ្មានពាក្យអ្វីសោះ) |
| ភ្លើងដាច់ក្នុងអំឡុងពេលខ្យល់ព្យុះ | the power went off during the storm | ពេលណា + នាមសព្ទ → during |
| ពេលខ្ញុំនៅបណ្ណាល័យ | while I was in the library | ពេលណា + ឃ្លា → while |
| នឹងមកដល់ក្នុងរយៈពេល 3 ថ្ងៃ | will arrive within three days | មិនលើសពីរយៈពេលនោះ → within |
| យន្តហោះចុះចតទាន់ពេល | the flight landed on time | តាមម៉ោងកំណត់ មិនយឺត → on time |
| យើងទៅដល់ទាន់ឡានក្រុងចុងក្រោយ | we arrived in time to catch the last bus | មុនល្មមនឹងធ្វើអ្វីមួយទាន់ → in time |
| នៅចុងផ្លូវ | at the end of the street | ផ្នែកចុងក្រោយ → at the end of |
| ទីបំផុត យើងជិះតាក់ស៊ី | In the end, we took a taxi | បន្ទាប់ពីបញ្ហា ឬការសម្រេចចិត្តយូរ → in the end |
សរុបមក៖ មុននឹងបកប្រែ “ដល់” “ក្នុងអំឡុង” ឬ “ទាន់ពេល” សូមសួរខ្លួនឯងថា៖ វាជាថ្ងៃផុតកំណត់ (by) ឬការបន្ត (until)? រយៈពេលប៉ុន្មាន (for) ឬពេលណា (during / while)? មិនយឺត (on time) ឬមុនល្មម (in time)?
ទម្រង់
ថ្ងៃផុតកំណត់ និងរយៈពេល
| ពាក្យ | តាមដោយ | សំណួរដែលវាឆ្លើយ | ឧទាហរណ៍ |
|---|---|---|---|
| by | ពេលវេលា / កាលបរិច្ឆេទ | មិនយឺតជាងពេលណា? | Please reply by Monday. |
| by the time | ឃ្លា | មិនយឺតជាងព្រឹត្តិការណ៍អ្វី? | By the time we arrived, the shop was closed. |
| until / till | ពេលវេលា / កាលបរិច្ឆេទ ឬឃ្លា | បន្តរហូតដល់ពេលណា? | I'll be here until six. / Wait until I call. |
| within | រយៈពេល | ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មាន? | We'll answer within 24 hours. |
| from… to / until | ពេលវេលាពីរ | ចាប់ផ្ដើម និងបញ្ចប់ពេលណា? | The shop is open from 9 to 5. |
| for | រយៈពេល | រយៈពេលប៉ុន្មាន? | I lived there for three years. |
| during | នាមសព្ទ (ព្រឹត្តិការណ៍ ឬរយៈពេល) | ពេលណា? | I fell asleep during the film. |
| while | ឃ្លា | ពេលណា? | I fell asleep while I was watching the film. |
| as | ឃ្លា | ពេលណា? (ក្នុងពេលជាមួយគ្នា) | As I was leaving, the phone rang. |
ឃ្លាថេរ
| ឃ្លា | អត្ថន័យ | ឧទាហរណ៍ |
|---|---|---|
| on time | តាមម៉ោងដែលបានគ្រោងទុក មិនយឺត | The train left on time. |
| in time (for… / to…) | មុនល្មម ទាន់ធ្វើអ្វីមួយ | We got there in time for the start. |
| at the end (of…) | នៅចំណុចចុងក្រោយនៃអ្វីមួយ | at the end of the film / the street / May |
| in the end | ទីបំផុត បន្ទាប់ពីពេលខ្លះ ការផ្លាស់ប្ដូរ ឬបញ្ហា | In the end, we took a taxi. |
Till មានន័យដូច until ហើយមិនសូវផ្លូវការជាង។ ក្នុង US English Monday through Friday = ពីថ្ងៃច័ន្ទដល់ថ្ងៃសុក្រ រាប់ទាំងថ្ងៃសុក្រ។
របៀបប្រើ
1by = មិនយឺតជាង (ថ្ងៃផុតកំណត់)
ប្រើ by + ពេលវេលា នៅពេលអ្វីមួយត្រូវកើតឡើងនៅពេលនោះ ឬមុនពេលនោះ។ មានតែថ្ងៃផុតកំណត់ទេដែលសំខាន់ មិនមែនថាសកម្មភាពនោះចំណាយពេលប៉ុន្មានទេ។ By then = មិនយឺតជាងពេលនោះ។
2until = បន្តរហូតដល់ពេលណាមួយ
ប្រើ until (ឬ till) នៅពេលស្ថានភាពមួយបន្តរហូតដល់ចំណុចមួយ ហើយបន្ទាប់មកឈប់។ ក្នុងប្រយោគអវិជ្ជមាន not… until មានន័យថា “មិនមុនពេលនោះ”៖ សកម្មភាពចាប់ផ្ដើមនៅចំណុចនោះ។ ភាសាខ្មែរនិយាយថា “ទាល់តែ…ទើប…”។
3by the time, within, from… to
By the time + ឃ្លា ដំណើរការដូច by ប៉ុន្តែថ្ងៃផុតកំណត់គឺជាព្រឹត្តិការណ៍មួយ។ ក្រោយ by the time + Past Simple (អតីតកាលធម្មតា) សកម្មភាពដែលកើតមុនច្រើនប្រើ Past Perfect (អតីតកាលសម្រេច) (មើល B1-03)។ Within + រយៈពេល = ក្នុងរយៈពេលនោះ មិនលើសពីចុងបញ្ចប់របស់វា។ From… to / until ប្រាប់ពេលចាប់ផ្ដើម និងពេលបញ្ចប់។
4for, during, while
For + រយៈពេល ឆ្លើយសំណួរ រយៈពេលប៉ុន្មាន? During + នាមសព្ទ ឆ្លើយសំណួរ ពេលណា? គឺពេលណាមួយក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ ឬរយៈពេលនោះ ឬពេញមួយរយៈពេលនោះ។ While ធ្វើការងារដូច during ដែរ ប៉ុន្តែតាមដោយឃ្លា (ប្រធាន + កិរិយាសព្ទ)។ មើល A2-02 សម្រាប់ while ក្នុងការនិទានរឿង។
5on time និង in time
On time = ត្រូវតាមម៉ោងដែលបានគ្រោងទុក មិនយឺត សម្រាប់កាលវិភាគ ការប្រជុំ និងការណាត់ជួប។ In time = មុនល្មម ទាន់ធ្វើអ្វីមួយ ឬទាន់ត្រៀមខ្លួនសម្រាប់អ្វីមួយ។ just in time = ទាន់ ប៉ុន្តែស្ទើរតែមិនទាន់; not in time = យឺតពេក មិនទាន់។
6at the end (of) និង in the end
At the end (of) គឺជាចំណុចមួយ៖ ផ្នែកចុងក្រោយនៃអ្វីមួយ ដូចជាភាពយន្ត ផ្លូវ ឬខែ។ In the end មានន័យថា “ទីបំផុត” បន្ទាប់ពីពេលខ្លះ ការផ្លាស់ប្ដូរ ការពិភាក្សា ឬបញ្ហា។ ជាធម្មតាវានៅដើមប្រយោគ។
7as = while / when (រឿងពីរក្នុងពេលតែមួយ)
As + ឃ្លា អាចមានន័យដូច while ឬ when៖ រឿងពីរកើតឡើងក្នុងពេលតែមួយ ឬរឿងមួយកើតឡើងនៅពេលរឿងមួយទៀតកំពុងកើតឡើង។ វាប្រើញឹកញាប់ក្នុងការនិទានរឿង ហើយមានលក្ខណៈជាភាសាសរសេរជាង while បន្តិច។ Just as = នៅពេលនោះចំៗ។ (As មានអត្ថន័យផ្សេងទៀតដែរ ឧទាហរណ៍ មូលហេតុ — មើល B1-27។)
កំហុសញឹកញាប់
អន្ទាក់សម្រាប់អ្នកនិយាយភាសាខ្មែរ
1. “ដល់” សម្រាប់ថ្ងៃផុតកំណត់ ពេលនិយាយ យើងច្រើនប្រើ “ដល់” ជំនួស “ត្រឹម”៖ ម្ចាស់ផ្ទះប្រាប់ថា ត្រូវបង់ថ្លៃជួលដល់ថ្ងៃទី 5។ អ្នករៀនក៏បកប្រែ “ដល់” ជា until។ ប៉ុន្តែការបង់ប្រាក់គឺជាសកម្មភាពមួយដង មុនថ្ងៃផុតកំណត់ ដូច្នេះត្រូវប្រើ by។ until ប្រើតែពេលស្ថានភាពបន្តរហូត។
2. “ទាល់តែ…ទើប…” បកប្រែតាមលំដាប់ខ្មែរ ភាសាខ្មែរនិយាយ ទាល់តែប៉ាមកដល់ផ្ទះ ទើបយើងញ៉ាំបាយ។ បើបកប្រែ “ទាល់តែ” ជា until ហើយទុកកិរិយាសព្ទជាប្រយោគបញ្ជាក់ អត្ថន័យប្ដូរទាំងស្រុង។ ភាសាអង់គ្លេសត្រូវការ not… until៖ សកម្មភាពចាប់ផ្ដើមនៅពេលនោះ។
3. “ក្នុងរយៈពេល…” → during ភាសាខ្មែរនិយាយ ហាងនឹងជួសជុលទូរស័ព្ទរបស់អ្នកក្នុងរយៈពេលបីថ្ងៃ។ ដោយសារ “ក្នុងរយៈពេល” ស្ដាប់ទៅដូច “ក្នុងអំឡុងពេល” អ្នករៀនច្រើនប្រើ during។ ប៉ុន្តែ during មិនតាមដោយចំនួនថ្ងៃ ឬម៉ោងទេ។ សម្រាប់ “មិនលើសពី…” ប្រើ within ហើយសម្រាប់ “រយៈពេលប៉ុន្មាន” ប្រើ for។
4. “ទាន់ពេល” = in time ពាក្យ “ទាន់ពេល” ប្រើសម្រាប់ទាំងការមកត្រូវម៉ោង ទាំងការមកមុនល្មម។ អ្នករៀនច្រើនបកប្រែវាជា in time គ្រប់ពេល។ សម្រាប់មនុស្សដែលមិនដែលមកយឺត ឬកាលវិភាគ ប្រើ on time។
5. “នៅទីបញ្ចប់” → at the end ភាសាខ្មែរនិយាយ ឡានខូចបីដងតាមផ្លូវទៅកំពត។ នៅទីបញ្ចប់ ពួកគេជិះឡានក្រុង។ ពាក្យ “នៅទីបញ្ចប់” ស្ដាប់ទៅដូច at the end ប៉ុន្តែនៅទីនេះវាមានន័យថា “ទីបំផុត” ដូច្នេះប្រើ in the end។
កុំច្រឡំ
by និង until — By = សកម្មភាពមួយដងនៅពេលថ្ងៃផុតកំណត់ ឬមុននោះ (“ត្រឹម”)។ Until = ស្ថានភាពដែលបន្តរហូតដល់ចំណុចមួយ (“រហូតដល់”)។
in + រយៈពេល និង within + រយៈពេល — In two days ជាធម្មតាមានន័យថា “ពីរថ្ងៃទៀត”។ Within two days មានន័យថា “ពេលណាមួយក្នុងរយៈពេលពីរថ្ងៃនោះ មិនយឺតជាងនោះទេ”។
in the end និង at last — In the end = ទីបំផុត បន្ទាប់ពីការផ្លាស់ប្ដូរ ឬបញ្ហា។ At last = ទីបំផុត បន្ទាប់ពីរង់ចាំយូរ ដោយធូរចិត្ត (ភាសាខ្មែរ៖ “…មកដល់ហើយ!”)។
អក្ខរាវិរុទ្ធ និងការបញ្ចេញសំឡេង
- until មាន l តែមួយនៅចុង; till មាន l ពីរ។ ទាំងពីរត្រឹមត្រូវ ប៉ុន្តែ till មិនសូវផ្លូវការ។ កុំសរសេរ untill ហើយកុំប្រើ 'til ក្នុងការសរសេរផ្លូវការ។
- until /ʌnˈtɪl/៖ សង្កត់ព្យាង្គទីពីរ “un-TIL” ដូចទម្លាប់ភាសាខ្មែរ។ ប៉ុន្តែកុំទម្លាក់ l នៅចុង (“un-ti”)៖ សូមដាក់ចុងអណ្ដាតប៉ះអញ្ចាញធ្មេញខាងលើ ហើយទុកវានៅទីនោះមួយភ្លែត។
- during /ˈdjʊərɪŋ/ (UK), /ˈdʊrɪŋ/ (US) — ប្រហាក់ប្រហែល “DYOOR-ing” (UK) ឬ “DOOR-ing” (US)។ សង្កត់ព្យាង្គទីមួយ មិនមែន “du-RING” តាមទម្លាប់សង្កត់ព្យាង្គចុងក្រោយរបស់ភាសាខ្មែរទេ។
- within /wɪˈðɪn/ — សង្កត់ព្យាង្គទីពីរ “wi-THIN”។ សំឡេង /ð/ មិនមានក្នុងភាសាខ្មែរទេ៖ ដាក់ចុងអណ្ដាតរវាងធ្មេញ ហើយបញ្ចេញសំឡេងដោយញ័របំពង់ក មិនមែន “wi-DIN” ទេ។ សំឡេង /w/ នៅខាងដើមត្រូវមូលបបូរមាត់ មិនមែនប៉ះធ្មេញដូច /v/ ទេ។
- ក្នុង on time និង in time សង្កត់លើ time។ ក្នុង in the end សង្កត់លើ end។ at the end of ស្ដាប់ទៅដូច “at thee END uv” ព្រោះ the នៅមុខស្រៈ។
ច្បាប់មាស
By = មិនយឺតជាង (ថ្ងៃផុតកំណត់សម្រាប់សកម្មភាពមួយដង); until = គ្រប់ពេលរហូតដល់ចំណុចមួយ។ For = រយៈពេលប៉ុន្មាន; during + នាមសព្ទ / while + ឃ្លា = ពេលណា។ On time = មិនយឺត; in time = មុនល្មម ទាន់។ At the end of អ្វីមួយ = ផ្នែកចុងក្រោយរបស់វា; in the end = ទីបំផុត។
លំហាត់
A. ទម្រង់
បំពេញពាក្យដែលបាត់ ដោយជ្រើសរើសពាក្យក្នុងវង់ក្រចក។
-
I fell asleep ___ the film. …
-
I fell asleep ___ I was watching the film. …
-
She has lived in Lisbon ___ ten years. …
-
You must return the form ___ 30 days. …
-
បំពេញពាក្យពីរ៖ The bank is open 9 a.m. 4 p.m.
-
The essay must be handed in ___ Friday. …
B. អត្ថន័យ
ជ្រើសរើសចម្លើយត្រឹមត្រូវ៖
-
I'll stay in bed … ten.
-
The plane took off …, at 7.30 exactly.
-
We got to the station … to buy a coffee before the train left.
-
… we decided not to go.
-
The shop doesn't open … ten.
-
… I was getting off the bus, I saw my old teacher.
C. រកកំហុស
ប្រយោគនីមួយៗមានកំហុសមួយ ឬត្រឹមត្រូវ។ សរសេរប្រយោគដែលកែរួច ឬសរសេរ correct។
-
I have to finish this essay until Monday.
-
We stayed in Paris during a week.
-
My office is at the end of the corridor.
-
In the end of the year, we have a big party.
D. ក្នុងបរិបទ
អានសាររបស់មិត្តម្នាក់ ហើយបំពេញពាក្យដែលបាត់។
Hi Ana! Sorry I didn't reply — my phone was off 17 the whole flight. We landed 18, at 6.10 exactly, but then we waited for our bags 19 almost an hour! 20 the time we got to the hotel, it was nearly nine. We were tired, but we went out anyway and got to the restaurant just 21 before the kitchen closed. We're staying here 22 Sunday. Can you send me your address 23 Friday? I want to send you a postcard!
E. វេនរបស់អ្នក
សរសេរជាភាសាអង់គ្លេសអំពីជីវិតរបស់អ្នក។
-
សរសេរអំពីអ្វីមួយដែលអ្នកត្រូវធ្វើមុនពេលកំណត់ណាមួយក្នុងសប្ដាហ៍នេះ និងអ្វីមួយដែលអ្នកនឹងធ្វើបន្តរហូតដល់ពេលណាមួយ។
-
សរសេរអំពីការសម្រេចចិត្តមួយដែលចំណាយពេលយូរ។ ប្រើ in the end។flat (UK) = apartment (US)
F. រំលឹកចម្រុះ
រំលឹកមេរៀនមុនៗ។
-
A1-20 At, on, in (ធ្នាក់ពេលវេលា) — ពាក្យ “នៅ” ជាភាសាអង់គ្លេស ពន្យល់ជាភាសាខ្មែរ I usually go swimming ___ Monday mornings. …
-
A2-27 Zero Conditional និង First Conditional — ប្រយោគ “បើ” ពន្យល់ជាភាសាខ្មែរ I'll call you as soon as I (arrive).
-
B1-03 Past Perfect (អតីតកាលសម្រេច) — had + V3 ពន្យល់ជាភាសាខ្មែរ When we got to the cinema, the film already (start).
ចម្លើយ
A. ទម្រង់
- during
- while
- for
- within
- from … to / from … until / from … till / between … and
- by
B. អត្ថន័យ
- until
- on time
- in time
- In the end
- until
- As
C. រកកំហុស
- I have to finish this essay by Monday. / I have to finish this essay before Monday.
- We stayed in Paris for a week.
- ✓ My office is at the end of the corridor.
- At the end of the year, we have a big party.
D. ក្នុងបរិបទ
- during / for
- on time
- for
- By
- in time
- until / till / through
- by / before
E. វេនរបស់អ្នក
- I have to pay my phone bill by Thursday. On Saturday I'm going to stay at home until lunchtime.
- We looked at ten flats. In the end, we chose the small one near the park.
F. រំលឹកចម្រុះ
- on
- arrive / have arrived
- had … started
