SlowingoГрамматика
A2 15 / 38

Myself, yourself жана each other кыргызча: «өзүм», «өзүң», «бири-бири»

Myself, Yourself and Each Other

Бул бетте
  1. Максат
  2. Негизги ой
  3. Кыргыз тили жана англис тили
  4. Түзүлүшү
  5. Колдонулушу
  6. Көп кездешкен каталар
  7. Кыргыз тилдүүлөр үчүн тузактар
  8. Чаташтырбаңыз
  9. Жазылышы жана айтылышы
  10. Алтын эреже
  11. Көнүгүүлөр

Максат

Бул сабактан кийин сиз ээ менен толуктооч бир эле адам болгондо myself, yourself, himself… колдоно аласыз, «жалгыз / жардамсыз» дегенди by myself же on my own менен айта аласыз, аларды талап кылбаган этиштер менен колдонбойсуз жана themselves менен each other сөздөрүнүн бирин туура тандай аласыз.

Негизги ой

Адатта аракет бир адамдан башка адамга өтөт: I cut the bread. She called him. Бирок кээде аракет ошол эле адамга кайтып келет: I cut myself. Аракетти аткарган адам менен аны кабыл алган адам – бир эле адам.

Күзгүнү элестетиңиз. Өздүк ат атооч – myself, herself, themselves – ээнин күзгүдөгү сүрөтү. Аракет ээден чыгып, күзгүгө тийип, ошол замат кайра кайтып келет.

Эми эки адамды элестетиңиз, ар бири өз күзгүсүнүн алдында турат. They looked at themselves – ар бири өзүнүн күзгүдөгү сүрөтүн карады. Күзгүлөрдү алып салыңыз, эки адам бетме-бет калат: They looked at each other – аракет бир адамдан экинчисине өтүп, кайра кайтат. Адамдар ошол эле, бирок сүрөт таптакыр башка.

Кыргыз тили жана англис тили

Кыргызча өздүк маанини өз сөзү берет: өзүм, өзүң, өзүңүз, өзү, өзүбүз, өздөрү («Ал күзгүдөн өзүн карады»). Бул англисче -self / -selves сөздөрүнө жакын. Бирок кыргызча көп учурда өздүк маани этиштин өзүндө турат: -ын / -н мүчөсү («жуунуу», «кийинүү») аракет өзүнө кайтарын көрсөтөт. Англисче мындай этиштерге адатта myself кошулбайт: I washed and got dressed. Ал эми -ыш / -ш мүчөсү («көрүштүк», «жардамдашабыз») эки тараптуу аракетти билдирет – англисчеде бул учурда этиштен кийин each other айтылышы керек. Дагы бир тузак: «өзүмдү жакшы сезбей жатам» дейбиз, бирок англисче feel сөзүнөн кийин myself келбейт: I don't feel well.

КыргызчаАнглисчеЭмнеси айырмаланат?
Ал күзгүдөн өзүн карады.She looked at herself in the mirror.Бул жерде да ушундай: «өзүн» → herself
Тамак жасап жатып колумду кесип алдым.I cut myself while I was cooking.кыргызча дененин бөлүгүн атайбыз; англисче myself
Жалгыз жашайм.I live by myself. / I live on my own.«жалгыз, өз алдынча» → by myself / on my own
Бул дем алышта эс алгым келет.I want to relax this weekend.Бул жерде да ушундай: өздүк сөз жок
Өзүмдү жакшы сезбей жатам.I don't feel well.кыргызча «өзүмдү»; англисче feel + сын атооч, myself жок
Ал жуунуп, сакал алып, кийинди.He washed, shaved and got dressed in ten minutes.«-н» мүчөсү → англисче адатта өздүк сөз жок
Университетте тааныштык.We met at university.meet – өздүк сөз да, each other да жок
Бен менен Люси бири-бирин сүйүшөт.Ben and Lucy love each other.«бири-бирин» → each other
Күн сайын бири-бирибизге кат жазабыз.We send each other messages every day.эки тараптуу аракет → each other

Кыскасы: аракет өзүнө кайтса – -self / -selves; «жалгыз, жардамсыз» – by myself / on my own; «бири-бирин» жана -ыш мүчөсү – each other. Feel, relax, meet, concentrate жана көбүнчө wash, dress өздүк сөзсүз колдонулат.

Түзүлүшү

Өздүк ат атоочтор

ЭэӨздүк ат атооч
Imyself
you (бир адам)yourself
hehimself
sheherself
ititself
weourselves
you (бирөөдөн көп)yourselves
theythemselves

Жекелик сан: -self. Көптүк сан: -selves. Himself жана themselves (him, them сөздөрүнөн) – hisself же theirselves эмес.

Үлгүлөр

ҮлгүМисал
этиш + өздүк ат атоочI hurt myself.
этиш + өздүк ат атооч + зат атоочWe're teaching ourselves photography.
предлог + өздүк ат атооч (ошол эле адам)He talks to himself.
by + өздүк ат атооч = жалгыз / жардамсызI live by myself.
on + my / your / his… + own = ошол эле мааниI live on my own.
each other / one another (эки тараптуу аракет)They help each other.

Колдонулушу

1Ээ менен толуктооч – бир эле адам

Аракетти аткарган адам аракет тийген адам да болсо, өздүк ат атоочту колдонуңуз. Бул этиштерден кийин жана to, at, with, for сыяктуу предлогдордон кийин иштейт. (Орунду билдирген предлогдордон кийин адатта жөнөкөй толуктооч ат атооч колдонулат: She put the bag next to her.) Кыргызча бул жерде «өзүм», «өзүн» дейбиз, же дененин бөлүгүн атайбыз.

I cut myself while I was cooking.
Тамак жасап жатып колумду кесип алдым.
кыргызча «колумду»; англисче myself
She looked at herself in the mirror.
Ал күзгүдөн өзүн карады.
«өзүн» → herself
Be careful! You'll burn yourself.
Абайла! Күйүп каласың.
кыргызча өздүк сөз жок; англисче yourself керек
The machine turns itself off after ten minutes.
Машина он мүнөттөн кийин өзү өчүп калат.
«өзү» → itself
We're teaching ourselves photography.
Сүрөткө тартууну өз алдыбызча үйрөнүп жатабыз.
He talks to himself when he's nervous.
Ал толкунданганда өзү менен өзү сүйлөшөт.
to + himself

2Өздүк ат атооч менен келген көп колдонулуучу этиштер

Кээ бир күнүмдүк тизмектерде өздүк ат атооч колдонулат: enjoy yourself (жакшы убакыт өткөрүү), help yourself (каалаганыңызды алыңыз), hurt yourself, introduce yourself, behave yourself. Кыргызча буларда көбүнчө өздүк сөз айтылбайт, ошондуктан аларды бүтүн бойдон жаттап алыңыз.

Did you enjoy yourselves at the party?
Кечеде жакшы эс алдыңарбы?
бирөөдөн көп адамга → yourselves
Please help yourself to coffee.
Кофе алып ичиңиз, тартынбаңыз.
help yourself = каалаганыңызды алыңыз
He fell off his bike, but he didn't hurt himself.
Ал велосипедден жыгылды, бирок эч жери жабыркаган жок.
hurt himself
Let me introduce myself. I'm Ana, the new manager.
Өзүмдү тааныштырайын. Мен Анамын, жаңы менеджер.
Бул жерде да ушундай: «өзүмдү»
Behave yourselves, kids!
Балдар, тартиптүү болгула!
yourselves: бирөөдөн көп

3By myself / on my own = жалгыз же жардамсыз

By + өздүк ат атооч «жалгыз» же «эч кимдин жардамысыз» дегенди билдирет. On + my, your, his, her, our, their + own так ушул эле маанини берет. Көңүл буруңуз: by myself, бирок on my own (on myself же by my own эмес). Кыргызча «жалгыз», «өзүм эле», «өз алдынча» дейбиз.

I live by myself.
Жалгыз жашайм.
by myself = жалгыз
Did you paint the room by yourself?
Бөлмөнү өзүң эле боёдуңбу?
жардамсыз
My son can get dressed by himself now.
Уулум азыр өзү эле кийине алат.
She travelled around Asia by herself.
Ал Азияны жалгыз кыдырып чыкты.
travelled (UK) / traveled (US)
I live on my own.
Өз алдымча жашайм.
= I live by myself
She built the website on her own.
Ал сайтты эч кимдин жардамысыз жасады.
on her own = жардамсыз
Can the kids walk to school on their own?
Балдар мектепке өздөрү эле бара алабы?

4Англисчеде өздүк ат атоочсуз колдонулган этиштер

Денеге жана сезимдерге байланышкан көп этиштер англисчеде өздүк ат атоочту албайт: relax, feel, meet, concentrate, wake up, get up, sit down. Wash, shave жана dress да адатта өздүк ат атоочсуз колдонулат; бул үч этишке өздүк ат атооч негизинен аракет кыйын же адаттан тыш экенин көрсөтүү үчүн кошулат. Кыргызча «жуунуу», «кийинүү» этиштеринде өздүк маани -н мүчөсүндө, ал эми англисчеде мындай мүчө да, myself да жок.

I want to relax this weekend.
Бул дем алышта эс алгым келет.
relax myself эмес
I don't feel well.
Өзүмдү жакшы сезбей жатам.
кыргызча «өзүмдү»; англисче feel myself эмес
We met at university.
Университетте тааныштык.
met ourselves эмес
He washed, shaved and got dressed in ten minutes.
Ал он мүнөттө жуунуп, сакал алып, кийинип алды.
«-н» мүчөсү; англисче өздүк сөз жок
I can't concentrate with this noise.
Бул ызы-чуудан көңүлүмдү топтой албай жатам.
concentrate өздүк сөзсүз
After his accident, he can't dress himself.
Кырсыктан кийин ал өзү кийине албай калды.
өздүк ат атооч: аракет кыйын

5Each other / one another жана themselves

Each other (жана бир аз расмийрээк one another) эки тараптуу аракетти билдирет: А аны Б үчүн аткарат, Б болсо А үчүн. Themselves / ourselves ар бир адам аны өзүнө аткарарын билдирет. Кыргызча «бири-бирин» же этиштеги -ыш мүчөсү («көрүштүк», «жардамдашабыз») эки тараптуу аракетти көрсөтөт.

Ben and Lucy love each other.
Бен менен Люси бири-бирин сүйүшөт.
«бири-бирин» → each other
We send each other messages every day.
Күн сайын бири-бирибизге кат жазабыз.
эки тараптуу
The two teams thanked one another after the match.
Беттештен кийин эки команда бири-бирине ыраазычылык билдирди.
one another – расмийрээк
They introduced themselves to the group.
Алар топко өздөрүн тааныштырышты.
ар бири өз атын айтты
Do you and your sister see each other often?
Эжең экөөң көп көрүшөсүңөрбү?
«-ыш» мүчөсү → each other

Көп кездешкен каталар

❌They enjoyed theirselves.
✅They enjoyed themselves.
theirselves эмес, themselves.
❌He hurt him. (= his own body)
✅He hurt himself.
Ошол эле адам → өздүк ат атооч.
❌He did it by his own.
✅He did it by himself. же He did it on his own.
by + өздүк ат атооч, же on + my/his… + own.
❌I live on myself.
✅I live on my own. же I live by myself.
on + my/your… + own; by + өздүк ат атооч.
❌I feel myself tired.
✅I feel tired.
feel + сын атооч, өздүк ат атоочсуз.
❌Enjoy yourself, everybody!
✅Enjoy yourselves, everybody!
you (бирөөдөн көп) → yourselves.
⚠️I relaxed myself on the beach.
✅I relaxed on the beach.
Абдан адаттан тыш; англисче relax адатта толуктооч албайт.
⚠️We met ourselves in 2018.
✅We met in 2018.
Бул ар бир адам өзү менен жолукту дегенди билдирет. Meet өздүк ат атоочту талап кылбайт.
⚠️Sam and I help ourselves with homework.
✅Sam and I help each other with homework.
Грамматикалык жактан туура, бирок ар бирибиз өзүбүзгө гана жардам беребиз деген маани чыгат. Эки тараптуу аракет үчүн each other колдонуңуз.

Кыргыз тилдүүлөр үчүн тузактар

1. «Өзүмдү жакшы сезбей жатам» → feel myself. Кыргызча «өзүмдү жакшы сезем», «өзүн начар сезип жатат» дейбиз, ошондуктан англисчеде да feel сөзүнөн кийин myself, herself кошуу оңой. Англисче feel + сын атооч же well – өздүк ат атоочсуз.

❌My grandmother doesn't feel herself well when the weather in Osh is very hot, so in July she stays at home all day.
✅My grandmother doesn't feel well when the weather in Osh is very hot, so in July she stays at home all day.
feel well, herself жок

2. «Жуунуп, кийиндим» → wash myself, dress myself. Кыргызча «жуунуу», «кийинүү», «таралуу» этиштеринде өздүк маани -н мүчөсүндө турат, ошондуктан англисчеде да myself керек деп ойлоо оңой. Англисче wash, dress, shave адатта өздүк ат атоочсуз колдонулат (get dressed көбүрөөк айтылат).

⚠️(Эртең мененки адатыңыз жөнүндө айтып жатасыз.) Every morning before work I wash myself, dress myself and drink a cup of green tea with my father in the kitchen.
✅Every morning before work I wash, get dressed and drink a cup of green tea with my father in the kitchen.
Грамматикалык жактан туура, бирок myself аракет кыйын же адаттан тыш экенин көрсөтөт; күнүмдүк адат үчүн өздүк сөзсүз айтылат.

3. «Көрүшөбүз» → each other унутулат. Кыргызча эки тараптуу аракет этиштин -ыш мүчөсүндө турат: «жайында көрүшөбүз», «телефондон сүйлөшөбүз». Англисче этиште мындай мүчө жок, ошондуктан each other сөзүн өзүнчө айтуу керек.

❌My classmates from school in Talas live in different countries now, but we still see every summer at Issyk-Kul.
✅My classmates from school in Talas live in different countries now, but we still see each other every summer at Issyk-Kul.
«көрүшөбүз» → see each other

4. «Өзү жашайт» → lives herself. Кыргызча «жалгыз» маанисинде «өзү» деп да айтабыз: «чоң энем өзү жашайт», «өзүм эле жасадым». Англисче жалгыз herself бул маанини бербейт: by herself же on her own керек.

❌Since all her children moved to Bishkek, my grandmother lives herself in the old house in Naryn, and we visit her every weekend.
✅Since all her children moved to Bishkek, my grandmother lives by herself in the old house in Naryn, and we visit her every weekend. же Since all her children moved to Bishkek, my grandmother lives on her own in the old house in Naryn, and we visit her every weekend.

Чаташтырбаңыз

themselves жана each other – Сүрөт башка: күзгү (ар бири өзүнө) жана бетме-бет турган эки адам (ар бири экинчисине).

They blamed themselves.
Алар өздөрүн күнөөлөштү.
ар бири өзүн күнөөлөдү
They blamed each other.
Алар бири-бирин күнөөлөштү.
А Б-ны, Б А-ны күнөөлөдү

him жана himself – Ат атоочту тандоо аракет кимге багытталганын өзгөртөт.

Tom saw him in the photo.
Том аны сүрөттөн көрдү.
башка бир эркекти
Tom saw himself in the photo.
Том өзүн сүрөттөн көрдү.
Томдун өзүн

өздүк ат атооч (толуктооч) жана басым үчүн myself – Бул сабакта өздүк ат атооч этиштин толуктоочу. Myself басым үчүн да колдонулат (I made this cake myself – «Бул тортту өзүм жасадым»). Бул колдонуу C1-06 сабагында.

Жазылышы жана айтылышы

  • Басым -self / -selves бөлүгүнө түшөт: my-SELF, your-SELVES, them-SELVES.
  • Көптүк санда -self → -selves, shelf → shelves жана wolf → wolves сыяктуу A1-05.
  • yourself (бир адам) жана yourselves (бирөөдөн көп): аягындагы /selvz/ тыбышын угуңуз. /v/ жана /z/ үндүү бойдон калат; «селфс» деп айтпаңыз.
  • themselves /ðəmˈselvz/: /ð/ үчүн тилдин учун тиштердин ортосуна коюп, үн менен аба чыгарыңыз; «з» же «д» эмес.
  • each other дээрлик бир сөздөй айтылат: /iːtʃ ˈʌðə/ (UK), /iːtʃ ˈʌðər/ (US). /iː/ узун, кыргыздын «и» тыбышынан узунураак. other сөзүндөгү /ʌ/ – кыска, ооз бир аз ачылган үндүү, «о» эмес.
  • -self сөзүндөгү /e/ – кыска үндүү, «э» тыбышына жакын. l тыбышын жумшак айтыңыз.

Алтын эреже

Аракет ошол эле адамга кайтса → -self / -selves. Жалгыз же жардамсыз → by myself же on my own. Адамдардын ортосундагы эки тараптуу аракет → each other. Relax, feel, meet жана concentrate сыяктуу этиштер адатта өздүк ат атоочсуз колдонулат. Кыргызча «өзүмдү жакшы сезем» – англисче I feel good.

Көнүгүүлөр

A. Түзүлүшү

Туура өздүк ат атоочту жазыңыз.

  1. Be careful with that knife — don't cut . (you, one person)
  2. She looked at in the mirror.
  3. We really enjoyed on holiday.
  4. My grandfather lives by .
  5. The heating switches on at 6 am.
  6. Көптүк санын жазыңыз: yourself

B. Мааниси

Маанисине ылайык жоопту тандаңыз.

  1. Туура жоопту тандаңыз: Anna and Leo text … every night.
  2. Туура жоопту тандаңыз: I need to … after work.
  3. Туура жоопту тандаңыз: Children, please help … to cake.
  4. Each other менен кайра жазыңыз: Mia helps Jack, and Jack helps Mia.
  5. Туура жоопту тандаңыз: I don't like walking home … at night.

C. Катаны табыңыз

Ар бир сүйлөмдө бир ката бар же сүйлөм туура. Оңдолгон сүйлөмдү жазыңыз же correct деп жазыңыз.

  1. They built the house by theirselves.
  2. I looked at me in the mirror.
  3. I feel myself very happy today.
  4. He taught himself the guitar.

D. Текстте

Ар бир орунга -self / -selves менен бүткөн сөздү же each other жазыңыз.

First day at a new school
Teacher: Good morning, everyone! First, let's introduce 16. I'm Mr Park.
Students: Good morning!
Teacher: Please work in pairs and ask 17 three questions.
Lena: Hi, I'm Lena. Do you live with your family?
Omar: No, I live by 18. My family is in Cairo.
Lena: Wow! Do you cook for 19?
Omar: Yes, but I often burn 20!

E. Сиздин кезегиңиз

Өзүңүз жөнүндө англисче жазыңыз.

  1. Эч кимдин жардамысыз, өзүңүз жасаган бир иш жөнүндө жазыңыз (by yourself же on your own).
  2. Бири-бири үчүн бир нерсе кылган, сиз тааныган эки адам жөнүндө жазыңыз.
Жооптор

A. Түзүлүшү

  1. yourself
  2. herself
  3. ourselves
  4. himself
  5. itself
  6. yourselves

B. Мааниси

  1. each other
  2. relax
  3. yourselves
  4. Mia and Jack help each other. / Jack and Mia help each other.
  5. on my own

C. Катаны табыңыз

  1. They built the house by themselves.
  2. I looked at myself in the mirror.
  3. I feel very happy today.
  4. ✓ He taught himself the guitar.

D. Текстте

  1. ourselves
  2. each other / one another
  3. myself
  4. yourself
  5. myself

E. Сиздин кезегиңиз

  1. Last year I painted my bedroom by myself.
  2. My sister and I help each other with homework.

F. Аралаш кайталоо

  1. me
  2. Mine
  3. Others / The others / Other students / The other students
Android тиркемесиЖолдо үйрөнүңүз Google Play