Good at, afraid of, listen to: тэмдэг нэр, үйл үг + угтвар үг монголоор
Good At, Afraid Of, Listen To: Words + Prepositions
Энэ хуудсанд
Зорилго
Энэ хичээлийн дараа та түгээмэл тэмдэг нэр (good at, afraid of, interested in), үйл үгийн (listen to, wait for, depend on) дараа зөв угтвар үг хэрэглэж, ямар түгээмэл үйл үг тусагдахууныхаа өмнө угтвар үг авдаггүйг мэдэх болно.
Гол санаа
Зарим тэмдэг нэр, үйл үг тогтмол хамтрагчтай: угтвар үг (preposition). Бид good at maths, afraid of spiders, listen to music гэдэг. Угтвар үг өгүүлбэрийн утгаас биш, өмнөх үгээсээ хамаарна. Ийм хосуудыг dependent prepositions гэдэг.
Тэднийг үргэлж хамт ирдэг хосууд гэж төсөөлөөрэй. Тусагдахуун байвал listen-ийг to-гоос салгаж болохгүй: I listen to podcasts, I listen podcasts биш.
Заримдаа хамтрагч нь утгатай: та wait for a bus – автобус бол таны зорилго. Гэхдээ ихэнхдээ тодорхой логик байхгүй. Тиймээс үгийг угтвар үгтэй нь нэг хэсэг болгон цээжлээрэй: afraid биш, afraid of.
Эсрэг урхи ч бий. Зарим үйл үг тусагдахууныхаа өмнө угтвар үг авдаггүй: discuss the problem, enter the room, marry someone.
Монгол хэл ба англи хэл
Монголоор энэ ажлыг нэр үгийн араас залгадаг тийн ялгалын дагавар хийдэг: «нохойноос айх», «математикт сайн», «эмчтэй гэрлэх», «ээж рүү залгах». Англиар угтвар үг нэр үгийн өмнө ирнэ. Гол асуудал бол монгол дагаврыг англи угтвар үг рүү шууд хөрвүүлэх: «-аас» → from, «-тай» → with, «руу» → to. Заримдаа таарна (different from = «-аас өөр», agree with = «-тай санал нийлэх»), гэхдээ ихэнхдээ таардаггүй. Бас «хөгжим сонсох», «автобус хүлээх» гэдэгт дагавар байхгүй (эсвэл «-ыг» л байна) тул listen, wait-ийн дараа угтвар үгээ мартах нь элбэг.
| Монголоор | Англиар | Юу өөр вэ |
|---|---|---|
| Нохойноос айдаг. | He's afraid of dogs. | «-аас» → of, from биш |
| Цаг агаараас хамаарна. | It depends on the weather. | «-аас» → on |
| Гал сөнөөгчтэй гэрлэсэн. | She's married to a firefighter. | «-тай» → to |
| Чиний утас минийхтэй төстэй. | Your phone is similar to mine. | «-тай» → to |
| Подкаст сонсдог. | I listen to podcasts. | монголоор дагаваргүй; англиар to заавал |
| Автобус хүлээсэн. | We waited for the bus. | монголоор дагаваргүй; англиар for заавал |
| Төсвийн талаар ярилцах | discuss the budget | «талаар» байгаа ч discuss-ийн дараа угтвар үг байхгүй |
| Маргааш чам руу залгана. | I'll phone you tomorrow. | «руу» → угтвар үггүй: phone to биш |
| Хотын амьдрал хөдөөнийхөөс өөр. | Life in the city is different from life in the country. | энд адилхан: «-аас өөр» = different from |
| Би түүнтэй санал нийлэхгүй. | I don't agree with him. | энд адилхан: «-тай» = with |
Товчхондоо: монгол дагаврыг англи угтвар үг рүү бүү хөрвүүлээрэй. Англи үгийг угтвар үгтэй нь хамт цээжлээрэй: afraid of, depend on, married to, listen to, wait for.
Бүтэц
Тэмдэг нэр + угтвар үг
| Угтвар үг | Тэмдэг нэр | Жишээ |
|---|---|---|
| at | good at, bad at, surprised at | She's good at chess. |
| in | interested in | I'm interested in history. |
| of | afraid of, scared of, proud of, tired of, fond of, bored of | He's afraid of dogs. |
| on | keen on | I'm not keen on horror films. |
| about | worried about, excited about, angry about (юманд), embarrassed about, confused about | We're excited about the trip. |
| with | angry with (хүнд), bored with | She's angry with her brother. |
| from | different from | My job is different from yours. |
| to | similar to, married to | His car is similar to mine. |
| for | famous for | Italy is famous for its food. |
| by | surprised by (мөн surprised at) | We were surprised by the news. |
Үйл үг + угтвар үг + тусагдахуун
| Угтвар үг | Үйл үг | Жишээ |
|---|---|---|
| to | listen to, belong to, talk to | Who does this bag belong to? |
| for | wait for, pay for, ask for | I'm waiting for a call. |
| at | look at | Look at this photo! |
| on | depend on | It depends on the weather. |
| about / of | think about, think of, talk about | What do you think of my new haircut? |
| with | agree with | I agree with you. |
Тусагдахууны өмнө угтвар үг авдаггүй үйл үг
| Зөв | Буруу |
|---|---|
| discuss the plan | discuss about the plan |
| enter the building | enter into the building |
| marry someone | marry with someone |
| call / phone your mum | phone to your mum |
| reach the hotel | reach to the hotel |
Угтвар үг + -ing хэлбэр – угтвар үгийн дараа үйл үг -ing хэлбэртэй ирнэ: good at swimming, interested in learning. Дэлгэрэнгүйг B1-19-ээс.
Хэрэглээ
1Тэмдэг нэр + угтвар үг: чадвар, сонирхол
Чадварт good / bad at, дуртай зүйлд interested in, keen on, fond of хэрэглэнэ.
2Тэмдэг нэр + угтвар үг: мэдрэмж
Мэдрэмж ихэвчлэн of эсвэл about авна. Angry-д хүнд with, юманд about. (Angry at хүнд ч түгээмэл, ялангуяа америк англиар.)
3Тэмдэг нэр + угтвар үг: харьцуулах, тодорхойлох
Different from, similar to, married to, famous for хэрэглэнэ. Британи англиар different to, америк англиар different than ч түгээмэл, гэхдээ different from хаана ч зөв.
4Үйл үг + угтвар үг
Эдгээр үйл үг тусагдахууныхаа өмнө угтвар үг шаарддаг. Тусагдахуун байхгүй бол угтвар үг ч байхгүй: Listen! Wait!
5Think about ба think of
Think about = ямар нэг юмыг бодож, тунгаах. Think of = санаа төрөх, бодогдох. Бодол асуухад хоёулаа түгээмэл: What do you think of / about it?
6Угтвар үггүй үйл үг
Зарим үйл үг тусагдахуунаа шууд авдаг. Угтвар үг нэмэх нь маш түгээмэл алдаа.
Түгээмэл алдаа
Монголчуудад тохиолддог урхи
1. «-аас» → from. Монгол «-аас» дагавар олон үйл үг, тэмдэг нэртэй ирдэг: «Батынхан Эрдэнэт рүү нүүх эсэх нь аавын нь шинэ ажлаас хамаарна», «Тэр морьноос айдаг». Үүнийг from гэж орчуулах нь их элбэг. Англиар depend on, afraid / scared of.
2. «-тай» → with. «-тай» нь ихэвчлэн with гэсэн утгатай тул «Хөрш Гэрэл маань Дарханы нэг банкны менежертэй гэрлэсэн», «Энэ гэр бааз манай зуслантай төстэй» гэдгийг with-ээр хэлэх нь элбэг. Англиар married to, similar to.
3. Дагаваргүй «сонсох», «хүлээх» → угтвар үг мартах. Монголоор «Би автобусанд ардын дуу сонсдог», «Тэр гадаа ахыгаа хүлээж байна» гэдэгт угтвар үгтэй дүйх зүйл алга. Англиар тусагдахууны өмнө listen to, wait for, look at заавал.
4. «Руу залгах», «-д орох» → call to, enter into. Монголоор чиглэлийн «руу», «-д» дагавартай: «Сөүлд очоод аав ээж рүүгээ залгана», «Шалгалтын танхимд орох». Англиар call / phone, enter, reach тусагдахуунаа шууд авна.
5. «-аар бахархах» → proud with. Монголоор бахархлыг «-аар» дагавраар хэлдэг: «Аав ээж маань миний IELTS-ийн оноогоор их бахархсан». Англиар proud of.
Бүү андуураарай
listen to ба hear – Listen to = анхааралтай чагнах (тусагдахууны өмнө to хэрэгтэй). Hear = дуу чихэнд хүрэх (угтвар үггүй). Монголоор хоёуланд нь «сонсох» гэж болно.
pay for ба pay – Худалдаж авсан юмандаа pay for; хүн эсвэл төлбөрийн хуудсанд pay (угтвар үггүй).
discuss ба talk about – Утга нь ижил, дүрэм нь өөр: discuss угтвар үггүй, talk нь about-тай.
angry with ба angry about – хүнд эсвэл юманд.
Зөв бичих ба дуудлага
- Өгүүлбэрийн дунд эдгээр угтвар үг ихэвчлэн сул (өргөлтгүй) дуудагдана: afraid of → /əˈfreɪd əv/, good at → /ˈɡʊd ət/, wait for → /ˈweɪt fə/ (UK), /ˈweɪt fər/ (US).
- Асуултын төгсгөлд угтвар үг хүчтэй хэлбэрээр дуудагдана: Who are you waiting for /fɔː/ (UK), /fɔːr/ (US)? What are you looking at /æt/? /æ/ авиа монгол хэлэнд байхгүй: амаа «э»-ээс илүү том ангайж, хэлээ доош нь тавиарай.
- Үгсийг холбож хэлээрэй: look at нь /lʊkət/, proud of нь /praʊdəv/, think of нь /θɪŋkəv/ шиг нэг үг болж сонсогдоно. Үг бүрийн дараа зогсож, эгшиг нэмэхгүй.
- afraid дахь /f/: доод уруулаа дээд шүдэнд хүргээд үлээгээрэй, «п» болгохгүй. think, with дахь /θ ð/: хэлний үзүүр шүдний хооронд.
- Өргөлт эхний үе дээр биш: a-FRAID, de-PEND, dis-CUSS, be-LONG. Монгол заншлаар эхний үеийг бүү онцлоорой.
Алтан дүрэм
Үгийг угтвар үгтэй нь хамт, нэг хэсэг болгон цээжлээрэй: good at, afraid of, listen to, wait for. Мөн discuss, enter, marry, call, phone, reach-ийн тусагдахууны өмнө угтвар үг бүү нэмээрэй. Монгол «-аас», «-тай», «руу»-г англи угтвар үг рүү шууд бүү хөрвүүлээрэй.
Дасгал
A. Бүтэц
Дутуу үгийг нөхөөрэй.
-
My brother is very good tennis.
-
Are you interested cooking?
-
I'm scared flying.
-
This book belongs my teacher.
-
It all depends the price.
-
Italy is famous its food.
B. Утга
Нөхцөл байдалд тохирох хувилбарыг сонгоно уу.
-
Зөв хариултыг сонгоно уу: I'm waiting … my friend.
-
Зөв хариултыг сонгоно уу: Your idea is similar … mine.
-
Зөв хариултыг сонгоно уу: He wants to marry ….
-
Зөв хариултыг сонгоно уу: I'm angry … my sister. She took my car without asking.
-
Зөв хариултыг сонгоно уу: I can't … her name. It's on the tip of my tongue!
C. Алдааг олоорой
Өгүүлбэр бүр нэг алдаатай эсвэл зөв байна. Засварласан өгүүлбэрийг бичнэ үү, эсвэл correct гэж бичнэ үү.
-
We discussed about the holiday.
-
Please listen me carefully.
-
She's famous of her songs.
-
I'll phone you when I get home.
D. Нөхцөл байдалд
Мессежийг уншаад дутуу үгийг нөхөөрэй, 20-д зөв хувилбарыг сонгоно уу.
Hi Jo! Sorry I didn't answer — I was waiting 16 a call from the bank. Are you still interested 17 coming to the concert? My sister can't come. She's really afraid 18 big crowds! We can talk 19 it later. I'll call 20 tonight.
E. Таны ээлж
Өөрийнхөө тухай англиар бичээрэй.
-
good at, interested in-ээр өөрийнхөө тухай хоёр өгүүлбэр бичнэ үү.
-
Таны санаа зовдог эсвэл тэсэн ядан хүлээж буй нэг зүйлийн тухай нэг өгүүлбэр бичнэ үү.
F. Холимог давталт
Өмнөх хичээлүүдээ давтаарай.
-
A2-30 Bored уу, boring уу? -ed ба -ing тэмдэг нэрийг монголоор тайлбарлав I'm really (interest) in your story. Tell me more!
-
A2-29 Who, Which, That: тодотгох өгүүлбэр (relative clause) монголоор The woman lives next door is my boss.
-
A1-21 Байршил ба хөдөлгөөний угтвар үг монголоор: in, on, at, into, across, by bus The keys are the table, next to your phone.
Хариулт
A. Бүтэц
- at
- in
- of
- to
- on
- for
B. Утга
- for
- to
- her
- with
- think of
C. Алдааг олоорой
- We discussed the holiday. / We talked about the holiday.
- Please listen to me carefully.
- She's famous for her songs.
- ✓ I'll phone you when I get home.
D. Нөхцөл байдалд
- for
- in
- of
- about
- you
E. Таны ээлж
- I'm good at drawing. I'm interested in old films.
- I'm excited about my holiday in June.
F. Холимог давталт
- interested
- who / that
- on
