SlowingoДүрэм
A2 34 / 38

Good at, afraid of, listen to: тэмдэг нэр, үйл үг + угтвар үг монголоор

Good At, Afraid Of, Listen To: Words + Prepositions

Энэ хуудсанд
  1. Зорилго
  2. Гол санаа
  3. Монгол хэл ба англи хэл
  4. Бүтэц
  5. Хэрэглээ
  6. Түгээмэл алдаа
  7. Монголчуудад тохиолддог урхи
  8. Бүү андуураарай
  9. Зөв бичих ба дуудлага
  10. Алтан дүрэм
  11. Дасгал

Зорилго

Энэ хичээлийн дараа та түгээмэл тэмдэг нэр (good at, afraid of, interested in), үйл үгийн (listen to, wait for, depend on) дараа зөв угтвар үг хэрэглэж, ямар түгээмэл үйл үг тусагдахууныхаа өмнө угтвар үг авдаггүйг мэдэх болно.

Гол санаа

Зарим тэмдэг нэр, үйл үг тогтмол хамтрагчтай: угтвар үг (preposition). Бид good at maths, afraid of spiders, listen to music гэдэг. Угтвар үг өгүүлбэрийн утгаас биш, өмнөх үгээсээ хамаарна. Ийм хосуудыг dependent prepositions гэдэг.

Тэднийг үргэлж хамт ирдэг хосууд гэж төсөөлөөрэй. Тусагдахуун байвал listen-ийг to-гоос салгаж болохгүй: I listen to podcasts, I listen podcasts биш.

Заримдаа хамтрагч нь утгатай: та wait for a bus – автобус бол таны зорилго. Гэхдээ ихэнхдээ тодорхой логик байхгүй. Тиймээс үгийг угтвар үгтэй нь нэг хэсэг болгон цээжлээрэй: afraid биш, afraid of.

Эсрэг урхи ч бий. Зарим үйл үг тусагдахууныхаа өмнө угтвар үг авдаггүй: discuss the problem, enter the room, marry someone.

Монгол хэл ба англи хэл

Монголоор энэ ажлыг нэр үгийн араас залгадаг тийн ялгалын дагавар хийдэг: «нохойноос айх», «математикт сайн», «эмчтэй гэрлэх», «ээж рүү залгах». Англиар угтвар үг нэр үгийн өмнө ирнэ. Гол асуудал бол монгол дагаврыг англи угтвар үг рүү шууд хөрвүүлэх: «-аас» → from, «-тай» → with, «руу» → to. Заримдаа таарна (different from = «-аас өөр», agree with = «-тай санал нийлэх»), гэхдээ ихэнхдээ таардаггүй. Бас «хөгжим сонсох», «автобус хүлээх» гэдэгт дагавар байхгүй (эсвэл «-ыг» л байна) тул listen, wait-ийн дараа угтвар үгээ мартах нь элбэг.

МонголоорАнглиарЮу өөр вэ
Нохойноос айдаг.He's afraid of dogs.«-аас» → of, from биш
Цаг агаараас хамаарна.It depends on the weather.«-аас» → on
Гал сөнөөгчтэй гэрлэсэн.She's married to a firefighter.«-тай» → to
Чиний утас минийхтэй төстэй.Your phone is similar to mine.«-тай» → to
Подкаст сонсдог.I listen to podcasts.монголоор дагаваргүй; англиар to заавал
Автобус хүлээсэн.We waited for the bus.монголоор дагаваргүй; англиар for заавал
Төсвийн талаар ярилцахdiscuss the budget«талаар» байгаа ч discuss-ийн дараа угтвар үг байхгүй
Маргааш чам руу залгана.I'll phone you tomorrow.«руу» → угтвар үггүй: phone to биш
Хотын амьдрал хөдөөнийхөөс өөр.Life in the city is different from life in the country.энд адилхан: «-аас өөр» = different from
Би түүнтэй санал нийлэхгүй.I don't agree with him.энд адилхан: «-тай» = with

Товчхондоо: монгол дагаврыг англи угтвар үг рүү бүү хөрвүүлээрэй. Англи үгийг угтвар үгтэй нь хамт цээжлээрэй: afraid of, depend on, married to, listen to, wait for.

Бүтэц

Тэмдэг нэр + угтвар үг

Угтвар үгТэмдэг нэрЖишээ
atgood at, bad at, surprised atShe's good at chess.
ininterested inI'm interested in history.
ofafraid of, scared of, proud of, tired of, fond of, bored ofHe's afraid of dogs.
onkeen onI'm not keen on horror films.
aboutworried about, excited about, angry about (юманд), embarrassed about, confused aboutWe're excited about the trip.
withangry with (хүнд), bored withShe's angry with her brother.
fromdifferent fromMy job is different from yours.
tosimilar to, married toHis car is similar to mine.
forfamous forItaly is famous for its food.
bysurprised by (мөн surprised at)We were surprised by the news.

Үйл үг + угтвар үг + тусагдахуун

Угтвар үгҮйл үгЖишээ
tolisten to, belong to, talk toWho does this bag belong to?
forwait for, pay for, ask forI'm waiting for a call.
atlook atLook at this photo!
ondepend onIt depends on the weather.
about / ofthink about, think of, talk aboutWhat do you think of my new haircut?
withagree withI agree with you.

Тусагдахууны өмнө угтвар үг авдаггүй үйл үг

ЗөвБуруу
discuss the plandiscuss about the plan
enter the buildingenter into the building
marry someonemarry with someone
call / phone your mumphone to your mum
reach the hotelreach to the hotel

Угтвар үг + -ing хэлбэр – угтвар үгийн дараа үйл үг -ing хэлбэртэй ирнэ: good at swimming, interested in learning. Дэлгэрэнгүйг B1-19-ээс.

Хэрэглээ

1Тэмдэг нэр + угтвар үг: чадвар, сонирхол

Чадварт good / bad at, дуртай зүйлд interested in, keen on, fond of хэрэглэнэ.

My daughter is really good at maths.
Охин маань математикт үнэхээр сайн.
«-т сайн» → good at; maths (UK), math (US)
I'm terrible at remembering names.
Би нэр санахдаа муу.
угтвар үг + -ing хэлбэр
Are you interested in politics?
Та улс төр сонирхдог уу?
«-ыг сонирхох» → interested in
He's not very keen on spicy food.
Тэр халуун ногоотой хоолонд нэг их дургүй.
keen on: британи англиар илүү түгээмэл
She's very fond of her grandmother.
Тэр эмээдээ их хайртай.
fond of

2Тэмдэг нэр + угтвар үг: мэдрэмж

Мэдрэмж ихэвчлэн of эсвэл about авна. Angry-д хүнд with, юманд about. (Angry at хүнд ч түгээмэл, ялангуяа америк англиар.)

My little brother is scared of the dark.
Дүү маань харанхуйгаас айдаг.
«-аас айх» → scared of, from биш
We're so proud of you!
Бид чамаар их бахархаж байна!
«-аар бахархах» → proud of
I'm tired of waiting. Let's go.
Хүлээхээс залхлаа. Явцгаая.
tired of = «залхсан», «ядарсан» биш
Are you worried about the interview?
Ярилцлагаасаа санаа зовж байна уу?
worried about
She was angry with me because I was late.
Намайг хоцорсон болохоор тэр надад уурласан.
хүнд → angry with
Everyone was angry about the new rules.
Шинэ дүрэмд бүгд уурласан.
юманд → angry about

3Тэмдэг нэр + угтвар үг: харьцуулах, тодорхойлох

Different from, similar to, married to, famous for хэрэглэнэ. Британи англиар different to, америк англиар different than ч түгээмэл, гэхдээ different from хаана ч зөв.

Life in the city is very different from life in the country.
Хотын амьдрал хөдөөнийхөөс их өөр.
энд адилхан: «-аас өөр» → different from
Your phone is similar to mine.
Чиний утас минийхтэй төстэй.
«-тай төстэй» → similar to, with биш
She's married to a firefighter.
Тэр гал сөнөөгчтэй гэрлэсэн.
«-тай гэрлэсэн» → married to
This town is famous for its cheese.
Энэ хот бяслагаараа алдартай.
«-аараа алдартай» → famous for

4Үйл үг + угтвар үг

Эдгээр үйл үг тусагдахууныхаа өмнө угтвар үг шаарддаг. Тусагдахуун байхгүй бол угтвар үг ч байхгүй: Listen! Wait!

I listen to podcasts on the way to work.
Би ажил руугаа явахдаа подкаст сонсдог.
монголоор дагаваргүй; англиар listen to
We waited for the bus for twenty minutes.
Бид автобусыг хорин минут хүлээсэн.
«-ыг хүлээх» → wait for
Look at that sunset!
Тэр нар жаргахыг хараач!
look at
Who does this jacket belong to?
Энэ хүрэм хэнийх вэ?
асуултад угтвар үг төгсгөлд
Can I talk to you for a minute?
Чамтай нэг минут ярьж болох уу?
«-тай ярих» → talk to
I'll pay for the drinks.
Ундааны мөнгийг би төлье.
юманд pay for
I don't agree with him at all.
Би түүнтэй огт санал нийлэхгүй байна.
энд адилхан: «-тай» → with
It depends on the price.
Үнээс нь хамаарна.
«-аас хамаарна» → depends on

5Think about ба think of

Think about = ямар нэг юмыг бодож, тунгаах. Think of = санаа төрөх, бодогдох. Бодол асуухад хоёулаа түгээмэл: What do you think of / about it?

I'm thinking about changing jobs.
Би ажлаа солих тухай бодож байна.
тунгааж байна
Can you think of a good name for the dog?
Нохойд сайн нэр бодож олж чадах уу?
санаа олох
What do you think of the new manager?
Шинэ даргыг чи юу гэж бодож байна?
бодол; think about ч болно

6Угтвар үггүй үйл үг

Зарим үйл үг тусагдахуунаа шууд авдаг. Угтвар үг нэмэх нь маш түгээмэл алдаа.

We need to discuss the budget.
Бид төсвийн талаар ярилцах хэрэгтэй.
«талаар» байгаа ч discuss + тусагдахуун
Please don't enter the room without knocking.
Тогшилгүйгээр өрөөнд битгий ороорой.
«-д орох» → enter, into биш
He married his childhood friend.
Тэр бага насны найзтайгаа гэрлэсэн.
«-тай гэрлэх» → marry + хүн
I'll phone you tomorrow.
Маргааш чам руу залгана.
«руу залгах» → phone + хүн
We reached the hotel just before midnight.
Бид шөнө дундын өмнөхөн зочид буудалдаа хүрсэн.
«-д хүрэх» → reach, to биш

Түгээмэл алдаа

❌She's afraid from spiders.
✅She's afraid of spiders.
afraid of
❌I'm interested about art.
✅I'm interested in art.
interested in
❌Listen me!
✅Listen to me!
listen + to + тусагдахуун
❌I'm waiting the bus.
✅I'm waiting for the bus.
wait for + тусагдахуун
❌We discussed about the problem.
✅We discussed the problem.
discuss + тусагдахуун, угтвар үггүй (харин: talk about)
❌He married with a doctor.
✅He married a doctor.
marry + хүн. He got married to a doctor ч зөв.
❌It depends of the weather.
✅It depends on the weather.
depend on
❌Your phone is similar with mine.
✅Your phone is similar to mine.
similar to
❌I'm good at swim.
✅I'm good at swimming.
Угтвар үгийн дараа -ing хэлбэр.

Монголчуудад тохиолддог урхи

1. «-аас» → from. Монгол «-аас» дагавар олон үйл үг, тэмдэг нэртэй ирдэг: «Батынхан Эрдэнэт рүү нүүх эсэх нь аавын нь шинэ ажлаас хамаарна», «Тэр морьноос айдаг». Үүнийг from гэж орчуулах нь их элбэг. Англиар depend on, afraid / scared of.

❌Whether Bat's family moves to Erdenet depends from his father's new job.
✅Whether Bat's family moves to Erdenet depends on his father's new job.
depend on, from биш

2. «-тай» → with. «-тай» нь ихэвчлэн with гэсэн утгатай тул «Хөрш Гэрэл маань Дарханы нэг банкны менежертэй гэрлэсэн», «Энэ гэр бааз манай зуслантай төстэй» гэдгийг with-ээр хэлэх нь элбэг. Англиар married to, similar to.

❌Our neighbour Gerel is married with a bank manager from Darkhan.
✅Our neighbour Gerel is married to a bank manager from Darkhan.
be married to
❌This ger camp is quite similar with our family's summer place.
✅This ger camp is quite similar to our family's summer place.
similar to

3. Дагаваргүй «сонсох», «хүлээх» → угтвар үг мартах. Монголоор «Би автобусанд ардын дуу сонсдог», «Тэр гадаа ахыгаа хүлээж байна» гэдэгт угтвар үгтэй дүйх зүйл алга. Англиар тусагдахууны өмнө listen to, wait for, look at заавал.

❌On the bus I usually listen Mongolian folk songs on my phone.
✅On the bus I usually listen to Mongolian folk songs on my phone.
listen + to + тусагдахуун
❌Gerel is standing outside the school and waiting her older brother.
✅Gerel is standing outside the school and waiting for her older brother.
wait + for + хүн

4. «Руу залгах», «-д орох» → call to, enter into. Монголоор чиглэлийн «руу», «-д» дагавартай: «Сөүлд очоод аав ээж рүүгээ залгана», «Шалгалтын танхимд орох». Англиар call / phone, enter, reach тусагдахуунаа шууд авна.

❌As soon as I land in Seoul, I'll call to my parents.
✅As soon as I land in Seoul, I'll call my parents. эсвэл As soon as I land in Seoul, I'll phone my parents.
call + хүн, to-гүй

5. «-аар бахархах» → proud with. Монголоор бахархлыг «-аар» дагавраар хэлдэг: «Аав ээж маань миний IELTS-ийн оноогоор их бахархсан». Англиар proud of.

❌My parents were really proud with my IELTS score.
✅My parents were really proud of my IELTS score.
proud of

Бүү андуураарай

listen to ба hear – Listen to = анхааралтай чагнах (тусагдахууны өмнө to хэрэгтэй). Hear = дуу чихэнд хүрэх (угтвар үггүй). Монголоор хоёуланд нь «сонсох» гэж болно.

I'm listening to the radio.
Би радио сонсож байна.
анхааралтай сонсох → listen to
Did you hear that noise?
Чи тэр чимээг сонссон уу?
дуу чихэнд хүрэх → hear

pay for ба pay – Худалдаж авсан юмандаа pay for; хүн эсвэл төлбөрийн хуудсанд pay (угтвар үггүй).

I paid for the tickets.
Би тасалбарын мөнгийг төлсөн.
юманд → pay for
Can I pay the bill, please?
Тооцоогоо хийж болох уу?
тооцоо → pay

discuss ба talk about – Утга нь ижил, дүрэм нь өөр: discuss угтвар үггүй, talk нь about-тай.

We discussed the plan.
Бид төлөвлөгөөг хэлэлцсэн.
discuss + тусагдахуун
We talked about the plan.
Бид төлөвлөгөөний талаар ярилцсан.
talk + about

angry with ба angry about – хүнд эсвэл юманд.

I'm angry with Tom.
Би Томд уурлаж байна.
хүн
I'm angry about the delay.
Хойшилсонд би бухимдаж байна.
нөхцөл байдал

Зөв бичих ба дуудлага

  • Өгүүлбэрийн дунд эдгээр угтвар үг ихэвчлэн сул (өргөлтгүй) дуудагдана: afraid of → /əˈfreɪd əv/, good at → /ˈɡʊd ət/, wait for → /ˈweɪt fə/ (UK), /ˈweɪt fər/ (US).
  • Асуултын төгсгөлд угтвар үг хүчтэй хэлбэрээр дуудагдана: Who are you waiting for /fɔː/ (UK), /fɔːr/ (US)? What are you looking at /æt/? /æ/ авиа монгол хэлэнд байхгүй: амаа «э»-ээс илүү том ангайж, хэлээ доош нь тавиарай.
  • Үгсийг холбож хэлээрэй: look at нь /lʊkət/, proud of нь /praʊdəv/, think of нь /θɪŋkəv/ шиг нэг үг болж сонсогдоно. Үг бүрийн дараа зогсож, эгшиг нэмэхгүй.
  • afraid дахь /f/: доод уруулаа дээд шүдэнд хүргээд үлээгээрэй, «п» болгохгүй. think, with дахь /θ ð/: хэлний үзүүр шүдний хооронд.
  • Өргөлт эхний үе дээр биш: a-FRAID, de-PEND, dis-CUSS, be-LONG. Монгол заншлаар эхний үеийг бүү онцлоорой.

Алтан дүрэм

Үгийг угтвар үгтэй нь хамт, нэг хэсэг болгон цээжлээрэй: good at, afraid of, listen to, wait for. Мөн discuss, enter, marry, call, phone, reach-ийн тусагдахууны өмнө угтвар үг бүү нэмээрэй. Монгол «-аас», «-тай», «руу»-г англи угтвар үг рүү шууд бүү хөрвүүлээрэй.

Дасгал

A. Бүтэц

Дутуу үгийг нөхөөрэй.

  1. My brother is very good tennis.
  2. Are you interested cooking?
  3. I'm scared flying.
  4. This book belongs my teacher.
  5. It all depends the price.
  6. Italy is famous its food.

B. Утга

Нөхцөл байдалд тохирох хувилбарыг сонгоно уу.

  1. Зөв хариултыг сонгоно уу: I'm waiting … my friend.
  2. Зөв хариултыг сонгоно уу: Your idea is similar … mine.
  3. Зөв хариултыг сонгоно уу: He wants to marry ….
  4. Зөв хариултыг сонгоно уу: I'm angry … my sister. She took my car without asking.
  5. Зөв хариултыг сонгоно уу: I can't … her name. It's on the tip of my tongue!

C. Алдааг олоорой

Өгүүлбэр бүр нэг алдаатай эсвэл зөв байна. Засварласан өгүүлбэрийг бичнэ үү, эсвэл correct гэж бичнэ үү.

  1. We discussed about the holiday.
  2. Please listen me carefully.
  3. She's famous of her songs.
  4. I'll phone you when I get home.

D. Нөхцөл байдалд

Мессежийг уншаад дутуу үгийг нөхөөрэй, 20-д зөв хувилбарыг сонгоно уу.

A message to a friend
Hi Jo! Sorry I didn't answer — I was waiting 16 a call from the bank. Are you still interested 17 coming to the concert? My sister can't come. She's really afraid 18 big crowds! We can talk 19 it later. I'll call 20 tonight.

E. Таны ээлж

Өөрийнхөө тухай англиар бичээрэй.

  1. good at, interested in-ээр өөрийнхөө тухай хоёр өгүүлбэр бичнэ үү.
  2. Таны санаа зовдог эсвэл тэсэн ядан хүлээж буй нэг зүйлийн тухай нэг өгүүлбэр бичнэ үү.

F. Холимог давталт

Өмнөх хичээлүүдээ давтаарай.

  1. A2-30 Bored уу, boring уу? -ed ба -ing тэмдэг нэрийг монголоор тайлбарлав
    I'm really (interest) in your story. Tell me more!
  2. A2-29 Who, Which, That: тодотгох өгүүлбэр (relative clause) монголоор
    The woman lives next door is my boss.
  3. A1-21 Байршил ба хөдөлгөөний угтвар үг монголоор: in, on, at, into, across, by bus
    The keys are the table, next to your phone.
Хариулт

A. Бүтэц

  1. at
  2. in
  3. of
  4. to
  5. on
  6. for

B. Утга

  1. for
  2. to
  3. her
  4. with
  5. think of

C. Алдааг олоорой

  1. We discussed the holiday. / We talked about the holiday.
  2. Please listen to me carefully.
  3. She's famous for her songs.
  4. ✓ I'll phone you when I get home.

D. Нөхцөл байдалд

  1. for
  2. in
  3. of
  4. about
  5. you

E. Таны ээлж

  1. I'm good at drawing. I'm interested in old films.
  2. I'm excited about my holiday in June.

F. Холимог давталт

  1. interested
  2. who / that
  3. on
Android аппЯвж байхдаа суралц Google Play