Complementation: that, инфинитив, -ing – утгыг өөрчилдөг загварууд монголоор: I saw her leave, sure to, afraid of
Complementation: That, Infinitive, -ing and Their Meanings
Энэ хуудсанд
Зорилго
Энэ хичээлийн дараа та сонголт утгыг өөрчлөх үед (I saw that… / I saw her…, afraid to / afraid of) that-өгүүлбэр, to-инфинитив, -ing хэлбэр, тусагдахуун + үйл үгийн үндсэн хэлбэрийн аль нэгийг сонгож, He is certain to win гэх мэт «өргөх» (raising) бүтэц, I believe him to be honest гэх мэт албан загварыг хэрэглэж чадна.
Гол санаа
Үйл үг эсвэл тэмдэг нэрийг гүйцээдэг үгсийг түүний гүйцээлт (complement) гэнэ. Олон үйл үг, тэмдэг нэр нэгээс олон төрлийн гүйцээлт авдаг бөгөөд төрөл бүр өөрийн утгыг авчирдаг.
Үйл үг эсвэл тэмдэг нэрийг таваган дээрх энгийн гоймон, гүйцээлтийг нь өөр өөр соус гэж бодоорой: that-өгүүлбэр, to-инфинитив, -ing хэлбэр, тусагдахуун + үндсэн хэлбэр. Гоймон хэвээрээ, харин соус бүр өөр хоол болгоно. I saw her leave бол нүдний хоол: та болж байхыг харсан. I saw that she had left бол оюун ухааны хоол: та ойлгосон, магадгүй хоосон ширээг хараад.
Зарим загвар бүхэл өгүүлбэрийн хэлбэрийг өөрчилдөг. It is certain that he will win нь He is certain to win болж чадна: that-өгүүлбэрийн өгүүлэгдэхүүн гол өгүүлбэр рүү «өргөгдөнө». Энэ «өргөлт» албан, сэтгүүл зүйн англи хэлэнд маш түгээмэл бөгөөд зөвхөн тодорхой үгстэй – certain, likely, seem, appear, happen – ажиллана, бусадтай биш.
Монгол хэл ба англи хэл
Энд адилхан: монголоор ч харсан үйлдэл, мэдсэн зүйлийг ялгадаг. «Түүнийг такси руу суухыг харсан» (нүдээр харсан) ба «Гал тогоогоо будсан гэдгийг чинь харлаа» (ойлгосон). Ялгаа нь: монголоор нэг санааг ихэвчлэн «-х нь», «юм шиг байна», «бололтой» гэх мэт өгүүлбэрийн төгсгөлийн хэлбэрээр илэрхийлдэг бол англиар үйл үг эсвэл тэмдэг нэрийн дараах загвар – to, of + -ing, from + -ing, for + тусагдахуун + to – шийднэ. Монгол «-аас айх» англиар afraid of, «-д саад болох» англиар prevent … from.
| Монголоор | Англиар | Юу өөр вэ |
|---|---|---|
| Хөршүүдийг өчигдөр шөнө хэрэлдэхийг сонссон. | I heard the neighbours arguing last night. | энд адилхан: дуу чимээг сонссон |
| Хөршүүд нүүх гэж байгаа гэж сонссон. | I heard that the neighbours are moving. | энд адилхан: хэн нэгэн хэлсэн |
| Шинэ хуулийг эсэргүүцэх нь гарцаагүй. | The new law is certain to face opposition. | монголоор төгсгөлд; англиар өгүүлэгдэхүүн + certain to |
| Тэр уулзалтаа мартсан бололтой. | She seems to have forgotten our meeting. | «бололтой» → seem to have + V3 |
| Ажлаасаа халагдахаас айж байсан. | I was afraid of losing my job. | «-аас айх» → afraid of + -ing |
| Бороо биднийг тоглолтоо дуусгахад саад болсон. | The rain prevented us from finishing the match. | «-д саад болох» → prevent + тусагдахуун + from -ing |
| Бүгд цагтаа ирэх нь чухал. | It's important for everyone to arrive on time. | монголоор «-х нь»; англиар for + тусагдахуун + to |
Товчхондоо: харсан, мэдсэн хоёрын ялгаа хоёр хэлэнд адилхан. Харин англиар үйл үг, тэмдэг нэр бүрийн араас ирэх угтвар үг, хэлбэрийг цээжлээрэй: afraid of + -ing, prevent from + -ing, for + тусагдахуун + to, seem to.
Бүтэц
Нэг үг, өөр гүйцээлт
| Үг | Загвар | Утга | Жишээ |
|---|---|---|---|
| see / hear / feel | тусагдахуун + үндсэн хэлбэр / -ing | шууд мэдрэх | I heard the door open. |
| see / hear / feel | that-өгүүлбэр | мэдлэг, сонссон, итгэл | I heard that the company had closed. |
| sure / certain | өгүүлэгдэхүүн + to-инфинитив | ярьж буй хүн итгэлтэй | She's sure to pass. |
| sure / certain | of + -ing / that-өгүүлбэр | өгүүлэгдэхүүн итгэлтэй | She's sure (that) she'll pass. |
| afraid | to-инфинитив | хийхээс айх (сонголт) | I was afraid to say anything. |
| afraid | of + -ing | ямар нэг зүйл болохоос айх | I was afraid of falling. |
| sorry | to-инфинитив | одоогийн байдал эсвэл мэдээнд харамсах | Sorry to hear that. |
| sorry | for / about + -ing | өнгөрсөн үйлдлийн төлөө уучлал | Sorry for keeping you waiting. |
Өргөлт: нэг санааг хоёр аргаар
| It + that-өгүүлбэр | Өгүүлэгдэхүүн + to-инфинитив |
|---|---|
| It is certain that he will win. | He is certain to win. |
| It is likely that prices will rise. | Prices are likely to rise. |
| It seems that she is tired. | She seems to be tired. |
| It (so) happens that I know her. | I happen to know her. |
| It seems that there is a problem. | There seems to be a problem. |
That-өгүүлбэр ба тусагдахуун + to-инфинитив (албан)
| Энгийн | Албан | Үйлдэгдэхүүн хэв (мэдээ, тайлан) |
|---|---|---|
| I believe (that) he is honest. | I believe him to be honest. | He is believed to be honest. |
| We consider that the risk is low. | We consider the risk to be low. | The risk is considered to be low. |
Хэрэглээ
1Мэдрэмж үү, мэдлэг үү?
See, hear, feel, notice, watch-ийн дараа тусагдахуун + үндсэн хэлбэр эсвэл -ing мэдрэхүйгээр шууд мэдэрснийг илэрхийлнэ (C1-18). That-өгүүлбэр мэдлэгийг илэрхийлнэ: та ойлгосон, сонссон эсвэл итгэж байна. That-өгүүлбэртэй бол та үйл явдлыг огт мэдрээгүй байж ч магадгүй.
2Өргөлт: certain to, likely to, seem to, happen to
Certain, likely (B2-26) болон seem, appear, happen-тэй бол that-өгүүлбэрийн өгүүлэгдэхүүн гол өгүүлбэр рүү «өргөгдөж», араас нь to-инфинитив ирж болно. Утга хэвээрээ. Sure, bound зөвхөн өргөсөн загвартай: He's bound to win, It is bound that… биш. Өнгөрсөнд to have + past participle, үргэлжилж буй үйлдэлд to be + -ing хэрэглэнэ. There ч өргөгдөж болно: There seems to be… Eager, keen, reluctant гэх мэт тэмдэг нэр төстэй харагдах ч өгүүлэгдэхүүний өөрийнх нь хандлагыг илэрхийлэх бөгөөд It… that хувилбаргүй. Монголоор энэ утгыг ихэвчлэн өгүүлбэрийн төгсгөлд («… нь гарцаагүй», «… бололтой», «… байх магадлалтай») илэрхийлдэг.
3Гүйцээлт нь утгыг өөрчилдөг тэмдэг нэр
Sure, certain-тэй бол to-инфинитив ярьж буй хүний итгэлийг, of + -ing эсвэл that-өгүүлбэр өгүүлэгдэхүүний итгэлийг илэрхийлнэ. Afraid to нь өөрөө сонгож болох зүйлийг хийхээс айх; afraid of + -ing нь ямар нэг зүйл болохоос айх. Sorry to одоогийн мөч эсвэл саяын мэдээнд хамаарна; sorry for / about + -ing хийсэн зүйлийнхээ төлөө уучлал гуйна.
4Prevent from, for + тусагдахуун + to, the reason (that / why)
Prevent, stop, discourage, ban, prohibit нь тусагдахуун + from + -ing авна. Stop, prevent-тэй бол албан бус UK англи хэлэнд from-ыг ихэвчлэн орхидог. To-инфинитивт өөрийн өгүүлэгдэхүүн хэрэгтэй бол for + тусагдахуун + to-инфинитив хэрэглэнэ: тэмдэг нэр, нэр үг, зарим үйл үгийн дараа. The reason-ийн араас нямбай бичигт because биш, that, why эсвэл юу ч биш ирнэ. Монголоор «-х нь чухал» гэхэд «хэн» гэдэг нь өмнө нь ирдэг тул англиар for-ыг мартах нь элбэг.
5Believe that he is… уу, believe him to be… уу?
Believe, consider, know, find, assume, suppose, report, understand гэх мэт бодох, мэдээлэх үйл үг ихэвчлэн that-өгүүлбэр авна. Албан бичигт тэдгээрийн олонх нь тусагдахуун + to-инфинитив, ихэвчлэн to be эсвэл to have + past participle авдаг. Энэ загвар үйлдэгдэхүүн хэвд илүү түгээмэл (B2-12). Say, think идэвхтэй хэвд ихэвчлэн тусагдахуун + to-инфинитив авдаггүй.
Түгээмэл алдаа
Монголчуудад тохиолддог урхи
1. «-аас айх» → afraid from. Монголоор айдсын эх сурвалжийг гарах тийн ялгал «-аас / -ээс»-ээр илэрхийлдэг: «Шинэ оюутнууд ангийнхныхаа өмнө алдаа гаргахаас айж байсан». Тиймээс англиар from хэрэглэх нь элбэг. Англиар afraid of + нэр үг эсвэл -ing.
2. «Бид бүгд унтахад хангалттай том» → for-гүй инфинитив. Монголоор «Энэ гэр бид бүгдээрээ унтахад хангалттай том» гэхэд үйлдэгч нь шууд үйл үгийн өмнө, ямар ч нэмэлт үггүй ирдэг. Үүнийг англиар big enough + хүн + to гэж буулгах нь элбэг. To-инфинитивийн өөрийн өгүүлэгдэхүүнийг for-оор оруулна.
3. «Манай байранд … юм шиг байна» → seems that there. Монголоор сэдвээ эхэнд тавиад бүтэн өгүүлбэрийг «юм шиг байна»-аар төгсгөдөг: «Манай байранд өнөөдөр халуун ус байхгүй юм шиг байна». Тиймээс англиар сэдвийг өгүүлэгдэхүүн болгоод seems that залгах нь элбэг. There ч өргөгдөж чадна: There seems to be…, эсвэл It seems that…
Бүү андуураарай
see + тусагдахуун + үндсэн хэлбэр ба see that – Эхнийх нь нүдээрээ харсан зүйл; хоёр дахь нь ойлгосон зүйл. Монголоор «-хыг харсан» ба «… гэдгийг харсан / ойлгосон».
afraid to ба afraid of + -ing – Afraid to: үйлдэхгүй байхыг сонгоно. Afraid of + -ing: таны сонголт биш үйл явдлаас айна.
sure to ба sure (that) – Хэн итгэлтэй вэ? To-той бол ярьж буй хүн; that-тай бол өгүүлэгдэхүүн.
Зөв бичих ба дуудлага
- Өргөсөн загвар дахь to сул /tə/: He's certain to win. Монгол дадлаар «ту» гэж тодорхой хэлэхээс зайлсхийж, эгшгийг маш богино, сул хэлээрэй.
- Certain /ˈsɜːtn/ (UK), /ˈsɜːrtn/ (US): өргөлт эхний үе дээр, хоёр дахь үе бараг эгшиггүй. /ɜː/ эгшиг монгол хэлэнд байхгүй: уруулаа дугуйлахгүй, хэлээ амны дунд тайван байлгана.
- That-өгүүлбэр эсвэл to-инфинитив гүйцээлтийн өмнө таслал тавихгүй: She felt that it was unfair.
- Ярианд түгээмэл үйл үгийн дараа that-ийг ихэвчлэн орхидог (I heard (that) she left), харин албан бичигт the reason-ий дараа, the fact гэх мэт нэр үгийн дараа ихэвчлэн үлдээдэг.
Алтан дүрэм
Үг нэгээс олон гүйцээлт авдаг бол загвар бүр өөрийн утгатай: мэдэрсэн зүйлд тусагдахуун + үндсэн хэлбэр, мэдсэн эсвэл итгэсэн зүйлд that-өгүүлбэр. Sure to, certain to ярьж буй хүний итгэлийг харуулах бөгөөд It is certain that… нь He is certain to… болж чадна. Believe, consider-ийн дараа тусагдахуун + to-инфинитивийг зөвхөн албан хэв маягт хэрэглээрэй, say-ийн дараа хэрэглэхгүй. Монголчуудад: afraid of, prevent from, for + тусагдахуун + to.
Дасгал
A. Бүтэц
Өгүүлбэр бүрийг өгөгдсөн загвараар дахин бичнэ үү. Утгыг хадгалаарай.
-
"Interest rates"-ээр эхлүүлж өргөлтөөр дахин бичнэ үү: It is likely that interest rates will rise again before the end of the year.
-
"The company"-гаар эхлүүлж өргөлтөөр (үргэлжилж буй үйлдэл) дахин бичнэ үү: It appears that the company is preparing a takeover bid.
-
"Someone"-оор эхлүүлж өргөлтөөр (өмнө болсон үйлдэл) дахин бичнэ үү: It seems that someone has opened the parcel before it reached us.
-
Албан хэв маягаар тусагдахуун + to-инфинитивтэй дахин бичнэ үү: The committee considered that the proposal was far too expensive.
-
"The castle"-аар эхлүүлж үйлдэгдэхүүн хэвийн мэдээлэл болгон дахин бичнэ үү: People say that the castle is haunted.
-
"for" + тусагдахуун + to-инфинитивтэй дахин бичнэ үү: It is essential that every visitor wears a helmet on site.
-
"prevent"-тэй дахин бичнэ үү: Because of the strike, many commuters could not get to work.
B. Утга
Нөхцөл байдалд илүү тохирох өгүүлбэрийг сонгоно уу. Тэмдэглэлд шалтгааныг нь бичсэн.
-
Хамт ажиллагч тань ярилцлагадаа итгэлтэй байгаагаа хэлж байна. Аль өгүүлбэр түүний өөрийн итгэлийг дамжуулж байна вэ?sure to = ярьж буй хүн итгэлтэй; sure that = өгүүлэгдэхүүн итгэлтэй
-
Гэрчийн мэдүүлэг: гэрч зөвхөн нүдээрээ харсан зүйлээ тайлбарлах ёстой. Аль өгүүлбэр тохирох вэ?тусагдахуун + үндсэн хэлбэр = шууд мэдрэх
-
Хөршдөө үлдээх тэмдэглэл: та шуурганы дараа гэртээ ирээд тэдний хашаа газар унасан байхыг олж харсан. Аль өгүүлбэр үнэн зөв вэ?that-өгүүлбэр = та ойлгосон; унахыг нь хараагүй
-
Ажилтан өөрийн хяналтаас гадуурх зүйл болох цомхотголоос айж байснаа тайлбарлаж байна. Аль өгүүлбэр тохирох вэ?afraid of + -ing = болох вий гэж айх; afraid to = үйлдэхээс айх
-
Албан тодорхойлолт захидал. Аль өгүүлбэр илүү тохиромжтой вэ?find + тусагдахуун + to be бол албан
-
Албан бичгийн тайлан. Нямбай бичигт аль өгүүлбэрийг илүүд үздэг вэ?the reason is because ярианд түгээмэл; нямбай бичигт that
C. Алдааг олоорой
Өгүүлбэр бүр нэг алдаатай эсвэл зөв байна. Засварласан өгүүлбэрийг бичнэ үү, эсвэл correct гэж бичнэ үү.
-
Heavy snow on the mountain roads prevented the rescue team to reach the village until late on Sunday evening.
-
The new manager seems that she is far more willing to listen to complaints than her predecessor was.
-
Considering how well the first book sold, it is likely the sequel to become a bestseller within weeks of its release.
-
Several of her former colleagues say her to be the most talented engineer the company has ever employed.
-
There seems to have been a misunderstanding about the date, so we have moved the meeting to the following Thursday.
D. Нөхцөл байдалд
Мэдээг засварлана уу. Дугаарласан өгүүлбэр бүрийг өгөгдсөн загвараар дахин бичнэ үү.
(19) It is certain that the new footbridge will open next spring, officials confirmed yesterday. Last winter, engineers feared that storms (20) would mean that the workers could not finish on time. (21) It now seems that the project is several weeks ahead of schedule. At a press conference, the mayor said: (22) "It is important that residents know the real costs." (23) People believe that the chief engineer, Dana Okafor, is the youngest person ever to lead such a project. (24) "By chance, I know her personally," the mayor added, "and I can tell you that she has earned it."
-
(19)-ийг "The new footbridge"-ээр эхлүүлж өргөлтөөр дахин бичнэ үү.
-
(20)-ийг "would"-оор эхлүүлж "prevent"-тэй дахин бичнэ үү.
-
(21)-ийг "The project"-оор эхлүүлж өргөлтөөр дахин бичнэ үү.
-
(22)-ыг "for" + тусагдахуун + to-инфинитивтэй дахин бичнэ үү.
-
(23)-ыг "The chief engineer"-ээр эхлүүлж албан үйлдэгдэхүүн хэвийн мэдээлэл болгон дахин бичнэ үү.
-
(24)-ийн эхний хэсгийг "happen"-тэй дахин бичнэ үү.
E. Таны ээлж
Өөрийнхөө тухай англиар бичээрэй.
-
Хот эсвэл ажлын салбартаа гарах өөрчлөлтийг мэдээний хэв маягаар таамагласан богино догол мөр (3 өгүүлбэр) бичнэ үү. Шалгуур: дор хаяж хоёр өргөлтийн бүтэц (likely to, certain to, seem to, appear to), үүний нэг нь to have + past participle эсвэл there seems to be.
-
Нэг үйл явдлын тухай хоёр өгүүлбэр бичнэ үү. Шалгуур: нэг нь see эсвэл hear + тусагдахуун + үндсэн хэлбэр эсвэл -ing (та мэдэрсэн), нөгөө нь see эсвэл hear + that-өгүүлбэр (та мэдсэн).
-
Хамт ажиллагчдаа албан тодорхойлолт (2–3 өгүүлбэр) бичнэ үү. Шалгуур: find + тусагдахуун + to be; believe эсвэл consider + тусагдахуун + to-инфинитив; нэг тэмдэг нэр + for + тусагдахуун + to-инфинитив.
F. Холимог давталт
Өмнөх хичээлүүдээ давтаарай.
-
B2-12 It Is Said That…, He Is Said To…: англиар «… гэдэг», «… гэж үздэг» гэж хэлэх "The painting"-аар эхлүүлж "thought"-той үйлдэгдэхүүн хэвийн мэдээлэл болгон дахин бичнэ үү: People think that the painting was stolen in 1990.
-
C1-18 Advanced Verb Patterns: see him do, find it hard, regard as – тусагдахууны дараах бүтэц "The suspect"-ээр эхлүүлж үйлдэгдэхүүн хэвээр дахин бичнэ үү: Someone saw the suspect leave the building at midnight.
Хариулт
A. Бүтэц
- Interest rates are likely to rise again before the end of the year.
- The company appears to be preparing a takeover bid.
- Someone seems to have opened the parcel before it reached us.
- The committee considered the proposal to be far too expensive.
- The castle is said to be haunted.
- It is essential for every visitor to wear a helmet on site.
- The strike prevented many commuters from getting to work.
B. Утга
- Nadia is sure that she'll get the job.
- I saw the man take the bag from the car.
- I saw that your fence had fallen down in the storm.
- I was afraid of losing my job.
- I have always found him to be entirely honest and reliable.
- The reason for the delay is that the supplier went bankrupt.
C. Алдааг олоорой
- Heavy snow on the mountain roads prevented the rescue team from reaching the village until late on Sunday evening.
- The new manager seems to be far more willing to listen to complaints than her predecessor was. / It seems that the new manager is far more willing to listen to complaints than her predecessor was.
- Considering how well the first book sold, the sequel is likely to become a bestseller within weeks of its release. / Considering how well the first book sold, it is likely that the sequel will become a bestseller within weeks of its release.
- Several of her former colleagues say that she is the most talented engineer the company has ever employed. / Several of her former colleagues say she is the most talented engineer the company has ever employed.
- ✓ There seems to have been a misunderstanding about the date, so we have moved the meeting to the following Thursday.
D. Нөхцөл байдалд
- The new footbridge is certain to open next spring.
- would prevent the workers from finishing on time
- The project now seems to be several weeks ahead of schedule.
- It is important for residents to know the real costs.
- The chief engineer, Dana Okafor, is believed to be the youngest person ever to lead such a project.
- I happen to know her personally.
E. Таны ээлж
- House prices in Brenmouth are likely to rise again this year. The council appears to have approved plans for 400 new homes, but there seems to be little agreement about where they will go. The new railway station is certain to make the area even more popular.
- Last night I heard the neighbours moving furniture until midnight. This morning I heard that they are leaving the building next week.
- I have always found Ms Varga to be hard-working and reliable. I consider her to be an excellent candidate for the post. It would be a loss for our team to see her go, but I believe her to be ready for this new challenge.
F. Холимог давталт
- The painting is thought to have been stolen in 1990.
- The suspect was seen to leave the building at midnight. / The suspect was seen leaving the building at midnight.
