Дополнување на англиски: that, инфинитив или -ing (I saw her leave, afraid to или afraid of, certain to win)
Complementation: That, Infinitive, -ing and Their Meanings
На оваа страница
Цел
По оваа лекција ќе избирате меѓу that-реченица, to-инфинитив, -ing форма и предмет + основна форма кога изборот го менува значењето (I saw that… / I saw her…, afraid to / afraid of), ќе ги користите таканаречените структури со подигнување како He is certain to win и формалните обрасци како I believe him to be honest.
Главна идеја
Зборовите што го довршуваат значењето на глаголот или придавката се нејзиното дополнување (complement). Многу глаголи и придавки дозволуваат повеќе видови дополнувања, а секое носи свое значење.
Замислете го глаголот или придавката како чинија обични макарони, а дополнувањата како различни сосови: that-реченица, to-инфинитив, -ing форма, предмет + основна форма. Макароните се исти, но секој сос прави друго јадење. I saw her leave е јадење за очите: сте виделе како се случува. I saw that she had left е јадење за умот: сте сфатиле, можеби по празната маса.
Некои обрасци ја менуваат и формата на целата реченица. It is certain that he will win може да стане He is certain to win: подметот од that-реченицата „се подига“ во главната реченица. Ова подигнување (raising) е многу често во формалниот и новинарскиот англиски и работи само со определени зборови – certain, likely, seem, appear, happen – а не со други.
Македонски и англиски
Македонскиот нема инфинитив: таму каде што англискиот има to-инфинитив или -ing, ние обично имаме „да“ + глагол во сегашно време или реченица со „дека“, „како“, „што“. Затоа во оваа лекција најмногу ќе ви помогне да не преведувате збор по збор, туку да го научите обрасецот на англискиот збор.
Разликата меѓу перцепција и знаење ја имаме и ние, но ја градиме поинаку. „Ја видов како влегува во такси“ е перцепција, а „Видов дека си ја бојадисал кујната“ е заклучок. На англиски перцепцијата е предмет + основна форма (или -ing), без how: I saw her get into a taxi. „Изгледа дека…“ и „Се чини дека…“ имаат свој англиски пар со It seems that…, но англискиот има и подигнат облик She seems to…; мешавина од двете (She seems that…) не е можна.
Кај стравот кај нас „се плашам да прашам“ значи „не се осмелувам“, а „се плашам да не задоцнам“ значи „се плашам дека ќе задоцнам“. Англиското afraid to е само првото; второто е afraid of + -ing. „Не спречи да го завршиме“ на англиски е prevented us from finishing, а „Важно е сите да дојдат“ е It's important for everyone to arrive.
| Македонски | Англиски | Што е различно? |
|---|---|---|
| Ја видов како влегува во такси. | I saw her get into a taxi. | перцепција: предмет + основна форма, без how |
| Гледам дека си ја бојадисал кујната. | I see that you've painted the kitchen. | тука е исто: заклучок |
| Изгледа дека денес работи од дома. | He appears to be working from home today. | подигнат облик: подмет + to |
| Сигурно е дека новиот закон ќе наиде на отпор. | The new law is certain to face opposition. | на англиски подметот може да се подигне |
| Дождот не спречи да го завршиме натпреварот. | The rain prevented us from finishing the match. | „спречи да“ → from + -ing |
| Се плашев да не ја изгубам работата. | I was afraid of losing my job. | страв од настан → afraid of + -ing |
| Важно е сите да стигнат на време. | It's important for everyone to arrive on time. | подмет на „да“-реченицата → for + предмет + to |
| Причината поради која се јавив е да те прашам за совет. | The reason (why) I called is to ask for your advice. | не because |
| Се смета дека е искрен. | He is believed to be honest. | формален пасив со to be |
Накратко: нашето „да“ и „како“ не се преведуваат збор по збор. Перцепција е предмет + основна форма, „се плашам да не…“ е afraid of + -ing, „спречи да“ е prevent … from + -ing, а „важно е сите да…“ е for everyone to…
Форма
Ист збор, различни дополнувања
| Збор | Образец | Значење | Пример |
|---|---|---|---|
| see / hear / feel | предмет + основна форма / -ing | непосредна перцепција | I heard the door open. |
| see / hear / feel | that-реченица | знаење, слушнато, верување | I heard that the company had closed. |
| sure / certain | подмет + to-инфинитив | говорникот е сигурен | She's sure to pass. |
| sure / certain | of + -ing / that-реченица | подметот е сигурен | She's sure (that) she'll pass. |
| afraid | to-инфинитив | премногу исплашен за да го направи тоа (избор) | I was afraid to say anything. |
| afraid | of + -ing | страв дека нешто ќе се случи | I was afraid of falling. |
| sorry | to-инфинитив | жал за сегашната ситуација или вест | Sorry to hear that. |
| sorry | for / about + -ing | извинување за минато дело | Sorry for keeping you waiting. |
Подигнување: два начина да се каже истото
| It + that-реченица | Подмет + to-инфинитив |
|---|---|
| It is certain that he will win. | He is certain to win. |
| It is likely that prices will rise. | Prices are likely to rise. |
| It seems that she is tired. | She seems to be tired. |
| It (so) happens that I know her. | I happen to know her. |
| It seems that there is a problem. | There seems to be a problem. |
That-реченица или предмет + to-инфинитив (формално)
| Неутрално | Формално | Пасив (вести, извештаи) |
|---|---|---|
| I believe (that) he is honest. | I believe him to be honest. | He is believed to be honest. |
| We consider that the risk is low. | We consider the risk to be low. | The risk is considered to be low. |
Употреба
1Перцепција или знаење?
По see, hear, feel, notice и watch, предмет + основна форма или -ing значи непосредна перцепција со сетилата (C1-18). That-реченицата значи знаење: сте сфатиле, некој ви кажал или верувате во нешто. Со that-реченица воопшто не мора да сте го виделе настанот. Кај нас перцепцијата ја кажуваме со „како“, а знаењето со „дека“; на англиски how тука не стои.
2Подигнување: certain to, likely to, seem to, happen to
Кај certain и likely (B2-26) и кај seem, appear, happen подметот од that-реченицата може да се „подигне“ во главната реченица, а по него доаѓа to-инфинитив. Значењето останува исто. Sure и bound дозволуваат само подигнат облик: He's bound to win, не It is bound that…. За минато користете to have + минат партицип, а за дејство во тек to be + -ing. Може да се подигне и there: There seems to be… Придавките eager, keen и reluctant изгледаат слично, но го опишуваат ставот на самиот подмет и немаат облик It… that. Кај нас има само облик со „дека“ („Изгледа дека…“, „Сигурно е дека…“), па подигнатиот облик треба посебно да се вежба.
3Придавки чие дополнување го менува значењето
Со sure и certain, to-инфинитивот ја пренесува сигурноста на говорникот; of + -ing или that-реченица ја пренесуваат сигурноста на подметот. Afraid to значи дека сте премногу исплашени да направите нешто што би можеле да го направите; afraid of + -ing значи дека се плашите дека нешто ќе се случи. Кај нас второто често е „се плашам да не…“. Sorry to се однесува на сегашниот момент или на вест што штотуку сте ја слушнале; sorry for / about + -ing е извинување за нешто направено.
4Prevent from, for + предмет + to, the reason (that / why)
Prevent, stop, discourage, ban и prohibit бараат предмет + from + -ing. По stop и prevent во неформален британски англиски from често се испушта. Кога to-инфинитивот има свој подмет, користете for + предмет + to-инфинитив: по придавки, именки и некои глаголи. По the reason доаѓа that, why или ништо – во внимателен пишан текст не because.
5Believe that he is… или believe him to be…?
Глаголите за мислење и известување како believe, consider, know, find, assume, suppose, report и understand обично бараат that-реченица. Во формален пишан текст многу од нив примаат и предмет + to-инфинитив, обично to be или to have + минат партицип. Во пасив овој обрасец е почест (B2-12). Say и think во актив обично не примаат предмет + to-инфинитив.
Чести грешки
Замки за говорителите на македонски
1. „Ги слушнав како се караат“ → heard them how they…. Кај нас перцепцијата ја кажуваме со предмет (често удвоен со заменка) и „како“ + цела реченица: „Ги гледавме децата како играат во дворот.“ Збор по збор излегува watched the children how they played. На англиски по see, hear, watch, notice доаѓа само предмет + основна форма (или -ing), без how и без втор подмет.
2. „Се плашев да не задоцнам“ → afraid not to be late. Кај нас стравот од настан се кажува со „да не“: „Се плашев да не задоцнам“, „Се плаши да не се разболи“. Збор по збор излегува afraid not to be late, што на англиски значи нешто сосема друго (или е бесмислено). Стравот дека нешто ќе се случи е afraid of + -ing или afraid (that) + реченица.
3. „Ги одвраќа да…“, „не спречи да…“ → discourage / prevent + to. Кај нас по „спречи“, „одврати“, „одвраќа“ доаѓа „да“ + глагол: „Маглата не спречи да слетаме“, „Цените ги одвраќаат младите да се вселат во центарот.“ Затоа на англиски лесно излегува discourage или prevent + to. Англискиот образец е prevent / stop / discourage + предмет + from + -ing.
4. „Решението е општината да…“ → the solution is the municipality to…. Кај нас „да“-реченицата природно има свој подмет: „Важно е сите да носат лична карта“, „Најдоброто решение е општината да го поправи мостот.“ Англискиот to-инфинитив не може сам да има подмет пред себе: потребно е for + предмет + to, или that-реченица.
Не мешајте
see + предмет + основна форма и see that – Првото е она што го виделе вашите очи; второто е она што сте го сфатиле.
afraid to и afraid of + -ing – Afraid to: одлучувате да не направите нешто. Afraid of + -ing: се плашите од настан што не го бирате вие.
sure to и sure (that) – Кој е сигурен? Со to говорникот, со that подметот.
Правопис и изговор
- Во структурите со подигнување to е слабо /tə/: He's certain to win. Стандардниот македонски нема таков слаб глас: изговорете го кратко и опуштено, не како јасно „ту“.
- Certain е /ˈsɜːtn/ (UK), /ˈsɜːrtn/ (US) – вториот слог е многу краток. Гласот /ɜː/ го немаме: усните се опуштени и не заокружени, јазикот е во средината на устата – ни „е“, ни „о“.
- Afraid /əˈfreɪd/: нагласокот е на вториот слог, а почетното /ə/ е слабо. Кај нас двосложните зборови се нагласуваат на првиот слог, па лесно се вели A-fraid. Крајното /d/ оставете го звучно – не [əˈfreɪt].
- Во говорот that по обичните глаголи често се испушта (I heard (that) she left), но во формален пишан текст обично останува по the reason и по именки како the fact.
Златно правило
Кога зборот дозволува повеќе дополнувања, секој обрасец носи свое значење: предмет + основна форма за она што го перципирате, that-реченица за она што го знаете или верувате. Sure to и certain to ја покажуваат сигурноста на говорникот, а It is certain that… може да стане He is certain to…. Предмет + to-инфинитив по believe или consider користете само во формален стил, а по say не. И запомнете: „ја видов како…“ е I saw her + основна форма, „се плашам да не…“ е afraid of + -ing, „спречи да“ е prevent … from + -ing, а „важно е сите да…“ е for everyone to…
Вежби
A. Форма
Напишете ја секоја реченица одново со дадениот обрасец. Значењето треба да остане исто.
-
Напишете ја одново со подигнување, почнувајќи со "Interest rates": It is likely that interest rates will rise again before the end of the year.
-
Напишете ја одново со подигнување, почнувајќи со "The company" (дејство во тек): It appears that the company is preparing a takeover bid.
-
Напишете ја одново со подигнување, почнувајќи со "Someone" (претходно дејство): It seems that someone has opened the parcel before it reached us.
-
Напишете ја одново во формален стил, со предмет + to-инфинитив: The committee considered that the proposal was far too expensive.
-
Напишете ја одново како пасивно известување, почнувајќи со "The castle": People say that the castle is haunted.
-
Напишете ја одново со "for" + предмет + to-инфинитив: It is essential that every visitor wears a helmet on site.
-
Напишете ја одново со "prevent": Because of the strike, many commuters could not get to work.
B. Значење
Изберете ја реченицата што подобро одговара на ситуацијата. Белешката објаснува зошто.
-
Колешка ви кажува дека е самоуверена за интервјуто за работа. Која реченица ја пренесува нејзината сопствена сигурност?sure to = the speaker is sure; sure that = the subject is sure
-
Изјава на сведок: сведокот треба да го опише само она што навистина го видел. Која реченица одговара?object + base form = direct perception
-
Порака до соседот: сте се вратиле дома по бурата и сте ја нашле неговата ограда срушена. Која реченица е точна?that-clause = you realised it; you did not watch it fall
-
Вработен го опишува својот страв од отпуштање – тоа не е под негова контрола. Која реченица одговара?afraid of + -ing = fear that something may happen; afraid to = too scared to act
-
Формално писмо со препорака. Која реченица подобро одговара?find + object + to be is formal
-
Формален пишан извештај. Која реченица се претпочита во внимателен пишан текст?the reason is because is common in speech; careful writing uses that
C. Најдете ја грешката
Во секоја реченица има една грешка во дополнувањето или реченицата е точна. Напишете ја поправената реченица или напишете correct.
-
Heavy snow on the mountain roads prevented the rescue team to reach the village until late on Sunday evening.
-
The new manager seems that she is far more willing to listen to complaints than her predecessor was.
-
Considering how well the first book sold, it is likely the sequel to become a bestseller within weeks of its release.
-
Several of her former colleagues say her to be the most talented engineer the company has ever employed.
-
There seems to have been a misunderstanding about the date, so we have moved the meeting to the following Thursday.
D. Во контекст
Уредете ја оваа вест. Напишете ја секоја нумерирана реченица одново со дадениот обрасец.
(19) It is certain that the new footbridge will open next spring, officials confirmed yesterday. Last winter, engineers feared that storms (20) would mean that the workers could not finish on time. (21) It now seems that the project is several weeks ahead of schedule. At a press conference, the mayor said: (22) "It is important that residents know the real costs." (23) People believe that the chief engineer, Dana Okafor, is the youngest person ever to lead such a project. (24) "By chance, I know her personally," the mayor added, "and I can tell you that she has earned it."
-
Напишете ја реченицата (19) одново со подигнување, почнувајќи со "The new footbridge".
-
Напишете го делот (20) одново со "prevent", почнувајќи со "would".
-
Напишете ја реченицата (21) одново со подигнување, почнувајќи со "The project".
-
Напишете ја реченицата (22) одново со "for" + предмет + to-инфинитив.
-
Напишете ја реченицата (23) одново како формално пасивно известување, почнувајќи со "The chief engineer".
-
Напишете го првиот дел од реченицата (24) одново со "happen".
E. Ваш ред е
Напишете на англиски.
-
Напишете краток пасус во стил на вест (3 реченици) што предвидува промени во вашиот град или во вашата област на работа. Критериуми: барем две структури со подигнување (likely to, certain to, seem to, appear to), од кои една со to have + минат партицип или there seems to be.
-
Напишете две реченици за истиот настан. Критериуми: една со see или hear + предмет + основна форма или -ing (сте го перципирале) и една со see или hear + that-реченица (сте дознале за него).
-
Напишете формална препорака за колега или колешка (2–3 реченици). Критериуми: find + предмет + to be; believe или consider + предмет + to-инфинитив; една придавка + for + предмет + to-инфинитив.
F. Мешано повторување
Повторете ги темите од претходните лекции.
-
B2-12 It is said that… / He is said to…: „се вели дека“ и прекажување на англиски Напишете ја одново како пасивно известување со "thought", почнувајќи со "The painting": People think that the painting was stolen in 1990.
-
C1-18 Напредни глаголски обрасци: see him do, find it hard, regard as, make me feel Напишете ја одново во пасив, почнувајќи со "The suspect": Someone saw the suspect leave the building at midnight.
Одговори
A. Форма
- Interest rates are likely to rise again before the end of the year.
- The company appears to be preparing a takeover bid.
- Someone seems to have opened the parcel before it reached us.
- The committee considered the proposal to be far too expensive.
- The castle is said to be haunted.
- It is essential for every visitor to wear a helmet on site.
- The strike prevented many commuters from getting to work.
B. Значење
- Nadia is sure that she'll get the job.
- I saw the man take the bag from the car.
- I saw that your fence had fallen down in the storm.
- I was afraid of losing my job.
- I have always found him to be entirely honest and reliable.
- The reason for the delay is that the supplier went bankrupt.
C. Најдете ја грешката
- Heavy snow on the mountain roads prevented the rescue team from reaching the village until late on Sunday evening.
- The new manager seems to be far more willing to listen to complaints than her predecessor was. / It seems that the new manager is far more willing to listen to complaints than her predecessor was.
- Considering how well the first book sold, the sequel is likely to become a bestseller within weeks of its release. / Considering how well the first book sold, it is likely that the sequel will become a bestseller within weeks of its release.
- Several of her former colleagues say that she is the most talented engineer the company has ever employed. / Several of her former colleagues say she is the most talented engineer the company has ever employed.
- ✓ There seems to have been a misunderstanding about the date, so we have moved the meeting to the following Thursday.
D. Во контекст
- The new footbridge is certain to open next spring.
- would prevent the workers from finishing on time
- The project now seems to be several weeks ahead of schedule.
- It is important for residents to know the real costs.
- The chief engineer, Dana Okafor, is believed to be the youngest person ever to lead such a project.
- I happen to know her personally.
E. Ваш ред е
- House prices in Brenmouth are likely to rise again this year. The council appears to have approved plans for 400 new homes, but there seems to be little agreement about where they will go. The new railway station is certain to make the area even more popular.
- Last night I heard the neighbours moving furniture until midnight. This morning I heard that they are leaving the building next week.
- I have always found Ms Varga to be hard-working and reliable. I consider her to be an excellent candidate for the post. It would be a loss for our team to see her go, but I believe her to be ready for this new challenge.
F. Мешано повторување
- The painting is thought to have been stolen in 1990.
- The suspect was seen to leave the building at midnight. / The suspect was seen leaving the building at midnight.
