İngilizce Complementation: That-Clause, To-Infinitive ve -ing ile Anlam Farkları
Complementation: That, Infinitive, -ing and Their Meanings
Bu sayfada
Hedef
Bu dersin sonunda seçim anlamı değiştirdiğinde that-clause (that'li yan cümle), to-infinitive, -ing formu ve nesne + fiilin yalın hali arasında doğru seçimi yapabilecek (I saw that… / I saw her…, afraid to / afraid of), He is certain to win gibi "raising" (yükseltme) yapılarını ve I believe him to be honest gibi resmî kalıpları kullanabileceksiniz.
Temel Fikir
Bir fiili ya da sıfatı tamamlayan kelimelere onun tümleci (complement) denir. Birçok fiil ve sıfat birden fazla türde tümleç kabul eder ve her tür kendi anlamını getirir.
Bir fiili ya da sıfatı bir tabak sade makarna, tümleçlerini de farklı soslar gibi düşünün: that-clause, to-infinitive, -ing formu, nesne + fiilin yalın hali. Makarna aynı kalır, ama her sos başka bir yemek yaratır. I saw her leave gözlere hitap eden bir yemektir: olayı izlediniz. I saw that she had left ise akla hitap eden bir yemektir: bunu fark ettiniz, belki boş bir masadan anladınız.
Bazı kalıplar bütün cümlenin şeklini de değiştirir. It is certain that he will win cümlesi He is certain to win olabilir: that-clause'un öznesi ana cümleye "yükselir". Bu "raising" yapısı resmî ve gazete İngilizcesinde çok yaygındır ve yalnızca belirli kelimelerle çalışır: certain, likely, seem, appear, happen — başkalarıyla değil.
Türkçe ve İngilizce Yan Yana
Türkçe bu işlerin neredeyse hepsini aynı araçla yapar: fiili -dığı, -ması gibi eklerle isimleştiririz. İngilizce ise birkaç farklı kalıp arasında seçim yapar ve seçilen kalıp anlamı değiştirir.
| Türkçe | Anlam | İngilizce |
|---|---|---|
| Onu taksiye bin-er-ken gördüm. | olayı izledim | I saw her get into a taxi. |
| Mutfağı boya-dığınızı görüyorum. | sonucu fark ettim | I see that you've painted the kitchen. |
| Kazan-ması kesin. | konuşan emin | She's sure to win. |
| Kazanacağın-dan emin. | özne emin | She's sure that she'll win. |
| Fiyatların gelecek yıl yine art-ması muhtemel. | tahmin | Prices are likely to rise again next year. |
| Yağmur maçı bitir-memizi engelledi. | engel | The rain prevented us from finishing the match. |
| Herkesin zamanında gel-mesi önemli. | kendi öznesi olan fiil | It's important for everyone to arrive on time. |
Dikkat edin: "Taksiye bindiğini gördüm" Türkçede hem "gözümle gördüm" hem de "fark ettim, anladım" anlamına gelebilir; gözle izlemeyi açıkça söylemek için "-erken gördüm" deriz. İngilizcede bu iki anlam iki ayrı kalıptır. Raising yapısının da Türkçede birebir karşılığı yoktur: Türkçe "Kazanması kesin" der, yani yapı It is certain that…'e daha yakındır.
Yapı
Aynı kelime, farklı tümleçler
| Kelime | Kalıp | Anlam | Örnek |
|---|---|---|---|
| see / hear / feel | nesne + yalın fiil / -ing | doğrudan algı | I heard the door open. |
| see / hear / feel | that-clause | bilgi, duyum, inanç | I heard that the company had closed. |
| sure / certain | özne + to-infinitive | konuşan emin | She's sure to pass. |
| sure / certain | of + -ing / that-clause | özne emin | She's sure (that) she'll pass. |
| afraid | to-infinitive | yapmaya cesaret edememek (bir seçim) | I was afraid to say anything. |
| afraid | of + -ing | bir şeyin olmasından korkmak | I was afraid of falling. |
| sorry | to-infinitive | şimdiki bir durum ya da haber için üzüntü | Sorry to hear that. |
| sorry | for / about + -ing | geçmişteki bir davranış için özür | Sorry for keeping you waiting. |
Raising: aynı şeyi söylemenin iki yolu
| It + that-clause | Özne + to-infinitive |
|---|---|
| It is certain that he will win. | He is certain to win. |
| It is likely that prices will rise. | Prices are likely to rise. |
| It seems that she is tired. | She seems to be tired. |
| It (so) happens that I know her. | I happen to know her. |
| It seems that there is a problem. | There seems to be a problem. |
That-clause ve nesne + to-infinitive (resmî)
| Nötr | Resmî | Edilgen (haber, rapor) |
|---|---|---|
| I believe (that) he is honest. | I believe him to be honest. | He is believed to be honest. |
| We consider that the risk is low. | We consider the risk to be low. | The risk is considered to be low. |
Kullanımlar
1Algı mı, bilgi mi?
See, hear, feel, notice ve watch fiillerinden sonra nesne + yalın fiil ya da -ing duyularla doğrudan algılamayı anlatır (C1-18). That-clause ise bilgidir: bir şeyi fark ettiniz, duydunuz ya da öyle düşünüyorsunuz. That-clause kullandığınızda olayı hiç algılamamış olabilirsiniz.
2Raising: certain to, likely to, seem to, happen to
Certain ve likely (B2-26) ile seem, appear, happen fiillerinde that-clause'un öznesi ana cümleye "yükselebilir" ve arkasından to-infinitive gelir. Anlam aynı kalır. Sure ve bound yalnızca yükseltilmiş kalıpla kullanılır: He's bound to win olur, It is bound that… olmaz. Geçmiş için to have + past participle, süren bir eylem için to be + -ing kullanın. There de yükselebilir: There seems to be… Eager, keen ve reluctant gibi sıfatlar benzer görünür, ama öznenin kendi tavrını anlatır ve It… that biçimleri yoktur.
3Tümleci anlamı değiştiren sıfatlar
Sure ve certain ile to-infinitive konuşanın eminliğini, of + -ing ya da that-clause ise öznenin eminliğini bildirir. Afraid to, yapmayı seçebileceğiniz bir şeyi yapmaya korkmak demektir; afraid of + -ing ise bir şeyin olmasından korkmaktır. Sorry to şu ana ya da yeni duyduğunuz bir habere tepkidir; sorry for / about + -ing ise yapılmış bir şey için özür diler.
4Prevent from, for + nesne + to, the reason (that / why)
Prevent, stop, discourage, ban ve prohibit nesne + from + -ing alır. Stop ve prevent ile gündelik İngiliz İngilizcesinde from çoğu zaman düşer. Bir to-infinitive'in kendi öznesi olması gerektiğinde for + nesne + to-infinitive kullanın: sıfatlardan, isimlerden ve bazı fiillerden sonra. The reason yapısından sonra that, why gelir ya da hiçbir kelime gelmez; dikkatli yazıda because gelmez.
5Believe that he is… mi, believe him to be… mu?
Believe, consider, know, find, assume, suppose, report ve understand gibi düşünme ve aktarma fiilleri normalde that-clause alır. Resmî yazıda bunların birçoğu nesne + to-infinitive de alır; genellikle to be ya da to have + past participle. Bu kalıp edilgen yapıda daha yaygındır (B2-12). Say ve think etken yapıda normalde nesne + to-infinitive almaz.
Sık Yapılan Hatalar
Türkçe Konuşanlar İçin Tuzaklar
1. "-diğini gördüm" yapısını her durumda "that" ile çevirmek. Türkçede "Taksiye bindiğini gördüm" hem olayı izlemeyi hem de sonradan fark etmeyi anlatabilir. İngilizcede gözünüzle izlediğiniz bir olay için nesne + yalın fiil (ya da -ing) kullanın; see ile that "anladım, fark ettim" demektir. Algı kalıbında to da kullanılmaz.
2. "-ması muhtemel / kesin" yapısını karışık çevirmek. Türkçede "Kazanması muhtemel" deriz; isimleştirilmiş fiil sıfatın önündedir. Bu yapı İngilizceye çevrilirken iki kalıp birbirine karışır. İngilizcede ya It is likely that he will win ya da He is likely to win deyin.
3. "Engellemek" fiilini Türkçedeki gibi kurmak. Türkçede "Annesiyle babası onun dışarı çıkmasını engelledi" deriz. Bu yapı İngilizceye to ile ya da iyelik yapısıyla geçer. İngilizcede kalıp sabittir: prevent + nesne + from + -ing.
4. "Herkesin gelmesi önemli" cümlesinde "for"u unutmak. Türkçede fiilin öznesi tamlayan ekiyle gösterilir ("herkes-in"). İngilizcede to-infinitive'in kendi öznesi for ile girer.
5. "-den korkmak" yapısını "afraid from" yapmak. Türkçedeki "-den" eki from gibi duyulur. İngilizcede afraid of + -ing (olmasından korkmak) ya da afraid to (yapmaya korkmak) kullanılır.
Karıştırılmasın
see + nesne + yalın fiil ve see that — İlki gözlerinizin gördüğüdür; ikincisi anladığınızdır.
afraid to ve afraid of + -ing — Afraid to: harekete geçmemeyi siz seçersiniz. Afraid of + -ing: sizin seçiminiz olmayan bir olaydan korkarsınız.
sure to ve sure (that) — Emin olan kim? To ile konuşan; that ile özne.
Yazım ve Telaffuz
- Yükseltilmiş kalıplarda to zayıf okunur /tə/ ("tı"): He's certain to win — "sör-tın-tı-win".
- Certain /ˈsɜːtn/ (UK), /ˈsɜːrtn/ (US) — ikinci hece çok kısadır: "SÖR-tn".
- That-clause'dan ya da to-infinitive tümlecinden önce virgül konmaz: She felt that it was unfair.
- Konuşmada yaygın fiillerden sonra that çoğu zaman düşer (I heard (that) she left); ama resmî yazıda the reason'dan ve the fact gibi isimlerden sonra genellikle korunur.
Altın Kural
Bir kelime birden fazla tümleç kabul ediyorsa her kalıp kendi anlamını taşır: algıladığınız şey için nesne + yalın fiil, bildiğiniz ya da inandığınız şey için that-clause. Sure to ve certain to konuşanın eminliğini gösterir; It is certain that… yapısı He is certain to… olabilir. Believe ya da consider + nesne + to-infinitive yalnızca resmî üslupta kullanılır; say ile kullanılmaz.
Alıştırmalar
A. Yapı
Her cümleyi verilen kalıpla yeniden yazın. Anlamı koruyun.
-
"Interest rates" ile başlayarak raising ile yeniden yazın: It is likely that interest rates will rise again before the end of the year.
-
"The company" ile başlayarak raising ile yeniden yazın (süren bir eylem): It appears that the company is preparing a takeover bid.
-
"Someone" ile başlayarak raising ile yeniden yazın (daha önceki bir eylem): It seems that someone has opened the parcel before it reached us.
-
Nesne + to-infinitive ile resmî üslupta yeniden yazın: The committee considered that the proposal was far too expensive.
-
"The castle" ile başlayarak edilgen bir aktarma olarak yeniden yazın: People say that the castle is haunted.
-
"for" + nesne + to-infinitive ile yeniden yazın: It is essential that every visitor wears a helmet on site.
-
"prevent" ile yeniden yazın: Because of the strike, many commuters could not get to work.
B. Anlam
Bağlama daha uygun cümleyi seçin. Not, nedenini açıklar.
-
Bir iş arkadaşınız görüşme konusunda kendinden emin olduğunu söylüyor. Hangi cümle onun kendi eminliğini aktarıyor?sure to = konuşan emin; sure that = özne emin
-
Bir tanık ifadesi: tanık yalnızca gerçekten izlediği şeyi anlatmalı. Hangi cümle uygun?nesne + yalın fiil = doğrudan algı
-
Komşuya bir not: fırtınadan sonra eve geldiniz ve çitlerini yerde buldunuz. Hangi cümle doğru?that-clause = fark ettiniz; düşerken izlemediniz
-
Bir çalışan, kendi kontrolü dışındaki işten çıkarılma korkusunu anlatıyor. Hangi cümle uygun?afraid of + -ing = bir şeyin olmasından korkmak; afraid to = harekete geçmeye korkmak
-
Resmî bir referans mektubu. Hangi cümle daha uygun?find + nesne + to be resmîdir
-
Resmî, yazılı bir rapor. Dikkatli yazıda hangi cümle tercih edilir?the reason is because konuşmada yaygındır; dikkatli yazıda that kullanılır
C. Hatayı Bul
Her cümlede bir tümleç hatası var ya da cümle doğru. Düzeltilmiş cümleyi yazın; cümle doğruysa "correct" yazın.
-
Heavy snow on the mountain roads prevented the rescue team to reach the village until late on Sunday evening.
-
The new manager seems that she is far more willing to listen to complaints than her predecessor was.
-
Considering how well the first book sold, it is likely the sequel to become a bestseller within weeks of its release.
-
Several of her former colleagues say her to be the most talented engineer the company has ever employed.
-
There seems to have been a misunderstanding about the date, so we have moved the meeting to the following Thursday.
D. Bağlam İçinde
Haberi düzenleyin. Numaralı her cümleyi verilen kalıpla yeniden yazın.
(19) It is certain that the new footbridge will open next spring, officials confirmed yesterday. Last winter, engineers feared that storms (20) would mean that the workers could not finish on time. (21) It now seems that the project is several weeks ahead of schedule. At a press conference, the mayor said: (22) "It is important that residents know the real costs." (23) People believe that the chief engineer, Dana Okafor, is the youngest person ever to lead such a project. (24) "By chance, I know her personally," the mayor added, "and I can tell you that she has earned it."
-
(19) numaralı cümleyi "The new footbridge" ile başlayarak raising ile yeniden yazın.
-
(20) numaralı cümleyi "would" ile başlayarak "prevent" ile yeniden yazın.
-
(21) numaralı cümleyi "The project" ile başlayarak raising ile yeniden yazın.
-
(22) numaralı cümleyi "for" + nesne + to-infinitive ile yeniden yazın.
-
(23) numaralı cümleyi "The chief engineer" ile başlayarak resmî, edilgen bir aktarma olarak yeniden yazın.
-
(24) numaralı cümlenin ilk kısmını "happen" ile yeniden yazın.
E. Sıra Sende
-
Şehrinizde ya da çalışma alanınızda olacak değişiklikleri tahmin eden, haber üslubunda kısa bir paragraf yazın (3 cümle). Başarı ölçütleri: en az iki raising yapısı (likely to, certain to, seem to, appear to); bunlardan biri to have + past participle ya da there seems to be içersin.
-
Aynı olay hakkında iki cümle yazın. Başarı ölçütleri: biri see ya da hear + nesne + yalın fiil ya da -ing ile (olayı algıladınız), biri see ya da hear + that-clause ile (olayı öğrendiniz).
-
Bir iş arkadaşınız için resmî bir referans yazın (2–3 cümle). Başarı ölçütleri: find + nesne + to be; believe ya da consider + nesne + to-infinitive; bir sıfat + for + nesne + to-infinitive.
F. Karışık Tekrar
Önceki derslerden karışık sorular.
-
B2-12 İngilizce Reporting Passive: It Is Said That ve He Is Said To Kullanımı "The painting" ile başlayarak "thought" ile edilgen bir aktarma olarak yeniden yazın: People think that the painting was stolen in 1990.
-
C1-18 İleri Seviye Verb Patterns (Fiil Kalıpları): See Him Do, Find It Hard, Regard As "The suspect" ile başlayarak edilgen yapıda yeniden yazın: Someone saw the suspect leave the building at midnight.
Cevap anahtarı
A. Yapı
- Interest rates are likely to rise again before the end of the year.
- The company appears to be preparing a takeover bid.
- Someone seems to have opened the parcel before it reached us.
- The committee considered the proposal to be far too expensive.
- The castle is said to be haunted.
- It is essential for every visitor to wear a helmet on site.
- The strike prevented many commuters from getting to work.
B. Anlam
- Nadia is sure that she'll get the job.
- I saw the man take the bag from the car.
- I saw that your fence had fallen down in the storm.
- I was afraid of losing my job.
- I have always found him to be entirely honest and reliable.
- The reason for the delay is that the supplier went bankrupt.
C. Hatayı Bul
- Heavy snow on the mountain roads prevented the rescue team from reaching the village until late on Sunday evening.
- The new manager seems to be far more willing to listen to complaints than her predecessor was. / It seems that the new manager is far more willing to listen to complaints than her predecessor was.
- Considering how well the first book sold, the sequel is likely to become a bestseller within weeks of its release. / Considering how well the first book sold, it is likely that the sequel will become a bestseller within weeks of its release.
- Several of her former colleagues say that she is the most talented engineer the company has ever employed. / Several of her former colleagues say she is the most talented engineer the company has ever employed.
- ✓ There seems to have been a misunderstanding about the date, so we have moved the meeting to the following Thursday.
D. Bağlam İçinde
- The new footbridge is certain to open next spring.
- would prevent the workers from finishing on time
- The project now seems to be several weeks ahead of schedule.
- It is important for residents to know the real costs.
- The chief engineer, Dana Okafor, is believed to be the youngest person ever to lead such a project.
- I happen to know her personally.
E. Sıra Sende
- House prices in Brenmouth are likely to rise again this year. The council appears to have approved plans for 400 new homes, but there seems to be little agreement about where they will go. The new railway station is certain to make the area even more popular.
- Last night I heard the neighbours moving furniture until midnight. This morning I heard that they are leaving the building next week.
- I have always found Ms Varga to be hard-working and reliable. I consider her to be an excellent candidate for the post. It would be a loss for our team to see her go, but I believe her to be ready for this new challenge.
F. Karışık Tekrar
- The painting is thought to have been stolen in 1990.
- The suspect was seen to leave the building at midnight. / The suspect was seen leaving the building at midnight.
