Past Simple की Past Continuous? When, while, during आणि for मराठीत समजावून
Past Simple or Past Continuous? When and While
या पानावर
उद्दिष्ट
हा धडा झाल्यावर तुम्ही भूतकाळातली एखादी छोटी गोष्ट सांगू शकाल: पार्श्वभूमी Past Continuous (चालू भूतकाळ) मध्ये आणि घटना Past Simple (साधा भूतकाळ) मध्ये. आणि त्या when, while, during आणि for ने जोडू शकाल.
मुख्य कल्पना
गोष्टीला दोन थर असतात. एक थर म्हणजे पार्श्वभूमी: लांब क्रिया, ज्या आधीच चालू होत्या – I was walking home, it was getting dark. दुसरा थर म्हणजे घटना: छोट्या, पूर्ण क्रिया, ज्या गोष्ट पुढे नेतात – my phone rang, I stopped.
एक लांब रेघ आणि तिला मध्येच छेदणारी एक छोटी उभी रेघ डोळ्यांसमोर आणा. लांब रेघ म्हणजे Past Continuous: चालू असलेली क्रिया. छोटी रेघ म्हणजे Past Simple: रेघेच्या मध्ये घडणारी घटना, जी अनेकदा लांब क्रियेत खंड पाडते. I was walking home (लांब रेघ) when it started to rain (छोटी रेघ).
पार्श्वभूमी नसेल आणि क्रिया एकामागून एक घडत असतील, तर फक्त Past Simple वापरा, एखाद्या पायऱ्यांच्या यादीसारखा: I got up, had a shower and left.
म्हणून भूतकाळातल्या प्रत्येक क्रियेबद्दल स्वतःला विचारा: ही गोष्टीची पार्श्वभूमी आहे, की गोष्टीतली एक पायरी?
मराठी आणि इंग्रजी
इथेही मराठी बरीच मदत करते. मराठीतही आपण पार्श्वभूमी “-त होतो” ने आणि घटना साध्या भूतकाळाने सांगतो: “मी घरी चालत येत होतो, तेव्हा पाऊस सुरू झाला.” इंग्रजीत अगदी तसंच: I was walking home when it started to rain. आणि एकामागून एक घडणाऱ्या घटना दोन्ही भाषांत साध्या भूतकाळात येतात – इथे दोन्ही भाषा सारख्याच आहेत.
अडचण जोडणाऱ्या शब्दांत आहे. मराठी “… तेव्हा” / “जेव्हा …” इंग्रजीत when किंवा while होतं, आणि “-ताना” (“गाडी चालवताना”, “खरेदी करताना”) सहसा while होतं. “-च्या वेळी”, “-दरम्यान”, “-त” (“परीक्षेच्या वेळी”, “सिनेमादरम्यान”, “रात्रीत”) नामाला जोडलेले असतात – इंग्रजीत ते during + नाम. आणि किती वेळ ते सांगताना मराठीत आपण अनेकदा नुसता कालावधी सांगतो (“मी आठ तास झोपलो”, “आम्ही आठवडाभर रोममध्ये होतो”) किंवा “-पासून” लावतो; इंग्रजीत कालावधीसाठी for.
| मराठी | इंग्रजी | काय वेगळं आहे? |
|---|---|---|
| मी घरी चालत येत होतो, तेव्हा पाऊस सुरू झाला. | I was walking home when it started to rain. | पार्श्वभूमी “-त होतो”, घटना साधा भूतकाळ – इथे दोन्ही भाषा सारख्याच आहेत |
| सिनेमा संपला तेव्हा आम्ही पिझ्झा खायला गेलो. | When the film finished, we went for a pizza. | एकामागून एक घटना: दोन्ही साधा भूतकाळ – सारखंच |
| आम्ही मॅच पाहत असताना कोणीतरी दार वाजवलं. | Somebody knocked on the door while we were watching the match. | “-त असताना” → while + Past Continuous |
| परीक्षेच्या वेळी | during the exam | “-च्या वेळी / -दरम्यान” + नाम → during + नाम |
| आम्ही आठवडाभर रोममध्ये होतो. | We stayed in Rome for a week. | कालावधी: मराठीत नुसतं “आठवडाभर”; इंग्रजीत for लागतो |
| मी घरी पोहोचलो, तेव्हा बहीण स्वयंपाक करत होती. | When I got home, my sister was cooking dinner. | बहिणीने आधीच सुरुवात केली होती → Past Continuous |
| मी घरी पोहोचलो, तेव्हा बहिणीने स्वयंपाक केला. | When I got home, my sister cooked dinner. | आधी मी पोहोचलो, मग तिने स्वयंपाक केला → Past Simple |
थोडक्यात: पार्श्वभूमीसाठी “-त होतो” = was / were + -ing, घटनांसाठी साधा भूतकाळ = Past Simple; “-ताना / -त असताना” = while, “-च्या वेळी / -दरम्यान” + नाम = during, आणि किती वेळ = for.
रचना
खंड पडलेली क्रिया
| पार्श्वभूमी (Past Continuous) | घटना (Past Simple) |
|---|---|
| I was walking home | when it started to rain. |
| While I was walking home, | it started to rain. |
| She was having a shower | when the doorbell rang. |
When किंवा while चा भाग वाक्यात आधी किंवा नंतर येऊ शकतो. तो आधी आला, तर सहसा त्यानंतर स्वल्पविराम (comma) देतात.
When की while?
| शब्द | सहसा त्यानंतर | उदाहरण |
|---|---|---|
| when | छोटी क्रिया (Past Simple) | …when the phone rang. |
| while | लांब क्रिया (Past Continuous) | While I was cooking, … |
घटनांची साखळी
| रचना | उदाहरण |
|---|---|
| Past Simple, Past Simple, Past Simple | I opened the door, turned on the light and saw the mess. |
| when + Past Simple, Past Simple | When the film ended, we went home. (आधी एक, मग दुसरी) |
During, while, for
| शब्द | + | उदाहरण |
|---|---|---|
| during | नाम | during the meeting, during the night |
| while | उपवाक्य (कर्ता + क्रियापद) | while we were having the meeting |
| for | कालावधी | for two hours, for three days |
वापर
1घटनेमुळे खंड पडलेली पार्श्वभूमीची क्रिया
एक लांब क्रिया चालू होती; तिच्या मध्ये काहीतरी छोटं घडलं. छोटी क्रिया अनेकदा लांब क्रिया थांबवते किंवा बदलते.
2When + छोटी क्रिया, while + लांब क्रिया
When सहसा छोटी क्रिया (Past Simple) सुरू करतो. While लांब क्रिया (Past Continuous) सुरू करतो. When लांब क्रियेबरोबरही चालतो, पण while ने अर्थ जास्त स्पष्ट होतो.
3घटनांची साखळी – फक्त Past Simple
क्रिया एकामागून एक घडत असतील, तर सगळ्यांसाठी Past Simple वापरा. When + Past Simple चा अर्थ अनेकदा “आधी हे, मग ते”.
तुलना करा: काळ बदलला की गोष्टीतला क्रम बदलतो.
4During + नाम, while + उपवाक्य, for + कालावधी
During आणि while दोन्हींचा अर्थ “… च्या वेळी / … चालू असताना”. पण during नंतर नाम येतं, आणि while नंतर कर्ता आणि क्रियापद. For सांगतं की एखादी गोष्ट किती वेळ चालली.
5स्थिती दाखवणारी क्रियापदं Past Simple मध्येच राहतात
स्थिती दाखवणारी क्रियापदं, म्हणजे क्रिया नव्हे तर अवस्था सांगणारी (know, want, like, need, believe, understand, belong, seem), गोष्टीच्या पार्श्वभूमीतही सहसा Past Simple मध्येच राहतात. मराठीत आपण “माहीत होतं”, “हवं होतं” म्हणतो; इंग्रजीत -ing रूप नको. पाहा A1-23.
नेहमीच्या चुका
मराठी भाषकांसाठी सापळे
1. “मी अर्ध्या तासापासून थांबलो होतो” → since half an hour. मराठीत “-पासून” दोन कामं करतं: सुरुवातीचा क्षण (“सकाळपासून”) आणि कालावधी (“अर्ध्या तासापासून”). इंग्रजीत since फक्त सुरुवातीच्या क्षणासाठी आहे. किती वेळ ते सांगायचं असेल, तर for: for half an hour, for two hours.
2. “गाडी चालवताना” → during driving. मराठीत “-ताना” क्रियापदालाच जोडतो: “गाडी चालवताना”, “जेवताना”, “प्रवास करताना”. “-च्या वेळी / -दरम्यान” असा अर्थ असल्यामुळे इंग्रजीत during येतं. पण during नंतर नाम येतं (during the drive, during lunch). क्रियापद असेल, तर while: while driving, while I was driving.
3. “आई-बाबा जेव्हा घरी आले, तेव्हा मैत्रिणी अजून हॉलमध्येच बसल्या होत्या” → When …, then …. मराठीत आपण “जेव्हा … तेव्हा” अशी जोडी वापरतो, म्हणून इंग्रजीत when च्या वाक्याला दुसऱ्या भागात then जोडलं जातं. इंग्रजीत when एकटाच पुरेसा आहे. शिवाय then म्हणजे “त्यानंतर”: पार्श्वभूमीच्या क्रियेआधी तो लावला, तर ती क्रिया घटनेनंतर सुरू झाली असा गोंधळ होतो.
गोंधळ करू नका
When आणि while – दोन्ही दोन उपवाक्यं जोडू शकतात, पण सहसा वेगवेगळ्या प्रकारच्या क्रिया सुरू करतात.
During आणि for – During सांगतं एखादी गोष्ट कधी घडली (कोणत्या कालावधीच्या आत); for सांगतं ती किती वेळ चालली. by आणि until B1-31 मध्ये आहेत.
एकच जोडशब्द, काळांच्या दोन जोड्या – घटनांचा क्रम जोडशब्द नाही, तर काळ दाखवतो. भूतकाळातले काळ एकत्र जोडण्याबद्दल पुढे B1-04 मध्ये.
स्पेलिंग आणि उच्चार
- when किंवा while चा भाग वाक्यात आधी आला, तर त्यानंतर स्वल्पविराम द्या: While I was out, the parcel arrived. तो नंतर आला, तर सहसा स्वल्पविराम देत नाहीत: The parcel arrived while I was out.
- while /waɪl/: बहुतेक बोलणाऱ्यांसाठी h उच्चारत नाहीत. सुरुवात /w/ ने होते, मराठी “व” ने नाही: ओठ “उ” सारखे गोल करा आणि वरचे दात खालच्या ओठाला लावू नका. when /wen/ सुद्धा असंच.
- भरभर बोलताना was आणि were कमकुवत असतात (/wəz/, /wə/), म्हणून जोर मुख्य क्रियापदांवर आणि नामांवर येतो: I was walking home when it started to rain. कमकुवत was स्पष्ट “आ” ने म्हणू नका.
- started च्या शेवटी जास्तीचा syllable /ɪd/ आहे, कारण मूळ शब्द t ने संपतो. Past Simple चं स्पेलिंग (stop → stopped, try → tried) A1-27 मध्ये आहे; अनियमित रूपं (ring → rang, fall → fell) A1-28 मध्ये.
- during /ˈdjʊərɪŋ/ (UK), /ˈdʊrɪŋ/ (US): जोर पहिल्या syllable वर. पहिला /d/ जिभेचं टोक दातांमागच्या उंचवट्याला लावून म्हणा – मराठी “ड” सारखी जीभ मागे वळवू नका.
सुवर्णनियम
लांब, पार्श्वभूमीची क्रिया → Past Continuous (अनेकदा while बरोबर). तिच्या मध्ये घडलेली छोटी घटना → Past Simple (अनेकदा when बरोबर). एकामागून एक घटना → सगळ्या Past Simple. नामाआधी during, किती वेळ ते सांगायला for – “-पासून” असलं तरी since नाही.
सराव
A. रचना
कंसातल्या क्रियापदांची योग्य रूपं लिहून वाक्यं पूर्ण करा.
-
I (read) when the lights (go) out.
-
While we (drive) to the coast, the car (break) down.
-
She (cut) her finger while she (make) a salad.
-
when वापरून वाक्यं जोडा: He was taking a photo. He dropped his phone.
-
while वापरून वाक्यं जोडा: I was jogging. It started to snow.
B. अर्थ
योग्य पर्याय निवडा.
-
योग्य पर्याय निवडा: … the bus arrived, everybody got on.
-
योग्य पर्याय निवडा: … I was waiting for the bus, I met an old friend.
-
योग्य पर्याय निवडा: I fell asleep … the film.
-
योग्य पर्याय निवडा: We lived in Canada … two years.
-
योग्य पर्याय निवडा: When I got home, my sister … dinner. She started an hour before I arrived.
C. चूक शोधा
प्रत्येक वाक्यात एक चूक आहे किंवा वाक्य बरोबर आहे. दुरुस्त वाक्य लिहा किंवा correct लिहा.
-
During I was sleeping, someone called.
-
When I saw him, I was knowing he was angry.
-
I was opening the door and I was going in.
-
I met my wife while I was working in Rome.
D. संदर्भात
मजकुरातील रिकाम्या जागा भरा.
Last Friday I 15 (sit) on the sofa and my cat 16 (sleep) next to me. Suddenly, someone 17 (knock) on the door. I 18 (open) it, but nobody was there. Then, 19 I was closing the door, I 20 (see) a small box on the ground. I woke up twice 21 the night because I was thinking about it!
E. तुमचे स्वतःचे वाक्य
तुमच्या आयुष्यातले प्रसंग आणि तुमची सकाळ इंग्रजीत लिहा.
-
एकदा काहीतरी अनपेक्षित घडलं, त्या प्रसंगाबद्दल लिहा. एक लांब पार्श्वभूमीची क्रिया आणि एक छोटी घटना वापरा.
-
आज सकाळी तुम्ही एकामागून एक केलेल्या तीन गोष्टी लिहा.
F. मिश्र उजळणी
मागील धड्यांची उजळणी करा.
-
A2-01 Past Continuous (was / were + -ing) इंग्रजीत: चालू भूतकाळ मराठीत सोप्या भाषेत चूक दुरुस्त करा: What you were doing at 9 pm?
-
A1-28 Past Simple इंग्रजीत: went, saw, took – अनियमित क्रियापदं, did आणि didn't मराठीत भूतकाळाचं रूप लिहा: fall
-
A1-29 And, But, Or, So, Because इंग्रजीत: दोन वाक्यं कशी जोडायची – मराठीत सोप्या भाषेत योग्य पर्याय निवडा: It was raining, … we stayed at home.
उत्तरे
A. रचना
- was reading … went
- were driving … broke
- cut … was making
- He was taking a photo when he dropped his phone. / He dropped his phone when he was taking a photo.
- While I was jogging, it started to snow. / It started to snow while I was jogging.
B. अर्थ
- When
- While / When
- during
- for
- was cooking
C. चूक शोधा
- While I was sleeping, someone called. / When I was sleeping, someone called.
- When I saw him, I knew he was angry.
- I opened the door and went in. / I opened the door and I went in.
- ✓ I met my wife while I was working in Rome.
D. संदर्भात
- was sitting
- was sleeping
- knocked
- opened
- while / when
- saw
- during / in
E. तुमचे स्वतःचे वाक्य
- I was waiting for the train when I saw my old school friend.
- I got up, had breakfast and took the bus to work.
F. मिश्र उजळणी
- What were you doing at 9 pm?
- fell
- so
