İngilizce Past Simple ve Past Continuous Farkı: When, While, During ve For
Past Simple or Past Continuous? When and While
Bu sayfada
Hedef
Bu dersin sonunda geçmişle ilgili kısa bir hikâye anlatabileceksiniz: arka plan için past continuous, olaylar için past simple kullanacak ve bunları when, while, during ve for ile birbirine bağlayabileceksiniz.
Temel Fikir
Bir hikâyenin iki katmanı vardır. Birinci katman arka plandır: o sırada zaten devam etmekte olan uzun eylemler — I was walking home, it was getting dark (eve yürüyordum, hava kararıyordu). İkinci katman olaylardır: hikâyeyi ileri taşıyan kısa, tamamlanmış eylemler — my phone rang (telefonum çaldı), I stopped (durdum).
Uzun bir çizgi ve onu kesen kısa bir işaret düşünün. Uzun çizgi past continuous'tır (geçmiş zamanda süreklilik, "-iyordu"): devam eden bir eylem. Kısa işaret past simple'dır (geçmiş zaman, "-di"): çizginin ortasında olan ve çoğu zaman onu bölen bir olay. I was walking home (uzun çizgi) when it started to rain (kısa işaret).
Arka plan yoksa ve eylemler sadece birbiri ardına oluyorsa, bir listenin adımları gibi yalnızca past simple kullanılır: I got up, had a shower and left.
Yani geçmişteki her eylem için kendinize şunu sorun: Bu, hikâyenin arkasındaki sahne mi, yoksa hikâyenin bir adımı mı?
Türkçe ve İngilizce Yan Yana
Bu konuda Türkçe ve İngilizce büyük ölçüde aynı mantıkla çalışır: arka plan "-iyordu", olay "-di". Fark, bağlaçlardadır. Türkçe bu işleri eklerle (-ken, -dığında) ve ismin arkasına gelen kelimelerle (sırasında, boyunca) yapar; İngilizce ise öne gelen ayrı kelimelerle (while, when, during, for).
| Türkçe | İngilizce |
|---|---|
| Eve yürü-yor-du-m, yağmur başla-dı. | I was walking home when it started to rain. |
| Alışveriş yap-ar-ken cüzdanımı kaybettim. | I lost my wallet while I was shopping. |
| Eve gel-diğ-im-de… | When I got home… |
| sınav sırasında | during the exam |
| bir hafta boyunca | for a week |
Dikkat: Türkçedeki "boyunca" kelimesi akla during getirir, ama "ne kadar sürdü" sorusunun cevabı İngilizcede for ile verilir.
Yapı
Bölünen eylem
| Arka plan (past continuous) | Olay (past simple) |
|---|---|
| I was walking home | when it started to rain. |
| While I was walking home, | it started to rain. |
| She was having a shower | when the doorbell rang. |
When ya da while ile başlayan yan cümle başta da sonda da olabilir. Başta olduğunda genellikle arkasına virgül konur.
When mi, while mı?
| Kelime | Genellikle arkasından gelen | Örnek |
|---|---|---|
| when | kısa bir eylem (past simple) | …when the phone rang. |
| while | daha uzun bir eylem (past continuous) | While I was cooking, … |
Olayların sırası
| Kalıp | Örnek |
|---|---|
| past simple, past simple, past simple | I opened the door, turned on the light and saw the mess. |
| when + past simple, past simple | When the film ended, we went home. (önce biri, sonra diğeri) |
During, while, for
| Kelime | + | Örnek |
|---|---|---|
| during | isim | during the meeting, during the night |
| while | yan cümle (özne + fiil) | while we were having the meeting |
| for | süre | for two hours, for three days |
Kullanımlar
1Bir olayla bölünen arka plan eylemi
Uzun eylem devam ediyordu; ortasında kısa bir eylem oldu. Kısa eylem çoğu zaman uzun eylemi durdurur ya da değiştirir.
2When + kısa eylem, while + uzun eylem
When genellikle kısa eylemi (past simple) getirir: "-dığında, -ince". While uzun eylemi (past continuous) getirir: "-ken". When uzun eylemle de kullanılabilir, ama while anlamı daha açık yapar.
3Art arda olaylar — yalnızca past simple
Eylemler birbiri ardına oluyorsa hepsi için past simple kullanılır. When + past simple çoğu zaman "önce bu, sonra şu" demektir.
Karşılaştırın: zaman, hikâyedeki sırayı değiştirir. Türkçede de aynısı olur.
4During + isim, while + yan cümle, for + süre
During ve while ikisi de "…sırasında" demektir; ama during'den sonra isim, while'dan sonra özne + fiil gelir. For bir şeyin ne kadar sürdüğünü söyler.
5Durum fiilleri past simple'da kalır
Eylem değil durum bildiren fiiller (know, want, like, need, believe, understand, belong, seem) arka planda bile normalde past simple ile kullanılır. Bkz. A1-23.
Sık Yapılan Hatalar
Türkçe Konuşanlar İçin Tuzaklar
1. "Boyunca" kelimesini during ile çevirmek. "Altı ay boyunca Almanca çalıştı" cümlesindeki "boyunca" çok doğal olarak during diye çevrilir. Ama bir şeyin ne kadar sürdüğünü söylerken İngilizcede for kullanılır. During ise "hangi zaman diliminin içinde" sorusunu cevaplar: during the night, during the summer.
2. "…sırasında" ve "-ken" kalıplarını karıştırmak. Türkçede "ben işteyken" de "iş sırasında" da benzer duyulur. İngilizcede ise seçim, arkasından gelen kelimeye bağlıdır: isim varsa during, özne + fiil varsa while.
3. "Biliyordum, istiyordum" gibi fiilleri continuous yapmak. Türkçede arka plan anlatırken durum fiilleri de "-iyordu" alır: "Bu işe başladığımda kimseyi tanımıyordum." İngilizcede ise bu fiiller arka planda bile past simple'da kalır.
Karıştırılmasın
When ve while — İkisi de iki yan cümleyi bağlayabilir, ama genellikle farklı eylemleri getirirler.
During ve for — During bir şeyin ne zaman (hangi dönemin içinde) olduğunu söyler; for ne kadar sürdüğünü söyler. By ve until gibi diğer zaman kelimeleri B1-31'de.
Aynı bağlaç, iki farklı zaman — Olayların sırasını bağlaç değil, fiilin zamanı gösterir. Geçmiş zamanları birleştirmenin devamı B1-04'te.
Yazım ve Telaffuz
- When/while yan cümlesi başta gelirse virgül kullanın: While I was out, the parcel arrived. Sonda gelirse genellikle virgül konmaz: The parcel arrived while I was out.
- while /waɪl/ — "wayl" gibi okunur; çoğu konuşmacı h harfini okumaz.
- Hızlı konuşmada was ve were zayıf okunur (/wəz/, /wə/); bu yüzden vurgu asıl fiillere ve isimlere düşer: I was walking home when it started to rain.
- Past simple yazımı (stop → stopped, try → tried) A1-27'de; düzensiz fiiller (ring → rang, fall → fell) A1-28'de.
- Bu sesletim ipuçlarında İngilizcedeki w harfini koruyoruz: dudaklarınızı "u" der gibi yuvarlayıp hemen açın. Türkçedeki "v" sesi değildir; alt dudak dişlere değmez.
Altın Kural
Uzun arka plan eylemi → past continuous (çoğu zaman while ile). Ortasında olan kısa olay → past simple (çoğu zaman when ile). Art arda olaylar → hepsi past simple. Süre için for, bir dönemin içi için during.
Alıştırmalar
A. Yapı
Parantez içindeki fiilleri past simple ya da past continuous ile yazın; 4–5. maddelerde cümleleri birleştirin.
-
I (read) when the lights (go) out.
-
While we (drive) to the coast, the car (break) down.
-
She (cut) her finger while she (make) a salad.
-
When ile birleştirin: He was taking a photo. He dropped his phone.
-
While ile birleştirin: I was jogging. It started to snow.
B. Anlam
Anlama göre doğru seçeneği işaretleyin.
-
Doğru olanı seçin: … the bus arrived, everybody got on.
-
Doğru olanı seçin: … I was waiting for the bus, I met an old friend.
-
Doğru olanı seçin: I fell asleep … the film.
-
Doğru olanı seçin: We lived in Canada … two years.
-
Doğru olanı seçin: When I got home, my sister … dinner. She started an hour before I arrived.
C. Hatayı Bul
Hatalı cümleyi düzeltin. Cümle doğruysa "correct" yazın.
-
During I was sleeping, someone called.
-
When I saw him, I was knowing he was angry.
-
I was opening the door and I was going in.
-
I met my wife while I was working in Rome.
D. Bağlam İçinde
Hikâyeyi tamamlayın: fiilleri doğru zamanda yazın; 19 ve 21 için uygun kelimeyi yazın.
Last Friday I 15 (sit) on the sofa and my cat 16 (sleep) next to me. Suddenly, someone 17 (knock) on the door. I 18 (open) it, but nobody was there. Then, 19 I was closing the door, I 20 (see) a small box on the ground. I woke up twice 21 the night because I was thinking about it!
E. Sıra Sende
-
Başınıza şaşırtıcı bir şey geldiği bir anı yazın. Bir uzun arka plan eylemi ve bir kısa olay kullanın.
-
Bu sabah art arda yaptığınız üç şeyi yazın.
F. Karışık Tekrar
-
A2-01 İngilizce Past Continuous Kullanımı: Was/Were + -ing ile Geçmişte Devam Eden Eylemler Hatayı düzeltin: What you were doing at 9 pm?
-
A1-28 İngilizce Past Simple: Düzensiz Fiiller (Irregular Verbs), Did ve Didn't Geçmiş halini yazın: fall
-
A1-29 İngilizce Bağlaçlar (Conjunctions): And, But, Or, So, Because Doğru olanı seçin: It was raining, … we stayed at home.
Cevap anahtarı
A. Yapı
- was reading … went
- were driving … broke
- cut … was making
- He was taking a photo when he dropped his phone. / He dropped his phone when he was taking a photo.
- While I was jogging, it started to snow. / It started to snow while I was jogging.
B. Anlam
- When
- While / When
- during
- for
- was cooking
C. Hatayı Bul
- While I was sleeping, someone called. / When I was sleeping, someone called.
- When I saw him, I knew he was angry.
- I opened the door and went in. / I opened the door and I went in.
- ✓ I met my wife while I was working in Rome.
D. Bağlam İçinde
- was sitting
- was sleeping
- knocked
- opened
- while / when
- saw
- during / in
E. Sıra Sende
- I was waiting for the train when I saw my old school friend.
- I got up, had breakfast and took the bus to work.
F. Karışık Tekrar
- What were you doing at 9 pm?
- fell
- so
