SlowingoDilbilgisi
A2 2 / 38

İngilizce Past Simple ve Past Continuous Farkı: When, While, During ve For

Past Simple or Past Continuous? When and While

Bu sayfada
  1. Hedef
  2. Temel Fikir
  3. Türkçe ve İngilizce Yan Yana
  4. Yapı
  5. Kullanımlar
  6. Sık Yapılan Hatalar
  7. Türkçe Konuşanlar İçin Tuzaklar
  8. Karıştırılmasın
  9. Yazım ve Telaffuz
  10. Altın Kural
  11. Alıştırmalar

Hedef

Bu dersin sonunda geçmişle ilgili kısa bir hikâye anlatabileceksiniz: arka plan için past continuous, olaylar için past simple kullanacak ve bunları when, while, during ve for ile birbirine bağlayabileceksiniz.

Temel Fikir

Bir hikâyenin iki katmanı vardır. Birinci katman arka plandır: o sırada zaten devam etmekte olan uzun eylemler — I was walking home, it was getting dark (eve yürüyordum, hava kararıyordu). İkinci katman olaylardır: hikâyeyi ileri taşıyan kısa, tamamlanmış eylemler — my phone rang (telefonum çaldı), I stopped (durdum).

Uzun bir çizgi ve onu kesen kısa bir işaret düşünün. Uzun çizgi past continuous'tır (geçmiş zamanda süreklilik, "-iyordu"): devam eden bir eylem. Kısa işaret past simple'dır (geçmiş zaman, "-di"): çizginin ortasında olan ve çoğu zaman onu bölen bir olay. I was walking home (uzun çizgi) when it started to rain (kısa işaret).

Arka plan yoksa ve eylemler sadece birbiri ardına oluyorsa, bir listenin adımları gibi yalnızca past simple kullanılır: I got up, had a shower and left.

Yani geçmişteki her eylem için kendinize şunu sorun: Bu, hikâyenin arkasındaki sahne mi, yoksa hikâyenin bir adımı mı?

Türkçe ve İngilizce Yan Yana

Bu konuda Türkçe ve İngilizce büyük ölçüde aynı mantıkla çalışır: arka plan "-iyordu", olay "-di". Fark, bağlaçlardadır. Türkçe bu işleri eklerle (-ken, -dığında) ve ismin arkasına gelen kelimelerle (sırasında, boyunca) yapar; İngilizce ise öne gelen ayrı kelimelerle (while, when, during, for).

Türkçeİngilizce
Eve yürü-yor-du-m, yağmur başla-dı.I was walking home when it started to rain.
Alışveriş yap-ar-ken cüzdanımı kaybettim.I lost my wallet while I was shopping.
Eve gel-diğ-im-de…When I got home…
sınav sırasındaduring the exam
bir hafta boyuncafor a week

Dikkat: Türkçedeki "boyunca" kelimesi akla during getirir, ama "ne kadar sürdü" sorusunun cevabı İngilizcede for ile verilir.

Yapı

Bölünen eylem

Arka plan (past continuous)Olay (past simple)
I was walking homewhen it started to rain.
While I was walking home,it started to rain.
She was having a showerwhen the doorbell rang.

When ya da while ile başlayan yan cümle başta da sonda da olabilir. Başta olduğunda genellikle arkasına virgül konur.

When mi, while mı?

KelimeGenellikle arkasından gelenÖrnek
whenkısa bir eylem (past simple)…when the phone rang.
whiledaha uzun bir eylem (past continuous)While I was cooking, …

Olayların sırası

KalıpÖrnek
past simple, past simple, past simpleI opened the door, turned on the light and saw the mess.
when + past simple, past simpleWhen the film ended, we went home. (önce biri, sonra diğeri)

During, while, for

Kelime+Örnek
duringisimduring the meeting, during the night
whileyan cümle (özne + fiil)while we were having the meeting
forsürefor two hours, for three days

Kullanımlar

1Bir olayla bölünen arka plan eylemi

Uzun eylem devam ediyordu; ortasında kısa bir eylem oldu. Kısa eylem çoğu zaman uzun eylemi durdurur ya da değiştirir.

I was walking home when it started to rain.
Eve yürüyordum ki yağmur başladı.
We were having dinner when the lights went out.
Akşam yemeği yiyorduk ki ışıklar gitti.
She was crossing the road when she saw her old teacher.
Karşıdan karşıya geçerken eski öğretmenini gördü.
While he was playing football, he hurt his knee.
Futbol oynarken dizini incitti.
The phone rang while I was in the shower.
Ben duştayken telefon çaldı.
was in: be fiilinin geçmişi; -ing gerekmez
What were you doing when the accident happened?
Kaza olduğunda ne yapıyordun?

2When + kısa eylem, while + uzun eylem

When genellikle kısa eylemi (past simple) getirir: "-dığında, -ince". While uzun eylemi (past continuous) getirir: "-ken". When uzun eylemle de kullanılabilir, ama while anlamı daha açık yapar.

When I arrived, they were still eating.
Ben vardığımda hâlâ yemek yiyorlardı.
I arrived while they were eating.
Onlar yemek yerken vardım.
I lost my wallet while I was shopping.
Alışveriş yaparken cüzdanımı kaybettim.
Somebody knocked on the door while we were watching the match.
Biz maçı izlerken biri kapıyı çaldı.
When the teacher came in, the students were talking loudly.
Öğretmen içeri girdiğinde öğrenciler yüksek sesle konuşuyordu.

3Art arda olaylar — yalnızca past simple

Eylemler birbiri ardına oluyorsa hepsi için past simple kullanılır. When + past simple çoğu zaman "önce bu, sonra şu" demektir.

I got up, made coffee and checked my emails.
Kalktım, kahve yaptım ve e-postalarıma baktım.
When the film finished, we went for a pizza.
Film bitince pizza yemeye gittik.
önce film bitti, sonra gittik
She opened the box, looked inside and smiled.
Kutuyu açtı, içine baktı ve gülümsedi.
We landed, picked up the car and drove to the hotel.
İndik, arabayı aldık ve otele gittik.

Karşılaştırın: zaman, hikâyedeki sırayı değiştirir. Türkçede de aynısı olur.

When I got home, my sister was cooking dinner.
Eve geldiğimde kız kardeşim yemek yapıyordu.
ben gelmeden önce başlamıştı
When I got home, my sister cooked dinner.
Eve gelince kız kardeşim yemek yaptı.
önce ben geldim, sonra o başladı

4During + isim, while + yan cümle, for + süre

During ve while ikisi de "…sırasında" demektir; ama during'den sonra isim, while'dan sonra özne + fiil gelir. For bir şeyin ne kadar sürdüğünü söyler.

My phone rang during the exam.
Sınav sırasında telefonum çaldı.
My phone rang while I was doing the exam.
Ben sınava girerken telefonum çaldı.
Several people fell asleep during the presentation.
Sunum sırasında birkaç kişi uyuyakaldı.
We stayed in Rome for a week.
Roma'da bir hafta kaldık.
I waited for forty minutes, and then I went home.
Kırk dakika bekledim, sonra eve gittim.

5Durum fiilleri past simple'da kalır

Eylem değil durum bildiren fiiller (know, want, like, need, believe, understand, belong, seem) arka planda bile normalde past simple ile kullanılır. Bkz. A1-23.

When I met him, I didn't know his name.
Onunla tanıştığımda adını bilmiyordum.
Türkçede "-iyordu", İngilizcede past simple
She wanted a new job, so she was looking at online ads.
Yeni bir iş istiyordu, bu yüzden internetteki ilanlara bakıyordu.
We were walking through the old town, and I loved every street.
Eski şehirde dolaşıyorduk ve her sokağına bayıldım.

Sık Yapılan Hatalar

❌During I was at work, she called.
✅While I was at work, she called.
during + isim; while + yan cümle.
❌While the lesson, my phone rang.
✅During the lesson, my phone rang.
while'dan sonra tek başına isim gelmez; during kullanın.
❌I lived in Paris during three years.
✅I lived in Paris for three years.
Süre için for kullanılır.
❌When I met her, I was knowing she was special.
✅When I met her, I knew she was special.
Durum fiilleri past simple'da kalır.
❌I was walk home when it started to rain.
✅I was walking home when it started to rain.
was/were + -ing hali.
⚠️I walked home when it started to rain. (meaning: I was already on my way)
✅I was walking home when it started to rain.
Dilbilgisi açısından doğru, ama "önce yağmur başladı, sonra eve yürüdüm" anlamına gelir.
⚠️I was waking up, I was having a shower and I was leaving.
✅I woke up, had a shower and left.
Art arda olaylar normalde past simple ile anlatılır; continuous onları arka plan gibi gösterir.

Türkçe Konuşanlar İçin Tuzaklar

1. "Boyunca" kelimesini during ile çevirmek. "Altı ay boyunca Almanca çalıştı" cümlesindeki "boyunca" çok doğal olarak during diye çevrilir. Ama bir şeyin ne kadar sürdüğünü söylerken İngilizcede for kullanılır. During ise "hangi zaman diliminin içinde" sorusunu cevaplar: during the night, during the summer.

❌She studied German during six months.
✅She studied German for six months.
❌We waited during two hours.
✅We waited for two hours.

2. "…sırasında" ve "-ken" kalıplarını karıştırmak. Türkçede "ben işteyken" de "iş sırasında" da benzer duyulur. İngilizcede ise seçim, arkasından gelen kelimeye bağlıdır: isim varsa during, özne + fiil varsa while.

❌During we were having dinner, the doorbell rang.
✅While we were having dinner, the doorbell rang.
❌While the lesson, my phone rang.
✅During the lesson, my phone rang.

3. "Biliyordum, istiyordum" gibi fiilleri continuous yapmak. Türkçede arka plan anlatırken durum fiilleri de "-iyordu" alır: "Bu işe başladığımda kimseyi tanımıyordum." İngilizcede ise bu fiiller arka planda bile past simple'da kalır.

❌When I started this job, I wasn't knowing anyone.
✅When I started this job, I didn't know anyone.
❌I was wanting a new job.
✅I wanted a new job.

Karıştırılmasın

When ve while — İkisi de iki yan cümleyi bağlayabilir, ama genellikle farklı eylemleri getirirler.

When the alarm went off, I was dreaming.
Alarm çaldığında rüya görüyordum.
when + kısa eylem
While I was dreaming, the alarm went off.
Ben rüya görürken alarm çaldı.
while + uzun eylem

During ve for — During bir şeyin ne zaman (hangi dönemin içinde) olduğunu söyler; for ne kadar sürdüğünü söyler. By ve until gibi diğer zaman kelimeleri B1-31'de.

I woke up twice during the night.
Gece iki kez uyandım.
gecenin içinde, hangi zaman diliminde: during
I slept for eight hours.
Sekiz saat uyudum.
süre: for

Aynı bağlaç, iki farklı zaman — Olayların sırasını bağlaç değil, fiilin zamanı gösterir. Geçmiş zamanları birleştirmenin devamı B1-04'te.

When we arrived, the party was starting.
Biz vardığımızda parti başlıyordu.
biz vardığımız sırada başlamaktaydı
When we arrived, the party started.
Biz varınca parti başladı.
biz vardıktan sonra başladı

Yazım ve Telaffuz

  • When/while yan cümlesi başta gelirse virgül kullanın: While I was out, the parcel arrived. Sonda gelirse genellikle virgül konmaz: The parcel arrived while I was out.
  • while /waɪl/ — "wayl" gibi okunur; çoğu konuşmacı h harfini okumaz.
  • Hızlı konuşmada was ve were zayıf okunur (/wəz/, /wə/); bu yüzden vurgu asıl fiillere ve isimlere düşer: I was walking home when it started to rain.
  • Past simple yazımı (stop → stopped, try → tried) A1-27'de; düzensiz fiiller (ring → rang, fall → fell) A1-28'de.
  • Bu sesletim ipuçlarında İngilizcedeki w harfini koruyoruz: dudaklarınızı "u" der gibi yuvarlayıp hemen açın. Türkçedeki "v" sesi değildir; alt dudak dişlere değmez.

Altın Kural

Uzun arka plan eylemi → past continuous (çoğu zaman while ile). Ortasında olan kısa olay → past simple (çoğu zaman when ile). Art arda olaylar → hepsi past simple. Süre için for, bir dönemin içi için during.

Alıştırmalar

A. Yapı

Parantez içindeki fiilleri past simple ya da past continuous ile yazın; 4–5. maddelerde cümleleri birleştirin.

  1. I (read) when the lights (go) out.
  2. While we (drive) to the coast, the car (break) down.
  3. She (cut) her finger while she (make) a salad.
  4. When ile birleştirin: He was taking a photo. He dropped his phone.
  5. While ile birleştirin: I was jogging. It started to snow.

B. Anlam

Anlama göre doğru seçeneği işaretleyin.

  1. Doğru olanı seçin: … the bus arrived, everybody got on.
  2. Doğru olanı seçin: … I was waiting for the bus, I met an old friend.
  3. Doğru olanı seçin: I fell asleep … the film.
  4. Doğru olanı seçin: We lived in Canada … two years.
  5. Doğru olanı seçin: When I got home, my sister … dinner. She started an hour before I arrived.

C. Hatayı Bul

Hatalı cümleyi düzeltin. Cümle doğruysa "correct" yazın.

  1. During I was sleeping, someone called.
  2. When I saw him, I was knowing he was angry.
  3. I was opening the door and I was going in.
  4. I met my wife while I was working in Rome.

D. Bağlam İçinde

Hikâyeyi tamamlayın: fiilleri doğru zamanda yazın; 19 ve 21 için uygun kelimeyi yazın.

Tuhaf bir akşam
Last Friday I 15 (sit) on the sofa and my cat 16 (sleep) next to me. Suddenly, someone 17 (knock) on the door. I 18 (open) it, but nobody was there. Then, 19 I was closing the door, I 20 (see) a small box on the ground. I woke up twice 21 the night because I was thinking about it!

E. Sıra Sende

  1. Başınıza şaşırtıcı bir şey geldiği bir anı yazın. Bir uzun arka plan eylemi ve bir kısa olay kullanın.
  2. Bu sabah art arda yaptığınız üç şeyi yazın.

F. Karışık Tekrar

  1. A2-01 İngilizce Past Continuous Kullanımı: Was/Were + -ing ile Geçmişte Devam Eden Eylemler
    Hatayı düzeltin: What you were doing at 9 pm?
  2. A1-28 İngilizce Past Simple: Düzensiz Fiiller (Irregular Verbs), Did ve Didn't
    Geçmiş halini yazın: fall
  3. A1-29 İngilizce Bağlaçlar (Conjunctions): And, But, Or, So, Because
    Doğru olanı seçin: It was raining, … we stayed at home.
Cevap anahtarı

A. Yapı

  1. was reading … went
  2. were driving … broke
  3. cut … was making
  4. He was taking a photo when he dropped his phone. / He dropped his phone when he was taking a photo.
  5. While I was jogging, it started to snow. / It started to snow while I was jogging.

B. Anlam

  1. When
  2. While / When
  3. during
  4. for
  5. was cooking

C. Hatayı Bul

  1. While I was sleeping, someone called. / When I was sleeping, someone called.
  2. When I saw him, I knew he was angry.
  3. I opened the door and went in. / I opened the door and I went in.
  4. ✓ I met my wife while I was working in Rome.

D. Bağlam İçinde

  1. was sitting
  2. was sleeping
  3. knocked
  4. opened
  5. while / when
  6. saw
  7. during / in

E. Sıra Sende

  1. I was waiting for the train when I saw my old school friend.
  2. I got up, had breakfast and took the bus to work.

F. Karışık Tekrar

  1. What were you doing at 9 pm?
  2. fell
  3. so
Android UygulamaHareket Halinde Öğren Google Play