SlowingoGramatyka
B1 25 / 39

The z nazwami własnymi: rzeki, góry, kraje, miasta, hotele (articles with names)

The with Names and Places

Na tej stronie
  1. Cel lekcji
  2. Główna idea
  3. Polski a angielski
  4. Budowa
  5. Użycie
  6. Częste błędy
  7. Pułapki dla Polaków
  8. Nie myl
  9. Pisownia i wymowa
  10. Złota zasada
  11. Ćwiczenia

Cel lekcji

Po tej lekcji zdecydujesz, czy nazwa potrzebuje the, czy obywa się bez przedimka: rzeki, morza, góry, kraje, miasta, ulice, hotele, muzea, lotniska, uniwersytety i inne.

Główna idea

Nazwa własna już wskazuje jedną, niepowtarzalną rzecz, więc większość nazw nie potrzebuje przedimka: Paris, Japan, Everest, Oxford Street.

Wyobraź sobie globus z wypisanymi nazwami. Niektóre to zwykłe nazwy — Brazil, Lima, Lake Victoria — i stoją same. Inne są tak naprawdę opisami albo grupami i te dostają the: the United States (grupa stanów), the Republic of Ireland (opis: która republika?), the Alps (wiele gór). Długie obiekty, które płyną albo ciągną się przez globus — rzeki, morza, oceany, pustynie — też mają the: the Nile, the Pacific, the Sahara.

Budynki i instytucje działają podobnie. Nazwa z of to opis, więc ma the: the University of Leeds. Nazwa zbudowana z miejsca albo osoby działa jak zwykła nazwa: Leeds University, Heathrow Airport.

Ucz się tych grup jako wzorców, a nie każdej nazwy z osobna.

Polski a angielski

W polskim nie ma przedimków, więc nazwy zawsze stoją same: „nad Wisłą”, „w Alpach”, „w Holandii”. Po angielsku trzeba zdecydować przy każdej nazwie. Dodatkowa trudność: polska nazwa często wygląda inaczej niż angielska. „Holandia” to jedno słowo, ale po angielsku the Netherlands to liczba mnoga. „Czechy” to po angielsku the Czech Republic (albo krótko Czechia, bez przedimka). Jest też różnica w pisowni: po polsku wyraz pospolity w nazwie piszemy zwykle małą literą („ulica Długa”, „rzeka Wisła”, „plac Zbawiciela”), a po angielsku dużą: Oxford Street, the River Thames, Market Square, Lake Como.

PolskiAngielskiCo się dzieje
nad Wisłą, nad Tamiząby the Vistula, by the Thamesrzeki → the
nad Bałtykiemby the Balticmorza → the
w Tatrach, w Alpachin the Tatras, in the Alpsłańcuch górski → the
na Rysy, na KilimandżaroRysy, Kilimanjarojedna góra → bez przedimka
w Holandii, w Czechachin the Netherlands, in the Czech Republicnazwa-grupa albo opis → the
w Hiszpanii, w Krakowiein Spain, in Krakówzwykły kraj, miasto → bez przedimka
nad jeziorem Comoby Lake Comojedno jezioro → bez przedimka
Uniwersytet w Leedsthe University of Leeds / Leeds Universityz of → the
w Luwrzein the Louvremuzea → the

Budowa

the

GrupaPrzykłady
rzeki i kanałythe Thames, the Amazon, the Danube, the Panama Canal
morza i oceanythe Mediterranean, the Atlantic, the Red Sea
łańcuchy górskiethe Alps, the Andes, the Himalayas
pustyniethe Sahara, the Gobi
nazwy krajów w liczbie mnogiej albo „unie”the USA, the UK, the Netherlands, the Philippines, the Czech Republic, the United Arab Emirates
grupy wysp albo jeziorthe Canary Islands, the Great Lakes
hotele, kina, teatrythe Ritz, the Odeon, the Globe
muzea i galeriethe British Museum, the Louvre, the Prado
gazetythe Guardian, the New York Times
nazwy z ofthe University of Leeds, the Bank of England, the Tower of London

Bez przedimka

GrupaPrzykłady
większość krajów i wszystkie kontynentyFrance, Brazil, Kenya, Asia, South America
miasta i miejscowości (rzadki wyjątek: The Hague)Tokyo, Cairo, Lima
ulice, drogi, place, parkiOxford Street, Fifth Avenue, Times Square, Central Park
pojedyncze góryEverest, Kilimanjaro, Mount Fuji
pojedyncze jeziora i wyspyLake Geneva, Lake Victoria, Sicily
lotniska i dworceHeathrow Airport, Victoria Station
uniwersytety nazwane od miejsca albo osobyLeeds University, Harvard University
nazwy z dzierżawczym 'sSt Paul's Cathedral, McDonald's

Użycie

1Woda: rzeki, morza, oceany i kanały mają the

Rzeki, morza, oceany i kanały mają the, nawet gdy pominiesz słowo river. Z jeziorami jest inaczej: pojedyncze jezioro nie ma przedimka.

We sailed down the Nile on a small boat.
Płynęliśmy w dół Nilu małą łodzią.
rzeka: the
The Thames runs through the centre of London.
Tamiza przepływa przez centrum Londynu.
The Pacific is the largest ocean on Earth.
Pacyfik to największy ocean na Ziemi.
We spent a week by Lake Como.
Spędziliśmy tydzień nad jeziorem Como.
pojedyncze jezioro: bez przedimka

2Góry i pustynie

Łańcuchy górskie i pustynie mają the. Pojedyncze góry nie mają przedimka (kilka wyjątków, np. the Matterhorn, trzeba zapamiętać).

They spent two weeks skiing in the Alps.
Przez dwa tygodnie jeździli na nartach w Alpach.
łańcuch górski: the
My uncle climbed Kilimanjaro last year.
Mój wujek wszedł w zeszłym roku na Kilimandżaro.
jedna góra: bez przedimka
Have you ever seen Mount Fuji?
Widziałeś kiedyś górę Fudżi?
The Sahara is bigger than Australia.
Sahara jest większa niż Australia.
pustynia: the, kontynent: bez przedimka

3Kraje, kontynenty i miasta

Większość krajów, wszystkie kontynenty i prawie wszystkie miasta nie mają przedimka. The pojawia się, gdy nazwa zawiera liczbę mnogą albo słowo-„grupę”, np. States, Kingdom, Republic, Emirates.

She grew up in Mexico and now lives in Toronto.
Dorastała w Meksyku, a teraz mieszka w Toronto.
She moved from the Philippines to the UK.
Przeprowadziła się z Filipin do Wielkiej Brytanii.
Philippines (l.mn.), Kingdom → the
Is Amsterdam the capital of the Netherlands?
Czy Amsterdam to stolica Holandii?
„Holandia” po angielsku: the Netherlands
Brazil is the biggest country in South America.
Brazylia to największy kraj Ameryki Południowej.

4Ulice, place i parki

Ulice, drogi, place i parki zwykle nie mają przedimka. Kilka nazw to wyjątki (the High Street w Wielkiej Brytanii).

The shop is on Baker Street, near Regent's Park.
Sklep jest na Baker Street, niedaleko Regent's Park.
„na ulicy” → on … Street
Let's meet in Market Square at six.
Spotkajmy się o szóstej na Rynku.
We went running in Central Park.
Poszliśmy pobiegać w Central Parku.

5Hotele, kina, muzea i gazety mają the

Hotele, kina, teatry, muzea, galerie i gazety zwykle mają the. Główny wyjątek to nazwy z dzierżawczym 's (zob. punkt 6).

We're staying at the Grand Hotel.
Zatrzymaliśmy się w hotelu Grand.
hotel: the
Have you been to the Louvre?
Byłeś w Luwrze?
muzeum: the
There's a great film on at the Odeon tonight.
Dziś wieczorem w kinie Odeon grają świetny film.
I read an interesting article in the Guardian.
Przeczytałam ciekawy artykuł w „Guardianie”.
tytuły gazet zwykle z the

6Lotniska, dworce i uniwersytety nazwane od miejsca albo osoby

Gdy nazwa to po prostu miejsce albo osoba + Airport / Station / University, nie ma przedimka. Nazwy z dzierżawczym 's też nie mają przedimka.

Our flight leaves from Gatwick Airport.
Nasz samolot odlatuje z lotniska Gatwick.
lotnisko: bez przedimka
I'll meet you outside Victoria Station.
Spotkamy się przed dworcem Victoria.
My brother studies at Harvard University.
Mój brat studiuje na Harvardzie.
We had lunch near St Paul's Cathedral.
Zjedliśmy lunch niedaleko katedry św. Pawła.
's → bez przedimka

7the + nazwy z of

Gdy nazwa zawiera of, jest opisem, więc ma the. Porównaj dwie nazwy tego samego uniwersytetu.

She works at the University of Leeds.
Pracuje na Uniwersytecie w Leeds.
= Leeds University
The Bank of England sets interest rates in the UK.
Bank Anglii ustala stopy procentowe w Wielkiej Brytanii.
We visited the Tower of London on our first day.
Pierwszego dnia zwiedziliśmy Tower.
The Isle of Wight is just off the south coast of England.
Wyspa Wight leży tuż przy południowym wybrzeżu Anglii.

Częste błędy

❌She lives in the Spain.
✅She lives in Spain.
Większość nazw krajów: bez przedimka.
❌We visited Netherlands last year.
✅We visited the Netherlands last year.
Nazwa kraju w liczbie mnogiej: the.
❌The Mount Everest is in the Himalayas.
✅Mount Everest is in the Himalayas.
Pojedyncza góra: bez przedimka.
❌We swam in the Lake Geneva.
✅We swam in Lake Geneva.
Pojedyncze jezioro: bez przedimka.
❌Amazon is a very long river.
✅The Amazon is a very long river.
Rzeki mają the.
❌We walked along the Oxford Street.
✅We walked along Oxford Street.
Ulice: bez przedimka.
❌I flew from the Heathrow.
✅I flew from Heathrow. lub I flew from Heathrow Airport.
Lotniska: bez przedimka.
❌She studies at University of Leeds.
✅She studies at the University of Leeds. lub She studies at Leeds University.
Nazwa z of: the.

Pułapki dla Polaków

1. Polskie rzeki, morza i góry bez the. Po polsku mówisz „nad Wisłą”, „nad Bałtykiem”, „w Tatrach” — i nic więcej. Kiedy opowiadasz po angielsku o Polsce, łatwo zapomnieć, że rzeki, morza i łańcuchy górskie mają the.

❌We had a picnic by Vistula.
✅We had a picnic by the Vistula.
❌We go hiking in Tatras every autumn.
✅We go hiking in the Tatras every autumn.
❌My family spends every summer by Baltic Sea.
✅My family spends every summer by the Baltic Sea.

2. „Czechy”, „Stany” — nazwa-grupa bez the. Polska nazwa nie pokazuje, że po angielsku w nazwie siedzi słowo Republic, States, Kingdom albo liczba mnoga.

❌My cousin works in Czech Republic.
✅My cousin works in the Czech Republic.
albo krótko: in Czechia, bez przedimka
❌My parents flew to United States.
✅My parents flew to the United States.

3. Muzea i hotele bez the. Po polsku „byłam w British Museum” albo „zjedliśmy kolację w Savoyu” brzmi normalnie, ale po angielsku muzea i większość hoteli mają the.

❌We spent the whole day in British Museum.
✅We spent the whole day in the British Museum.
❌We had dinner at Savoy.
✅We had dinner at the Savoy.

4. The „na wszelki wypadek”. Kiedy już wiesz, że angielski ma przedimki, kusi, żeby dodać the przed każdą nazwą. Zwykłe kraje i miasta (Poland, Germany, Warsaw) przedimka nie mają.

❌I was born in the Poland.
✅I was born in Poland.

Nie myl

Leeds University i the University of Leeds — to samo miejsce, dwa kształty nazwy. Miejsce + University → bez przedimka; University of + miejsce → the.

My sister went to Leeds University.
Moja siostra studiowała na Uniwersytecie w Leeds.
bez przedimka
My sister went to the University of Leeds.
Moja siostra studiowała na Uniwersytecie w Leeds.
of → the

Jedno czy grupa — pojedyncze jezioro, wyspa albo góra nie ma przedimka; grupa ma the.

We spent the summer in Sicily.
Spędziliśmy lato na Sycylii.
jedna wyspa
We spent the summer in the Canary Islands.
Spędziliśmy lato na Wyspach Kanaryjskich.
grupa wysp: the

Słowa ogólne i nazwy — zwykłe słowa podlegają zwykłym regułom przedimków B1-22: I love the sea (morze, które wszyscy znamy), ale the Mediterranean to nazwa. Subtelniejsze przypadki z nazwami (the Smiths, a Picasso) są w C2-05.

I love swimming in the sea.
Uwielbiam pływać w morzu.
„morze” ogólnie: the sea
I love swimming in the Mediterranean.
Uwielbiam pływać w Morzu Śródziemnym.
nazwa morza: the

Pisownia i wymowa

  • Przed nazwą zaczynającą się od samogłoski the wymawiasz zwykle /ði/: the Atlantic, the Andes, the Amazon, the Odeon. Przed spółgłoską — /ðə/: the Nile. /ð/ to nie polskie „d” ani „z”: czubek języka lekko dotyka górnych zębów, a powietrze płynie z głosem.
  • W środku zdania the piszesz małą literą (in the Netherlands). Dużego The używa się tylko wtedy, gdy jest oficjalną częścią nazwy, jak The Hague — wiele gazet też pisze The w tytule.
  • Wyrazy pospolite w nazwach piszesz po angielsku dużą literą: Oxford Street, Market Square, Lake Como, Victoria Station. Po polsku byłoby „ulica”, „plac”, „jezioro”, „dworzec” małą literą — w angielskim to błąd ortograficzny.
  • the USA i the UK czyta się litera po literze, z angielskimi nazwami liter: /ðə juː es ˈeɪ/, /ðə juː ˈkeɪ/. U zaczyna się od spółgłoski /j/, więc the ma tu formę /ðə/. Nie czytaj tych skrótów polskimi nazwami liter.
  • Polskie nazwy po angielsku często brzmią inaczej: the Vistula /ˈvɪstjʊlə/, Warsaw /ˈwɔːsɔː/, Cracow albo Kraków. W Warsaw pierwsze w to angielskie /w/ (zaokrąglone usta, jak w polskim „ł”), a nie polskie „w”.

Złota zasada

Zwykła nazwa (kraj, miasto, ulica, pojedyncza góra albo jezioro, lotnisko) → bez przedimka. Nazwa w liczbie mnogiej albo nazwa-grupa, nazwa z of, rzeka, morze, ocean, pustynia albo łańcuch górski oraz większość hoteli, muzeów i gazet → the. Pamiętaj o polskich nazwach: the Vistula, the Baltic, the Tatras, the Czech Republic.

Ćwiczenia

A. Forma

Wybierz the albo no article (brak przedimka).

  1. ___ Danube flows through four capital cities. …
  2. My cousin lives in Canada. (the / no article)
  3. We swam in ___ Atlantic. …
  4. They crossed ___ Sahara on camels. …
  5. Have you ever climbed Mount Fuji? (the / no article)
  6. We stayed at ___ Plaza Hotel. …
  7. Our flight leaves from Gatwick Airport. (the / no article)
  8. She works for ___ Bank of England. …

B. Znaczenie

Wybierz poprawną nazwę.

  1. Wybierz poprawną odpowiedź: She studied at ….
  2. Wybierz poprawną odpowiedź: She studied at .
  3. Wybierz poprawną odpowiedź: We went sailing on ….
  4. Wybierz poprawną odpowiedź: They live in ….

C. Znajdź błąd

Popraw błąd. Jeśli zdanie jest poprawne, napisz correct.

  1. The Mount Everest is in the Himalayas.
  2. We walked along the Oxford Street.
  3. I read about it in Guardian.
  4. They spent a week in the USA.
  5. Thames runs through London.

D. W kontekście

Wpisz the albo no article (brak przedimka).

A travel blog
After two days in 18 Rome, we flew to 19 Netherlands. We landed at 20 Schiphol Airport and stayed at 21 Grand Hotel near the centre. The next day we visited 22 Rijksmuseum and took a boat along the canals. Next week we're going to 23 Alps for some hiking!

E. Twoja kolej

Napisz po angielsku kilka zdań o miejscach.

  1. Napisz dwa zdania o swoim kraju: jedno z rzeką, morzem albo łańcuchem górskim (z the) i jedno z miastem albo pojedynczą górą (bez przedimka).
  2. Napisz o podróży, którą chcesz odbyć: podaj kraj, muzeum albo hotel i lotnisko.

F. Powtórka mieszana

Powtórz materiał z poprzednich lekcji.

  1. B1-22 Przedimki (articles) a/an, the i brak przedimka: ogólnie, konkretnie, instytucje
    I go swimming twice week.
  2. B1-19 Forma -ing jako rzeczownik (gerund): podmiot i po przyimkach
    It's worth (visit) the old town.
  3. B1-20 Zdania względne (relative clauses): whose, where, when i pomijanie zaimka
    Lima is the city I was born.
Odpowiedzi

A. Forma

  1. The
  2. the
  3. the
  4. the
  5. the

B. Znaczenie

  1. Leeds University
  2. the University of Leeds
  3. Lake Garda
  4. the Philippines

C. Znajdź błąd

  1. Mount Everest is in the Himalayas.
  2. We walked along Oxford Street.
  3. I read about it in the Guardian.
  4. ✓ They spent a week in the USA.
  5. The Thames runs through London.

D. W kontekście

  1. the
  2. the
  3. the
  4. the

E. Twoja kolej

  1. The Danube flows through my country. Budapest is the capital.
  2. I'd like to visit Peru, stay at the Hotel Sol in Lima and fly from Madrid Airport.

F. Powtórka mieszana

  1. a / per
  2. visiting
  3. where
Aplikacja AndroidUcz się w drodze Google Play