The z nazwami własnymi: rzeki, góry, kraje, miasta, hotele (articles with names)
The with Names and Places
Na tej stronie
Cel lekcji
Po tej lekcji zdecydujesz, czy nazwa potrzebuje the, czy obywa się bez przedimka: rzeki, morza, góry, kraje, miasta, ulice, hotele, muzea, lotniska, uniwersytety i inne.
Główna idea
Nazwa własna już wskazuje jedną, niepowtarzalną rzecz, więc większość nazw nie potrzebuje przedimka: Paris, Japan, Everest, Oxford Street.
Wyobraź sobie globus z wypisanymi nazwami. Niektóre to zwykłe nazwy — Brazil, Lima, Lake Victoria — i stoją same. Inne są tak naprawdę opisami albo grupami i te dostają the: the United States (grupa stanów), the Republic of Ireland (opis: która republika?), the Alps (wiele gór). Długie obiekty, które płyną albo ciągną się przez globus — rzeki, morza, oceany, pustynie — też mają the: the Nile, the Pacific, the Sahara.
Budynki i instytucje działają podobnie. Nazwa z of to opis, więc ma the: the University of Leeds. Nazwa zbudowana z miejsca albo osoby działa jak zwykła nazwa: Leeds University, Heathrow Airport.
Ucz się tych grup jako wzorców, a nie każdej nazwy z osobna.
Polski a angielski
W polskim nie ma przedimków, więc nazwy zawsze stoją same: „nad Wisłą”, „w Alpach”, „w Holandii”. Po angielsku trzeba zdecydować przy każdej nazwie. Dodatkowa trudność: polska nazwa często wygląda inaczej niż angielska. „Holandia” to jedno słowo, ale po angielsku the Netherlands to liczba mnoga. „Czechy” to po angielsku the Czech Republic (albo krótko Czechia, bez przedimka). Jest też różnica w pisowni: po polsku wyraz pospolity w nazwie piszemy zwykle małą literą („ulica Długa”, „rzeka Wisła”, „plac Zbawiciela”), a po angielsku dużą: Oxford Street, the River Thames, Market Square, Lake Como.
| Polski | Angielski | Co się dzieje |
|---|---|---|
| nad Wisłą, nad Tamizą | by the Vistula, by the Thames | rzeki → the |
| nad Bałtykiem | by the Baltic | morza → the |
| w Tatrach, w Alpach | in the Tatras, in the Alps | łańcuch górski → the |
| na Rysy, na Kilimandżaro | Rysy, Kilimanjaro | jedna góra → bez przedimka |
| w Holandii, w Czechach | in the Netherlands, in the Czech Republic | nazwa-grupa albo opis → the |
| w Hiszpanii, w Krakowie | in Spain, in Kraków | zwykły kraj, miasto → bez przedimka |
| nad jeziorem Como | by Lake Como | jedno jezioro → bez przedimka |
| Uniwersytet w Leeds | the University of Leeds / Leeds University | z of → the |
| w Luwrze | in the Louvre | muzea → the |
Budowa
the
| Grupa | Przykłady |
|---|---|
| rzeki i kanały | the Thames, the Amazon, the Danube, the Panama Canal |
| morza i oceany | the Mediterranean, the Atlantic, the Red Sea |
| łańcuchy górskie | the Alps, the Andes, the Himalayas |
| pustynie | the Sahara, the Gobi |
| nazwy krajów w liczbie mnogiej albo „unie” | the USA, the UK, the Netherlands, the Philippines, the Czech Republic, the United Arab Emirates |
| grupy wysp albo jezior | the Canary Islands, the Great Lakes |
| hotele, kina, teatry | the Ritz, the Odeon, the Globe |
| muzea i galerie | the British Museum, the Louvre, the Prado |
| gazety | the Guardian, the New York Times |
| nazwy z of | the University of Leeds, the Bank of England, the Tower of London |
Bez przedimka
| Grupa | Przykłady |
|---|---|
| większość krajów i wszystkie kontynenty | France, Brazil, Kenya, Asia, South America |
| miasta i miejscowości (rzadki wyjątek: The Hague) | Tokyo, Cairo, Lima |
| ulice, drogi, place, parki | Oxford Street, Fifth Avenue, Times Square, Central Park |
| pojedyncze góry | Everest, Kilimanjaro, Mount Fuji |
| pojedyncze jeziora i wyspy | Lake Geneva, Lake Victoria, Sicily |
| lotniska i dworce | Heathrow Airport, Victoria Station |
| uniwersytety nazwane od miejsca albo osoby | Leeds University, Harvard University |
| nazwy z dzierżawczym 's | St Paul's Cathedral, McDonald's |
Użycie
1Woda: rzeki, morza, oceany i kanały mają the
Rzeki, morza, oceany i kanały mają the, nawet gdy pominiesz słowo river. Z jeziorami jest inaczej: pojedyncze jezioro nie ma przedimka.
2Góry i pustynie
Łańcuchy górskie i pustynie mają the. Pojedyncze góry nie mają przedimka (kilka wyjątków, np. the Matterhorn, trzeba zapamiętać).
3Kraje, kontynenty i miasta
Większość krajów, wszystkie kontynenty i prawie wszystkie miasta nie mają przedimka. The pojawia się, gdy nazwa zawiera liczbę mnogą albo słowo-„grupę”, np. States, Kingdom, Republic, Emirates.
4Ulice, place i parki
Ulice, drogi, place i parki zwykle nie mają przedimka. Kilka nazw to wyjątki (the High Street w Wielkiej Brytanii).
5Hotele, kina, muzea i gazety mają the
Hotele, kina, teatry, muzea, galerie i gazety zwykle mają the. Główny wyjątek to nazwy z dzierżawczym 's (zob. punkt 6).
6Lotniska, dworce i uniwersytety nazwane od miejsca albo osoby
Gdy nazwa to po prostu miejsce albo osoba + Airport / Station / University, nie ma przedimka. Nazwy z dzierżawczym 's też nie mają przedimka.
7the + nazwy z of
Gdy nazwa zawiera of, jest opisem, więc ma the. Porównaj dwie nazwy tego samego uniwersytetu.
Częste błędy
Pułapki dla Polaków
1. Polskie rzeki, morza i góry bez the. Po polsku mówisz „nad Wisłą”, „nad Bałtykiem”, „w Tatrach” — i nic więcej. Kiedy opowiadasz po angielsku o Polsce, łatwo zapomnieć, że rzeki, morza i łańcuchy górskie mają the.
2. „Czechy”, „Stany” — nazwa-grupa bez the. Polska nazwa nie pokazuje, że po angielsku w nazwie siedzi słowo Republic, States, Kingdom albo liczba mnoga.
3. Muzea i hotele bez the. Po polsku „byłam w British Museum” albo „zjedliśmy kolację w Savoyu” brzmi normalnie, ale po angielsku muzea i większość hoteli mają the.
4. The „na wszelki wypadek”. Kiedy już wiesz, że angielski ma przedimki, kusi, żeby dodać the przed każdą nazwą. Zwykłe kraje i miasta (Poland, Germany, Warsaw) przedimka nie mają.
Nie myl
Leeds University i the University of Leeds — to samo miejsce, dwa kształty nazwy. Miejsce + University → bez przedimka; University of + miejsce → the.
Jedno czy grupa — pojedyncze jezioro, wyspa albo góra nie ma przedimka; grupa ma the.
Słowa ogólne i nazwy — zwykłe słowa podlegają zwykłym regułom przedimków B1-22: I love the sea (morze, które wszyscy znamy), ale the Mediterranean to nazwa. Subtelniejsze przypadki z nazwami (the Smiths, a Picasso) są w C2-05.
Pisownia i wymowa
- Przed nazwą zaczynającą się od samogłoski the wymawiasz zwykle /ði/: the Atlantic, the Andes, the Amazon, the Odeon. Przed spółgłoską — /ðə/: the Nile. /ð/ to nie polskie „d” ani „z”: czubek języka lekko dotyka górnych zębów, a powietrze płynie z głosem.
- W środku zdania the piszesz małą literą (in the Netherlands). Dużego The używa się tylko wtedy, gdy jest oficjalną częścią nazwy, jak The Hague — wiele gazet też pisze The w tytule.
- Wyrazy pospolite w nazwach piszesz po angielsku dużą literą: Oxford Street, Market Square, Lake Como, Victoria Station. Po polsku byłoby „ulica”, „plac”, „jezioro”, „dworzec” małą literą — w angielskim to błąd ortograficzny.
- the USA i the UK czyta się litera po literze, z angielskimi nazwami liter: /ðə juː es ˈeɪ/, /ðə juː ˈkeɪ/. U zaczyna się od spółgłoski /j/, więc the ma tu formę /ðə/. Nie czytaj tych skrótów polskimi nazwami liter.
- Polskie nazwy po angielsku często brzmią inaczej: the Vistula /ˈvɪstjʊlə/, Warsaw /ˈwɔːsɔː/, Cracow albo Kraków. W Warsaw pierwsze w to angielskie /w/ (zaokrąglone usta, jak w polskim „ł”), a nie polskie „w”.
Złota zasada
Zwykła nazwa (kraj, miasto, ulica, pojedyncza góra albo jezioro, lotnisko) → bez przedimka. Nazwa w liczbie mnogiej albo nazwa-grupa, nazwa z of, rzeka, morze, ocean, pustynia albo łańcuch górski oraz większość hoteli, muzeów i gazet → the. Pamiętaj o polskich nazwach: the Vistula, the Baltic, the Tatras, the Czech Republic.
Ćwiczenia
A. Forma
Wybierz the albo no article (brak przedimka).
-
___ Danube flows through four capital cities. …
-
My cousin lives in Canada. (the / no article)
-
We swam in ___ Atlantic. …
-
They crossed ___ Sahara on camels. …
-
Have you ever climbed Mount Fuji? (the / no article)
-
We stayed at ___ Plaza Hotel. …
-
Our flight leaves from Gatwick Airport. (the / no article)
-
She works for ___ Bank of England. …
B. Znaczenie
Wybierz poprawną nazwę.
-
Wybierz poprawną odpowiedź: She studied at ….
-
Wybierz poprawną odpowiedź: She studied at .
-
Wybierz poprawną odpowiedź: We went sailing on ….
-
Wybierz poprawną odpowiedź: They live in ….
C. Znajdź błąd
Popraw błąd. Jeśli zdanie jest poprawne, napisz correct.
-
The Mount Everest is in the Himalayas.
-
We walked along the Oxford Street.
-
I read about it in Guardian.
-
They spent a week in the USA.
-
Thames runs through London.
D. W kontekście
Wpisz the albo no article (brak przedimka).
After two days in 18 Rome, we flew to 19 Netherlands. We landed at 20 Schiphol Airport and stayed at 21 Grand Hotel near the centre. The next day we visited 22 Rijksmuseum and took a boat along the canals. Next week we're going to 23 Alps for some hiking!
E. Twoja kolej
Napisz po angielsku kilka zdań o miejscach.
-
Napisz dwa zdania o swoim kraju: jedno z rzeką, morzem albo łańcuchem górskim (z the) i jedno z miastem albo pojedynczą górą (bez przedimka).
-
Napisz o podróży, którą chcesz odbyć: podaj kraj, muzeum albo hotel i lotnisko.
F. Powtórka mieszana
Powtórz materiał z poprzednich lekcji.
-
B1-22 Przedimki (articles) a/an, the i brak przedimka: ogólnie, konkretnie, instytucje I go swimming twice week.
-
B1-19 Forma -ing jako rzeczownik (gerund): podmiot i po przyimkach It's worth (visit) the old town.
-
B1-20 Zdania względne (relative clauses): whose, where, when i pomijanie zaimka Lima is the city I was born.
Odpowiedzi
A. Forma
- The
- the
- the
- the
- the
B. Znaczenie
- Leeds University
- the University of Leeds
- Lake Garda
- the Philippines
C. Znajdź błąd
- Mount Everest is in the Himalayas.
- We walked along Oxford Street.
- I read about it in the Guardian.
- ✓ They spent a week in the USA.
- The Thames runs through London.
D. W kontekście
- the
- the
- the
- the
E. Twoja kolej
- The Danube flows through my country. Budapest is the capital.
- I'd like to visit Peru, stay at the Hotel Sol in Lima and fly from Madrid Airport.
F. Powtórka mieszana
- a / per
- visiting
- where
