SlowingoGramatyka
B1 24 / 39

Przedimki (articles) a/an, the i brak przedimka: ogólnie, konkretnie, instytucje

Articles: General, Specific and Institutions

Na tej stronie
  1. Cel lekcji
  2. Główna idea
  3. Polski a angielski
  4. Budowa
  5. Użycie
  6. Częste błędy
  7. Pułapki dla Polaków
  8. Nie myl
  9. Pisownia i wymowa
  10. Złota zasada
  11. Ćwiczenia

Cel lekcji

Po tej lekcji wybierzesz między a / an, the i brakiem przedimka (zero article), kiedy mówisz o czymś ogólnie albo konkretnie, o grupach ludzi (the elderly), o instytucjach (go to school czy go to the school), o posiłkach, sportach i językach oraz o częstotliwości i cenach typu twice a week.

Główna idea

Przedimki (articles) to sygnały dla słuchacza. Wyobraź sobie ścieżkę, która rozwidla się na trzy drogi, a na każdej stoi inny przedimek.

the prowadzi do „tej jednej, którą da się wskazać”: the food at the wedding, the life of a soldier. a / an prowadzi do „jednego egzemplarza jakiegoś typu — nieważne którego”: She's a vet. Brak przedimka prowadzi do „tej rzeczy ogólnie, jako idei albo całej kategorii”: Life is short. Music relaxes me.

Ten sam rzeczownik może pójść każdą drogą. Life ogólnie nie ma przedimka, ale the life of a farmer to konkretny rodzaj życia. School bez przedimka to nauka, chodzenie do szkoły; the school to konkretny budynek.

Dlatego przed każdym rzeczownikiem zadaj sobie pytanie: „Chodzi mi o to ogólnie, o jeden egzemplarz jakiegoś typu, czy o coś konkretnego, co obaj rozmówcy potrafimy wskazać?”. Odpowiedź wybiera drogę.

Polski a angielski

W polskim nie ma przedimków. To, czy chodzi o coś ogólnie, czy konkretnie, wynika z kontekstu, czasem z szyku zdania albo ze słów takich jak „ten”, „jakiś”, „w ogóle”. Po angielsku tę informację trzeba podać przed każdym rzeczownikiem. Kilka angielskich reguł łatwo jednak zapamiętać dzięki polskim przyimkom: „trzy razy w tygodniu” to three times a week, „grać na skrzypcach” (instrument) to play the violin, a „grać w piłkę” (sport) to play football bez przedimka.

PolskiAngielskiCo się dzieje
Życie jest za krótkie.Life is too short.ogólnie → brak przedimka
Ten pies sąsiadów szczeka całą noc.The dog next door barks all night.konkretny → the
Moja siostra jest wegetarianką.My sister is a vegetarian.typ, kategoria → a / an
Trzy razy w tygodniu.Three times a week.„w” (częstotliwość) → a
Cztery funty za kilo. / 50 km na godzinę.£4 a kilo. / 50 km an hour.„za”, „na” (stawka) → a / an
Gra na fortepianie.She plays the piano.instrument → the
Gra w piłkę.He plays football.sport → brak przedimka
Starsi ludzie / biednithe elderly / the poorthe + przymiotnik, bez -s
Idę spać. / Jest w szpitalu.I'm going to bed. / He's in hospital.instytucja zgodnie z celem → brak przedimka

Budowa

Trzy możliwości

SygnałZnaczeniePrzykład
a / an + rzeczownik policzalny w liczbie pojedynczejjeden egzemplarz typu; klasyfikacjaShe's a vet.
the + dowolny rzeczownikkonkretny, który da się wskazaćThe vet was very kind.
brak przedimka + liczba mnoga / rzeczownik niepoliczalnyogólnieVets work long hours. Music relaxes me.

Inne użycia the

UżyciePrzykład
the + przymiotnik = grupa ludzi (czasownik w liczbie mnogiej)the rich, the elderly, the unemployed
stopień najwyższythe best, the most expensive
liczebniki porządkowethe first, the third floor
instrumenty muzyczne po playplay the piano, the guitar

Brak przedimka

GrupaPrzykłady
językispeak English, learn Greek, in Swahili
posiłkihave breakfast, after lunch, What's for dinner?
sporty i gryplay football, chess, tennis
instytucja używana zgodnie z celemgo to bed / school / work / university / hospital / prison / church

a / an w stawkach i częstotliwości

SchematPrzykład
liczba + a / an + okres czasutwice a week, three times a day
cena / prędkość + a / an + jednostka£12 an hour, 50 km an hour, $3 a kilo

Użycie

1Ogólnie czy konkretnie

Gdy mówisz o czymś ogólnie (liczba mnoga albo rzeczownik niepoliczalny), nie używasz przedimka. The pojawia się wtedy, gdy rzeczownik jest zawężony do konkretnego przypadku — często przez of…, zdanie względne albo wspólny kontekst.

Life is too short to worry about small things.
Życie jest za krótkie, żeby martwić się drobiazgami.
życie w ogóle: bez przedimka
The life of a farmer is harder than people think.
Życie rolnika jest trudniejsze, niż się ludziom wydaje.
konkretny rodzaj życia: the
Dogs need a lot of exercise.
Psy potrzebują dużo ruchu.
psy w ogóle
The dogs next door bark all night.
Psy sąsiadów szczekają całą noc.
konkretne psy: the
I love Italian food.
Uwielbiam kuchnię włoską.
ogólnie
The food at the wedding was amazing.
Jedzenie na weselu było niesamowite.
konkretne jedzenie: the

2a / an do klasyfikacji

A / an mówi, do jakiego typu albo kategorii ktoś lub coś należy: zawody, role, przekonania, rodzaje rzeczy. Po polsku często stoi tu narzędnik („jest wegetarianką”), a po angielsku — a / an.

My sister is a vegetarian.
Moja siostra jest wegetarianką.
„jest + kim?” → is a…
A koala isn't a bear — it's a marsupial.
Koala to nie niedźwiedź, tylko torbacz.
He works as a delivery driver at weekends.
W weekendy pracuje jako kurier.
„jako” → as a; at weekends (UK), on weekends (US)

3a / an w stawkach i częstotliwości

A / an znaczy tu „każdy” albo „na”. Polskie „w tygodniu”, „za kilo”, „na godzinę” to po angielsku a / an.

I go swimming three times a week.
Chodzę na basen trzy razy w tygodniu.
„w tygodniu” → a week
The speed limit here is 30 miles an hour.
Ograniczenie prędkości wynosi tu 30 mil na godzinę.
„na godzinę” → an hour
Strawberries are £4 a kilo at the market.
Na targu truskawki kosztują 4 funty za kilo.
„za kilo” → a kilo

4the + przymiotnik: grupy ludzi

The + przymiotnik oznacza całą grupę ludzi. Nie ma końcówki -s, ale czasownik stoi w liczbie mnogiej. Tak samo działają niektóre przymiotniki narodowości: the British, the Swiss.

The elderly are especially at risk in a heatwave.
Podczas upałów osoby starsze są szczególnie narażone.
the elderly + are
The government has promised more help for the unemployed.
Rząd obiecał większą pomoc dla bezrobotnych.
„bezrobotni” → the unemployed, bez -s
This charity raises money for the homeless.
Ta organizacja zbiera pieniądze dla bezdomnych.
The British drive on the left.
Brytyjczycy jeżdżą lewą stroną.
= Brytyjczycy w ogóle

5Stopień najwyższy, liczebniki porządkowe i instrumenty

Tu stoi the: jest tylko jeden „najlepszy” i tylko jedno „piąte” piętro. Po play instrumenty mają the; w amerykańskim angielskim często mówi się też play piano bez the.

This is the best pizza I've ever had.
To najlepsza pizza, jaką w życiu jadłem.
stopień najwyższy: the
Our office is on the fifth floor.
Nasze biuro jest na piątym piętrze.
liczebnik porządkowy: the
My son is learning to play the violin.
Mój syn uczy się grać na skrzypcach.
„grać na” → play the; US także: play violin

6Posiłki, sporty i języki

Posiłki, sporty i języki zwykle nie mają przedimka. A albo the dodajesz tylko wtedy, gdy opisujesz albo wskazujesz jeden konkretny posiłek: a lovely lunch, the dinner we had on Friday.

Let's have lunch together tomorrow.
Zjedzmy jutro razem lunch.
She plays basketball twice a week.
Gra w koszykówkę dwa razy w tygodniu.
„grać w” → play, bez przedimka
He speaks Portuguese and a little Arabic.
Mówi po portugalsku i trochę po arabsku.
„po portugalsku” → Portuguese, bez in
We had a very late dinner after the concert.
Po koncercie zjedliśmy bardzo późną kolację.
posiłek z opisem: a
The dinner we had in that restaurant was unforgettable.
Kolacja, którą zjedliśmy w tamtej restauracji, była niezapomniana.
konkretna kolacja: the

7Instytucje: cel czy budynek

Z school, university, hospital, prison, church, bed i work brak przedimka oznacza, że miejsce służy swojemu zwykłemu celowi (nauka, leczenie, sen, modlitwa). The oznacza budynek albo konkretne miejsce. Po polsku ta różnica zwykle nie jest widoczna: „poszłam do szkoły” może znaczyć jedno i drugie.

My daughter starts school in September.
Moja córka we wrześniu idzie do szkoły.
jako uczennica: bez przedimka
I went to the school to talk to her teacher.
Poszedłem do szkoły porozmawiać z jej nauczycielką.
budynek, jako gość: the
He was in hospital for a week after the accident.
Po wypadku leżał tydzień w szpitalu.
jako pacjent; US: in the hospital
It's late — I'm going to bed.
Późno już
idę spać. — „iść spać” → go to bed
She's at university in Leeds.
Studiuje w Leeds.
„studiować” → be at university; US zwykle: in college

Częste błędy

❌The life is beautiful.
✅Life is beautiful.
Ogólna idea: bez przedimka.
❌I love the nature.
✅I love nature.
Przyroda w ogóle: bez przedimka.
❌He plays the football every Saturday.
✅He plays football every Saturday.
Sporty: bez przedimka.
❌I go to the work by bus.
✅I go to work by bus.
Instytucja zgodnie z celem: bez przedimka.
❌The poors need help.
✅The poor need help.
the + przymiotnik nie ma końcówki -s.
❌I go to the gym two times in week.
✅I go to the gym twice a week. lub I go to the gym two times a week.
W stawkach i częstotliwości: a / an.
❌My brother is engineer.
✅My brother is an engineer.
Zawód = klasyfikacja: a / an.
⚠️The music helps me relax. (gdy chodzi o każdą muzykę)
✅Music helps me relax.
Z the chodzi o jakąś konkretną muzykę.

Pułapki dla Polaków

1. Zawód bez a / an. Po polsku mówisz „Chce zostać lekarką” albo „Pracuje jako kelner” — bez żadnego dodatkowego słowa. Po angielsku rzeczownik policzalny w liczbie pojedynczej nie może stać sam: przy zawodach i rolach potrzebne jest a / an.

❌She wants to be doctor.
✅She wants to be a doctor.
❌I work as waiter in a hotel.
✅I work as a waiter in a hotel.
„jako kelner” → as a waiter

2. „W tygodniu”, „za godzinę” słowo w słowo. Polskie przyimki „w”, „za”, „na” kuszą, żeby powiedzieć in, for albo on. W stawkach i częstotliwości angielski używa po prostu a / an (albo per).

❌I run five times in week.
✅I run five times a week.
❌He earns £15 for hour.
✅He earns £15 an hour.
także: £15 per hour

3. The przy rzeczach ogólnych. Kiedy już wiesz, że angielski ma przedimki, łatwo dodawać the „na wszelki wypadek”. Ale rzeczy ogólne — pieniądze, ludzie, czas, miłość — nie mają przedimka.

⚠️The money doesn't make you happy.
✅Money doesn't make you happy.
Z the chodzi o jakieś konkretne pieniądze, a nie o pieniądze w ogóle.
⚠️The people are more stressed these days.
✅People are more stressed these days.
Z the chodzi o konkretną grupę ludzi.

4. „Bezrobotni”, „starsi” z końcówką -s. Po polsku „bezrobotni”, „bogaci”, „niesłyszący” to forma liczby mnogiej, więc kusi, żeby dodać -s. Po angielsku the + przymiotnik nigdy nie dostaje -s, choć czasownik stoi w liczbie mnogiej.

❌The museum offers free tours for the deafs.
✅The museum offers free tours for the deaf.
❌There are special seats on the bus for the elderlies.
✅There are special seats on the bus for the elderly.

Nie myl

go to school i go to the school — ten sam budynek, inna rola.

The kids go to school by bus.
Dzieci jeżdżą do szkoły autobusem.
jako uczniowie
Their mum went to the school for a meeting.
Ich mama poszła do szkoły na zebranie.
jako gość: the

the + przymiotnik i przymiotnik + people — The rich to bogaci ludzie jako cała grupa. Gdy liczysz osoby, użyj rzeczownika: two rich people, a nie two rich.

The rich don't always pay more tax.
Bogaci nie zawsze płacą wyższe podatki.
Three rich people bought the island.
Wyspę kupiło trzech bogaczy.
nie „three rich”

English (język) i the English (ludzie)

She speaks English at work.
W pracy mówi po angielsku.
język: bez przedimka
The English love talking about the weather.
Anglicy uwielbiają rozmawiać o pogodzie.
ludzie: the

Nazwy własne i miejsca — the Nile, the USA, the Ritz kontra Paris, Lake Como, Heathrow omawiamy w B1-23. Subtelniejsze wybory (The tiger is…, przedimki z rzeczownikami abstrakcyjnymi) są w C2-05.

Pisownia i wymowa

  • the wymawiasz /ðə/ przed spółgłoską (the dogs) i zwykle /ði/ przed samogłoską (the elderly, the unemployed). Wybierasz według dźwięku, a nie litery.
  • /ð/ to nie polskie „d” ani „z”: czubek języka lekko dotyka górnych zębów (albo wysuwa się między zęby), a powietrze przepływa nad nim z głosem. W polskim nie ma tego dźwięku, więc warto go ćwiczyć powoli.
  • a to słaba forma /ə/ — krótka, niewyraźna samogłoska; an to /ən/. Polski nie redukuje samogłosek, więc uważaj, żeby nie mówić pełnego, wyraźnego „a”. Wybór a czy an zależy od dźwięku: an hour (h jest nieme), a university (zaczyna się od /j/) A1-06.
  • W stawkach a jest nieakcentowane: twice a week /ˈtwaɪs ə ˈwiːk/ — akcent pada na twice i week, a a ledwo słychać.
  • bed kończy się dźwięcznym /d/. Po polsku końcowe spółgłoski tracą dźwięczność, ale tu utrzymaj głos do końca — inaczej bed zabrzmi jak bet.

Złota zasada

Ogólnie (liczba mnoga lub rzeczownik niepoliczalny) → bez przedimka. Konkretnie → the. Jeden egzemplarz typu → a / an. Instytucje używane zgodnie z celem (school, work, bed, hospital) zwykle nie mają przedimka; budynek dostaje the. A polskie „w tygodniu”, „za kilo”, „na godzinę” to a / an.

Ćwiczenia

A. Forma

Wpisz a, an, the albo no article (brak przedimka).

  1. honesty is very important to me. (the / no article)
  2. I see my grandmother twice month.
  3. She plays cello in an orchestra.
  4. elderly often feel lonely in big cities.
  5. This is best coffee in town.
  6. Petrol costs €1.80 litre here.
  7. My brother is engineer.

B. Znaczenie

Wybierz odpowiedź, która pasuje do znaczenia.

  1. Wybierz poprawną odpowiedź: … of a nurse is not easy.
  2. Wybierz poprawną odpowiedź: I usually have … at seven.
  3. On jest więźniem. Wybierz poprawną odpowiedź: He's been in … for two years.
  4. Mama nie jest uczennicą ani nauczycielką. Wybierz poprawną odpowiedź: Mum went to … to speak to my teacher.
  5. Chodzi ci o każdą muzykę, muzykę w ogóle. Wybierz poprawną odpowiedź: … helps me relax.

C. Znajdź błąd

Popraw błąd. Jeśli zdanie jest poprawne, napisz correct.

  1. The life is beautiful.
  2. He plays the football every Saturday.
  3. The poors need more help.
  4. She's going to the bed.
  5. The food at the party was delicious.

D. W kontekście

Wpisz a, an, the albo no article (brak przedimka).

A message from Sara
Hi Maria! My new life is great. I go to 18 work by bike now, and I have 19 lunch in the park. My flatmate is 20 nurse, so she works nights three times 21 week. In the evenings I'm learning to play 22 guitar. And 23 food here is amazing — I eat 24 fish almost every day!

E. Twoja kolej

Napisz po angielsku kilka zdań o sobie.

  1. Napisz dwa zdania o swoim tygodniu ze stawkami lub częstotliwością (a week, a day, an hour).
  2. Napisz jedno zdanie ogólne o czymś, co kochasz, i jedno zdanie konkretne o tej samej rzeczy.

F. Powtórka mieszana

Powtórz materiał z poprzednich lekcji.

  1. A1-06 Przedimki a, an i the po angielsku: kiedy którego używać (articles)
    We've got a dog and a cat. dog is called Rex.
  2. B1-21 Used to, be used to, get used to: różnica wyjaśniona prosto
    I'm not used to (drive) at night.
  3. B1-20 Zdania względne (relative clauses): whose, where, when i pomijanie zaimka
    That's the woman son plays for the national team.
Odpowiedzi

A. Forma

  1. a
  2. the
  3. The
  4. the
  5. a
  6. an

B. Znaczenie

  1. The life
  2. breakfast
  3. prison
  4. the school
  5. Music

C. Znajdź błąd

  1. Life is beautiful.
  2. He plays football every Saturday.
  3. The poor need more help.
  4. She's going to bed.
  5. ✓ The food at the party was delicious.

D. W kontekście

  1. a
  2. a
  3. the
  4. the

E. Twoja kolej

  1. I go to the gym three times a week. I drink about two litres of water a day.
  2. I love music. The music at my cousin's wedding was fantastic.

F. Powtórka mieszana

  1. The
  2. driving
  3. whose
Aplikacja AndroidUcz się w drodze Google Play