Ukryte warunki po angielsku: without, given, otherwise, if so i if anything
Implied Conditions: Given, Without, Otherwise, If Anything
Na tej stronie
Cel lekcji
Po tej lekcji wyrazisz warunek bez pełnego zdania z if — za pomocą without, with, given, otherwise / or else, assuming (that) i on the assumption that — użyjesz krótkich zwrotów if so, if not, if anything i if in doubt, a także sformułujesz grzeczną prośbę z if you'll… / if you would….
Główna idea
Każde zdanie warunkowe (conditional) ma dwie części: warunek i skutek. Zwykle warunek jest napisany wyraźnie, z if. Ale często jest napisany sympatycznym atramentem — jest, tylko go nie widać.
Without your help, I'd have failed. Nie ma tu żadnego if, a jednak znaczenie to „gdybyś mi nie pomógł”. I was ill; otherwise I'd have come. Znaczenie: „gdybym nie była chora”.
Jak odczytać sympatyczny atrament? Spójrz na skutek. Jeśli widzisz would, could albo might (+ have), a nie ma if, gdzieś kryje się warunek: w wyrażeniu z without, with albo given, w słowie takim jak otherwise albo w samym podmiocie (A true friend would…).
Krótkie zwroty z if działają odwrotnie: if widać, ale reszta zdania zniknęła — If so…, If not…, If in doubt…. Twoje zadanie to dopowiedzieć sobie to, czego brakuje.
Polski a angielski
Tu polski bardzo pomaga: też chowamy warunek w przyimku („bez twojej pomocy nie dałabym rady”) albo w imiesłowie („mając więcej czasu…”), mamy inaczej / w przeciwnym razie, w razie wątpliwości, w razie potrzeby, a nawet „trudne, jeśli nie niemożliwe”. Różnice są cztery. Po pierwsze, polskie -by („bo inaczej bym przyszła”) nie pokazuje, czy chodzi o teraz, czy o przeszłość — po otherwise angielski musi wybrać would albo would have. Po drugie, „gdyby nie” to nie if not, tylko without albo if it hadn't been for. Po trzecie, „jakby co” to nie if anything. Po czwarte, po „jeśli” i „zakładając, że” polski używa czasu przyszłego, a angielski po if i assuming — teraźniejszego.
| Polski | Angielski | Uwaga |
|---|---|---|
| Bez twojej pomocy nie zdałabym. | Without your help, I'd have failed. | tak jak po polsku |
| Gdyby nie twoja pomoc, nie zdałabym. | Without your help / If it hadn't been for your help, … | nie if not |
| Mając więcej czasu, znaleźlibyśmy lepsze rozwiązanie. | Given more time, we could have found a better solution. | imiesłów → given |
| Pracuję w weekend, inaczej poszłabym z wami. | I'm working this weekend; otherwise I'd come with you. | teraz → would |
| Nie miałam paszportu, inaczej pojechałabym z nimi. | Otherwise, I'd have gone with them. | wtedy → would have |
| Masz czas w sobotę? Jeśli tak, wpadnij. | If so, come to the barbecue. | nie if yes |
| Nie jest szybsza. Jeśli już, to wolniejsza. | If anything, it's slower. | tylko korekta |
| Jakby co, dzwoń. | If anything happens / If you need anything, call me. | nie samo if anything |
| Zakładając, że pogoda się utrzyma, zjemy na dworze. | Assuming the weather stays good, we'll eat outside. | czas przyszły dokonany → present simple |
| Jeśli zechce pani pójść za mną… | If you'll follow me, … | „zechcieć” = will |
Ostatni wiersz to miła niespodzianka: grzeczne polskie „jeśli zechce pan…” działa dokładnie jak if you'll… / if you would…: po if stoi czasownik, który znaczy „być skłonnym coś zrobić”.
Budowa
Ukryte warunki
| Wyrażenie | Przykład | Ukryte if |
|---|---|---|
| without + rzeczownik | Without your help, I'd have failed. | if you hadn't helped me |
| with + rzeczownik | With more practice, you could win. | if you practised more |
| given + rzeczownik | Given more time, we could have done it. | if we had been given more time |
| otherwise / or else | I was ill; otherwise I'd have come. | if I hadn't been ill |
| in your position / a true friend… | In your position, I'd wait. | if I were in your position |
Skrócone zwroty z if
| Zwrot | Znaczenie |
|---|---|
| if so / if not | jeśli tak / jeśli nie |
| if anything | jeśli jest jakaś różnica, to w przeciwną stronę („jeśli już, to…”, „wręcz”) |
| if in doubt / if necessary / if possible | w razie wątpliwości / w razie potrzeby / jeśli to możliwe |
| przymiotnik, if not + mocniejszy przymiotnik | może nawet… (difficult, if not impossible); czasem „choć nie…” (useful, if not exciting) |
Will i would po if
| Schemat | Znaczenie | Przykład |
|---|---|---|
| if you'll + forma podstawowa | jeśli zechcesz (grzeczne polecenie) | If you'll follow me, … |
| if you would + forma podstawowa | grzeczna, bardziej formalna prośba | If you would sign here, … |
| if + won't | jeśli (on) nie chce, odmawia | If he won't listen, … |
Założenie
| Zwrot | Rejestr | Przykład |
|---|---|---|
| assuming (that) + zdanie | neutralny | Assuming the train is on time, … |
| on the assumption that + zdanie | formalny | …on the assumption that sales would grow. |
Użycie
1Ukryte warunki: without, with, given, in your position
Warunek może nieść grupa rzeczownikowa. Without = „gdyby nie…”, „bez…”; with = „gdyby był(o)…”, „z…”; given = „gdybyśmy dostali / mieli…”. Warunek może się też kryć w samym podmiocie (A true friend would…) albo w stałym zwrocie z bezokolicznikiem (To hear him talk, …). Czasownik w skutku — would, could, might — pokazuje, że sytuacja jest wyobrażona.
2Otherwise i or else z wyobrażonym skutkiem
Otherwise i or (else) znaczą „inaczej”, „w przeciwnym razie” albo „gdyby nie to”. Ostrzeżenia o przyszłości (Hurry, or you'll miss the bus) znajdziesz w B2-03. Na poziomie C1 te słowa wprowadzają też skutek nierealny: would dla teraźniejszości, would have dla przeszłości. Polskie „bym” tego nie rozróżnia — angielski musi.
3If so, if not, if anything, if in doubt
Te krótkie zwroty zastępują całe zdanie. If so i if not odnoszą się do poprzedniego zdania („jeśli tak”, „jeśli nie”). If anything koryguje myśl: prawda leży po przeciwnej stronie albo jest jeszcze mocniejsza — jak polskie „jeśli już, to…” czy „wręcz”. If in doubt, if necessary i if possible pomijają podmiot i be, tak jak polskie „w razie wątpliwości”. Między dwoma przymiotnikami if not zwykle znaczy „może nawet”; może też znaczyć „choć nie” (zob. Nie myl).
4If you'll… / if you would…: gotowość i uprzejmość
Zwykle will nie stoi w zdaniu z if o przyszłości. Ale gdy will albo would znaczy być skłonnym coś zrobić, może — tak jak polskie „jeśli zechcesz”, „jeśli zechce pan”. If you'll… i If you would… to grzeczne sposoby, żeby kogoś o coś poprosić; won't znaczy „nie chce”, „odmawia”. Will jest też możliwe, gdy zdanie z if opisuje skutek, który przychodzi po głównej czynności: I'll lend you the money if it will help.
5Assuming (that), on the assumption that
Assuming (that) — „zakładając, że” — podaje warunek, który uważasz za prawdziwy, i buduje na nim plan albo argument. On the assumption that („przy założeniu, że”) jest bardziej formalne i częste w raportach. Tak jak po if, po assuming zwykle stoi czas teraźniejszy, choć chodzi o przyszłość — a po polsku stoi tu czas przyszły („zakładając, że pogoda się utrzyma”). W argumentacji supposing („przypuśćmy, że”) przedstawia możliwość do rozważenia; pełne omówienie, z suppose i what if, jest w B2-21.
Częste błędy
Pułapki dla Polaków
1. „Gdyby nie…” → if not. Polskie „gdyby nie ty”, „gdyby nie korki” to bardzo zwięzły warunek. Dosłowne if not + rzeczownik po angielsku nie działa. Użyj without albo if it hadn't been for (formalnie: had it not been for, zob. C1-03).
2. „Jakby co, dzwoń.” To jedno z najczęstszych polskich zdań na pożegnanie. Dosłowne If anything, … brzmi po angielsku jak niedokończona korekta („jeśli już, to…”). Powiedz, co może się stać: if anything happens, if anything comes up, if you need anything.
3. „Jeśli tak / jeśli nie” → if yes / if no. Po polsku „jeśli tak” jest neutralne i pasuje do każdego tekstu. Po angielsku if yes i if no spotkasz w formularzach i szybkich wiadomościach, ale w starannym e-mailu piszesz if so i if not.
4. Czas przyszły po „jeśli” i „zakładając, że”. Po polsku mówisz „jeśli będziesz mieć pytania” i „zakładając, że klient podpisze umowę”. Po angielsku po if i assuming przyszłość wyrażasz czasem teraźniejszym. Will po if oznacza gotowość albo uprzejmość, a nie zwykłą przyszłość.
5. Jedno „-by” na teraz i na wtedy. „Byłam przeziębiona, inaczej poszłabym na imprezę” — polskie „poszłabym” pasuje i do teraźniejszości, i do przeszłości. Po otherwise, without czy given angielski musi to rozróżnić: przeszłość = would have + past participle.
Nie myl
given (= biorąc pod uwagę) i given (= gdyby… dano) — Ze znanym faktem given znaczy „biorąc pod uwagę”, „zważywszy na” i nie ma żadnego warunku. Z more / the chance znaczy „gdyby… dano”, a skutek ma would.
if not (= jeśli nie) i if not (= może nawet) — Na początku zdania if not znaczy „jeśli tak nie jest”. Między dwoma podobnymi słowami (dwa przymiotniki, dwie liczby) znaczy „może nawet” — tak jak polskie „jeśli nie”.
Między przymiotnikami if not może też znaczyć „choć nie”: a useful, if not exciting, course = przydatny, choć nie porywający, kurs. Decyduje kontekst. Żeby uniknąć dwuznaczności, staranni autorzy często piszą perhaps even albo though not.
If you'll wait… (prośba) i If you wait… (warunek) — If you'll wait here to grzeczne polecenie. If you wait here to prawdziwy warunek z przyszłym skutkiem.
Pisownia i wymowa
- Przecinek stawiasz po wysuniętym na początek wyrażeniu z without / with / given i po if so / if not / if anything na początku zdania: If so, come along. Tu zasady są podobne jak po polsku.
- If not między przymiotnikami zwykle stoi między przecinkami: a difficult, if not impossible, task.
- Gdy otherwise łączy dwa zdania, postaw przed nim średnik albo kropkę: I was ill; otherwise I'd have come. W tekstach nieformalnych często spotkasz przecinek.
- otherwise /ˈʌðəwaɪz/: th to /ð/ — czubek języka lekko między zębami, głos drga. To nie polskie „d” ani „z”. Akcent na pierwszej sylabie, a końcowe s brzmi jak /z/ — nie ubezdźwięczniaj go na „s”.
- assuming /əˈsjuːmɪŋ/ (UK), /əˈsuːmɪŋ/ (US): akcent na drugiej sylabie, pierwsza to krótkie, niewyraźne /ə/, a nie pełne polskie „a”. Na końcu /ŋ/: tył języka dotyka podniebienia miękkiego, bez dodanego „g” czy „k”.
- W If you'll follow me forma you'll jest słaba i krótka, a głos na końcu grzecznie opada.
Złota zasada
Warunek może się ukryć w without, with, given, otherwise albo w samym podmiocie: gdy widzisz would / could / might (have) i nie ma if, szukaj ukrytego warunku. Krótkie zwroty if so, if not, if anything, if in doubt zastępują całe zdanie, a will / would po if zwykle wyraża gotowość albo uprzejmość. I pamiętaj: „gdyby nie” to without, a „jakby co” to if anything happens.
Ćwiczenia
A. Forma
Przekształć każde zdanie tak, żeby nie było w nim pełnego zdania z if. Użyj podanych słów i zachowaj znaczenie.
-
Przekształć, używając „Without”: If the volunteers hadn't helped, the festival would have been cancelled.
-
Przekształć, używając „Given”: If we had been given another week, we could have tested the app properly.
-
Przekształć, używając „With”: If the team had a bigger budget, it could hire two more designers.
-
Przekształć, używając „In your position”: If I were you, I would ask for a written contract.
-
Połącz zdania za pomocą „otherwise”: I was working that weekend. If I hadn't been, I would have come to the wedding.
-
Przekształć, używając „If so”: Have you already paid the deposit? If you have, please send us the receipt.
-
Przekształć, używając „on the assumption that”: The budget was approved because the board assumed that sales would grow by 5%.
-
Przekształć w grzeczną prośbę zaczynającą się od „If you would”: Please sign the form at the bottom, and then we can process your application today.
B. Znaczenie
Przeczytaj opis sytuacji i wybierz lepsze zdanie.
-
Kolega mówi, że nowa drukarka jest szybsza od starej. Twoim zdaniem jest wolniejsza. Która odpowiedź jest dobra?if anything: prawda idzie w przeciwną stronę
-
Które zdanie opisuje wyobrażony skutek, a nie to, co naprawdę się stało?would have pokazuje ukryty warunek: gdybyś mi nie pomógł
-
Które zdanie podaje fakt, a nie warunek?given + znany fakt = biorąc pod uwagę
-
Recepcjonistka mówi do gościa. Które zdanie jest grzecznym poleceniem?if you'll = jeśli zechce pan / pani: grzeczna prośba
-
Formalny e-mail do klienta. Które zdanie jest bardziej odpowiednie?if yes jest potoczne; if so to forma standardowa
C. Znajdź błąd
Popraw błąd. Jeśli zdanie jest poprawne, napisz correct.
-
If you will need any help with the installation, just call our technical team on the number below.
-
My laptop crashed last night; otherwise I would finish the report well before the deadline.
-
Given a little more experience, she can have become an excellent manager in that company.
-
Finish your breakfast quickly, otherwise you miss the bus and arrive late for school again.
-
If anything, the second edition of the dictionary is harder to use than the first one was.
D. W kontekście
Przeczytaj wiadomość. Przekształć zdania oznaczone numerami, używając podanych słów.
Hi all, a quick update before Monday's client meeting. (19) If the figures are correct, we'll finish the project two weeks early. That's great news, but we still need to be careful. (20) Sam spotted the error in last month's report. If he hadn't, we would have lost the client. (21) The new software has helped us a lot. If we didn't have it, we would still be entering data by hand. (22) Are you all free on Monday afternoon? If you aren't, let me know today. (23) If you aren't sure about something, ask Mia before you send it to the client.
Thanks, everyone!
-
Przekształć zdanie (19) tak, żeby zaczynało się od „Assuming”.
-
Przekształć zdania (20) w jedno zdanie z „otherwise”.
-
Przekształć zdania (21) tak, żeby zaczynały się od „Without”.
-
Przekształć zdania (22), używając „If not”.
-
Przekształć zdanie (23) tak, żeby zaczynało się od „If in doubt”.
E. Twoja kolej
Napisz po angielsku własne zdania.
-
Napisz 2–3 zdania z podziękowaniem dla mentora albo kogoś z pracy. Użyj Without… i jednego innego ukrytego warunku (with, given albo otherwise).
-
Napisz krótki e-mail do klienta (2–3 zdania) w sprawie terminu dostawy. Użyj Assuming…, If so albo If not oraz grzecznej prośby z if you would.
-
Ktoś mówi: „Working from home makes people lazy.” Odpowiedz w dwóch zdaniach, używając If anything oraz schematu przymiotnik, if not + mocniejszy przymiotnik.
F. Powtórka mieszana
Powtórz materiał z poprzednich lekcji.
-
C1-03 Formalne zdania warunkowe (formal conditionals): Should you need, Were I to, Had I known, But for Przekształć, zaczynając od „Had it not been for”: If it hadn't been for the rain, we would have won.
-
C1-03 Formalne zdania warunkowe (formal conditionals): Should you need, Were I to, Had I known, But for Przekształć, zaczynając od „Should”: If you have any questions, please contact me.
-
B2-03 Unless, as long as, in case, even if: warunki po angielsku nie tylko z if Które zdanie znaczy, że bierzesz parasol na wszelki wypadek?in case = na wszelki wypadek; if = tylko wtedy, gdy naprawdę pada
Odpowiedzi
A. Forma
- Without the volunteers' help, the festival would have been cancelled. / Without the volunteers, the festival would have been cancelled.
- Given another week, we could have tested the app properly.
- With a bigger budget, the team could hire two more designers.
- In your position, I would ask for a written contract.
- I was working that weekend; otherwise I would have come to the wedding. / I was working that weekend. Otherwise, I would have come to the wedding.
- Have you already paid the deposit? If so, please send us the receipt.
- The budget was approved on the assumption that sales would grow by 5%.
- If you would sign the form at the bottom, we can process your application today.
B. Znaczenie
- It isn't quicker. If anything, it's slower than the old one.
- Without your help, I would have failed the exam.
- Given the weather, we decided to stay at home.
- If you'll take a seat, Ms Novak will be with you shortly.
- Is the venue free on 3 June? If so, please send us a quote.
C. Znajdź błąd
- If you need any help with the installation, just call our technical team on the number below. / Should you need any help with the installation, just call our technical team on the number below.
- My laptop crashed last night; otherwise I would have finished the report well before the deadline.
- Given a little more experience, she could have become an excellent manager in that company. / Given a little more experience, she might have become an excellent manager in that company.
- Finish your breakfast quickly, otherwise you'll miss the bus and arrive late for school again.
- ✓ If anything, the second edition of the dictionary is harder to use than the first one was.
D. W kontekście
- Assuming the figures are correct, we'll finish the project two weeks early. / Assuming that the figures are correct, we'll finish the project two weeks early.
- Sam spotted the error in last month's report; otherwise we would have lost the client.
- Without the new software, we would still be entering data by hand.
- Are you all free on Monday afternoon? If not, let me know today.
- If in doubt, ask Mia before you send anything to the client. / If in doubt, ask Mia before you send it to the client.
E. Twoja kolej
- Without your advice in my first year, I would probably have left the company. Given the chance, I'd like to do the same for our new trainees.
- Assuming the samples arrive on Thursday, we will deliver the final design on 2 June. If not, we will contact you at once, and I would be grateful if you would confirm the new date by Friday.
- If anything, people who work from home tend to work longer hours. For many of them, switching off at the end of the day is difficult, if not impossible.
F. Powtórka mieszana
- Had it not been for the rain, we would have won.
- Should you have any questions, please contact me.
- Take an umbrella in case it rains later.
