Paano Bumuo ng Pangungusap sa Ingles: Subject, Verb, Object at Tamang Word Order
How an English Sentence Works
Sa pahinang ito
Layunin
Pagkatapos ng araling ito, makikilala mo na ang mga pangunahing uri ng salita sa Ingles at mailalagay mo ang mga ito sa karaniwang ayos: Subject + Verb + Object (simuno + pandiwa + layon), at sa dulo ang lugar at ang oras.
Ang Pangunahing Ideya
Kakaunti ang mga hulapi (endings) sa Ingles na nagsasabi kung ano ang trabaho ng isang salita sa pangungusap. Kaya paano natin malalaman kung sino ang gumagawa ng ano? Sa posisyon. Ang puwesto ng salita ang nagsasabi ng trabaho nito.
Isipin mong tren ang pangungusap sa Ingles, at nakaayos ang mga bagon sa iisang pagkakasunod-sunod. Ang unang bagon ay ang subject o simuno (sino o ano ang gumagawa ng kilos). Ang pangalawa ay ang verb o pandiwa (ang kilos o kalagayan). Kasunod ang object o layon (sino o ano ang tumatanggap ng kilos), at sa likod, ang lugar at ang oras.
Sa The dogs chase the cats at The cats chase the dogs, pareho ang mga salita, pero ibang-iba ang kuwento, dahil nagpalit ng puwesto ang mga bagon.
Ito ang malaking pagkakaiba sa Filipino. Sa atin, ang mga pananda tulad ng ang, ng at sa ang nagsasabi kung sino ang gumagawa, kaya mas malaya ang ayos ng mga salita. Sa Ingles, walang ganitong mga pananda, kaya mahigpit ang ayos: kailangan ng karaniwang pangungusap ang simuno at pandiwa, sa ganoong pagkakasunod. Kahit walang talagang "gumagawa", tulad ng It is raining, naglalagay ang Ingles ng maliit na salitang it sa unang bagon para buo ang tren.
Filipino at Ingles
Sa Filipino, karaniwang nauuna ang pandiwa o ang impormasyon, at ang mga panandang ang, ng, sa (at si, ni, kay) ang nagsasabi kung sino ang gumagawa at sino ang tumatanggap. Sa Ingles, ang posisyon ang gumagawa ng trabahong iyon: simuno muna, saka pandiwa, saka layon.
| Filipino | Ingles | Ano ang pagkakaiba |
|---|---|---|
| Hinahabol ng mga aso ang mga pusa. | The dogs chase the cats. | sa Filipino, ang ng at ang ang nagsasabi kung sino ang humahabol; sa Ingles, ang nauuna (the dogs) ang gumagawa |
| Nagluluto ng hapunan ang mga magulang ko. | My parents cook dinner. | nauuna ang pandiwa sa Filipino; sa Ingles, laging simuno muna |
| Umuulan. | It is raining. | isang salita lang sa Filipino, walang simuno; sa Ingles, kailangan ang it |
| Gutom ako. | I'm hungry. | walang pandiwa sa Filipino; sa Ingles, kailangan ng simuno at pandiwa (I + am) |
| Gusto ko. | I like it. | buo na ang Gusto ko; sa Ingles, kailangan ng layon ang like |
| Tuwing Sabado, nakikipagkita ako sa mga kaibigan ko sa bayan. | I meet my friends in town on Saturdays. | madalas nauuna ang oras sa Filipino; sa Ingles, karaniwang nasa dulo: lugar, saka oras |
Kaya kapag nagsasalin ka mula sa Filipino, huwag sundan ang ayos ng mga salitang Filipino. Hanapin muna kung sino ang gumagawa (simuno), ilagay ang pandiwa pagkatapos nito, at saka ang layon, lugar at oras. Pareho naman ang dalawang wika sa malalaking titik sa simula ng pangungusap at sa mga pangalan, araw at buwan (Lunes, Agosto), pero sa Ingles, laging malaking titik ang I, kahit nasa gitna ng pangungusap.
Anyo
Mga bahagi ng pananalita (parts of speech)
| Bahagi ng pananalita | Sa Filipino | Trabaho | Mga halimbawa |
|---|---|---|---|
| noun | pangngalan | tao, lugar, bagay o ideya | teacher, London, phone, music |
| pronoun | panghalip | pumapalit sa pangngalan | I, you, he, she, it, we, they |
| verb | pandiwa | kilos o kalagayan | eat, work, like, be |
| adjective | pang-uri | naglalarawan ng pangngalan | big, red, happy, cold |
| adverb | pang-abay | naglalarawan ng pandiwa (paano, kailan, saan…) o ng pang-uri | slowly, here, today, very |
| preposition | pang-ukol | nagsasabi ng lugar, oras o ugnayan | in, on, at, with, from |
| article | pantukoy | dumarating bago ang pangngalan | a, an, the |
Ang karaniwang ayos
| Subject (simuno) | Verb (pandiwa) | Object (layon) | Lugar | Oras |
|---|---|---|---|---|
| I | drink | coffee | at home | every morning. |
| My brothers | play | football | in the park | on Sundays. |
| We | watch | films | — | at the weekend. |
| They | work | — | in a bank. | — |
- films (UK) / movies (US); at the weekend (UK) / on the weekend (US).
- Hindi lahat ng pangungusap ay may layon: They work. We are tired.
- Lugar bago oras sa dulo: at home every morning.
- Puwede ring ilagay ang oras sa pinakasimula: Every morning I drink coffee at home.
Kailangan ng pangungusap ang simuno at pandiwa
| Kulang | Buong pangungusap |
|---|---|
| Is raining. (walang simuno) | It is raining. |
| My sister a teacher. (walang pandiwa) | My sister is a teacher. |
Malalaking titik at bantas
| Tuntunin | Halimbawa |
|---|---|
| Malaking titik sa simula ng pangungusap | The shops open at nine. |
| Laging malaking titik ang salitang I | Today I feel great. |
| Pangalan ng tao, lugar, araw, buwan, wika at nasyonalidad | Maria, Tokyo, Monday, July, English |
| Tuldok (.) sa dulo ng pangungusap — full stop sa UK, period sa US | We live in Leeds. |
| Tandang pananong (?) sa dulo ng tanong | Where is the station? |
Mga salitang pandugtong: nagdadagdag ang and, sumasalungat ang but: tea and coffee, We are tired but happy. Makikita mo ang dalawang maliliit na salitang ito sa maraming aralin; may sarili silang aralin sa A1-29.
Gamit
1Pagkilala sa mga Bahagi ng Pananalita
Kapag may bago kang salita, itanong mo: bagay ba ito (pangngalan), kilos (pandiwa) o paglalarawan (pang-uri)? Makakatulong ito para mailagay mo ito sa tamang puwesto.
2Subject + Verb + Object
Una ang simuno, pangalawa ang pandiwa, pangatlo ang layon. Kapag binago mo ang ayos, nagbabago ang kahulugan.
3Pagdaragdag ng Lugar at Oras
Karaniwang nasa dulo ng pangungusap ang lugar at oras, sa ayos na lugar + oras. Puwede ring ilagay ang oras sa pinakasimula.
4Kailangan ng Simuno at Pandiwa
Kahit maiikling pangungusap ay may dalawang bahaging ito. Sa panahon, oras at layo, walang tunay na simuno, kaya it ang gamit ng Ingles. Tinatawag itong dummy subject, isang "walang lamang" simuno. (Ang mga utos tulad ng Sit down. ay walang simuno: tingnan ang A1-18.)
5Malalaking Titik, Tuldok at Tandang Pananong
Simulan ang bawat pangungusap sa malaking titik. Tapusin ito sa tuldok o tandang pananong. Gamitin ang malaking titik sa I at sa mga pangalan.
Karaniwang Mali
Mga Bitag para sa mga Pilipino
1. Walang simuno sa panahon at oras. Sa Filipino, buo na ang Umuulan, Gabi na o Ang init! Walang simuno, at tama iyan sa atin. Kapag isinalin nang diretso, nawawala ang it sa Ingles. Tandaan: kahit walang "gumagawa", kailangan ng Ingles ng simuno.
2. Nawawalang layon pagkatapos ng like at want. Buo na sa Filipino ang Gusto ko o Ayoko. Pero sa Ingles, kailangan ng layon ang mga pandiwang tulad ng like, want at love. Kapag alam na ng kausap kung ano ang tinutukoy, gamitin ang it o them.
3. Oras bago lugar. Natural sa Filipino ang Nagja-jogging ako tuwing umaga sa park. Tama ang gramatika ng ganitong ayos sa Ingles, pero hindi ito ang karaniwan: lugar muna, saka oras.
Huwag Ipagkamali
Simuno at layon (subject at object) — Ang simuno ang gumagawa ng kilos at nauuna bago ang pandiwa. Ang layon ang tumatanggap ng kilos at dumarating pagkatapos ng pandiwa. Nagbabago ng anyo ang ilang panghalip kapag layon (I → me): tingnan ang A1-09.
Pang-uri at pang-abay (adjective at adverb) — Inilalarawan ng pang-uri ang pangngalan (a quick lunch). Inilalarawan ng pang-abay ang pandiwa (eat quickly). Sa Filipino, madalas iisang salita ang gamit natin, tulad ng maingat; sa Ingles, magkaiba: careful at carefully. Tingnan ang A1-10 at A2-09.
Totoong it at dummy it — Puwedeng tumukoy ang it sa isang totoong bagay, o puwede itong walang lamang simuno para sa panahon at oras.
Baybay at Bigkas
- Malaking titik: ang I, ang unang salita ng pangungusap, at ang pangalan ng tao, lungsod, bansa, araw, buwan, wika at nasyonalidad. Karaniwang maliit na titik ang mga panahon (seasons): spring, winter.
- Full stop (UK) = period (US). Pareho silang tumutukoy sa tuldok sa dulo ng pangungusap.
- Isang espasyo pagkatapos ng tuldok o tandang pananong, at walang espasyo bago ito: Where are you?, hindi Where are you ?
- Sa pagsasalita, may diin (stress) ang mahahalagang salita (pangngalan, pangunahing pandiwa, pang-uri): mas mahaba at mas malakas ang mga ito. Ang maliliit na salita tulad ng a, the, to at at ay maikli at mahina. Sa We drink coffee at home, malakas ang drink, coffee at home; ang at ay maikli, parang /ət/.
- Sa Filipino, buo at malinaw nating binibigkas ang bawat patinig. Sa Ingles, hindi ganoon: halos nawawala ang patinig ng mahihinang salita at nagiging malabong /ə/ (schwa). Kapag binigkas mo nang buo at malakas ang bawat at at the, nagiging putol-putol ang tunog ng pangungusap.
- Ang the ay nagsisimula sa /ð/, hindi sa d: ilagay nang bahagya ang dulo ng dila sa pagitan ng mga ngipin at palabasin ang hangin habang umuugong ang lalamunan. Iwasan ang "da".
Gintong Tuntunin
Karaniwang ayos: simuno, pandiwa, layon, saka lugar, saka oras. Kailangan ng pangungusap ang simuno at pandiwa. Kapag walang tunay na simuno (panahon, oras, layo), gamitin ang it. Kaya ang Umuulan ay It is raining.
Mga Pagsasanay
A. Anyo
Ayusin ang mga salita para makabuo ng pangungusap, o hanapin ang hinihinging bahagi.
-
Ayusin ang mga salita: football / play / my brothers
-
Ayusin ang mga salita: at home / every evening / I / dinner / cook
-
Ayusin ang mga salita: like / we / your new jacket
-
Ayusin ang mga salita: in the park / on Sundays / they / tennis / play
-
Hanapin ang simuno (subject): Our new neighbours have two dogs.
-
Hanapin ang layon (object): We check the homework every day.
B. Kahulugan
Piliin ang tamang sagot.
-
Sino ang gumagawa ng kilos sa "The dogs chase the cats"? …
-
Aling pangungusap ang nagsasabing sina Lucy at Mia ang tumatawag?
-
Sa "It is raining", tumutukoy ba ang "it" sa isang totoong bagay? …
-
Anong bahagi ng pananalita ang "happy" sa "a happy child"? …
-
Anong bahagi ng pananalita ang "slowly" sa "We walk slowly"? …
-
Aling salita ang laging nagsisimula sa malaking titik? …
C. Hanapin ang Mali
Itama ang mali. Kung tama na ang pangungusap, isulat ang correct.
-
Is very cold today.
-
I every day read the news.
-
My sister a teacher.
-
We meet every Saturday our friends.
-
We like pizza very much.
D. Sa Konteksto
Piliin ang tamang sagot sa loob ng panaklong para sa bawat puwang.
18 (I live / Live I) in a small house with my sister. She 19 (a teacher / is a teacher), and I am a nurse. We start work early on Mondays. 20 (Is / It is) cold in the morning, so we drink 21 (coffee hot / hot coffee). We meet our friends 22 (in town on Saturdays / on Saturdays in town). 23 (We love / Love) our weekends!
E. Ikaw Naman
Sumulat sa Ingles tungkol sa buhay mo.
-
Sumulat ng dalawang pangungusap tungkol sa mga ginagawa mo. Gamitin ang simuno + pandiwa + layon, at magdagdag ng lugar at oras.
-
Sumulat ng isang pangungusap tungkol sa panahon ngayong araw. Magsimula sa It.
Mga sagot
A. Anyo
- My brothers play football.
- I cook dinner at home every evening. / Every evening I cook dinner at home. / Every evening, I cook dinner at home.
- We like your new jacket.
- They play tennis in the park on Sundays. / On Sundays they play tennis in the park. / On Sundays, they play tennis in the park.
- Our new neighbours
- the homework
B. Kahulugan
- the dogs
- Lucy and Mia call their parents.
- no
- adjective
- adverb
- Monday
C. Hanapin ang Mali
- It is very cold today. / It's very cold today.
- I read the news every day. / Every day I read the news. / Every day, I read the news.
- My sister is a teacher. / My sister's a teacher.
- We meet our friends every Saturday. / Every Saturday we meet our friends. / Every Saturday, we meet our friends.
- ✓ We like pizza very much.
D. Sa Konteksto
- I live
- is a teacher
- It is
- hot coffee
- in town on Saturdays
- We love
E. Ikaw Naman
- I drink tea at home every morning. We play tennis in the park on Saturdays.
- It is sunny today.
