SlowingoGrammatica
A1 1 / 32

Zinsbouw in het Engels: woordvolgorde (subject, verb, object) eenvoudig uitgelegd

How an English Sentence Works

Op deze pagina
  1. Leerdoel
  2. Het idee
  3. Nederlands en Engels vergeleken
  4. Vorm
  5. Gebruik
  6. Veelgemaakte fouten
  7. Valkuilen voor Nederlandstaligen
  8. Niet verwarren
  9. Spelling en uitspraak
  10. Gouden regel
  11. Oefeningen

Leerdoel

Na deze les herken je de belangrijkste woordsoorten in het Engels en zet je ze in de normale volgorde: onderwerp + werkwoord + lijdend voorwerp (subject + verb + object), met plaats en tijd aan het eind.

Het idee

Engelse woorden hebben bijna geen uitgangen die laten zien welke rol ze in de zin spelen. Hoe weet je dan wie wat doet? Door de plaats. Waar een woord staat, vertelt je wat het doet.

Zie een Engelse zin als een trein met wagons in een vaste volgorde. De eerste wagon is het onderwerp (subject): wie of wat de handeling doet. De tweede is het werkwoord (verb): de handeling of toestand. Dan komt het lijdend voorwerp (object): wie of wat de handeling ondergaat. En helemaal achteraan: plaats en tijd.

The dogs chase the cats en The cats chase the dogs hebben precies dezelfde woorden, maar het verhaal is totaal anders – want de wagons hebben van plaats gewisseld.

Daarom is de Engelse woordvolgorde streng: een gewone mededelende zin heeft een onderwerp en een werkwoord nodig, in die volgorde. Ook als er eigenlijk niemand iets ‘doet’ – It is raining – zet het Engels een klein woordje, it, in de eerste wagon. Zo is de trein compleet.

Nederlands en Engels vergeleken

Veel is hetzelfde: ook het Nederlands zegt Ik drink koffie, en ook het Nederlands gebruikt een leeg onderwerp bij het weer (Het regent = It is raining). Het grote verschil zit in wat er gebeurt als de zin met iets anders begint dan het onderwerp. In het Nederlands staat het werkwoord altijd op de tweede plek, dus schuift het onderwerp naar achteren (Op zondag bezoek ik…). In het Engels blijft het onderwerp gewoon vóór het werkwoord staan. Ook staan tijdsbepalingen in het Nederlands vaak tussen werkwoord en lijdend voorwerp, of vóór de plaats – in het Engels niet.

NederlandsEngelsWat is anders?
Op zondag bezoek ik mijn opa en oma.On Sundays I visit my grandparents.Nederlands: werkwoord op plek 2, onderwerp erachter; Engels: onderwerp blijft vóór het werkwoord
Ik drink elke dag koffie.I drink coffee every day.Engels: niets tussen werkwoord en lijdend voorwerp; tijd aan het eind
We studeren elke avond in de bibliotheek.We study at the library every evening.Nederlands vaak tijd vóór plaats; Engels: plaats vóór tijd
Het regent.It is raining.hetzelfde: een leeg onderwerp het / it
op maandag, in julion Monday, in JulyEngels: dagen en maanden met een hoofdletter
Engels, NederlandsEnglish, Dutchhetzelfde: talen met een hoofdletter

Let op: een Nederlandse zin die met het onderwerp begint, lijkt vaak precies op de Engelse: Ik lees een boek = I read a book. De problemen beginnen pas als er een tijd, plaats of bijwoord bij komt.

Vorm

Woordsoorten in één oogopslag

WoordsoortWat doet het?Voorbeelden
zelfstandig naamwoord (noun)een persoon, plaats, ding of ideeteacher, London, phone, music
persoonlijk voornaamwoord (pronoun)staat in de plaats van een zelfstandig naamwoordI, you, he, she, it, we, they
werkwoord (verb)een handeling of toestandeat, work, like, be
bijvoeglijk naamwoord (adjective)zegt iets over een zelfstandig naamwoordbig, red, happy, cold
bijwoord (adverb)zegt iets over een werkwoord (hoe, wanneer, waar…) of een bijvoeglijk naamwoordslowly, here, today, very
voorzetsel (preposition)laat plaats, tijd of verband zienin, on, at, with, from
lidwoord (article)staat vóór een zelfstandig naamwoorda, an, the

De normale volgorde

OnderwerpWerkwoordLijdend voorwerpPlaatsTijd
Idrinkcoffeeat homeevery morning.
My brothersplayfootballin the parkon Sundays.
Wewatchfilms—at the weekend.
Theywork—in a bank.—
  • films (UK) / movies (US); at the weekend (UK) / on the weekend (US).
  • Niet elke zin heeft een lijdend voorwerp: They work. We are tired.
  • Aan het eind: eerst plaats, dan tijd: at home every morning.
  • De tijd kan ook helemaal vooraan: Every morning I drink coffee at home. Let op: het onderwerp blijft dan vóór het werkwoord staan.

Een mededelende zin heeft een onderwerp en een werkwoord nodig

Wat ontbreekt?Complete zin
Is raining. (geen onderwerp)It is raining.
My sister a teacher. (geen werkwoord)My sister is a teacher.

Hoofdletters en leestekens

RegelVoorbeeld
Hoofdletter aan het begin van de zinThe shops open at nine.
Het woord I (ik) altijd met een hoofdletterToday I feel great.
Namen van mensen, plaatsen, dagen, maanden, talen en nationaliteitenMaria, Tokyo, Monday, July, English
Punt (.) aan het eind van een mededeling – in het Amerikaans Engels heet die periodWe live in Leeds.
Vraagteken (?) aan het eind van een vraagWhere is the station?

Woorden verbinden: and voegt iets toe, but zet iets tegenover elkaar: tea and coffee, We are tired but happy. Deze twee kleine woorden kom je in veel lessen tegen; ze krijgen een eigen les in A1-29.

Gebruik

1Woordsoorten herkennen

Kom je een nieuw woord tegen, vraag jezelf dan af: is het een ding (zelfstandig naamwoord), een handeling (werkwoord) of een beschrijving (bijvoeglijk naamwoord)? Dan weet je waar het in de zin hoort.

Children love pizza.
Kinderen zijn dol op pizza.
zelfstandig naamwoord – werkwoord – zelfstandig naamwoord
We have a small car.
We hebben een kleine auto.
bijvoeglijk naamwoord vóór het zelfstandig naamwoord
I speak slowly.
Ik praat langzaam.
bijwoord na het werkwoord
My keys are on the table.
Mijn sleutels liggen op tafel.
voorzetsel + the + zelfstandig naamwoord
They live in an old house.
Ze wonen in een oud huis.
lidwoord + bijvoeglijk naamwoord + zelfstandig naamwoord

2Onderwerp + werkwoord + lijdend voorwerp

Het onderwerp staat eerst, het werkwoord tweede, het lijdend voorwerp derde. Verander je de volgorde, dan verander je de betekenis.

Anna and Tom call their parents.
Anna en Tom bellen hun ouders.
Their parents call Anna and Tom.
Hun ouders bellen Anna en Tom.
andere volgorde, andere betekenis
I like your jacket.
Ik vind je jas mooi. / Leuke jas!
vinden + mooi → like
We need a new laptop.
We hebben een nieuwe laptop nodig.
nodig hebben → need
My parents cook dinner.
Mijn ouders koken. / Mijn ouders maken het avondeten klaar.

3Plaats en tijd toevoegen

Plaats en tijd staan meestal aan het eind van de zin, in de volgorde plaats + tijd. De tijd kan ook helemaal vooraan staan.

I meet my friends in town on Saturdays.
Ik zie mijn vrienden op zaterdag in de stad.
Nederlands: tijd vóór plaats; Engels: plaats vóór tijd
We study at the library every evening.
We studeren elke avond in de bibliotheek.
They have lunch at work at one o'clock.
Ze lunchen om één uur op hun werk.
op het werk → at work
I eat breakfast in the kitchen.
Ik ontbijt in de keuken.
alleen een plaats
On Sundays I visit my grandparents.
Op zondag bezoek ik mijn opa en oma.
tijd vooraan; in het Engels blijft I vóór visit

4Een mededelende zin heeft een onderwerp en een werkwoord nodig

Ook korte mededelingen hebben die twee delen. Bij het weer, de tijd en afstand is er geen echt onderwerp, dus gebruikt het Engels it – net als het Nederlandse ‘het’. Dit lege it heet een dummy subject. (Opdrachten zoals Sit down. hebben geen onderwerp: zie A1-18.)

It is raining.
Het regent.
It's very hot today.
Het is erg warm vandaag.
It's ten o'clock.
Het is tien uur.
It is a long way to the airport.
Het is een heel eind naar het vliegveld.
I'm hungry.
Ik heb honger.
onderwerp I + werkwoord am (I'm = I am): zie A1-02

5Hoofdletters, punten en vraagtekens

Begin elke zin met een hoofdletter. Eindig met een punt of een vraagteken. Schrijf I en namen met een hoofdletter – en anders dan in het Nederlands ook dagen en maanden.

My friend Carlos lives in Mexico City.
Mijn vriend Carlos woont in Mexico-Stad.
lives: zie A1-12
Our holidays start in August.
Onze vakantie begint in augustus.
August met een hoofdletter; holidays (UK), vacation (US)
Is this your bag?
Is dit jouw tas?
Every Friday I go to the gym.
Elke vrijdag ga ik naar de sportschool.
Friday met een hoofdletter; I blijft vóór go

Veelgemaakte fouten

❌Is raining.
✅It is raining.
Het Engels heeft een onderwerp nodig; gebruik het lege it.
❌I every day drink coffee.
✅I drink coffee every day.
Een tijdsbepaling als every day staat aan het eind (of helemaal vooraan), niet tussen onderwerp en werkwoord.
❌We like very much music.
✅We like music very much.
Zet very much niet tussen het werkwoord en het lijdend voorwerp.
❌My brother a doctor.
✅My brother is a doctor.
Een mededelende zin heeft een werkwoord nodig.
❌i live in rome.
✅I live in Rome.
Hoofdletter voor I en voor plaatsnamen.
❌We meet on monday.
✅We meet on Monday.
Dagen en maanden krijgen een hoofdletter.
⚠️I go every morning to the gym.
✅I go to the gym every morning.
Niet de normale volgorde: plaats komt vóór tijd.
⚠️Coffee I like.
✅I like coffee.
Niet fout, maar niet de normale volgorde. Dit doe je alleen voor een contrast (Coffee I like; tea I don't.): zie C1-06.

Valkuilen voor Nederlandstaligen

1. Werkwoord vóór het onderwerp na een tijd of plaats vooraan. In het Nederlands staat het werkwoord altijd op de tweede plek: ‘’s Ochtends drink ik thee.’ Begint de zin met iets anders dan het onderwerp, dan komt het onderwerp ná het werkwoord. In het Engels niet: daar blijft de volgorde onderwerp + werkwoord, wat er ook vooraan staat.

❌In the morning drink I tea.
✅In the morning I drink tea.
❌Today have we a meeting.
✅Today we have a meeting.

2. Een tijd of bijwoord tussen werkwoord en lijdend voorwerp. ‘Ik spreek heel goed Engels’ en ‘Mijn kinderen kijken elke avond tekenfilms’ klinken in het Nederlands heel normaal. In het Engels hoort het lijdend voorwerp direct na het werkwoord; very well, every day en zulke woorden komen erachter. Ook gevorderde Nederlandstaligen maken deze fout nog vaak.

❌I speak very well English.
✅I speak English very well.
❌My kids watch every evening cartoons.
✅My kids watch cartoons every evening.

3. Tijd vóór plaats. In het Nederlands zeg je makkelijk ‘Mijn ouders vliegen in mei naar Spanje.’ Woord voor woord krijg je dan tijd vóór plaats. In het Engels is de normale volgorde aan het eind: plaats, dan tijd.

⚠️My parents fly in May to Spain.
✅My parents fly to Spain in May.
Wel te begrijpen, maar niet de normale Engelse volgorde.

4. Dagen en maanden met een kleine letter. In het Nederlands schrijf je maandag en juni met een kleine letter. In het Engels krijgen dagen en maanden altijd een hoofdletter. (Talen en nationaliteiten schrijf je in beide talen met een hoofdletter: Engels – English.)

❌My birthday is in june.
✅My birthday is in June.
❌The shop is closed on sunday.
✅The shop is closed on Sunday.

5. Het lijdend voorwerp vooraan. In het Nederlands kun je zonder speciale nadruk zeggen: ‘Die film vind ik saai.’ In het Engels klinkt het lijdend voorwerp vooraan heel nadrukkelijk; in een gewone zin begin je met het onderwerp.

⚠️That film I find boring.
✅I find that film boring.
Niet fout, maar zo zeg je het alleen als je een sterk contrast wilt maken.

Niet verwarren

Onderwerp en lijdend voorwerp (subject en object) – Het onderwerp doet de handeling en staat vóór het werkwoord. Het lijdend voorwerp ondergaat de handeling en staat na het werkwoord. Sommige voornaamwoorden veranderen als ze lijdend voorwerp zijn (I → me): zie A1-09.

The boys help the girls.
De jongens helpen de meisjes.
de jongens helpen
The girls help the boys.
De meisjes helpen de jongens.
nu helpen de meisjes

Bijvoeglijk naamwoord en bijwoord (adjective en adverb) – Een bijvoeglijk naamwoord zegt iets over een zelfstandig naamwoord (a quick lunch). Een bijwoord zegt iets over een werkwoord (eat quickly). In het Nederlands is dat vaak hetzelfde woord (een voorzichtige chauffeur – voorzichtig rijden); in het Engels krijgt het bijwoord meestal -ly. Zie A1-10 en A2-09.

You are a careful driver.
Je bent een voorzichtige chauffeur.
bijvoeglijk naamwoord + zelfstandig naamwoord
You drive carefully.
Je rijdt voorzichtig.
werkwoord + bijwoord: careful + -ly

it als echt onderwerp en het lege it – It kan een echt ding betekenen, of een leeg onderwerp zijn bij het weer en de tijd.

"Where's my phone?" "It's in your bag."
‘Waar is mijn mobiel/gsm?’ ‘Die zit in je tas.’
it = de telefoon
It's cold outside.
Het is koud buiten.
it betekent hier niets bijzonders

Spelling en uitspraak

  • Hoofdletters: I, het eerste woord van een zin, namen van mensen, steden, landen, dagen, maanden, talen en nationaliteiten. Anders dan in het Nederlands dus ook Monday en July. Seizoenen krijgen meestal geen hoofdletter: spring, winter.
  • Punt = full stop (UK) = period (US). Allebei de punt aan het eind van een mededeling.
  • Zet één spatie na een punt of vraagteken, en geen spatie ervoor: Where are you?, niet Where are you ?
  • Als je praat, krijgen de belangrijke woorden (zelfstandige naamwoorden, hoofdwerkwoorden, bijvoeglijke naamwoorden) klemtoon: ze klinken langer en sterker. Kleine woorden als a, the, to en at zijn kort en zwak. In We drink coffee at home zijn drink, coffee en home sterk; at klinkt kort, als /ət/ – met dezelfde doffe klinker als in het Nederlandse de. Spreek at dus niet uit als een volle, duidelijke /æt/.
  • Het woord the begint met /ð/: leg je tongpunt licht tussen je tanden en laat je stem zoemen. Geen /d/ zoals in de.

Gouden regel

Normale volgorde: onderwerp, werkwoord, lijdend voorwerp, dan plaats, dan tijd. Staat er iets anders vooraan, dan blijft het onderwerp toch vóór het werkwoord. Een mededelende zin heeft een onderwerp en een werkwoord nodig – is er geen echt onderwerp (weer, tijd, afstand), gebruik dan it.

Oefeningen

A. Vorm

Zet de woorden in de goede volgorde of zoek het gevraagde zinsdeel.

  1. Zet de woorden in de goede volgorde: football / play / my brothers
  2. Zet de woorden in de goede volgorde: at home / every evening / I / dinner / cook
  3. Zet de woorden in de goede volgorde: like / we / your new jacket
  4. Zet de woorden in de goede volgorde: in the park / on Sundays / they / tennis / play
  5. Wat is het onderwerp? Our new neighbours have two dogs.
  6. Wat is het lijdend voorwerp? We check the homework every day.

B. Betekenis

Kies het juiste antwoord.

  1. Wie doet de handeling in ‘The dogs chase the cats’? …
  2. In welke zin bellen Lucy en Mia zelf?
  3. Betekent ‘it’ in ‘It is raining’ een echt ding? …
  4. Welke woordsoort is ‘happy’ in ‘a happy child’? …
  5. Welke woordsoort is ‘slowly’ in ‘We walk slowly’? …
  6. Welk woord begint altijd met een hoofdletter? …

C. Vind de fout

Verbeter de fout. Is de zin goed, schrijf dan correct.

  1. Is very cold today.
  2. I every day read the news.
  3. My sister a teacher.
  4. We meet every Saturday our friends.
  5. We like pizza very much.

D. In context

Kies op elke plek de goede mogelijkheid tussen haakjes.

My week
18 (I live / Live I) in a small house with my sister. She 19 (a teacher / is a teacher), and I am a nurse. We start work early on Mondays. 20 (Is / It is) cold in the morning, so we drink 21 (coffee hot / hot coffee). We meet our friends 22 (in town on Saturdays / on Saturdays in town). 23 (We love / Love) our weekends!

E. Jouw beurt

Schrijf eigen zinnen in het Engels.

  1. Schrijf twee zinnen over wat je doet. Gebruik onderwerp + werkwoord + lijdend voorwerp, en voeg een plaats en een tijd toe.
  2. Schrijf één zin over het weer van vandaag. Begin met It.
Antwoorden

A. Vorm

  1. My brothers play football.
  2. I cook dinner at home every evening. / Every evening I cook dinner at home. / Every evening, I cook dinner at home.
  3. We like your new jacket.
  4. They play tennis in the park on Sundays. / On Sundays they play tennis in the park. / On Sundays, they play tennis in the park.
  5. Our new neighbours
  6. the homework

B. Betekenis

  1. the dogs
  2. Lucy and Mia call their parents.
  3. no
  4. adjective
  5. adverb
  6. Monday

C. Vind de fout

  1. It is very cold today. / It's very cold today.
  2. I read the news every day. / Every day I read the news. / Every day, I read the news.
  3. My sister is a teacher. / My sister's a teacher.
  4. We meet our friends every Saturday. / Every Saturday we meet our friends. / Every Saturday, we meet our friends.
  5. ✓ We like pizza very much.

D. In context

  1. I live
  2. is a teacher
  3. It is
  4. hot coffee
  5. in town on Saturdays
  6. We love

E. Jouw beurt

  1. I drink tea at home every morning. We play tennis in the park on Saturdays.
  2. It is sunny today.
Android-appLeer onderweg Google Play