Η σειρά των λέξεων στα αγγλικά: πώς φτιάχνεται μια πρόταση (Subject + Verb + Object)
How an English Sentence Works
Σε αυτή τη σελίδα
Στόχος
Μετά από αυτό το μάθημα θα αναγνωρίζετε τα βασικά είδη λέξεων στα αγγλικά και θα τα βάζετε στην κανονική σειρά: Subject + Verb + Object (υποκείμενο + ρήμα + αντικείμενο), με τον τόπο και τον χρόνο στο τέλος.
Η βασική ιδέα
Οι αγγλικές λέξεις έχουν ελάχιστες καταλήξεις για να δείξουν τι δουλειά κάνουν στην πρόταση. Πώς καταλαβαίνουμε λοιπόν ποιος κάνει τι; Από τη θέση. Η θέση της λέξης σάς λέει τη δουλειά της.
Φανταστείτε την αγγλική πρόταση σαν τρένο με βαγόνια σε σταθερή σειρά. Το πρώτο βαγόνι είναι το υποκείμενο (subject): ποιος ή τι κάνει την πράξη. Το δεύτερο είναι το ρήμα (verb): η πράξη ή η κατάσταση. Ακολουθεί το αντικείμενο (object): ποιος ή τι δέχεται την πράξη. Και στο τέλος του τρένου μπαίνουν ο τόπος και ο χρόνος.
Οι προτάσεις The dogs chase the cats και The cats chase the dogs έχουν ακριβώς τις ίδιες λέξεις, αλλά λένε εντελώς διαφορετική ιστορία, γιατί τα βαγόνια άλλαξαν θέση.
Γι' αυτό η σειρά των λέξεων στα αγγλικά είναι αυστηρή: μια κανονική καταφατική πρόταση χρειάζεται υποκείμενο και ρήμα, με αυτή τη σειρά. Ακόμη κι όταν κανείς δεν «κάνει» τίποτα στην πραγματικότητα (It is raining), τα αγγλικά βάζουν μια μικρή λέξη, το it, στο βαγόνι του υποκειμένου, για να είναι το τρένο πλήρες.
Ελληνικά και αγγλικά
Στα ελληνικά οι καταλήξεις και τα άρθρα κάνουν πολλή δουλειά. Το «ο σκύλος» είναι υποκείμενο, το «τον σκύλο» αντικείμενο, όπου κι αν μπουν στην πρόταση. Γι' αυτό η ελληνική σειρά είναι ελεύθερη. Και η κατάληξη του ρήματος δείχνει το πρόσωπο, οπότε το υποκείμενο συχνά λείπει: «πίνω», «βρέχει». Τα αγγλικά δεν έχουν τέτοιες καταλήξεις, άρα η σειρά είναι σταθερή και το υποκείμενο υποχρεωτικό.
| Ελληνικά | Αγγλικά | Τι αλλάζει |
|---|---|---|
| Βρέχει. | It is raining. | στα ελληνικά ένα ρήμα χωρίς υποκείμενο· στα αγγλικά το «άδειο» it |
| Είναι δέκα η ώρα. | It's ten o'clock. | ώρα: πάλι υποκείμενο it |
| Τα σκυλιά κυνηγούν τις γάτες. / Τις γάτες τις κυνηγούν τα σκυλιά. | The dogs chase the cats. | στα ελληνικά τα άρθρα δείχνουν ποιος κυνηγάει· στα αγγλικά μόνο η θέση |
| Μας αρέσει πολύ η μουσική. | We like music very much. | το very much μπαίνει μετά το αντικείμενο, όχι πριν |
| Πηγαίνω κάθε πρωί στο γυμναστήριο. | I go to the gym every morning. | τόπος πρώτα, μετά χρόνος |
| Μαθαίνω αγγλικά. | I learn English. | γλώσσες και εθνικότητες: κεφαλαίο στα αγγλικά |
| Πού είναι ο σταθμός; | Where is the station? | το ελληνικό ερωτηματικό (;) στα αγγλικά είναι ? |
Με λίγα λόγια: στα ελληνικά η λέξη κουβαλάει τη δουλειά της μαζί της· στα αγγλικά τη δουλειά της τη δίνει η θέση της. Ένα καλό νέο: οι μέρες και οι μήνες γράφονται με κεφαλαίο και στις δύο γλώσσες (Δευτέρα, Monday).
Δομή
Τα μέρη του λόγου με μια ματιά (parts of speech)
| Μέρος του λόγου | Δουλειά | Παραδείγματα |
|---|---|---|
| noun (ουσιαστικό) | πρόσωπο, τόπος, πράγμα ή ιδέα | teacher, London, phone, music |
| pronoun (αντωνυμία) | παίρνει τη θέση ενός ουσιαστικού | I, you, he, she, it, we, they |
| verb (ρήμα) | πράξη ή κατάσταση | eat, work, like, be |
| adjective (επίθετο) | περιγράφει ένα ουσιαστικό | big, red, happy, cold |
| adverb (επίρρημα) | περιγράφει ρήμα (πώς, πότε, πού…) ή επίθετο | slowly, here, today, very |
| preposition (πρόθεση) | δείχνει τόπο, χρόνο ή σύνδεση | in, on, at, with, from |
| article (άρθρο) | μπαίνει πριν από ουσιαστικό | a, an, the |
Η κανονική σειρά
| Subject (υποκείμενο) | Verb (ρήμα) | Object (αντικείμενο) | Τόπος | Χρόνος |
|---|---|---|---|---|
| I | drink | coffee | at home | every morning. |
| My brothers | play | football | in the park | on Sundays. |
| We | watch | films | — | at the weekend. |
| They | work | — | in a bank. | — |
- films (UK) / movies (US)· at the weekend (UK) / on the weekend (US).
- Δεν έχει κάθε πρόταση αντικείμενο: They work. We are tired.
- Στο τέλος, πρώτα ο τόπος και μετά ο χρόνος: at home every morning.
- Ο χρόνος μπορεί να μπει και στην αρχή: Every morning I drink coffee at home.
Η καταφατική πρόταση χρειάζεται υποκείμενο και ρήμα
| Τι λείπει | Πλήρης πρόταση |
|---|---|
| Is raining. (χωρίς υποκείμενο) | It is raining. |
| My sister a teacher. (χωρίς ρήμα) | My sister is a teacher. |
Κεφαλαία και σημεία στίξης
| Κανόνας | Παράδειγμα |
|---|---|
| Κεφαλαίο στην αρχή της πρότασης | The shops open at nine. |
| Η λέξη I (εγώ) έχει πάντα κεφαλαίο | Today I feel great. |
| Ονόματα προσώπων και τόπων, μέρες, μήνες, γλώσσες και εθνικότητες | Maria, Tokyo, Monday, July, English |
| Τελεία (.) στο τέλος της καταφατικής πρότασης· στα αμερικανικά λέγεται period | We live in Leeds. |
| Ερωτηματικό (?) στο τέλος της ερώτησης | Where is the station? |
Λέξεις που ενώνουν: το and (και) προσθέτει, το but (αλλά) δείχνει αντίθεση: tea and coffee, We are tired but happy. Θα δείτε αυτές τις δύο μικρές λέξεις σε πολλά μαθήματα· έχουν το δικό τους μάθημα στο A1-29.
Χρήση
1Αναγνωρίζουμε τα μέρη του λόγου
Όταν συναντάτε μια καινούργια λέξη, ρωτήστε: είναι πράγμα (ουσιαστικό), πράξη (ρήμα) ή περιγραφή (επίθετο); Έτσι θα τη βάλετε στη σωστή θέση.
2Subject + Verb + Object
Πρώτα το υποκείμενο, δεύτερο το ρήμα, τρίτο το αντικείμενο. Αν αλλάξετε τη σειρά, αλλάζει και το νόημα.
3Προσθέτουμε τόπο και χρόνο
Ο τόπος και ο χρόνος μπαίνουν συνήθως στο τέλος της πρότασης, με τη σειρά τόπος + χρόνος. Ο χρόνος μπορεί να μπει και στην αρχή.
4Η καταφατική πρόταση χρειάζεται υποκείμενο και ρήμα
Ακόμη και οι μικρές καταφατικές προτάσεις έχουν και τα δύο. Για καιρό, ώρα και απόσταση δεν υπάρχει πραγματικό υποκείμενο, γι' αυτό τα αγγλικά χρησιμοποιούν το it. Αυτό το «άδειο» it λέγεται dummy subject (τυπικό υποκείμενο). (Οι εντολές, όπως Sit down., δεν έχουν υποκείμενο: δείτε A1-18.)
5Κεφαλαία, τελείες και ερωτηματικά
Ξεκινήστε κάθε πρόταση με κεφαλαίο. Τελειώστε τη με τελεία ή ερωτηματικό. Βάζετε κεφαλαίο στο I και στα ονόματα.
Συχνά λάθη
Παγίδες για όσους μιλούν ελληνικά
1. Χωρίς υποκείμενο. Στα ελληνικά λέμε «Βρέχει», «Χιονίζει», «Είναι μακριά» χωρίς υποκείμενο, γιατί η κατάληξη του ρήματος αρκεί. Στα αγγλικά το βαγόνι του υποκειμένου δεν μένει ποτέ άδειο. Για καιρό, ώρα και απόσταση βάλτε it.
2. Η ελεύθερη ελληνική σειρά. Στα ελληνικά τα άρθρα και οι καταλήξεις δείχνουν ποιος κάνει τι: «Τον Νίκο τον ξέρει η Μαρία» σημαίνει ότι η Μαρία ξέρει τον Νίκο, ακόμη κι αν ο Νίκος ακούγεται πρώτος. Αν κρατήσετε την ελληνική σειρά στα αγγλικά, η πρόταση είναι σωστή, αλλά λέει το αντίθετο. Στα αγγλικά αυτός που κάνει την πράξη μπαίνει πάντα πρώτος.
3. «Αγαπώ πολύ…» → very much πριν από το αντικείμενο. Στα ελληνικά το «πολύ» μπαίνει συχνά αμέσως μετά το ρήμα: «Μου αρέσει πολύ η Κρήτη», «Αγαπώ πολύ τη δουλειά μου». Στα αγγλικά ρήμα και αντικείμενο μένουν μαζί· το very much πάει μετά το αντικείμενο.
4. Ο χρόνος πριν από τον τόπο. Στα ελληνικά λέμε άνετα «Πάμε κάθε καλοκαίρι στην Κρήτη». Στα αγγλικά η κανονική σειρά στο τέλος της πρότασης είναι τόπος + χρόνος· ο χρόνος μπορεί επίσης να πάει στην αρχή.
5. Πεζά γράμματα και ελληνικό ερωτηματικό. Στα ελληνικά γράφουμε «αγγλικά», «ελληνικό φαγητό» και «εγώ» με μικρό. Στα αγγλικά οι γλώσσες, οι εθνικότητες (και ως επίθετα) και το I έχουν πάντα κεφαλαίο. Και προσοχή στο πληκτρολόγιο: στα αγγλικά η ερώτηση τελειώνει με ?, όχι με το ελληνικό ερωτηματικό (;), που στα αγγλικά είναι άλλο σημείο στίξης, το semicolon.
Μην τα μπερδεύετε
Υποκείμενο και αντικείμενο (subject και object) — Το υποκείμενο κάνει την πράξη και μπαίνει πριν από το ρήμα. Το αντικείμενο δέχεται την πράξη και μπαίνει μετά το ρήμα. Μερικές αντωνυμίες αλλάζουν μορφή όταν είναι αντικείμενο (I → me), όπως στα ελληνικά «εγώ → εμένα»: δείτε A1-09.
Επίθετο και επίρρημα (adjective και adverb) — Το επίθετο περιγράφει ουσιαστικό (a quick lunch). Το επίρρημα περιγράφει ρήμα (eat quickly). Όπως στα ελληνικά «προσεκτικός» και «προσεκτικά». Δείτε A1-10 και A2-09.
it ως πραγματικό υποκείμενο και «άδειο» it — Το it μπορεί να σημαίνει ένα πραγματικό πράγμα ή να είναι απλώς τυπικό υποκείμενο για καιρό και ώρα.
Ορθογραφία και προφορά
- Κεφαλαία: το I, η πρώτη λέξη της πρότασης, ονόματα προσώπων, πόλεων και χωρών, μέρες, μήνες, γλώσσες και εθνικότητες. Οι εποχές συνήθως όχι: spring, winter. Στα ελληνικά οι γλώσσες και τα επίθετα εθνικότητας γράφονται με μικρό («τα αγγλικά», «ελληνικό κρασί»)· στα αγγλικά με κεφαλαίο: English, Greek wine.
- Full stop (UK) = period (US): και τα δύο σημαίνουν την τελεία στο τέλος της καταφατικής πρότασης.
- Ένα κενό μετά την τελεία ή το ερωτηματικό, και κανένα πριν: Where are you? και όχι Where are you ?
- Το ελληνικό σύμβολο «;» στα αγγλικά δεν είναι ερωτηματικό, αλλά άλλο σημείο στίξης, το semicolon. Η αγγλική ερώτηση τελειώνει πάντα με ?.
- Στον προφορικό λόγο οι σημαντικές λέξεις (ουσιαστικά, κύρια ρήματα, επίθετα) τονίζονται: ακούγονται πιο μακριές και πιο δυνατές. Οι μικρές λέξεις, όπως a, the, to και at, ακούγονται σύντομες και αδύναμες. Στο We drink coffee at home οι δυνατές λέξεις είναι drink, coffee και home· το at ακούγεται σύντομο, σαν /ət/. Στα ελληνικά προφέρουμε κάθε φωνήεν καθαρά· στα αγγλικά το φωνήεν των μικρών λέξεων «σβήνει» σε ένα χαλαρό, ουδέτερο /ə/, με το στόμα μισάνοιχτο και τη γλώσσα ήρεμη.
- Το πρώτο σύμφωνο στο the είναι /ð/, ακριβώς το ελληνικό δ: εδώ έχετε πλεονέκτημα. Μην το κάνετε «ντ» ή «ζ».
Χρυσός κανόνας
Κανονική σειρά: υποκείμενο, ρήμα, αντικείμενο, μετά τόπος, μετά χρόνος. Η καταφατική πρόταση χρειάζεται υποκείμενο και ρήμα· αν δεν υπάρχει πραγματικό υποκείμενο (καιρός, ώρα, απόσταση), βάλτε it.
Ασκήσεις
A. Δομή
Βάλτε τις λέξεις στη σωστή σειρά ή βρείτε τη λέξη που ζητείται.
-
Βάλτε τις λέξεις στη σωστή σειρά: football / play / my brothers
-
Βάλτε τις λέξεις στη σωστή σειρά: at home / every evening / I / dinner / cook
-
Βάλτε τις λέξεις στη σωστή σειρά: like / we / your new jacket
-
Βάλτε τις λέξεις στη σωστή σειρά: in the park / on Sundays / they / tennis / play
-
Βρείτε το υποκείμενο: Our new neighbours have two dogs.
-
Βρείτε το αντικείμενο: We check the homework every day.
B. Σημασία
Διαλέξτε τη σωστή απάντηση.
-
Ποιος κάνει την πράξη στην πρόταση «The dogs chase the cats»; …
-
Ποια πρόταση λέει ότι τηλεφωνούν η Λούσι και η Μία;
-
Στην πρόταση «It is raining», σημαίνει το «it» κάποιο πραγματικό πράγμα; …
-
Τι μέρος του λόγου είναι το «happy» στο «a happy child»; …
-
Τι μέρος του λόγου είναι το «slowly» στο «We walk slowly»; …
-
Ποια λέξη αρχίζει πάντα με κεφαλαίο; …
C. Βρείτε το λάθος
Κάθε πρόταση έχει ένα λάθος ή είναι σωστή. Γράψτε τη διορθωμένη πρόταση ή γράψτε correct.
-
Is very cold today.
-
I every day read the news.
-
My sister a teacher.
-
We meet every Saturday our friends.
-
We like pizza very much.
D. Μέσα σε κείμενο
Διαλέξτε τη σωστή επιλογή για κάθε θέση στο κείμενο.
18 (I live / Live I) in a small house with my sister. She 19 (a teacher / is a teacher), and I am a nurse. We start work early on Mondays. 20 (Is / It is) cold in the morning, so we drink 21 (coffee hot / hot coffee). We meet our friends 22 (in town on Saturdays / on Saturdays in town). 23 (We love / Love) our weekends!
E. Σειρά σας
Γράψτε στα αγγλικά για τη δική σας ζωή.
-
Γράψτε δύο προτάσεις για πράγματα που κάνετε. Χρησιμοποιήστε υποκείμενο + ρήμα + αντικείμενο και προσθέστε τόπο και χρόνο.
-
Γράψτε μία πρόταση για τον σημερινό καιρό. Ξεκινήστε με It.
Λύσεις
A. Δομή
- My brothers play football.
- I cook dinner at home every evening. / Every evening I cook dinner at home. / Every evening, I cook dinner at home.
- We like your new jacket.
- They play tennis in the park on Sundays. / On Sundays they play tennis in the park. / On Sundays, they play tennis in the park.
- Our new neighbours
- the homework
B. Σημασία
- the dogs
- Lucy and Mia call their parents.
- no
- adjective
- adverb
- Monday
C. Βρείτε το λάθος
- It is very cold today. / It's very cold today.
- I read the news every day. / Every day I read the news. / Every day, I read the news.
- My sister is a teacher. / My sister's a teacher.
- We meet our friends every Saturday. / Every Saturday we meet our friends. / Every Saturday, we meet our friends.
- ✓ We like pizza very much.
D. Μέσα σε κείμενο
- I live
- is a teacher
- It is
- hot coffee
- in town on Saturdays
- We love
E. Σειρά σας
- I drink tea at home every morning. We play tennis in the park on Saturdays.
- It is sunny today.
