SlowingoGrammatika
A2 15 / 38

Myself, yourself va each other oʻzbekcha: oʻzlik olmoshlari va bir-biri

Myself, Yourself and Each Other

Bu sahifada
  1. Maqsad
  2. Asosiy gʻoya
  3. Oʻzbek va ingliz tillari
  4. Tuzilish
  5. Qoʻllanish
  6. Keng tarqalgan xatolar
  7. Oʻzbek tilida soʻzlashuvchilar uchun tuzoqlar
  8. Adashtirmang
  9. Imlo va talaffuz
  10. Oltin qoida
  11. Mashqlar

Maqsad

Bu darsdan keyin siz ega va toʻldiruvchi bir kishi boʻlganda myself, yourself, himself… ni ishlata olasiz, «yolgʻiz / yordamsiz» maʼnosida by myself yoki on my own deya olasiz, oʻzlik olmoshini talab qilmaydigan feʼllar bilan uni ishlatmaysiz hamda themselves va each other orasida toʻgʻri tanlov qila olasiz.

Asosiy gʻoya

Odatda harakat bir kishidan boshqasiga oʻtadi: I cut the bread. She called him. Lekin baʼzan harakat oʻsha kishining oʻziga qaytadi: I cut myself. Harakatni bajargan kishi ham, uni qabul qilgan kishi ham bitta.

Oynani tasavvur qiling. Oʻzlik olmoshi — myself, herself, themselves — eganing oynadagi aksi. Harakat egadan chiqadi, oynaga urilib, toʻgʻri unga qaytib keladi.

Endi har biri oyna oldida turgan ikki kishini tasavvur qiling. They looked at themselves — har biri oʻz aksiga qaradi. Oynalarni olib tashlang: ikki kishi yuzma-yuz turibdi. They looked at each other — harakat bir kishidan ikkinchisiga oʻtadi va qaytadi. Odamlar oʻsha, lekin rasm butunlay boshqa.

Oʻzbek va ingliz tillari

Oʻzbekchada oʻzlik olmoshi oʻz soʻzidan yasaladi: oʻzimni, oʻzingizni, oʻzini, oʻzimizni, oʻzlarini. Ikki tomonlama harakat uchun esa bir-biri bor: «Ular bir-birini yaxshi koʻradi» = They love each other. Themselves va each other farqi oʻzbekchada ham xuddi shunday: «oʻzlarini ayblashdi» va «bir-birlarini ayblashdi». Lekin farqlar ham bor. Birinchidan, oʻzini erkak uchun ham, ayol uchun ham bir xil, inglizchada esa himself yoki herself ni tanlash kerak. Ikkinchidan, oʻzbekchada baʼzi feʼllar «oʻzimni» bilan keladi («oʻzimni yaxshi his qilyapman»), inglizchada esa yoʻq: I feel good. Uchinchidan, yuvinmoq, kiyinmoq kabi feʼllarda oʻzlik maʼnosi feʼlning oʻzida — inglizchada ham wash, get dressed odatda oʻzlik olmoshisiz keladi.

OʻzbekchaMaʼnosiInglizcha
U oynada oʻziga qaradi.harakat oʻziga qaytadiShe looked at herself in the mirror.
U asabiylashganda oʻzi bilan oʻzi gaplashadi.u erkak → himselfHe talks to himself when he's nervous.
Men yolgʻiz yashayman.yolgʻizI live by myself. / I live on my own.
Xonani oʻzingiz boʻyadingizmi?yordamsizDid you paint the room by yourself?
U oʻn daqiqada yuvindi, soqol oldi va kiyindi.oʻzlik maʼnosi feʼldaHe washed, shaved and got dressed in ten minutes.
Oʻzimni yaxshi his qilmayapman.oʻzbekchada bor, inglizchada yoʻqI don't feel well.
Ben va Lucy bir-birini yaxshi koʻradi.ikki tomonlamaBen and Lucy love each other.
Ular oʻzlarini ayblashdi.har biri oʻziniThey blamed themselves.

Tuzilish

Oʻzlik olmoshlari (reflexive pronouns)

EgaOʻzlik olmoshi
Imyself
you (bir kishi)yourself
hehimself
sheherself
ititself
weourselves
you (bir necha kishi)yourselves
theythemselves

Birlik: -self. Koʻplik: -selves. Himself va themselves (him, them dan) ga eʼtibor bering — hisself yoki theirselves emas.

Qoliplar

QolipMisol
feʼl + oʻzlik olmoshiI hurt myself.
feʼl + oʻzlik olmoshi + otWe're teaching ourselves photography.
predlog + oʻzlik olmoshi (oʻsha kishi)He talks to himself.
by + oʻzlik olmoshi = yolgʻiz / yordamsizI live by myself.
on + my / your / his… + own = xuddi shu maʼnoI live on my own.
each other / one another (ikki tomonlama harakat)They help each other.

Qoʻllanish

1Ega va toʻldiruvchi bitta kishi

Harakatni bajargan kishi harakat yoʻnaltirilgan kishi ham boʻlsa, oʻzlik olmoshini ishlating. Bu feʼllardan keyin ham, to, at, with, for kabi predloglardan keyin ham ishlaydi. (Joy predloglaridan keyin odatda oddiy toʻldiruvchi olmosh ishlatamiz: She put the bag next to her.)

I cut myself while I was cooking.
Ovqat pishirayotganimda qoʻlimni kesib oldim.
oʻzbekchada «qoʻlimni», inglizchada myself
She looked at herself in the mirror.
U oynada oʻziga qaradi.
«oʻziga», u ayol → herself
Be careful! You'll burn yourself.
Ehtiyot boʻling! Kuyib qolasiz.
oʻzbekchada feʼlning oʻzi yetarli; inglizchada burn yourself
The machine turns itself off after ten minutes.
Mashina oʻn daqiqadan keyin oʻz-oʻzidan oʻchadi.
«oʻz-oʻzidan» → turns itself off
We're teaching ourselves photography.
Fotografiyani mustaqil oʻrganyapmiz.
«mustaqil oʻrganmoq» → teach ourselves
He talks to himself when he's nervous.
U asabiylashganda oʻzi bilan oʻzi gaplashadi.
«u» erkak → himself

2Oʻzlik olmoshi bilan keladigan keng tarqalgan feʼllar

Baʼzi kundalik iboralarda oʻzlik olmoshi ishlatiladi: enjoy yourself (yaxshi vaqt oʻtkazmoq), help yourself (xohlaganingizni olmoq), hurt yourself, introduce yourself, behave yourself.

Did you enjoy yourselves at the party?
Bazmda yaxshi dam oldingizmi?
bir necha kishiga → yourselves
Please help yourself to coffee.
Marhamat, qahvadan oʻzingiz quyib iching.
help yourself = oʻzingiz oling
He fell off his bike, but he didn't hurt himself.
U velosipeddan yiqildi, lekin hech yeri lat yemadi.
«u» erkak → himself
Let me introduce myself. I'm Ana, the new manager.
Oʻzimni tanishtirsam. Men Ana, yangi menejerman.
oʻzbekchada ham «oʻzimni»
Behave yourselves, kids!
Bolalar, oʻzingizni yaxshi tuting!
bir necha bolaga → yourselves

3By myself / on my own = yolgʻiz yoki yordamsiz

By + oʻzlik olmoshi «yolgʻiz» yoki «hech kimning yordamisiz» degani. On + my, your, his, her, our, their + own xuddi shu maʼnoni beradi. Eʼtibor bering: by myself, lekin on my own (on myself yoki by my own emas).

I live by myself.
Men yolgʻiz yashayman.
«yolgʻiz» → by myself
Did you paint the room by yourself?
Xonani oʻzingiz boʻyadingizmi?
«oʻzingiz» = yordamsiz
My son can get dressed by himself now.
Oʻgʻlim endi oʻzi kiyina oladi.
«oʻzi» → by himself
She travelled around Asia by herself.
U Osiyo boʻylab yolgʻiz sayohat qildi.
«u» ayol → herself
I live on my own.
Men yolgʻiz yashayman.
= I live by myself
She built the website on her own.
Saytni u oʻzi yaratdi.
yordamsiz
Can the kids walk to school on their own?
Bolalar maktabga oʻzlari piyoda bora oladimi?

4Ingliz tilida oʻzlik olmoshi bilan kelmaydigan feʼllar

Tana va his-tuygʻularga oid koʻp feʼllar ingliz tilida oʻzlik olmoshi olmaydi: relax, feel, meet, concentrate, wake up, get up, sit down. Wash, shave va dress ham odatda oʻzlik olmoshisiz ishlatiladi; bu uchta feʼlga oʻzlik olmoshi asosan harakat qiyin yoki gʻayrioddiy ekanini koʻrsatish uchun qoʻshiladi.

I want to relax this weekend.
Bu dam olish kunlari maza qilib dam olmoqchiman.
relax myself emas
I don't feel well.
Oʻzimni yaxshi his qilmayapman.
oʻzbekchada «oʻzimni» bor, inglizchada yoʻq
We met at university.
Biz universitetda tanishdik.
met ourselves emas
He washed, shaved and got dressed in ten minutes.
U oʻn daqiqada yuvindi, soqol oldi va kiyindi.
«yuvindi», «kiyindi»: oʻzlik maʼnosi feʼlda, inglizchada ham olmoshsiz
I can't concentrate with this noise.
Bunday shovqinda diqqatimni jamlay olmayapman.
After his accident, he can't dress himself.
Baxtsiz hodisadan keyin u oʻzi kiyina olmaydi.
oʻzlik olmoshi: harakat qiyin

5Each other / one another va themselves

Each other (va biroz rasmiyroq one another) ikki tomonlama harakatni bildiradi: A buni B ga qiladi, B esa A ga. Themselves / ourselves esa har bir kishi buni oʻziga qilishini bildiradi.

Ben and Lucy love each other.
Ben va Lucy bir-birini yaxshi koʻradi.
«bir-birini» → each other
We send each other messages every day.
Biz har kuni bir-birimizga xabar yozamiz.
The two teams thanked one another after the match.
Oʻyindan keyin ikki jamoa bir-biriga minnatdorchilik bildirdi.
one another biroz rasmiyroq
They introduced themselves to the group.
Ular guruhga oʻzlarini tanishtirishdi.
har biri oʻz ismini aytdi
Do you and your sister see each other often?
Singlingiz bilan tez-tez koʻrishib turasizmi?
«koʻrishmoq» → see each other; sister = opa yoki singil

Keng tarqalgan xatolar

❌They enjoyed theirselves.
✅They enjoyed themselves.
themselves, theirselves emas.
❌He hurt him. (= his own body)
✅He hurt himself.
Oʻsha kishi → oʻzlik olmoshi.
❌He did it by his own.
✅He did it by himself. yoki He did it on his own.
by + oʻzlik olmoshi yoki on + my/his… + own.
❌I live on myself.
✅I live on my own. yoki I live by myself.
on + my/your… + own; by + oʻzlik olmoshi.
❌I feel myself tired.
✅I feel tired.
feel + sifat, oʻzlik olmoshisiz.
❌Enjoy yourself, everybody!
✅Enjoy yourselves, everybody!
you (bir necha kishi) → yourselves.
⚠️I relaxed myself on the beach.
✅I relaxed on the beach.
Juda gʻayrioddiy; ingliz tilida relax odatda toʻldiruvchisiz keladi.
⚠️We met ourselves in 2018.
✅We met in 2018.
Bu har birimiz oʻzimiz bilan uchrashdik degan maʼnoni beradi. Meet oʻzlik olmoshini talab qilmaydi.
⚠️Sam and I help ourselves with homework.
✅Sam and I help each other with homework.
Grammatika jihatidan toʻgʻri, lekin har birimiz faqat oʻzimizga yordam beramiz degani. Ikki tomonlama harakat uchun each other ishlating.

Oʻzbek tilida soʻzlashuvchilar uchun tuzoqlar

1. «Oʻzini» → himself yoki herself? Oʻzbekchada «oʻzini», «oʻziga» erkak uchun ham, ayol uchun ham bir xil. Inglizchada oʻzlik olmoshi egaga mos boʻlishi shart: he → himself, she → herself.

❌My brother hurt herself playing football.
✅My brother hurt himself playing football.
oʻzlik olmoshi egaga mos boʻlishi shart: brother → himself.
❌My mother burnt himself on the oven.
✅My mother burnt herself on the oven.
burnt (UK) / burned (US)

2. «Oʻzimni his qilyapman» → feel myself. Oʻzbekchada «oʻzingizni qanday his qilyapsiz?», «oʻzingizni tinchlantiring» deymiz. Inglizchada feel oʻzlik olmoshisiz keladi, tinchlanish uchun esa oddiy calm down ishlatiladi.

❌How do you feel yourself today?
✅How do you feel today?
⚠️Calm yourself, please.
✅Calm down, please.
Grammatika jihatidan toʻgʻri, lekin eskicha va rasmiy eshitiladi; kundalik nutqda calm down.

3. Hurmat uchun «siz» → yourselves. Oʻzbekchada bitta kattaroq kishiga ham «siz», «oʻzingiz» deymiz va bu koʻplikka oʻxshaydi. Inglizchada you bitta kishi boʻlsa — yourself, bir necha kishi boʻlsa — yourselves. Hurmat uchun koʻplik ishlatilmaydi.

⚠️(Bitta mehmonga) Make yourselves at home.
✅Make yourself at home.
Grammatika jihatidan toʻgʻri, lekin bu bir necha kishiga aytiladi; siz esa bitta mehmonga gapiryapsiz.
⚠️(Ustozingizga) Did you enjoy yourselves at the concert?
✅Did you enjoy yourself at the concert?
ustoz bitta kishi → yourself.

Adashtirmang

themselves va each other — Rasm boshqa-boshqa: oyna (har biri oʻziga) va yuzma-yuz turgan ikki kishi (har biri ikkinchisiga). Oʻzbekchada ham farq bor: «oʻzlarini» va «bir-birlarini».

They blamed themselves.
Ular oʻzlarini ayblashdi.
har biri oʻzini aybladi
They blamed each other.
Ular bir-birlarini ayblashdi.
A B ni, B esa A ni aybladi

him va himself — Olmoshni tanlash harakat kimga yoʻnalganini oʻzgartiradi.

Tom saw him in the photo.
Tom suratda uni koʻrdi.
boshqa erkakni
Tom saw himself in the photo.
Tom suratda oʻzini koʻrdi.
Tomning oʻzini

oʻzlik olmoshi (toʻldiruvchi) va taʼkid uchun myself — Bu darsda oʻzlik olmoshi feʼlning toʻldiruvchisi. Myself taʼkid uchun ham kelishi mumkin (I made this cake myself — Bu tortni oʻzim pishirdim). Bu ishlatilish C1-06 da oʻrgatiladi.

Imlo va talaffuz

  • Urgʻu -self / -selves ga tushadi: my-SELF, your-SELVES, them-SELVES. Oʻzbek tilida ham urgʻu odatda oxirgi boʻgʻinda, shuning uchun bu siz uchun oson.
  • Koʻplikda -self → -selves, xuddi shelf → shelves va wolf → wolves kabi A1-05.
  • yourself (bir kishi) va yourselves (bir necha kishi): oxiridagi /selvz/ ga quloq soling. /v/ va /z/ jarangli. Koʻp oʻzbekzabonlar soʻz oxiridagi jarangli undoshlarni jarangsiz aytadi; shunda yourselves «yourselfs» kabi eshitiladi va birlik bilan farqi yoʻqoladi.
  • each other deyarli bitta soʻzdek aytiladi: /iːtʃ ˈʌðə/ (UK), /iːtʃ ˈʌðər/ (US). Urgʻu oth- ga tushadi; /ð/ jarangli th: til uchi tishlar orasida.
  • each dagi /iː/ choʻziq unli: oʻzbekcha «i» dan uzunroq ayting.

Oltin qoida

Harakat oʻsha kishiga qaytadi → -self / -selves (he → himself, she → herself: «oʻzini» ga qarab emas, egaga qarab tanlang). Yolgʻiz yoki yordamsiz → by myself yoki on my own. Odamlar orasidagi ikki tomonlama harakat → each other («bir-biri»). Relax, feel, meet, concentrate kabi feʼllar odatda oʻzlik olmoshi olmaydi — «oʻzimni his qilyapman» → I feel.

Mashqlar

A. Tuzilish

Gaplarni toʻldiring.

  1. Be careful with that knife — don't cut . (you, one person)
  2. She looked at in the mirror.
  3. We really enjoyed on holiday.
  4. My grandfather lives by .
  5. The heating switches on at 6 am.
  6. Koʻplik shaklini yozing: yourself

B. Maʼno

Toʻgʻri javobni tanlang yoki gapni qayta yozing.

  1. Toʻgʻri javobni tanlang: Anna and Leo text … every night.
  2. Toʻgʻri javobni tanlang: I need to … after work.
  3. Toʻgʻri javobni tanlang: Children, please help … to cake.
  4. each other bilan qayta yozing: Mia helps Jack, and Jack helps Mia.
  5. Toʻgʻri javobni tanlang: I don't like walking home … at night.

C. Xatoni toping

Har bir gapda bitta xato bor yoki gap toʻgʻri. Toʻgʻrilangan gapni yozing yoki correct deb yozing.

  1. They built the house by theirselves.
  2. I looked at me in the mirror.
  3. I feel myself very happy today.
  4. He taught himself the guitar.

D. Kontekstda

Har bir boʻsh oʻringa -self / -selves bilan tugaydigan soʻz yoki each other yozing.

First day at a new school
Teacher: Good morning, everyone! First, let's introduce 16. I'm Mr Park.
Students: Good morning!
Teacher: Please work in pairs and ask 17 three questions.
Lena: Hi, I'm Lena. Do you live with your family?
Omar: No, I live by 18. My family is in Cairo.
Lena: Wow! Do you cook for 19?
Omar: Yes, but I often burn 20!

E. Sizning navbatingiz

Ingliz tilida yozing.

  1. Yolgʻiz yoki yordamsiz (by yourself yoki on your own) qilgan biror ishingiz haqida yozing.
  2. Bir-biri uchun nimadir qiladigan ikki tanishingiz haqida yozing.

F. Aralash takrorlash

Oldingi darslarni takrorlang.

  1. A1-09 Me, Him, Her, Us, Them oʻzbekcha: «meni», «uni», «ularni» ingliz tilida (object pronouns)
    Can you help ? (I)
  2. A2-13 Mine, yours, whose oʻzbekcha: meniki, sizniki, kimniki?
    This isn't my bag. is red.
  3. A2-12 Another, other, the other, others oʻzbekcha: farqi oddiy tilda
    Some students walked home. took the bus.
Javoblar

A. Tuzilish

  1. yourself
  2. herself
  3. ourselves
  4. himself
  5. itself
  6. yourselves

B. Maʼno

  1. each other
  2. relax
  3. yourselves
  4. Mia and Jack help each other. / Jack and Mia help each other.
  5. on my own

C. Xatoni toping

  1. They built the house by themselves.
  2. I looked at myself in the mirror.
  3. I feel very happy today.
  4. ✓ He taught himself the guitar.

D. Kontekstda

  1. ourselves
  2. each other / one another
  3. myself
  4. yourself
  5. myself

E. Sizning navbatingiz

  1. Last year I painted my bedroom by myself.
  2. My sister and I help each other with homework.

F. Aralash takrorlash

  1. me
  2. Mine
  3. Others / The others / Other students / The other students
Android ilovasiYo'l-yo'lakay o'rganing Google Play