So do I, Neither do I, Me too oʻzbekcha: «Men ham» inglizcha qanday aytiladi?
So Do I, Neither Do I, Me Too
Bu sahifada
Maqsad
Bu darsdan keyin siz biror narsa siz uchun ham toʻgʻri ekanini (So do I, Neither can I, Me too) yoki toʻgʻri emasligini (I don't, I can) tez ayta olasiz va har bir zamon uchun toʻgʻri yordamchi feʼlni tanlaysiz. Shuningdek, qisqa javob-savollar bilan qiziqish bildira olasiz ("I'm moving to Rome." "Are you?") va I think so, I hope so, I don't think so, I hope not bilan javob bera olasiz.
Asosiy gʻoya
A1-03 dagi aks-sadoni eslaysizmi? Qisqa javoblarda butun gapni takrorlamaysiz, faqat kichik birinchi feʼlni takrorlaysiz: "Are you tired?" "Yes, I am." Suhbatda rozi yoki norozi boʻlganda ham xuddi shu aks-sado ishlaydi.
Doʻstingiz I love pizza desa, I love pizza, I love pizza too demaysiz. Yordamchi feʼl (do, does, did, have, can, will…) yoki be dan iborat qisqa aks-sado qaytarasiz: So do I.
Aks-sado birinchi gapdagi feʼl turini saqlaydi, lekin shaklini yangi egaga moslaysiz: "She's tired." "So am I." Birinchi gapda yordamchi feʼl boʻlmasa (Present Simple yoki Past Simple), do / does / did ishlating.
Rozi boʻlish uchun So (darak) yoki Neither / Nor (inkor) bilan boshlang va feʼlni egadan oldin qoʻying. Norozi boʻlish uchun oddiy tartibni ishlating va darakni inkorga yoki inkorni darakka aylantiring: "I can't swim." "Oh, I can."
Oʻzbek va ingliz tillari
Oʻzbek tilida hammasi oson: ham soʻzi deyarli hamma ishni bajaradi. «Men pitsani yaxshi koʻraman.» — «Men ham.» «Men goʻsht yemayman.» — «Men ham.» Yaʼni «men ham» darak gapdan keyin ham, inkor gapdan keyin ham keladi, zamonga ham qaramaydi. Ingliz tilida esa siz uch narsani tanlaysiz: So yoki Neither (darak yoki inkor), toʻgʻri yordamchi feʼl (am, do, did, have, can…) va teskari tartib (feʼl egadan oldin). Norasmiy Me too / Me neither da yordamchi feʼl kerak emas, lekin baribir darak va inkorni ajratish kerak. Norozilikni oʻzbekchada yoʻq yoki «men esa …» bilan aytamiz; inglizchada yordamchi feʼl kerak: I don't, I can. Javob-savollar oʻzbekchadagi -mi («Shunaqami?», «Rostdanmi?») ga oʻxshaydi, lekin inglizchada ular gapdagi feʼlni takrorlaydi: Are you? Does she?
| Oʻzbekcha | Maʼnosi | Inglizcha |
|---|---|---|
| — Qornim juda ochib ketdi. — Meniki ham. | darak gapga rozilik | "I'm starving." "So am I. / Me too." |
| — Goʻsht yemayman. — Men ham. | inkor gapga rozilik | "I don't eat meat." "Neither do I. / Me neither." |
| — Konsert juda yoqdi. — Menga ham. | oʻtgan zamon: did | "I really enjoyed the concert." "So did I." |
| — Qoʻrqinchli filmlarni yaxshi koʻraman. — Men yoʻq. | norozilik | "I love horror films." "I don't." |
| — Rimga koʻchyapman. — Rostdanmi? | qiziqish bildirish | "I'm moving to Rome." "Are you?" |
| — Leo ziyofatga keladimi? — Menimcha, yoʻq. | fikr | "Is Leo coming to the party?" "I don't think so." |
| — Ertaga havo yaxshi boʻladimi? — Umid qilaman. | istak | "Will the weather be nice tomorrow?" "I hope so!" |
Tuzilish
Rozilik
| Birinchi gap | Rozilik (neytral) | Rozilik (norasmiy) |
|---|---|---|
| I'm tired. (+) | So am I. | Me too. |
| I like jazz. (+) | So do I. | Me too. |
| I'm not hungry. (−) | Neither am I. / Nor am I. | Me neither. |
| I didn't go. (−) | Neither did I. / Nor did I. | Me neither. |
Norozilik — oddiy soʻz tartibi, qarama-qarshi shakl (darak ↔ inkor)
| Birinchi gap | Norozilik |
|---|---|
| I'm tired. | I'm not. |
| I like jazz. | I don't. |
| I can't swim. | I can. |
| I haven't seen it. | I have. |
Aks-sado uchun feʼlni tanlash
| Birinchi gap | Feʼl turi | Aks-sado |
|---|---|---|
| I work at home. (Present Simple) | do / does | So do I. / So does Tom. |
| I watched it. (Past Simple) | did | So did I. |
| She's cold. (be) | be — yangi egaga moslang | So am I. / So are we. |
| I was late. (be, oʻtgan zamon) | was / were | So was she. / So were we. |
| I can drive. (modal feʼl) | can | So can I. |
| I've been there. (Present Perfect) | have / has | So have I. / So has Ana. |
| I'll be there. (kelasi zamon) | will | So will we. |
Gap oxiridagi too va either
| Darak + too | Inkor + either |
|---|---|
| I like it too. / I do too. | I don't like it either. / I don't either. |
Javob-savollar (reply questions) — yordamchi feʼl + olmosh, gap bilan bir xil shakl (darak yoki inkor)
| Gap | Javob-savol |
|---|---|
| I'm moving to Rome. | Are you? |
| She works at night. | Does she? |
| We didn't win. | Didn't you? |
think va hope bilan qisqa javoblar — turgʻun iboralar
| Darak | Inkor |
|---|---|
| I think so. | I don't think so. |
| I hope so. | I hope not. |
Qoʻllanish
1So + yordamchi feʼl + ega: darak gapga rozilik
Ijobiy narsa siz (yoki boshqa birov) uchun ham toʻgʻri boʻlsa, So + yordamchi feʼl / be + ega ishlating.
2Neither / Nor + yordamchi feʼl + ega: inkor gapga rozilik
Salbiy narsa siz uchun ham toʻgʻri boʻlsa, Neither yoki Nor + yordamchi feʼl + ega ishlating. Feʼl darak shaklda boʻladi, chunki neither ning oʻzi inkor maʼnosini beradi. Ikkalasi ham neytral; nor ayniqsa britan ingliz tilida koʻp ishlatiladi.
3Me too va Me neither: norasmiy
Erkin suhbatda Me too (darak) va Me neither (inkor) juda keng tarqalgan. Ular har qanday zamon bilan ishlaydi, shuning uchun yordamchi feʼl tanlash shart emas. Norasmiy Amerika ingliz tilida Me neither oʻrniga Me either ham eshitiladi.
4Norozilik: I do. / I don't. / I can.
Biror narsa siz uchun toʻgʻri boʻlmasa, ega + yordamchi feʼl bilan javob bering va darakni inkorga yoki inkorni darakka aylantiring. Samimiyroq eshitilishi uchun Oh, yoki Really? qoʻshing.
5Gap oxirida too va either
Rozilikni too (darak) yoki either (inkor) bilan tugaydigan qisqa gap bilan ham bildirishingiz mumkin. Oʻzbekchada ikkalasi uchun ham «ham» deymiz.
6Javob-savollar: qiziqish bildirish
Qiziqish yoki hayrat bildirish uchun qisqa savol bilan javob bering: yordamchi feʼl / be + olmosh. Odatda darak gapga darak savol, inkor gapga inkor savol bilan javob beriladi. Ovoz koʻtarilsa, qiziqish yoki hayrat eshitiladi.
7I think so / I hope so / I don't think so / I hope not
Savolga fikringiz yoki istagingiz bilan javob berish uchun butun gapni takrorlash shart emas. Bu turgʻun qisqa javoblarni ishlating. So siz javob berayotgan fikrning oʻrnida turadi. Think bilan inkor odatda I don't think so. Hope bilan inkor esa I hope not (I don't hope so emas). Boshqa feʼllardan keyingi so va not haqida C1-10 da.
Keng tarqalgan xatolar
Oʻzbek tilida soʻzlashuvchilar uchun tuzoqlar
1. «Men ham» → Me too, inkor gapdan keyin ham. Oʻzbekchada «men ham» darak va inkor gapdan keyin bir xil keladi. Shuning uchun inkor gapga ham Me too deb javob beramiz. Inkor gapdan keyin Me neither yoki Neither + yordamchi feʼl + ega kerak.
2. «Ham» + inkor → too. «Aziz ham kelmadi» gapidagi «ham» ni too deb tarjima qilamiz. Inglizchada inkor gap oxirida either keladi.
3. «Men ham» soʻzma-soʻz → I also. «Men ham» ni soʻzma-soʻz I also deb tarjima qilib, qisqa javob sifatida ishlatamiz. Ingliz tilida also bunday yolgʻiz kelmaydi: yordamchi feʼl kerak.
4. «Men yoʻq» → I no / Me not. Oʻzbekchada norozilikni «Men yoʻq» deb aytamiz. Inglizchada no yoki not yolgʻiz yetmaydi: ega + yordamchi feʼl kerak.
5. «Menimcha, yoʻq», «Ishqilib, yoʻq» → I think no, I hope no. Oʻzbekchadagi «ha / yoʻq» ni toʻgʻridan-toʻgʻri qoʻshamiz. Inglizchada turgʻun iboralar bor: I don't think so, I hope not.
Adashtirmang
So do I va So it is — So + yordamchi feʼl + ega «men ham / boshqa birov uchun ham toʻgʻri» degani. So + ega + yordamchi feʼl (feʼlga urgʻu bilan) esa «Ha, toʻgʻri aytdingiz!» degani: siz biror narsani hayrat bilan payqaysiz.
rozilik va norozilik — rozilikda So / Neither + feʼl + ega. Norozilikda oddiy tartib + qarama-qarshi yordamchi feʼl.
neither va either — Neither javobning boshida keladi va darak feʼl oladi. Either oxirida, inkor feʼldan keyin keladi.
Soʻzlarni tushirib qoldirish va takrorlanmaslik uchun yordamchi feʼllardan foydalanish C1-10 da chuqurroq oʻrganiladi.
Imlo va talaffuz
- Rozilikda egaga urgʻu bering — yangi maʼlumot oʻsha: So do I. Neither can she.
- Norozilikda yordamchi feʼlga urgʻu bering: "I don't like it." "I do."
- Javob-savollarda qiziqish bildirish uchun ovoz odatda koʻtariladi: Are you? ↗. Ovoz tushsa, ular shunchaki tinglayotganingizni bildiradi.
- neither = /ˈnaɪðə/ yoki /ˈniːðə/ (UK); /ˈniːðər/ yoki /ˈnaɪðər/ (US). Ikkalasi ham toʻgʻri. either ham xuddi shunday: /ˈaɪðə/ yoki /ˈiːðə/ (UK); /ˈiːðər/ yoki /ˈaɪðər/ (US). Oʻrtadagi /ð/ uchun til uchini tishlar orasiga qoʻyib, ovoz bilan puflang: uni «z» yoki «d» bilan almashtirmang.
- Urgʻu birinchi boʻgʻinda: NEI-ther. Oʻzbek tilidagi kabi oxirgi boʻgʻinga urgʻu bermang.
- nor = /nɔː/ (UK), /nɔːr/ (US) — more bilan qofiyadosh. Ingliz r ni oʻzbekcha «r» kabi titratmang.
Oltin qoida
Yordamchi feʼlni (yoki be ni) aks-sado qilib qaytaring, uni yangi egaga moslang, keyin tartibni almashtiring: So / Neither + feʼl + ega. Birinchi gapda yordamchi feʼl yoʻqmi? do / does / did ishlating. Oʻzbekcha «men ham» darak gapdan keyin = So do I / Me too, inkor gapdan keyin = Neither do I / Me neither.
Mashqlar
A. Tuzilish
Toʻgʻri yordamchi feʼlni yoki soʻzni qoʻying.
-
"I'm really tired." "So I."
-
"I didn't watch the match." "Neither I."
-
"She can play the drums." "So her brother."
-
"I've never been to Asia." "Neither I."
-
"I don't like rain." "Me ."
-
"Tom works at the weekend." "So Lisa."
B. Maʼno
Koʻrsatilgan usulda javob bering.
-
So bilan rozi boʻling: "I'll be at the meeting."
-
Neither bilan rozi boʻling: "Tom doesn't eat fish." (my sister)
-
Rozi emasligingizni bildiring: "I like getting up early."
-
Rozi emasligingizni bildiring: "I can't drive."
-
Javob-savol bilan qiziqish bildiring: "I've just bought a motorbike."
-
I hope so yoki I hope not bilan javob bering: "Will it rain on your wedding day?"
C. Xatoni toping
Har bir gapda bitta xato bor yoki gap toʻgʻri. Toʻgʻrilangan gapni yozing yoki correct deb yozing.
-
"I love chocolate." "So I love."
-
"I wasn't there." "Neither wasn't I."
-
I can't swim too.
-
"We're going to Spain." "So are we."
D. Kontekstda
Suhbatni toʻldiring.
Mia: I'm so tired today.
Leo: So 17 I. I didn't sleep well.
Mia: Neither 18 I! My neighbours had a party. Anyway, I love this café.
Leo: Oh, I 19. The coffee's terrible!
Mia: Really? I've never had a bad coffee here.
Leo: 20 you? Lucky you. My last one was cold.
Mia: Well, I'm going to order cake. Are you?
Leo: I am 21!
E. Sizning navbatingiz
Oʻzingiz haqida rostini aytib, rozi yoki norozi ekaningizni bildiring.
-
Rozi yoki norozi boʻlib javob bering: "I can't stand cold weather."
-
Rozi yoki norozi boʻlib javob bering: "I went to bed late last night."
F. Aralash takrorlash
Oldingi darslarni takrorlang.
-
A2-28 Used To oʻzbekcha: «ilgari … -ardim» — oʻtmishdagi odatlar va holatlar "I used to play the piano." "So I!"
-
A2-31 Good at, afraid of, listen to oʻzbekcha: qaysi soʻzdan keyin qaysi predlog keladi? "I'm afraid spiders." "So am I!"
-
A2-30 Bored yoki Boring? -ed va -ing sifatlar oʻzbekcha: «zerikdim» va «zerikarli» "I'm so (bore)." "Me too. Let's go out."
Javoblar
A. Tuzilish
- am
- did
- can
- have
- neither / either
- does
B. Maʼno
- So will I.
- Neither does my sister. / Nor does my sister.
- I don't.
- I can.
- Have you?
- I hope not.
C. Xatoni toping
- So do I. / Me too.
- Neither was I. / Nor was I.
- I can't swim either.
- ✓ "We're going to Spain." "So are we."
D. Kontekstda
- am
- did
- don't
- Haven't
- too
E. Sizning navbatingiz
- Neither can I. / Oh, I can. I love winter.
- So did I. / I didn't. I was asleep by ten.
F. Aralash takrorlash
- did
- of
- bored
