Ôn tập B1: chọn đúng thì trong tiếng Anh (Choosing the Right Tense)
Review: Choosing the Right Tense
Trong trang này
Bài ôn tập này gồm
Mục tiêu
Sau bài này, bạn có thể chọn đúng thì trong một văn bản thật — một câu chuyện, một email hay một cuộc hội thoại — bằng cách đặt một câu hỏi duy nhất cho mỗi cặp trong sáu cặp thì mà người học hay nhầm nhất.
Những gì đã học
| Bài | Nội dung chính | Ví dụ tiêu biểu |
|---|---|---|
| B1-01 | have / has been + -ing: một hoạt động kéo dài đến bây giờ, hoặc vừa dừng và để lại dấu hiệu | I've been waiting here for forty minutes. |
| B1-02 | for / since / How long; thì đơn cho kết quả, con số và động từ chỉ trạng thái, thì tiếp diễn cho hoạt động và thời gian bao lâu | I've read four books this month. |
| B1-03 | had + quá khứ phân từ: lùi xa hơn nữa từ một thời điểm quá khứ; dùng quá khứ đơn khi thứ tự đã rõ | When I got to the station, the train had left. |
| B1-04 | Kể chuyện: quá khứ đơn = sự việc, quá khứ tiếp diễn = bối cảnh, quá khứ hoàn thành = hồi tưởng | I was cooking dinner when the smoke alarm went off. |
| B1-05 | will be + -ing: đang diễn ra tại một thời điểm tương lai; việc sẽ diễn ra theo lẽ thường | This time tomorrow I'll be flying to Lisbon. |
| B1-35 | Tấm bản đồ: mỗi thì = thời gian + thể (đơn = sự thật trọn vẹn, tiếp diễn = đang diễn ra, hoàn thành = trước một điểm và còn liên quan, hoàn thành tiếp diễn = bao lâu, cho đến một điểm) | I've lost my keys, so I can't get in. |
Sáu cặp dưới đây cũng nhắc lại A1-23 (hiện tại đơn hay tiếp diễn), A2-02 (quá khứ đơn hay tiếp diễn), A2-05 (các cách nói về tương lai) và A2-19 (hiện tại hoàn thành hay quá khứ đơn).
So sánh quan trọng
1. Hiện tại đơn và hiện tại tiếp diễn A1-23 B1-35
- Một câu hỏi: Điều này đúng nói chung (thói quen, sự thật, tình huống lâu dài), hay đang diễn ra bây giờ hoặc quanh thời điểm này? Động từ chỉ trạng thái (know, like, want, believe) thường giữ thì đơn.
2. Quá khứ đơn và hiện tại hoàn thành A2-19 B1-35
- Một câu hỏi: Khoảng thời gian đã kết thúc chưa — mình có thể nói hoặc hỏi "khi nào" không? Có → quá khứ đơn. Nếu thời gian vẫn còn mở, là trải nghiệm trong đời, hoặc không nói thời gian → hiện tại hoàn thành. Chữ "đã" hay "rồi" trong tiếng Việt không giúp bạn chọn — hãy nhìn vào thời gian.
3. Hiện tại hoàn thành và hiện tại hoàn thành tiếp diễn B1-01 B1-02
- Một câu hỏi: Mình đang đếm kết quả hay tổng số, hay đang nhấn mạnh hoạt động và nó kéo dài bao lâu? Kết quả, con số hoặc động từ chỉ trạng thái → thì đơn. Hoạt động và thời gian → thì tiếp diễn.
4. Quá khứ đơn và quá khứ tiếp diễn A2-02 B1-04
- Một câu hỏi: Đây là một bước trong câu chuyện (một sự việc), hay là khung cảnh phía sau (đang diễn ra từ trước)?
5. Quá khứ đơn và quá khứ hoàn thành B1-03 B1-04
- Một câu hỏi: Mình đã đứng ở một thời điểm trong quá khứ chưa, và có cần lùi xa hơn nữa không? Có → had + quá khứ phân từ. Nếu thứ tự đã rõ → quá khứ đơn.
6. Các cách nói về tương lai A2-05 B1-05
- Một câu hỏi: Tương lai này đến từ đâu? Quyết định ngay lúc nói, lời đề nghị hay lời hứa → will. Dự định → going to. Việc đã hẹn, đã sắp xếp → hiện tại tiếp diễn. Lịch trình → hiện tại đơn. Đang diễn ra tại một thời điểm tương lai → will be + -ing. Tiếng Việt dùng "sẽ", "định", "sắp" hoặc không dùng gì; đừng dịch mọi chữ "sẽ" thành will.
Sáu câu hỏi trong một bảng
| Cặp thì | Một câu hỏi |
|---|---|
| hiện tại đơn / hiện tại tiếp diễn | Đúng nói chung, hay đang diễn ra quanh lúc này? |
| quá khứ đơn / hiện tại hoàn thành | Khoảng thời gian đã kết thúc chưa? |
| hiện tại hoàn thành / hoàn thành tiếp diễn | Kết quả và con số, hay hoạt động và bao lâu? |
| quá khứ đơn / quá khứ tiếp diễn | Sự việc, hay bối cảnh đang diễn ra? |
| quá khứ đơn / quá khứ hoàn thành | Có cần lùi xa hơn từ một thời điểm quá khứ không? |
| các cách nói về tương lai | Tương lai này đến từ đâu? |
Lỗi thường gặp
Bẫy dành cho người Việt
1. "đã" + thời gian đã qua → hiện tại hoàn thành. Tiếng Việt nói Bố mẹ tôi đã mua căn nhà này năm 2015. Chữ "đã" khiến nhiều bạn chọn have bought. Nhưng khi có một thời điểm đã kết thúc (in 2015, last year, ago), tiếng Anh chỉ dùng quá khứ đơn A2-19.
2. "được bao lâu rồi?" → câu hỏi ở thì hiện tại đơn. Bạn học tiếng Anh được bao lâu rồi? Động từ tiếng Việt không đổi, nhưng câu hỏi về thời gian kéo dài đến bây giờ cần thể hoàn thành B1-02.
3. Kể chuyện mà không có "đang". Trong tiếng Việt, Lúc mất điện thì cả nhà xem phim có thể hiểu là "đang xem". Trong tiếng Anh, nếu việc đó đang diễn ra từ trước khi chuyện kia xảy ra, phải dùng quá khứ tiếp diễn B1-04.
4. Mọi chữ "sẽ" → will. Thứ Bảy này mình sẽ đi đám cưới bạn. Nếu đó là việc đã hẹn, đã sắp xếp, tiếng Anh tự nhiên nhất là thì hiện tại tiếp diễn A2-05.
Các quy tắc vàng
- B1-01 have / has + been + -ing = một hoạt động bắt đầu trong quá khứ và vẫn đang tiếp diễn, hoặc vừa dừng và để lại dấu hiệu. Dùng khi hoạt động và thời gian kéo dài quan trọng hơn kết quả.
- B1-02 Vẫn còn đúng bây giờ? Dùng hiện tại hoàn thành với for (một khoảng thời gian) hoặc since (một điểm bắt đầu). Kết quả, con số hoặc động từ chỉ trạng thái → thì đơn. Hoạt động và bao lâu → thì tiếp diễn (với live, work, study thường cả hai đều được).
- B1-03 Đã ở trong quá khứ rồi mà cần lùi xa hơn nữa? Dùng had + quá khứ phân từ. Nếu thứ tự đã rõ, quá khứ đơn là đủ.
- B1-04 Quá khứ đơn cho điều đã xảy ra, quá khứ tiếp diễn cho điều đang diễn ra, quá khứ hoàn thành cho điều đã xảy ra trước đó.
- B1-05 Với một hành động đang diễn ra tại một thời điểm tương lai, hoặc một việc dù sao cũng sẽ xảy ra theo kế hoạch, dùng will be + -ing.
- B1-35 Mỗi thì = thời gian + thể. Chọn thời gian, chọn thể, và để trợ động từ đầu tiên mang thời gian, phủ định và câu hỏi.
Luyện tập
A. Hình thức
Viết dạng đúng của động từ hoặc biến đổi câu theo yêu cầu.
-
B1-35 Hệ thống 12 thì trong tiếng Anh: tấm bản đồ (The English Tense System) Thì hiện tại hoàn thành tiếp diễn của wait: We for forty minutes.
-
B1-35 Hệ thống 12 thì trong tiếng Anh: tấm bản đồ (The English Tense System) Thì quá khứ hoàn thành của start: When we arrived, the film already .
-
B1-05 Thì tương lai tiếp diễn (Future Continuous): giờ này ngày mai tôi sẽ đang… Thì tương lai tiếp diễn của drive: At six I home, so call me later.
-
B1-35 Hệ thống 12 thì trong tiếng Anh: tấm bản đồ (The English Tense System) Chuyển thành câu hỏi: She has been working here for a long time.
-
B1-11 Câu bị động ở các thì và với động từ khuyết thiếu (The Passive in All Tenses and with Modals) Giữ nguyên thì và chuyển sang câu bị động: They have repaired the bridge.
-
B1-12 Câu tường thuật dạng câu kể (Reported Speech: Statements) Tường thuật lại, có lùi thì: "I'm working from home this week." → She said she from home that week.
-
B1-07 Câu điều kiện loại 3 (Third Conditional): If I had known… Nối hai câu thành câu điều kiện loại 3: I didn't know about the traffic, so I didn't take the train.
-
B1-09 Cách dùng should have, could have, might have: lẽ ra đã… (Modal + have + V3) I missed the train. I (should leave) earlier.
B. Ý nghĩa
Chọn dạng đúng cho mỗi chỗ trong đoạn hội thoại.
Ana: Ben! I 9 you for ages! I 10 you lived near here.
Ben: Yes, I 11 for the same bank, as usual, but this month I 12 from home.
Ana: Lucky you! I 13 house last month, and I 14 the new kitchen all week — look at my hands!
Ben: 15 it yet?
Ana: Not yet. Are you free on Saturday?
Ben: Sorry, I 16 tennis with my brother — we booked the court last week. But Sunday is fine.
Ana: Great. My bus 17 at ten, so I can be at your place by eleven.
Ben: Perfect. Oh no — I've left my wallet at home!
Ana: Don't worry, I 18.
C. Tìm lỗi sai
Mỗi câu được đánh số hoặc đúng, hoặc có một lỗi về thì. Hãy viết lại câu sai cho đúng; nếu câu đã đúng, hãy viết correct.
(19) Hi Sam, I have arrived in Dublin last Monday. (20) I'm staying with my cousin until I find a flat. (21) So far I've looked at five flats, but they were all too expensive. (22) Yesterday I've had my first day at the new job. (23) When I got to the office, my manager had already left for a meeting, so a colleague showed me around. (24) I'm knowing only two people here, but everyone is friendly. (25) I'm here for a week now, and I love it already. (26) Next Friday I'll be flying home for my sister's wedding — I'll call you when I will land!
-
A2-19 Phân biệt thì hiện tại hoàn thành và quá khứ đơn (Present Perfect vs Past Simple) Hi Sam, I have arrived in Dublin last Monday.
-
A1-23 Phân biệt thì hiện tại đơn và hiện tại tiếp diễn (Present Simple vs Present Continuous) I'm staying with my cousin until I find a flat.flat (Anh) = apartment (Mỹ)
-
A2-19 Phân biệt thì hiện tại hoàn thành và quá khứ đơn (Present Perfect vs Past Simple) So far I've looked at five flats, but they were all too expensive.
-
A2-19 Phân biệt thì hiện tại hoàn thành và quá khứ đơn (Present Perfect vs Past Simple) Yesterday I've had my first day at the new job.
-
B1-03 Thì quá khứ hoàn thành: cách dùng had + V3 (Past Perfect) When I got to the office, my manager had already left for a meeting, so a colleague showed me around.
-
B1-34 Động từ chỉ trạng thái ở thì tiếp diễn: think, have, see, taste và be being (State Verbs) I'm knowing only two people here, but everyone is friendly.
-
B1-02 Phân biệt hiện tại hoàn thành và hiện tại hoàn thành tiếp diễn với for, since, how long (Present Perfect Simple vs Continuous) I'm here for a week now, and I love it already.
-
B1-05 Thì tương lai tiếp diễn (Future Continuous): giờ này ngày mai tôi sẽ đang… Next Friday I'll be flying home for my sister's wedding — I'll call you when I will land!
D. Trong ngữ cảnh
Chia động từ trong ngoặc để hoàn thành câu chuyện.
Last summer I 27 (travel) to Edinburgh for a job interview. It 28 (be) a hot morning, and the station 29 (be) full of people. I 30 (buy) a coffee and 31 (get) on the train. I 32 (read) my notes when the guard 33 (check) my ticket. "Sorry," she said, "you're on the wrong train." I couldn't believe it. I 34 (never / make) a mistake like that before! By the time I arrived in Edinburgh, the interview 35 (already / start), and the manager 36 (wait) for me for over an hour. But she just laughed — and I got the job! I 37 (work) there for a year now, and next month I 38 (move) to the London office. I've already booked a flat there.
E. Đến lượt bạn
Viết bằng tiếng Anh.
-
B1-04 Kể chuyện bằng tiếng Anh: cách phối hợp các thì quá khứ (Narrative Tenses) Viết phần mở đầu một câu chuyện (ba hoặc bốn câu) về một ngày mọi chuyện không suôn sẻ. Dùng quá khứ tiếp diễn cho bối cảnh, quá khứ đơn cho các sự việc và quá khứ hoàn thành cho một việc xảy ra trước đó.
-
B1-02 Phân biệt hiện tại hoàn thành và hiện tại hoàn thành tiếp diễn với for, since, how long (Present Perfect Simple vs Continuous) Viết một email ngắn (ba hoặc bốn câu) cho một người bạn về cuộc sống hiện tại của bạn: một việc tạm thời, một việc bạn đã và đang làm gần đây, và một kết quả hoặc con số.
-
A2-05 Các cách nói về tương lai trong tiếng Anh: will, going to, hiện tại tiếp diễn và hiện tại đơn (Future Forms) Viết một đoạn hội thoại bốn dòng, trong đó hai người bạn lên kế hoạch. Dùng một việc đã hẹn, một lịch trình, một quyết định ngay lúc nói và will be + -ing.
F. Ôn tập tổng hợp
Ôn lại kiến thức của các bài trước.
-
A2-16 Thì hiện tại hoàn thành nói về trải nghiệm: Have you ever…? (Present Perfect) Have you ever (eat) octopus?
-
A2-17 Thì hiện tại hoàn thành với just, already và yet (Present Perfect: Just, Already, Yet) I've (just finish) my homework. Can I go out now?
-
A2-18 Thì hiện tại hoàn thành với for và since (Present Perfect with For and Since) We've lived in this house 2019.
-
A2-28 Cách dùng used to: nói về thói quen trong quá khứ (trước đây thường…) When I was a kid, I (play) football every weekend. (dùng used to)
Đáp án
A. Hình thức
- have been waiting
- had … started
- will be driving
- Has she been working here for a long time?
- The bridge has been repaired.
- was working
- If I had known about the traffic, I would have taken the train. / If I'd known about the traffic, I'd have taken the train. / If I'd known about the traffic, I would have taken the train. / I would have taken the train if I had known about the traffic.
- should have left
B. Ý nghĩa
- haven't seen
- didn't know
- work
- 'm working
- moved
- 've been painting
- Have you finished / Did you finish
- 'm playing
- leaves / will leave
- 'll pay
C. Tìm lỗi sai
- I arrived in Dublin last Monday. / Hi Sam, I arrived in Dublin last Monday.
- ✓
- ✓
- Yesterday I had my first day at the new job.
- ✓
- I know only two people here, but everyone is friendly. / I only know two people here, but everyone is friendly.
- I've been here for a week now, and I love it already.
- Next Friday I'll be flying home for my sister's wedding — I'll call you when I land!
D. Trong ngữ cảnh
- travelled / traveled
- was
- was
- bought
- got
- was reading / had been reading
- checked
- had never made
- had already started
- had been waiting / had waited
- have worked / have been working
- am moving / am going to move / will be moving / will move
E. Đến lượt bạn
- It was raining and I was waiting for the bus. Suddenly, I realised I had left my phone at home. I ran back, and of course the bus came while I was running.
- Hi Jo! I'm working from home this month. I've been learning to bake bread, and I've made six loaves so far! I haven't seen you since March — let's meet soon.
- A: Are you doing anything on Friday? B: I'm meeting my sister — her train arrives at half past five. A: OK, I'll call you on Saturday, then. B: Not before twelve — I'll be working all morning.
F. Ôn tập tổng hợp
- eaten
- just finished
- since
- used to play
