გამეორება: როგორ ავირჩიოთ სწორი დრო ინგლისურში (B1-01–B1-05, B1-35)
Review: Choosing the Right Tense
ამ გვერდზე
ეს გამეორება მოიცავს
მიზანი
ამ გაკვეთილის შემდეგ შეძლებთ სწორი დროის არჩევას ნამდვილ ტექსტში – მოთხრობაში, ელფოსტაში ან საუბარში – იმ ექვსი შედარებიდან თითოეულისთვის ერთი კითხვის დასმით, რომლებიც ყველაზე ხშირად ერევათ.
რა ვისწავლეთ
| გაკვეთილი | მთავარი წესი | საკვანძო მაგალითი |
|---|---|---|
| B1-01 | have / has been + -ing: მოქმედება, რომელიც ახლამდე გრძელდება ან ახლახან შეწყდა და კვალი დატოვა | I've been waiting here for forty minutes. |
| B1-02 | for / since / How long; simple – შედეგისთვის, რაოდენობისთვის და მდგომარეობის ზმნებისთვის, continuous – მოქმედებისა და მისი ხანგრძლივობისთვის | I've read four books this month. |
| B1-03 | had + past participle: წარსულის მომენტიდან კიდევ უფრო უკან; Past Simple, როცა რიგი ნათელია | When I got to the station, the train had left. |
| B1-04 | ამბავი: Past Simple = მოვლენები, Past Continuous = ფონი, Past Perfect = უკან დაბრუნება | I was cooking dinner when the smoke alarm went off. |
| B1-05 | will be + -ing: მიმდინარე მომავლის მომენტში; მოვლენების ჩვეული მსვლელობა | This time tomorrow I'll be flying to Lisbon. |
| B1-35 | რუკა: ყოველი დრო = დრო + ასპექტი (simple = მთლიანი ფაქტი, continuous = მიმდინარე პროცესი, perfect = წერტილამდე და მნიშვნელოვანი, perfect continuous = რამდენ ხანს, წერტილამდე) | I've lost my keys, so I can't get in. |
ქვემოთ მოცემული ექვსი შედარება ასევე იმეორებს A1-23-ს (Present Simple თუ Continuous), A2-02-ს (Past Simple თუ Continuous), A2-05-ს (მომავლის ფორმები) და A2-19-ს (Present Perfect თუ Past Simple).
მთავარი შედარებები
1. Present Simple თუ Present Continuous – ქართული აწმყო ორივეს ფარავს („ვმუშაობ“), ამიტომ აზრი შეამოწმეთ. A1-23 B1-35
- ერთი კითხვა: ზოგადად მართალია (ჩვევა, ფაქტი, მუდმივი მდგომარეობა) თუ ახლა ან ამ დღეებში მიმდინარეობს? მდგომარეობის ზმნები (know, like, want, believe) ჩვეულებრივ simple-ში რჩება.
2. Past Simple თუ Present Perfect – ქართული წყვეტილი ორივეს ფარავს („დავლიე“), ამიტომ არჩევანს დროის სიტყვა წყვეტს. A2-19 B1-35
- ერთი კითხვა: დრო დასრულებულია – შემიძლია ვთქვა ან ვიკითხო, როდის? თუ კი → Past Simple. თუ დრო ჯერ ღიაა, ან ეს ცხოვრებისეული გამოცდილებაა, ან დრო საერთოდ არ არის ნახსენები → Present Perfect.
3. Present Perfect Simple თუ Present Perfect Continuous – ქართულად რაოდენობა წყვეტილით ითქმის („ოთხი წიგნი წავიკითხე“), ხანგრძლივობა კი აწმყოთი („კვირებია ვკითხულობ“). B1-01 B1-02
- ერთი კითხვა: შედეგს ან ჯამს ვითვლი, თუ მოქმედებასა და მის ხანგრძლივობას ვუსვამ ხაზს? შედეგი, რაოდენობა ან მდგომარეობის ზმნა → simple. მოქმედება და ხანგრძლივობა → continuous.
4. Past Simple თუ Past Continuous – აქ ქართული გეხმარებათ: წყვეტილი („დაიწყო“) ≈ მოვლენა, უწყვეტელი („მივდიოდი“) ≈ ფონი. A2-02 B1-04
- ერთი კითხვა: ეს ამბის ერთი ნაბიჯია (მოვლენა) თუ სცენა მის უკან (უკვე მიმდინარე)?
5. Past Simple თუ Past Perfect – ქართულად ხშირად წყვეტილი და „უკვე“ საკმარისია; ინგლისურად წარსულის მომენტიდან უკან დასაბრუნებლად had გვჭირდება. B1-03 B1-04
- ერთი კითხვა: უკვე წარსულის რომელიმე მომენტში ვარ და კიდევ უფრო უკან უნდა დავბრუნდე? თუ კი → had + past participle. თუ რიგი ისედაც ნათელია → Past Simple.
6. მომავლის ფორმები – ქართული მყოფადი („წავალ“, „დავხურავ“) თითქმის ყველა მათგანს ფარავს, ხოლო შეთანხმება ქართულადაც ხშირად აწმყოთი ითქმის („ექვსზე სემს ვხვდები“). A2-05 B1-05
- ერთი კითხვა: საიდან მოდის ეს მომავალი? ახლა მიღებული გადაწყვეტილება, შეთავაზება ან დაპირება → will. განზრახვა → going to. შეთანხმება → Present Continuous. განრიგი → Present Simple. მომავლის მომენტში მიმდინარე → will be + -ing.
ექვსი კითხვა ერთად
| შედარება | ერთი კითხვა |
|---|---|
| Present Simple / Present Continuous | ზოგადად მართალია თუ ახლა მიმდინარეობს? |
| Past Simple / Present Perfect | დრო დასრულებულია? |
| Present Perfect Simple / Continuous | შედეგი და რაოდენობა თუ მოქმედება და რამდენ ხანს? |
| Past Simple / Past Continuous | მოვლენა თუ მიმდინარე ფონი? |
| Past Simple / Past Perfect | წარსულის მომენტიდან კიდევ უფრო უკან უნდა დავბრუნდე? |
| მომავლის ფორმები | საიდან მოდის ეს მომავალი? |
ხშირი შეცდომები
მახეები ქართულად მოლაპარაკეებისთვის
1. „ორმოცი წლის წინ“ → before forty years. ქართული „წინ“ ნიშნავს ago-საც და before-საც. დასრულებულ დროზე, დღევანდელი დღიდან ათვლით, ინგლისურად ago ითქმის – რიცხვის შემდეგ – და ზმნა Past Simple-შია. A2-19
2. „წელს სამჯერ ვიყავი“ → This year I was. ქართულად „წელს“, „ამ კვირაში“ წყვეტილით ითქმის, ზუსტად ისე, როგორც „შარშან“. ინგლისურად კი არჩევანს დრო წყვეტს: თუ წელი ჯერ არ დასრულებულა, ბუნებრივია Present Perfect. A2-19
3. „სად მიდიხარ?“ → Where do you go? ქართული აწმყო ჩვევასაც ნიშნავს და ახლა მიმდინარე მოქმედებასაც. ქუჩაში მეგობარს რომ ეკითხებით, სად მიდის ახლა, ინგლისურად continuous გჭირდებათ. A1-23
4. „შაბათს ბებიასთან მივდივართ / წავალთ“ → we will go. ქართულად შეთანხმებულ გეგმაზე მყოფადიც ბუნებრივია. ინგლისურად უკვე მოწყობილ, შეთანხმებულ გეგმაზე will ცივად ან უცნაურად ჟღერს; ბუნებრივია Present Continuous. A2-05
ოქროს წესები
- B1-01 have / has + been + -ing = მოქმედება, რომელიც წარსულში დაიწყო და ჯერ კიდევ გრძელდება, ან ახლახან შეწყდა და კვალი დატოვა. გამოიყენეთ, როცა მოქმედება და მისი ხანგრძლივობა შედეგზე მნიშვნელოვანია.
- B1-02 ახლაც მართალია? გამოიყენეთ Present Perfect for-ით (ხანგრძლივობა) ან since-ით (დასაწყისი). შედეგი, რაოდენობა ან მდგომარეობის ზმნა → simple. მოქმედება და რამდენ ხანს → continuous (live, work, study-თან ხშირად ორივე სწორია).
- B1-03 უკვე წარსულში ხართ და კიდევ უფრო უკან უნდა დაბრუნდეთ? გამოიყენეთ had + past participle. თუ რიგი ისედაც ნათელია, Past Simple საკმარისია.
- B1-04 Past Simple – იმისთვის, რაც მოხდა, Past Continuous – იმისთვის, რაც მიმდინარეობდა, Past Perfect – იმისთვის, რაც მანამდე მოხდა.
- B1-05 მომავლის მომენტში მიმდინარე მოქმედებისთვის, ან იმისთვის, რაც გეგმის მიხედვით ისედაც მოხდება, გამოიყენეთ will be + -ing.
- B1-35 ყოველი დრო = დრო + ასპექტი. აირჩიეთ დრო, აირჩიეთ ასპექტი, და დრო, უარყოფა და კითხვა პირველ დამხმარე ზმნას მიანდეთ. ქართული ფორმა ინგლისურ დროს არ გიკარნახებთ.
სავარჯიშოები
A. ფორმა
ჩასვით ზმნის სწორი ფორმა ან გადააკეთეთ წინადადება.
-
B1-35 ინგლისური დროები ერთ რუკაზე: 12 დრო, დრო + ასპექტი ქართულად wait-ის Present Perfect Continuous: We for forty minutes.
-
B1-35 ინგლისური დროები ერთ რუკაზე: 12 დრო, დრო + ასპექტი ქართულად start-ის Past Perfect: When we arrived, the film already .
-
B1-05 Future Continuous ქართულად: This Time Tomorrow I'll Be… – will be + -ing drive-ის Future Continuous: At six I home, so call me later.
-
B1-35 ინგლისური დროები ერთ რუკაზე: 12 დრო, დრო + ასპექტი ქართულად შეადგინეთ კითხვა: She has been working here for a long time.
-
B1-11 Passive ყველა დროში და მოდალურ ზმნებთან: is being done, has been done, must be done ქართულად დრო შეინარჩუნეთ და გადააკეთეთ ვნებით გვარში: They have repaired the bridge.
-
B1-12 Reported Speech ქართულად: ირიბი ნათქვამი ინგლისურში – said, backshift, ნაცვალსახელები გადმოეცით backshift-ით: "I'm working from home this week." → She said she from home that week.
-
B1-07 Third Conditional ქართულად: If I Had Known…, I Would Have… – წარმოსახვითი წარსული შეაერთეთ მესამე ტიპის პირობითი წინადადებით: I didn't know about the traffic, so I didn't take the train.
-
B1-09 Should Have, Could Have, Might Have ქართულად: „უნდა გეთქვა“ და „შეგეძლო დაგერეკა“ ინგლისურად I missed the train. I (should leave) earlier.
B. მნიშვნელობა
დიალოგში თითოეული ნომრისთვის აირჩიეთ სწორი ფორმა.
Ana: Ben! I 9 you for ages! I 10 you lived near here.
Ben: Yes, I 11 for the same bank, as usual, but this month I 12 from home.
Ana: Lucky you! I 13 house last month, and I 14 the new kitchen all week — look at my hands!
Ben: 15 it yet?
Ana: Not yet. Are you free on Saturday?
Ben: Sorry, I 16 tennis with my brother — we booked the court last week. But Sunday is fine.
Ana: Great. My bus 17 at ten, so I can be at your place by eleven.
Ben: Perfect. Oh no — I've left my wallet at home!
Ana: Don't worry, I 18.
C. იპოვეთ შეცდომა
ყოველი დანომრილი წინადადება ან სწორია, ან მასში დროის ერთი შეცდომაა. დაწერეთ გასწორებული წინადადება ან დაწერეთ correct.
(19) Hi Sam, I have arrived in Dublin last Monday. (20) I'm staying with my cousin until I find a flat. (21) So far I've looked at five flats, but they were all too expensive. (22) Yesterday I've had my first day at the new job. (23) When I got to the office, my manager had already left for a meeting, so a colleague showed me around. (24) I'm knowing only two people here, but everyone is friendly. (25) I'm here for a week now, and I love it already. (26) Next Friday I'll be flying home for my sister's wedding — I'll call you when I will land!
-
A2-19 Present Perfect თუ Past Simple? სხვაობა ქართულად Hi Sam, I have arrived in Dublin last Monday.
-
A1-23 Present Simple თუ Present Continuous? I work თუ I'm working – სხვაობა ქართულად I'm staying with my cousin until I find a flat.flat (UK) = apartment (US)
-
A2-19 Present Perfect თუ Past Simple? სხვაობა ქართულად So far I've looked at five flats, but they were all too expensive.
-
A2-19 Present Perfect თუ Past Simple? სხვაობა ქართულად Yesterday I've had my first day at the new job.
-
B1-03 Past Perfect: „უკვე წასული ვიყავი“ ინგლისურად – had + V3 When I got to the office, my manager had already left for a meeting, so a colleague showed me around.
-
B1-34 მდგომარეობის ზმნები Continuous-ში: I think თუ I'm thinking, She's being silly I'm knowing only two people here, but everyone is friendly.
-
B1-02 For, Since, How Long: Present Perfect Simple თუ Continuous? სხვაობა ქართულად I'm here for a week now, and I love it already.
-
B1-05 Future Continuous ქართულად: This Time Tomorrow I'll Be… – will be + -ing Next Friday I'll be flying home for my sister's wedding — I'll call you when I will land!
D. კონტექსტში
ფრჩხილებში მოცემული ზმნები ჩასვით სწორი ფორმით.
Last summer I 27 (travel) to Edinburgh for a job interview. It 28 (be) a hot morning, and the station 29 (be) full of people. I 30 (buy) a coffee and 31 (get) on the train. I 32 (read) my notes when the guard 33 (check) my ticket. "Sorry," she said, "you're on the wrong train." I couldn't believe it. I 34 (never / make) a mistake like that before! By the time I arrived in Edinburgh, the interview 35 (already / start), and the manager 36 (wait) for me for over an hour. But she just laughed — and I got the job! I 37 (work) there for a year now, and next month I 38 (move) to the London office. I've already booked a flat there.
E. თქვენი ჯერი
დაწერეთ ინგლისურად.
-
B1-04 Narrative Tenses: როგორ მოვყვეთ ამბავი ინგლისურად – Past Simple, Past Continuous, Past Perfect დაწერეთ მოთხრობის დასაწყისი (სამი-ოთხი წინადადება) დღეზე, როცა რაღაც ცუდად წავიდა. ფონისთვის გამოიყენეთ Past Continuous, მოვლენებისთვის – Past Simple, ერთი უფრო ადრეული მოვლენისთვის კი – Past Perfect.
-
B1-02 For, Since, How Long: Present Perfect Simple თუ Continuous? სხვაობა ქართულად დაწერეთ მეგობარს მოკლე წერილი (სამი-ოთხი წინადადება) თქვენს ახლანდელ ცხოვრებაზე: რაღაც დროებითი, რაღაც, რასაც ბოლო დროს აკეთებთ, და ერთი შედეგი ან რიცხვი.
-
A2-05 მომავალი დრო ინგლისურად: will, going to, Present Continuous თუ Present Simple? დაწერეთ ოთხსტრიქონიანი დიალოგი, რომელშიც ორი მეგობარი გეგმებს აწყობს. გამოიყენეთ შეთანხმება, განრიგი, ახლა მიღებული გადაწყვეტილება და will be + -ing.
F. შერეული გამეორება
გაიმეორეთ წინა გაკვეთილები.
-
A2-16 Present Perfect: Have you ever…? ცხოვრებისეული გამოცდილება ინგლისურად Have you ever (eat) octopus?
-
A2-17 Present Perfect: just, already და yet – „ახლახან“, „უკვე“, „ჯერ არ“ ინგლისურად I've (just finish) my homework. Can I go out now?
-
A2-18 Present Perfect for-ითა და since-ით: „ხუთი წელია“ და „2015 წლიდან“ ინგლისურად We've lived in this house 2019.
-
A2-28 Used To: წარსულის ჩვევები ინგლისურად („ადრე … ხოლმე“) When I was a kid, I (play) football every weekend. (გამოიყენეთ used to)
პასუხები
A. ფორმა
- have been waiting
- had … started
- will be driving
- Has she been working here for a long time?
- The bridge has been repaired.
- was working
- If I had known about the traffic, I would have taken the train. / If I'd known about the traffic, I'd have taken the train. / If I'd known about the traffic, I would have taken the train. / I would have taken the train if I had known about the traffic.
- should have left
B. მნიშვნელობა
- haven't seen
- didn't know
- work
- 'm working
- moved
- 've been painting
- Have you finished / Did you finish
- 'm playing
- leaves / will leave
- 'll pay
C. იპოვეთ შეცდომა
- I arrived in Dublin last Monday. / Hi Sam, I arrived in Dublin last Monday.
- ✓
- ✓
- Yesterday I had my first day at the new job.
- ✓
- I know only two people here, but everyone is friendly. / I only know two people here, but everyone is friendly.
- I've been here for a week now, and I love it already.
- Next Friday I'll be flying home for my sister's wedding — I'll call you when I land!
D. კონტექსტში
- travelled / traveled
- was
- was
- bought
- got
- was reading / had been reading
- checked
- had never made
- had already started
- had been waiting / had waited
- have worked / have been working
- am moving / am going to move / will be moving / will move
E. თქვენი ჯერი
- It was raining and I was waiting for the bus. Suddenly, I realised I had left my phone at home. I ran back, and of course the bus came while I was running.
- Hi Jo! I'm working from home this month. I've been learning to bake bread, and I've made six loaves so far! I haven't seen you since March — let's meet soon.
- A: Are you doing anything on Friday? B: I'm meeting my sister — her train arrives at half past five. A: OK, I'll call you on Saturday, then. B: Not before twelve — I'll be working all morning.
F. შერეული გამეორება
- eaten
- just finished
- since
- used to play
