SlowingoNgữ pháp
B1 13 / 39

Câu tường thuật dạng câu kể (Reported Speech: Statements)

Reported Speech: Statements

Trong trang này
  1. Mục tiêu
  2. Ý chính
  3. Tiếng Việt và tiếng Anh
  4. Cấu trúc
  5. Cách dùng
  6. Lỗi thường gặp
  7. Bẫy dành cho người Việt
  8. Đừng nhầm lẫn
  9. Chính tả và phát âm
  10. Quy tắc vàng
  11. Luyện tập

Mục tiêu

Sau bài này, bạn có thể thuật lại lời người khác nói — She said (that) she was tired — biết đổi thì, đại từ và từ chỉ thời gian cho đúng, và biết khi nào không cần đổi thì.

Ý chính

Khi thuật lại lời người khác, bạn không bật lại một đoạn ghi âm. Bạn đang chuyển lời nhắn — từ vị trí của chính bạn: thời gian của bạn, nơi bạn đang ở, góc nhìn của bạn.

Giả sử thứ Hai, Maria nói: "I'm tired. I'll call you tomorrow." Đến thứ Sáu, bạn kể lại với một người bạn. Thứ Hai giờ đã là quá khứ, nên cả cuộc trò chuyện lùi lại một bước về thời gian: Maria said she was tired and would call me the next day. Bước lùi này gọi là lùi thì (backshift).

Mọi thứ khác cũng chuyển theo góc nhìn của bạn. Chữ I của cô ấy thành she; chữ you của cô ấy thành me; tomorrow của cô ấy thành the next day, vì "ngày mai" tính từ thứ Hai không phải là "ngày mai" tính từ thứ Sáu.

Nhưng lùi thì không phải là quy tắc máy móc. Nếu điều cô ấy nói vẫn còn đúng, hoặc bạn đang nhắc lại câu vừa nói cách đây một chút, bạn có thể giữ nguyên thì. Hãy luôn tự hỏi: từ chỗ mình đang đứng bây giờ, chuyện đó trông ra sao?

Tiếng Việt và tiếng Anh

Tiếng Việt thuật lại bằng nói (là / rằng), bảo (là) và không đổi động từ, vì động từ tiếng Việt vốn không chia thì. Thời gian chỉ hiện ra qua các từ như đã, sẽ, hoặc qua ngữ cảnh. Tiếng Anh thì sau said thường lùi thì: am → was, will → would, have done → had done. Còn việc đổi đại từ và từ chỉ thời gian thì tiếng Việt cũng làm: "Mai mình gọi" → Cô ấy bảo hôm sau cô ấy sẽ gọi.

Lời gốcTiếng Việt thuật lạiTiếng Anh thuật lại
"I'm tired."Cô ấy nói là cô ấy mệt.She said she was tired.
"I'll help."Anh ấy bảo anh ấy sẽ giúp.He said he would help.
"I've finished."Cô ấy nói cô ấy làm xong rồi.She said she had finished.
"I can swim."Anh ấy nói anh ấy biết bơi.He said he could swim.
"I'll call you tomorrow." (thứ Hai)Cô ấy bảo hôm sau sẽ gọi cho tôi.She said she would call me the next day.
"Mẹ mệt." (mẹ nói với con)Mẹ nói mẹ mệt.Mum said she was tired.

Hai điểm cần nhớ. Thứ nhất, nói là / nói rằng = said (that), và that có thể bỏ. Thứ hai, tiếng Việt hay lặp lại danh xưng (mẹ, anh, chị) thay cho đại từ, còn tiếng Anh thuật lại bằng he / she / they.

Cấu trúc

Mẫu câu cơ bản

Động từ tường thuật(that)mệnh đề được thuật lại
She said(that)she was hungry.
He told me(that)he had lost his keys.

That không bắt buộc và thường bị bỏ trong văn nói. Say và tell có cấu trúc khác nhau: xem B1-13.

Lùi thì — đổi thì sau động từ tường thuật ở quá khứ

Lời nói trực tiếpCâu tường thuật
hiện tại đơn: "I work in a bank."quá khứ đơn: She said she worked in a bank.
hiện tại tiếp diễn: "I'm leaving."quá khứ tiếp diễn: He said he was leaving.
hiện tại hoàn thành: "I've finished."quá khứ hoàn thành: She said she had finished.
quá khứ đơn: "I saw it."quá khứ hoàn thành: He said he had seen it. (cũng có thể dùng saw)
will: "I'll help."would: She said she would help.
can: "I can swim."could: He said he could swim.
may: "It may rain."might: She said it might rain.
must (bắt buộc): "I must go."had to: He said he had to go. (cũng có thể giữ must)
am / is / are going to: "We're going to move."was / were going to: They said they were going to move.

Không đổi: would, could, should, might, ought to và thì quá khứ hoàn thành giữ nguyên.

Đại từ và tính từ sở hữu — đổi cho hợp với góc nhìn của người thuật lại.

Trực tiếpTường thuật
"I love my job." (Tom)Tom said he loved his job.
"We'll meet you at our house." (bố mẹ bạn nói với bạn)They said they would meet me at their house.

Từ chỉ thời gian và nơi chốn (khi thời gian hoặc nơi chốn bây giờ đã khác)

Trực tiếpTường thuật
nowthen, at that time
today / tonightthat day / that night
yesterdaythe day before, the previous day
tomorrowthe next day, the following day
last weekthe week before, the previous week
next monththe following month
… ago… before, … earlier
herethere
this / thesethat / those (hoặc the)

Cách dùng

1Lùi thì sau said

Khi động từ tường thuật ở quá khứ (said, told), hãy lùi thì một bước.

She said she was really busy.
Cô ấy nói là cô ấy đang rất bận.
lời gốc: "I'm really busy."
They said they were looking for a new flat.
Họ nói họ đang tìm một căn hộ mới.
lời gốc: "We're looking for a new flat."
He said he had never been to Asia.
Anh ấy nói anh ấy chưa từng đến châu Á.
lời gốc: "I've never been to Asia."
She said she had missed the train.
Cô ấy nói cô ấy đã bị lỡ tàu.
lời gốc: "I missed the train."; cũng có thể nói "she missed"

2Động từ khuyết thiếu trong câu tường thuật

Will → would, can → could, may → might, và must (bắt buộc) → had to. Would, could, should, might và ought to không đổi.

He said he would send me the details.
Anh ấy bảo sẽ gửi thông tin chi tiết cho tôi.
lời gốc: "I'll send you the details."
She said she couldn't come to the party.
Cô ấy nói cô ấy không đến dự tiệc được.
lời gốc: "I can't come to the party."
He said the shop might be closed.
Anh ấy nói có thể cửa hàng đóng cửa rồi.
lời gốc: "The shop may be closed."
The instructor said we had to wear a helmet.
Người hướng dẫn nói chúng tôi phải đội mũ bảo hiểm.
lời gốc: "You must wear a helmet."
The doctor said I should rest.
Bác sĩ bảo tôi nên nghỉ ngơi.
lời gốc: "You should rest."; should không đổi

3Đổi đại từ và tính từ sở hữu

Thuật lại theo góc nhìn của bạn. Hãy hỏi: bây giờ ai đang nói, và ai đang nghe?

My boss said she liked my haircut.
Sếp tôi nói chị ấy thích kiểu tóc của tôi.
lời gốc: "I like your haircut."
Our neighbours said they had sold their car.
Hàng xóm nhà tôi nói họ đã bán xe rồi.
lời gốc: "We've sold our car."
He said I was his best friend.
Anh ấy nói tôi là bạn thân nhất của anh ấy.
lời gốc: "You're my best friend."

4Đổi từ chỉ thời gian và nơi chốn

Nếu lúc bạn thuật lại, thời gian hoặc nơi chốn đã khác, hãy đổi những từ như today, tomorrow, ago, here.

She said she would see me the next day.
Cô ấy nói hôm sau sẽ gặp tôi.
lời gốc: "I'll see you tomorrow."
He said he had started the job two years before.
Anh ấy nói anh ấy bắt đầu công việc đó từ hai năm trước đó.
lời gốc: "I started this job two years ago."
She said she was staying there that night.
Cô ấy nói tối hôm đó cô ấy ở lại đó.
lời gốc: "I'm staying here tonight."
He said the parcel had arrived the day before.
Anh ấy nói gói hàng đã đến từ hôm trước.
lời gốc: "The parcel arrived yesterday."

5Không lùi thì — vẫn còn đúng, hoặc vừa mới nói

Nếu thông tin vẫn còn đúng ở hiện tại, bạn có thể giữ nguyên thì. Điều này rất phổ biến trong văn nói. Lùi thì cũng vẫn đúng.

She said she lives in Glasgow.
Cô ấy nói cô ấy sống ở Glasgow.
bây giờ cô ấy vẫn sống ở đó
Our teacher said the Earth goes round the Sun.
Thầy giáo nói Trái Đất quay quanh Mặt Trời.
sự thật hiển nhiên
I said it's at three!
Mình nói rồi mà, ba giờ!
nhắc lại câu "It's at three" vừa nói lúc nãy

6Động từ tường thuật ở hiện tại — không lùi thì

Nếu động từ tường thuật ở hiện tại (says, has said), thì không thay đổi. Kiểu này hay gặp khi chuyển tin nhắn hoặc lời nhắn.

Jake says he's running late.
Jake nhắn là cậu ấy sẽ đến muộn một chút.
tin nhắn vẫn còn mới: says, không lùi thì
The weather forecast says it'll be sunny all week.
Dự báo thời tiết nói cả tuần sẽ nắng.
Mum has said she can't come this weekend.
Mẹ đã bảo là cuối tuần này mẹ không đến được.
Mum (UK) = Mom (US); tiếng Việt lặp "mẹ", tiếng Anh dùng she

Lỗi thường gặp

❌She said me she was tired.
✅She told me she was tired.
Ngay sau say không có tân ngữ chỉ người: She said she was tired. Xem B1-13.
❌He said he has finished it last week.
✅He said he had finished it last week. hoặc He said he finished it last week.
Thời điểm đã kết thúc (last week) không bao giờ đi với thì hiện tại hoàn thành: lùi về quá khứ hoàn thành, hoặc giữ quá khứ đơn.
❌He said that he will call me, but he never did.
✅He said that he would call me, but he never did.
will → would; cuộc gọi đó không còn ở tương lai nữa.
❌They said they must to leave.
✅They said they had to leave.
must → had to; không bao giờ có "must to".
❌A year ago he said he had started the job two years ago.
✅A year ago he said he had started the job two years before.
ago tính lùi từ bây giờ; before tính lùi từ thời điểm trong quá khứ.
❌Last month she said she would come tomorrow.
✅Last month she said she would come the next day.
"Ngày mai" của cô ấy không phải ngày mai tính từ bây giờ.
❌She said, she was hungry.
✅She said she was hungry.
Không có dấu phẩy trước mệnh đề tường thuật.

Bẫy dành cho người Việt

1. "Nói với tôi" → said with me. Tiếng Việt nói Anh ấy nói với tôi là…. Dịch từng chữ sẽ thành said with me. Trong tiếng Anh, muốn nhắc đến người nghe thì dùng told me, hoặc said to me.

❌He said with me that he was moving to Hue.
✅He told me that he was moving to Hue. hoặc He said to me that he was moving to Hue.

2. Quên chia động từ trong mệnh đề được thuật lại. Động từ tiếng Việt không đổi, nên nhiều bạn chỉ chia said rồi để động từ phía sau ở dạng nguyên mẫu, kể cả khi sự việc đã xảy ra từ trước.

❌My cousin told me he meet his old teacher at the market.
✅My cousin told me he had met his old teacher at the market. hoặc My cousin told me he met his old teacher at the market.

3. Lặp lại danh xưng thay cho đại từ. Mẹ nói mẹ mệt, Anh Nam bảo anh ấy bận — tiếng Việt lặp lại "mẹ", "anh". Dịch thẳng sang tiếng Anh, câu vẫn đúng ngữ pháp nhưng nghe như đang nói về một người thứ hai.

⚠️My mum said Mum was too tired to cook.
✅My mum said she was too tired to cook.
đúng ngữ pháp nhưng không tự nhiên; tiếng Anh dùng she để chỉ chính người nói
⚠️Nam said Nam would be late.
✅Nam said he would be late.
lặp tên nghe như có hai người tên Nam

4. Giữ nguyên "mai", "hôm qua", "trước". Tiếng Việt kể chuyện cũ vẫn hay giữ "mai", "hôm qua" vì ngữ cảnh đã rõ. Tiếng Anh thì phải tính lại từ thời điểm người đó nói.

❌In March my landlord said he would fix the shower tomorrow.
✅In March my landlord said he would fix the shower the next day.
❌At the reunion, Lan said she had left Hanoi ten years ago.
✅At the reunion, Lan said she had left Hanoi ten years before.
nếu buổi họp lớp đã lâu; ago chỉ tính từ bây giờ

Đừng nhầm lẫn

Lời nói trực tiếp và câu tường thuật — Lời nói trực tiếp lặp lại đúng từng chữ, đặt trong ngoặc kép; câu tường thuật kể lại và có thay đổi.

Ana said, "I'm hungry."
Ana nói: "Tôi đói."
trực tiếp
Ana said she was hungry.
Ana nói là cô ấy đói.
tường thuật

Lùi thì hay không lùi thì — Cả hai đều có thể đúng. Lùi thì chỉ đơn giản là thuật lại; không lùi thì cho thấy bạn tin điều đó bây giờ vẫn đúng.

He said he was a vegetarian.
Anh ấy nói anh ấy ăn chay.
thuật lại điều anh ấy nói lúc đó
He said he's a vegetarian, so let's not cook meat.
Anh ấy nói anh ấy ăn chay, nên mình đừng nấu thịt nhé.
vẫn đúng và quan trọng bây giờ

must (bắt buộc) và must (suy đoán) — Must chỉ sự bắt buộc thường thành had to. Must chỉ suy đoán B1-16 giữ nguyên must.

She said she had to leave early.
Cô ấy nói cô ấy phải về sớm.
lời gốc: "I must leave early."
He said I must be tired.
Anh ấy nói chắc tôi mệt lắm.
lời gốc: "You must be tired."; chắc là = suy đoán

Chính tả và phát âm

  • Câu tường thuật không có ngoặc kép và không có dấu phẩy: She said she was tired.
  • Trong lời nói trực tiếp, đặt dấu phẩy trước ngoặc kép và dấu chấm cuối câu nằm trong ngoặc kép: She said, "I'm tired."
  • said đọc là /sed/, nguyên âm ngắn như trong bed — không đọc thành /seɪd/. Giữ âm /d/ cuối thật nhẹ nhưng rõ; đừng bỏ hẳn.
  • that thường đọc yếu: /ðət/. Âm /ð/ là đầu lưỡi đặt nhẹ giữa hai hàm răng và rung dây thanh — không phải "đ" của tiếng Việt.
  • 'd có thể là would hoặc had: She said she'd help (would) / She said she'd helped (had). Hãy nhìn động từ phía sau. Người Việt hay bỏ âm /d/ của 'd và /t/, /d/ của -ed, nên khi nói hãy giữ những âm cuối này.
  • Đuôi -ed của quá khứ hoàn thành phải nghe được: She said she'd finished /ˈfɪnɪʃt/ — kết thúc bằng /ʃt/, không phải /s/.

Quy tắc vàng

Thuật lại từ thời gian và nơi chốn của chính bạn: sau động từ tường thuật ở quá khứ, thường lùi thì một bước, và đổi đại từ, từ chỉ thời gian cho phù hợp. Nếu điều đó vẫn còn đúng, hoặc động từ tường thuật ở hiện tại, bạn có thể giữ nguyên thì.

Luyện tập

A. Hình thức

Dùng cách lùi thì ở các câu 1–6.

  1. "I'm cold." → She said she cold.
  2. "We've finished the project." → They said they the project.
  3. "I'll text you." → He said he me.
  4. "I can't find my keys." → She said she her keys.
  5. "I may be late." → He said he late.
  6. "I'm watching a film." → She said she a film.
  7. Thuật lại với said: "I love my new job." (chị/em gái của bạn)

B. Ý nghĩa

Đọc tình huống và trả lời.

  1. Thứ Hai, Tom nói: "I'll do it tomorrow." Bây giờ là thứ Sáu. Hoàn thành câu: Tom said he would do it .
  2. Năm phút trước, bạn của bạn nói: "The film starts at eight." Hoàn thành câu: She said the film at eight.
  3. Năm ngoái Sam nói "I'm a vegetarian," và bây giờ anh ấy vẫn ăn chay. Câu tường thuật nào đúng?
  4. Cô y tá nói với bạn: "You must be tired." Hãy thuật lại: The nurse said I tired.

C. Tìm lỗi sai

Sửa lỗi sai. Nếu câu đã đúng, hãy viết correct.

  1. He said me that he was ill.
  2. She said she will come, but she didn't.
  3. They said they must to go home.
  4. The forecast says it will rain tomorrow.

D. Trong ngữ cảnh

Dùng cách lùi thì ở mọi chỗ cần điền.

Lunch with Clara
I had lunch with Clara yesterday. She said she 16 (be) really happy at her new company. She told me she 17 (just / get) a promotion! She said they 18 (send) her to New York the following month, and that she 19 (can) take her family with her. She also said she 20 (call) me when she got there.

E. Đến lượt bạn

Viết bằng tiếng Anh.

  1. Nghĩ về một điều bạn của bạn đã kể với bạn tuần trước. Thuật lại bằng said.
  2. Thuật lại một tin nhắn bạn nhận được hôm nay bằng says.

F. Ôn tập tổng hợp

Ôn lại kiến thức của các bài trước.

  1. B1-03 Thì quá khứ hoàn thành: cách dùng had + V3 (Past Perfect)
    When I got to the station, the train (already / leave).
  2. A2-33 Câu hỏi chủ ngữ và câu hỏi tân ngữ: Who called you? hay Who did you call? (Subject and Object Questions)
    Who (you / call) last night?
  3. B1-10 Câu bị động thì hiện tại đơn và quá khứ đơn (The Passive)
    This house (build) in 1920.
  4. B1-06 Câu điều kiện loại 2 (Second Conditional): If I had…, I would…
    If I (be) you, I'd say sorry.
Đáp án

A. Hình thức

  1. was
  2. had finished / 'd finished
  3. would text / 'd text
  4. couldn't find / could not find
  5. might be
  6. was watching
  7. My sister said she loved her new job. / My sister said that she loved her new job. / My sister said she loves her new job. / My sister said that she loves her new job.

B. Ý nghĩa

  1. the next day / the following day / on Tuesday
  2. starts / started
  3. both
  4. must be

C. Tìm lỗi sai

  1. He told me that he was ill. / He said that he was ill. / He told me he was ill. / He said he was ill.
  2. She said she would come, but she didn't. / She said she'd come, but she didn't.
  3. They said they had to go home. / They said they must go home.
  4. ✓ The forecast says it will rain tomorrow.

D. Trong ngữ cảnh

  1. was
  2. had just got / had just gotten / 'd just got / 'd just gotten
  3. were sending / were going to send / would send
  4. could
  5. would call / 'd call

E. Đến lượt bạn

  1. My friend Leo said he was going to move to Madrid.
  2. My brother says he can't come to dinner tonight.

F. Ôn tập tổng hợp

  1. had already left / 'd already left
  2. did you call
  3. was built
  4. were
Ứng dụng AndroidHọc mọi lúc mọi nơi Google Play