SlowingoГраматика
B1 39 / 39 Повторување

Повторување: како да го изберете вистинското време на англиски – приказна, мејл и разговор (B1)

Review: Choosing the Right Tense

На оваа страница
  1. Цел
  2. Што научивме
  3. Важни споредби
  4. Чести грешки
  5. Замки за говорителите на македонски
  6. Златни правила
  7. Вежби

Цел

По оваа лекција ќе знаете да го изберете вистинското глаголско време во вистински текст – во приказна, мејл или разговор – со едно прашање за секој од шесте пара што учениците најчесто ги мешаат.

Што научивме

ЛекцијаТемаКлучен пример
B1-01have / has been + -ing: дејство што трае до денес или штотуку завршило и оставило видливи траги (кај нас „чекам веќе четириесет минути“)I've been waiting here for forty minutes.
B1-02for / since / How long; проста форма за резултат, број и глаголи за состојба, продолжена форма за дејство и неговото траењеI've read four books this month.
B1-03had + минат партицип: од момент во минатото уште подалеку назад (кај нас „бев направил“); ако редоследот е јасен, доволно е Past SimpleWhen I got to the station, the train had left.
B1-04Приказни: Past Simple = настани, Past Continuous = позадина, Past Perfect = поглед назадI was cooking dinner when the smoke alarm went off.
B1-05will be + -ing: во тек во момент во иднината; нормален тек на работитеThis time tomorrow I'll be flying to Lisbon.
B1-35Мапата: секое време = време + аспект (simple = цел факт, continuous = во тек, perfect = пред некоја точка и важно, perfect continuous = колку долго до некоја точка)I've lost my keys, so I can't get in.

Шесте споредби подолу ги враќаат и лекциите A1-23 (Present Simple или Present Continuous), A2-02 (Past Simple или Past Continuous), A2-05 (форми за иднина) и A2-19 (Present Perfect или Past Simple).

Важни споредби

1. Present Simple (просто сегашно време) и Present Continuous (сегашно продолжено време) – Нашето сегашно време ги покрива двете. A1-23 B1-35

I work in a bank, but today I'm working from home.
Работам во банка, но денес работам од дома.
кај нас двапати „работам“; на англиски work и I'm working
We live in Manchester, but we're staying with friends in London this month.
Живееме во Манчестер, но овој месец сме кај пријатели во Лондон.
трајно / привремено
My sister works in a hospital.
Сестра ми работи во болница.
општ факт
Sorry, I can't talk — I'm driving.
Извини, не можам да зборувам, возам.
моментот сега; кај нас сегашно време
  • Едно прашање: Дали е тоа општо точно (навика, факт, трајна состојба) или е во тек сега или во овој период? Глаголите за состојба (know, like, want, believe) обично остануваат во проста форма.

2. Past Simple (просто минато време) и Present Perfect (англиски сегашен перфект) – Ниту перфектот со „сум“, ниту перфектот со „има“ не се исто што и англискиот Present Perfect во сите употреби. A2-19 B1-35

I've drunk three coffees today.
Денес веќе испив три кафиња.
денот не е завршен → Present Perfect, иако кај нас е аорист
I drank three coffees yesterday.
Вчера испив три кафиња.
вчера е завршено → Past Simple
"Have you ever been to Rome?" "Yes, I went there in 2019."
„Дали некогаш си бил во Рим?“ „Да, отидов таму во 2019 година.“
искуство, па детал со година → went
I've lost my keys, so I can't get in.
Ги загубив клучевите, па не можам да влезам.
пред сега; резултатот е сега; кај нас аорист
  • Едно прашање: Дали времето завршило – може ли да кажам или да прашам кога? Ако да → Past Simple. Ако периодот е уште отворен, ако е животно искуство или ако времето не се спомнува → Present Perfect.

3. Present Perfect simple и Present Perfect Continuous (англиски сегашен перфект продолжен) – Траењето до сега кај нас најчесто го кажуваме во сегашно време. B1-01 B1-02

I've read four books this month.
Овој месец прочитав четири книги.
број → проста форма
I've been reading this book for weeks. It's so long!
Веќе неколку недели ја читам оваа книга. Толку е долга!
кај нас сегашно време, на англиски дејство + траење
We've known each other for ages.
Се познаваме одамна.
глагол за состојба: проста форма; кај нас сегашно време
Your eyes are red. Have you been crying?
Очите ти се црвени. Да не си плакала?
штотуку завршило; трагите се гледаат
  • Едно прашање: Дали бројам резултат или збир, или го истакнувам дејството и колку долго трае? Резултат, број или глагол за состојба → проста форма. Дејство и траење → продолжена форма.

4. Past Simple и Past Continuous (минато продолжено време) – Нашиот имперфект често одговара на позадината, но не секогаш; помага прашањето „дали веќе траело?“. A2-02 B1-04

I was walking home when it started to rain.
Одев кон дома кога почна да врне.
долга линија: was walking; кратка цртичка: started
When I got home, my sister was cooking dinner.
Кога стигнав дома, сестра ми готвеше вечера.
сестра ми почнала пред да стигнам
When I got home, my sister cooked dinner.
Кога стигнав дома, сестра ми зготви вечера.
прво стигнав јас, потоа таа почна да готви
  • Едно прашање: Дали е тоа чекор во приказната (настан) или дејство што веќе траело позади неа (позадина)?

5. Past Simple и Past Perfect (минато предминато време) – Нашето „бев направил“ е добар модел. B1-03 B1-04

When I arrived, they served dinner.
Кога стигнав, ја послужија вечерата.
прво стигнав јас, па вечерата
When I arrived, they had already served dinner.
Кога стигнав, веќе ја беа послужиле вечерата.
вечерата беше порано; задоцнив
I woke up, had a shower and left the house.
Се разбудив, се истуширав и излегов од дома.
јасен редослед: само Past Simple
  • Едно прашање: Веќе сум во некој момент во минатото и треба да одам уште подалеку назад? Ако да → had + минат партицип. Ако редоследот е веќе јасен → Past Simple.

6. Форми за иднина – Кај нас речиси сè кажуваме со „ќе“ или со сегашно време; на англиски одлучува од каде доаѓа иднината. A2-05 B1-05

"Someone's at the door." "I'll go."
„Некој тропа на вратата.“ „Ќе одам јас.“
одлука сега
It's cold in here. I'll close the window.
Студено е тука. Ќе го затворам прозорецот.
одлука сега
I'm going to visit my grandmother next month.
Следниот месец ќе ја посетам баба.
намера
I'm meeting Sam at six.
Во шест се гледам со Сем.
договор → Present Continuous
The train leaves at 7.15.
Возот тргнува во 7.15.
возен ред; во САД 7:15
At six I'll be meeting Sam, so I can't call you then.
Во шест ќе бидам на средба со Сем, па тогаш нема да можам да ти се јавам.
во шест е во тек
  • Едно прашање: Од каде доаѓа оваа иднина? Одлука сега, понуда или ветување → will. Намера → going to. Договор → Present Continuous. Возен ред → Present Simple. Во тек во момент во иднината → will be + -ing.

Шест прашања на еден поглед

СпоредбаЕдно прашање
Present Simple / Present ContinuousОпшто точно или во тек во овој период?
Past Simple / Present PerfectДали времето завршило?
Present Perfect simple / continuousРезултат и број или дејство и траење?
Past Simple / Past ContinuousНастан или позадина што веќе траела?
Past Simple / Past PerfectТреба ли од момент во минатото да одам уште подалеку назад?
форми за иднинаОд каде доаѓа оваа иднина?

Чести грешки

❌I'm knowing the answer.
✅I know the answer.
Глаголите за состојба обично ја избегнуваат продолжената форма. B1-34
⚠️What do you do now? (= at this moment)
✅What are you doing now?
Граматички е точно, но прашува за вашата работа или за сегашната рутина. Дејство во тек → продолжена форма. A1-23
❌I have seen him yesterday.
✅I saw him yesterday.
Завршеното време бара Past Simple. A2-19
❌I've been to Paris two years ago.
✅I went to Paris two years ago.
ago покажува завршено време: Past Simple. A2-19
❌I work here since 2020.
✅I have worked here since 2020.
До сега: perfect. Точно е и I have been working here since 2020. B1-35
⚠️I've been drinking four coffees today.
✅I've drunk four coffees today.
Број на завршени работи → проста форма. B1-02
⚠️When I left the house, it rained.
✅When I left the house, it was raining.
Позадина што веќе траела → Past Continuous. B1-04
❌I've already eaten when they arrived.
✅I'd already eaten when they arrived.
Гледната точка е во минатото, па користете had. B1-03
⚠️Yesterday I had woken up at 7, had had breakfast and had left at 8.
✅Yesterday I woke up at 7, had breakfast and left at 8.
Едноставниот редослед бара само Past Simple. B1-03
⚠️"The phone's ringing." "I'm going to answer it."
✅"I'll answer it."
Одлука во тој миг → will. A2-05
❌When you will arrive, I'll be waiting.
✅When you arrive, I'll be waiting.
По when доаѓа Present Simple. B1-05
❌Did you finished your homework?
✅Did you finish your homework?
Времето го покажува само првиот глагол. B1-35

Замки за говорителите на македонски

1. „Баба и дедо се беа доселиле во Скопје во седумдесеттите“ → Past Perfect за далечно минато. Кај нас во раскажувањето минатото предминато време („беа дошле“, „се беше родил“) понекогаш се користи само за да се каже дека нешто било многу одамна. На англиски Past Perfect бара подоцнежен момент во минатото од кој гледаме назад. Ако само раскажувате настани по ред, доволно е Past Simple. B1-03

⚠️My grandparents had come to Skopje from Prilep in 1974 to work at the textile factory, and soon after that my dad was born.
✅My grandparents came to Skopje from Prilep in 1974 to work at the textile factory, and soon after that my dad was born.
Граматички е точно, но нема подоцнежен момент од кој гледаме назад; настаните се по ред → came.

2. „Не грижи се, јас викам такси“ → Present Simple за одлука во мигот. Кај нас понуда или одлука донесена сега често ја кажуваме во сегашно време: „Остави, јас плаќам“, „Не грижи се, јас викам такси“. На англиски I call звучи како навика („јас секогаш викам“). За понуда, ветување или одлука во мигот користете will (I'll get it, I'll call). A2-05

⚠️Your battery is dead? Don't worry, Martin – I call a taxi for both of us from my phone, and we can share the fare to Aerodrom.
✅Your battery is dead? Don't worry, Martin – I'll call a taxi for both of us from my phone, and we can share the fare to Aerodrom.
Граматички е точно, но I call звучи како навика; понуда во мигот → I'll call.

3. „Колку време чекаш?“ → How much time…? Кај нас за траење прашуваме „Колку време…?“ или „Колку долго…?“. Ако го преведеме „колку време“, излегува How much time…?, што на англиски прашува колку слободно време имате или трошите за нешто. Прашањето за траење до сега е How long have you…? – со perfect. B1-02

⚠️How much time have you been waiting at the counter, Grandpa? The woman at the post office in Veles said your parcel was ready an hour ago.
✅How long have you been waiting at the counter, Grandpa? The woman at the post office in Veles said your parcel was ready an hour ago.
Граматички е точно, но звучи неприродно; прашањето за траење е How long.

Златни правила

  • B1-01 have / has + been + -ing = дејство што почнало во минатото и сè уште трае или штотуку завршило и оставило траги. Користете го кога дејството и неговото траење се поважни од резултатот.
  • B1-02 Дали е тоа точно и сега? Користете Present Perfect со for (колку долго) или since (почеток). Резултат, број или глагол за состојба → проста форма. Дејство и траење → продолжена форма (со live, work, study често одат двете). Нашето сегашно време за траење не оди.
  • B1-03 Веќе сте во минатото и треба да одите уште подалеку назад? Користете had + минат партицип. Ако редоследот е веќе јасен, доволно е Past Simple.
  • B1-04 Past Simple за она што се случило, Past Continuous за она што траело, Past Perfect за она што се случило порано.
  • B1-05 За дејство што ќе биде во тек во момент во иднината или за нешто што ќе се случи во нормален тек на работите користете will be + -ing.
  • B1-35 Секое време = време + аспект. Изберете време, изберете аспект и оставете го првиот помошен глагол да ги носи времето, негацијата и прашањето.

Вежби

A. Форма

Напишете ја точната форма или преформулирајте ја реченицата.

  1. B1-35 Англиските глаголски времиња на една мапа: 12 времиња објаснети на македонски
    Present Perfect Continuous од wait: We for forty minutes.
  2. B1-35 Англиските глаголски времиња на една мапа: 12 времиња објаснети на македонски
    Past Perfect од start: When we arrived, the film already .
  3. B1-05 Future Continuous: утре во ова време ќе… – идно продолжено време на англиски
    Future Continuous од drive: At six I home, so call me later.
  4. B1-35 Англиските глаголски времиња на една мапа: 12 времиња објаснети на македонски
    Составете прашање: She has been working here for a long time.
  5. B1-11 Пасив во сите времиња и со модални глаголи: is being done, has been done, must be done
    Задржете го времето и напишете ја реченицата во пасив: They have repaired the bridge.
  6. B1-12 Reported speech (индиректен говор) на англиски: She said she was tired
    Пренесете ја со поместување на времето: "I'm working from home this week." → She said she from home that week.
  7. B1-07 Third conditional (условни реченици тип 3): If I had known… на англиски
    Поврзете ги со условна реченица од тип 3: I didn't know about the traffic, so I didn't take the train.
  8. B1-09 Should have, could have, might have: требаше да, можеше да на англиски
    I missed the train. I (should leave) earlier.

B. Значење

Изберете ја точната форма за секое место.

Two friends meet in a café
Ana: Ben! I 9 you for ages! I 10 you lived near here.
Ben: Yes, I 11 for the same bank, as usual, but this month I 12 from home.
Ana: Lucky you! I 13 house last month, and I 14 the new kitchen all week — look at my hands!
Ben: 15 it yet?
Ana: Not yet. Are you free on Saturday?
Ben: Sorry, I 16 tennis with my brother — we booked the court last week. But Sunday is fine.
Ana: Great. My bus 17 at ten, so I can be at your place by eleven.
Ben: Perfect. Oh no — I've left my wallet at home!
Ana: Don't worry, I 18.

C. Најдете ја грешката

Секоја нумерирана реченица е точна или има една грешка во времето. Напишете ја поправената реченица или напишете correct.

An email from Dublin
(19) Hi Sam, I have arrived in Dublin last Monday. (20) I'm staying with my cousin until I find a flat. (21) So far I've looked at five flats, but they were all too expensive. (22) Yesterday I've had my first day at the new job. (23) When I got to the office, my manager had already left for a meeting, so a colleague showed me around. (24) I'm knowing only two people here, but everyone is friendly. (25) I'm here for a week now, and I love it already. (26) Next Friday I'll be flying home for my sister's wedding — I'll call you when I will land!
  1. A2-19 Present Perfect или Past Simple? Разликата објаснета на македонски
    Hi Sam, I have arrived in Dublin last Monday.
  2. A1-23 Present Simple или Present Continuous? Разликата објаснета на македонски
    I'm staying with my cousin until I find a flat.
  3. A2-19 Present Perfect или Past Simple? Разликата објаснета на македонски
    So far I've looked at five flats, but they were all too expensive.
  4. A2-19 Present Perfect или Past Simple? Разликата објаснета на македонски
    Yesterday I've had my first day at the new job.
  5. B1-03 Past Perfect на англиски: I had already left, објаснето на македонски
    When I got to the office, my manager had already left for a meeting, so a colleague showed me around.
  6. B1-34 Глаголи за состојба во Continuous: she's being silly, I'm thinking, we're having lunch
    I'm knowing only two people here, but everyone is friendly.
  7. B1-02 For, since и How long: I've lived или I've been living? Present Perfect Simple и Continuous
    I'm here for a week now, and I love it already.
  8. B1-05 Future Continuous: утре во ова време ќе… – идно продолжено време на англиски
    Next Friday I'll be flying home for my sister's wedding — I'll call you when I will land!

D. Во контекст

Дополнете ги зборовите што недостасуваат во приказната со точната форма на глаголите во заградите.

The wrong train
Last summer I 27 (travel) to Edinburgh for a job interview. It 28 (be) a hot morning, and the station 29 (be) full of people. I 30 (buy) a coffee and 31 (get) on the train. I 32 (read) my notes when the guard 33 (check) my ticket. "Sorry," she said, "you're on the wrong train." I couldn't believe it. I 34 (never / make) a mistake like that before! By the time I arrived in Edinburgh, the interview 35 (already / start), and the manager 36 (wait) for me for over an hour. But she just laughed — and I got the job! I 37 (work) there for a year now, and next month I 38 (move) to the London office. I've already booked a flat there.

E. Ваш ред е

Напишете на англиски.

  1. B1-04 Narrative tenses: како се раскажува приказна за минатото на англиски
    Напишете го почетокот на една приказна (три или четири реченици) за ден кога нешто тргнало наопаку. Користете Past Continuous за позадината, Past Simple за настаните и Past Perfect за еден поранешен настан.
  2. B1-02 For, since и How long: I've lived или I've been living? Present Perfect Simple и Continuous
    Напишете краток мејл до пријател (три или четири реченици) за вашиот живот сега: нешто привремено, нешто што го правите во последно време и еден резултат или број.
  3. A2-05 Идно време на англиски: will, going to, Present Continuous или Present Simple?
    Напишете разговор од четири реплики во кој двајца пријатели прават планови. Користете договор, возен ред, одлука донесена сега и will be + -ing.

F. Мешано повторување

Повторете ги темите од претходните лекции.

  1. A2-16 Present Perfect за искуство: Have you ever…? објаснето на македонски
    Have you ever (eat) octopus?
  2. A2-17 Present Perfect со just, already и yet: објаснување на македонски
    I've (just finish) my homework. Can I go out now?
  3. A2-18 Present Perfect со for и since: „живеам тука пет години“ на англиски
    We've lived in this house 2019.
  4. A2-28 Used to: поранешни навики на англиски („порано одев…“)
    When I was a kid, I (play) football every weekend. (use used to)
Одговори

A. Форма

  1. have been waiting
  2. had … started
  3. will be driving
  4. Has she been working here for a long time?
  5. The bridge has been repaired.
  6. was working
  7. If I had known about the traffic, I would have taken the train. / If I'd known about the traffic, I'd have taken the train. / If I'd known about the traffic, I would have taken the train. / I would have taken the train if I had known about the traffic.
  8. should have left

B. Значење

  1. haven't seen
  2. didn't know
  3. work
  4. 'm working
  5. moved
  6. 've been painting
  7. Have you finished / Did you finish
  8. 'm playing
  9. leaves / will leave
  10. 'll pay

C. Најдете ја грешката

  1. I arrived in Dublin last Monday. / Hi Sam, I arrived in Dublin last Monday.
  2. ✓
  3. ✓
  4. Yesterday I had my first day at the new job.
  5. ✓
  6. I know only two people here, but everyone is friendly. / I only know two people here, but everyone is friendly.
  7. I've been here for a week now, and I love it already.
  8. Next Friday I'll be flying home for my sister's wedding — I'll call you when I land!

D. Во контекст

  1. travelled / traveled
  2. was
  3. was
  4. bought
  5. got
  6. was reading / had been reading
  7. checked
  8. had never made
  9. had already started
  10. had been waiting / had waited
  11. have worked / have been working
  12. am moving / am going to move / will be moving / will move

E. Ваш ред е

  1. It was raining and I was waiting for the bus. Suddenly, I realised I had left my phone at home. I ran back, and of course the bus came while I was running.
  2. Hi Jo! I'm working from home this month. I've been learning to bake bread, and I've made six loaves so far! I haven't seen you since March — let's meet soon.
  3. A: Are you doing anything on Friday? B: I'm meeting my sister — her train arrives at half past five. A: OK, I'll call you on Saturday, then. B: Not before twelve — I'll be working all morning.

F. Мешано повторување

  1. eaten
  2. just finished
  3. since
  4. used to play
Апликација за AndroidУчете во движење Google Play