SlowingoDilbilgisi
B1 39 / 39 Tekrar dersi

İngilizcede Doğru Tense Seçimi: B1 Tekrar Dersi 4

Review: Choosing the Right Tense

Bu sayfada
  1. Hedef
  2. Neler Öğrendik
  3. Önemli Karşılaştırmalar
  4. Sık Yapılan Hatalar
  5. Türkçe Konuşanlar İçin Tuzaklar
  6. Altın Kurallar
  7. Alıştırmalar

Hedef

Bu dersin sonunda gerçek bir metinde — bir hikâyede, bir e-postada ya da bir konuşmada — öğrencilerin en çok karıştırdığı altı karşılaştırmanın her biri için tek bir soru sorarak doğru tense'i seçebileceksiniz.

Neler Öğrendik

DersKonuÖrnek
B1-01have / has been + -ing: şimdiye kadar süren ya da az önce bitip iz bırakan bir etkinlikI've been waiting here for forty minutes.
B1-02for / since / How long; sonuçlar, sayılar ve state verbs için simple, etkinlik ve süre için continuousI've read four books this month.
B1-03had + past participle: geçmişteki bir andan daha geriye gitmek; sıra açıksa past simpleWhen I got to the station, the train had left.
B1-04Hikâyeler: past simple = olaylar, past continuous = arka plan, past perfect = geri dönüşI was cooking dinner when the smoke alarm went off.
B1-05will be + -ing: gelecekteki bir anda sürmekte; olayların doğal akışıThis time tomorrow I'll be flying to Lisbon.
B1-35Harita: her tense = zaman + aspect (simple = olgunun bütünü, continuous = sürmekte, perfect = bir noktadan önce ve önemli, perfect continuous = bir noktaya kadar ne kadar süre)I've lost my keys, so I can't get in.

Aşağıdaki altı karşılaştırma A1-23 (present simple mi continuous mu), A2-02 (past simple mı continuous mu), A2-05 (gelecek biçimleri) ve A2-19 (present perfect mi past simple mı) derslerini de geri getiriyor.

Önemli Karşılaştırmalar

1. Present simple ve present continuous — Türkçedeki -iyor ikisini de karşılayabilir: "Bankada çalışıyorum" hem genel bir olgu hem de şu anki bir durum olabilir. A1-23 B1-35

I work in a bank, but today I'm working from home.
Bir bankada çalışıyorum, ama bugün evden çalışıyorum.
genel olgu + bugünkü geçici durum
We live in Manchester, but we're staying with friends in London this month.
Manchester'da oturuyoruz, ama bu ay Londra'da arkadaşlarımızda kalıyoruz.
My sister works in a hospital.
Kız kardeşim bir hastanede çalışıyor.
genel olgu
Sorry, I can't talk — I'm driving.
Kusura bakma, konuşamam
araba kullanıyorum. — şu an
  • Tek soru: Genel olarak mı doğru (bir alışkanlık, bir olgu, kalıcı bir durum), yoksa şu anda ya da bu aralar mı sürüyor? State verbs (know, like, want, believe) normalde simple kalır.

2. Past simple ve present perfect — Türkçede ikisi de çoğu zaman -di ile söylenir. A2-19 B1-35

I've drunk three coffees today.
Bugün üç kahve içtim.
bugün bitmedi
I drank three coffees yesterday.
Dün üç kahve içtim.
dün bitti
"Have you ever been to Rome?" "Yes, I went there in 2019."
"Hiç Roma'ya gittin mi?" "Evet, 2019'da gittim."
deneyim → present perfect; zaman belli → past simple
I've lost my keys, so I can't get in.
Anahtarlarımı kaybettim, o yüzden içeri giremiyorum.
şimdiden önce; sonucu şimdi
  • Tek soru: Zaman bitti mi — ne zaman olduğunu söyleyebilir ya da sorabilir miyim? Evetse → past simple. Zaman hâlâ açıksa, hayat deneyimiyse ya da zaman verilmemişse → present perfect.

3. Present perfect simple ve present perfect continuous B1-01 B1-02

I've read four books this month.
Bu ay dört kitap okudum.
sayı
I've been reading this book for weeks. It's so long!
Haftalardır bu kitabı okuyorum. Çok uzun!
etkinlik ve süre
We've known each other for ages.
Çok uzun zamandır birbirimizi tanıyoruz.
state verb → simple
Your eyes are red. Have you been crying?
Gözlerin kızarmış. Ağladın mı?
az önce bitti; izleri şimdi
  • Tek soru: Bir sonucu ya da toplamı mı sayıyorum, yoksa etkinliği ve ne kadar sürdüğünü mü vurguluyorum? Sonuç, sayı ya da state verb → simple. Etkinlik ve süre → continuous.

4. Past simple ve past continuous — Burada Türkçe ve İngilizce aynı çalışır: -di olay, -iyordu arka plan. A2-02 B1-04

I was walking home when it started to rain.
Yağmur başladığında eve yürüyordum.
When I got home, my sister was cooking dinner.
Eve geldiğimde kız kardeşim yemek yapıyordu.
ben gelmeden önce başlamıştı
When I got home, my sister cooked dinner.
Eve geldiğimde kız kardeşim yemek yaptı.
önce ben geldim, sonra o başladı
  • Tek soru: Hikâyede bir adım mı (bir olay), yoksa arkasındaki sahne mi (zaten sürmekte)?

5. Past simple ve past perfect — Türkçedeki -di ve -mişti farkına benzer. B1-03 B1-04

When I arrived, they served dinner.
Ben vardığımda yemeği servis ettiler.
önce ben vardım, sonra yemek
When I arrived, they had already served dinner.
Ben vardığımda yemeği çoktan servis etmişlerdi.
önce yemek; ben geç kaldım
I woke up, had a shower and left the house.
Uyandım, duş aldım ve evden çıktım.
sıra açık: sadece past simple
  • Tek soru: Zaten geçmişteki bir anda mıyım ve daha geriye gitmem gerekiyor mu? Evetse → had + past participle. Sıra zaten açıksa → past simple.

6. Gelecek biçimleri — Türkçede çoğu zaman -ecek ya da -iyor deriz; anlık kararlar için de sık sık geniş zaman kullanırız ("Ben bakarım"). A2-05 B1-05

"Someone's at the door." "I'll go."
"Kapıda biri var." "Ben bakarım."
şu anki karar: Türkçede geniş zaman, İngilizcede will
It's cold in here. I'll close the window.
Burası soğuk. Pencereyi kapatayım.
şu anki karar
I'm going to visit my grandmother next month.
Gelecek ay anneannemi ziyaret etmeyi düşünüyorum.
niyet
I'm meeting Sam at six.
Saat altıda Sam'le buluşuyorum.
ayarlanmış plan: Türkçede de -iyor
The train leaves at 7.15.
Tren yedi on beşte kalkıyor.
tarife: Türkçede -iyor, İngilizcede present simple; US: 7:15
At six I'll be meeting Sam, so I can't call you then.
Altıda Sam'le buluşuyor olacağım, o yüzden o saatte seni arayamam.
saat altıda sürmekte
  • Tek soru: Bu gelecek nereden geliyor? Şu anki bir karar, teklif ya da söz → will. Bir niyet → going to. Ayarlanmış bir plan → present continuous. Bir tarife → present simple. Gelecekteki bir anda sürmekte → will be + -ing.

Altı soru bir bakışta

KarşılaştırmaTek soru
present simple / present continuousGenel olarak mı doğru, yoksa bu aralar mı sürüyor?
past simple / present perfectZaman bitti mi?
present perfect simple / continuousSonuç ve sayı mı, etkinlik ve süre mi?
past simple / past continuousOlay mı, sürmekte olan arka plan mı?
past simple / past perfectGeçmişteki bir andan daha geriye gitmem gerekiyor mu?
gelecek biçimleriBu gelecek nereden geliyor?

Sık Yapılan Hatalar

❌I'm knowing the answer.
✅I know the answer.
State verbs normalde continuous'tan kaçınır. B1-34
❌What do you do now? (= at this moment)
✅What are you doing now?
Sürmekte olan eylem → continuous. A1-23
❌I have seen him yesterday.
✅I saw him yesterday.
Bitmiş bir zaman past simple ister. A2-19
❌I've been to Paris two years ago.
✅I went to Paris two years ago.
ago bitmiş bir zamanı gösterir: past simple. A2-19
❌I work here since 2020.
✅I have worked here since 2020.
Şimdiye kadar: perfect. Bu da doğru: I have been working here since 2020. B1-35
⚠️I've been drinking four coffees today.
✅I've drunk four coffees today.
Bitmiş şeylerin sayısı → simple. B1-02
⚠️When I left the house, it rained.
✅When I left the house, it was raining.
Zaten sürmekte olan arka plan → past continuous. B1-04
❌I've already eaten when they arrived.
✅I'd already eaten when they arrived.
Bakış noktası geçmişte, bu yüzden had kullanın. B1-03
⚠️Yesterday I had woken up at 7, had had breakfast and had left at 8.
✅Yesterday I woke up at 7, had breakfast and left at 8.
Basit bir sıra için past simple yeterli. B1-03
⚠️"The phone's ringing." "I'm going to answer it."
✅"I'll answer it."
Şu anda verilen karar → will. A2-05
❌When you will arrive, I'll be waiting.
✅When you arrive, I'll be waiting.
when'den sonra present simple. B1-05
❌Did you finished your homework?
✅Did you finish your homework?
Zamanı yalnızca ilk fiil gösterir. B1-35

Türkçe Konuşanlar İçin Tuzaklar

1. "Görmedim, bilmiyordum" — "-di" ekini her zaman past simple ile çevirmek. Türkçede "Üç yıldır tatil yapmadık" deriz; zaman şimdiye kadar açık olduğu için İngilizcede present perfect gerekir. Tersine, bitmiş bir zamanla (yesterday, last Monday, ago) present perfect kullanılmaz. A2-19

⚠️We didn't have a holiday for three years.
✅We haven't had a holiday for three years.
"şimdiye kadar" anlamında yanlış; past simple ancak bitmiş bir dönemden söz eder
❌I have bought this phone two weeks ago.
✅I bought this phone two weeks ago.

2. "Altı yıldır İngilizce öğreniyorum" — "-dır" ile present kullanmak. Türkçede şimdiye kadar süren durumları geniş ya da şimdiki zamanla söyleriz. İngilizcede for ve since ile şimdiye kadar süren bir durum present perfect ister. B1-02 B1-35

❌I'm learning English for six years.
✅I've been learning English for six years.
❌We know each other since school.
✅We've known each other since school.

3. "Ben açarım" — anlık kararda geniş zaman kullanmak. Türkçede o anda verilen kararlar ve teklifler çoğu zaman geniş zamanla söylenir: "Ben açarım", "Ben kapatırım". İngilizcede bunun karşılığı present simple değil, will'dir. Going to ise önceden düşünülmüş bir niyettir. A2-05

❌"The phone's ringing." "I answer it."
✅"I'll answer it."
❌It's cold in here. I close the window.
✅It's cold in here. I'll close the window.

4. "Biliyorum, tanıyorum" — "-iyor" ekini continuous ile çevirmek. Türkçede durum fiilleri de -iyor alır. İngilizcede bunlar simple kalır; bir metindeki tense'leri seçerken bunu da kontrol edin. B1-34

❌I'm not believing his story.
✅I don't believe his story.

5. "İki yıl önce Madrid'de yeni bir işe başlamıştım" — anlatıya "-mişti" ile başlamak. Türkçede geçmişteki bir olayı anlatmaya başlarken "-mişti" çok doğal duyulur. İngilizcede past perfect ancak zaten geçmişteki bir andaysanız ve daha da geriye gidiyorsanız kullanılır. Hikâyenin ana olayları past simple'dır. B1-03 B1-04

⚠️Two years ago I had started a new job in Madrid.
✅Two years ago I started a new job in Madrid.
Daha önceki bir geçmiş an yoksa past perfect garip duyulur.

Altın Kurallar

  • B1-01 have / has + been + -ing = geçmişte başlamış ve hâlâ süren ya da az önce bitip iz bırakmış bir etkinlik. Sonuçtan çok etkinlik ve süresi önemliyse kullanın.
  • B1-02 Şimdi hâlâ doğru mu? Present perfect'i for (süre) ya da since (başlangıç) ile kullanın. Sonuç, sayı ya da state verb → simple. Etkinlik ve ne kadar süre → continuous (live, work, study ile çoğu zaman ikisi de olur).
  • B1-03 Zaten geçmişte misiniz ve daha geriye gitmeniz mi gerekiyor? had + past participle kullanın. Sıra zaten açıksa past simple yeterlidir.
  • B1-04 Olanlar için past simple, sürmekte olanlar için past continuous, daha önce olmuş olanlar için past perfect.
  • B1-05 Gelecekteki bir anda sürmekte olan bir eylem ya da planın parçası olarak zaten olacak bir şey için will be + -ing kullanın.
  • B1-35 Her tense = zaman + aspect. Zamanı seçin, aspect'i seçin ve zamanı, olumsuzluğu ve soruyu ilk yardımcı fiil taşısın.

Alıştırmalar

A. Yapı

İstenen biçimi yazın ya da cümleyi istenen şekle getirin.

  1. B1-35 İngilizce Zamanlar Tablosu: 12 Tense Tek Haritada
    wait fiilinin present perfect continuous biçimi: We for forty minutes.
  2. B1-35 İngilizce Zamanlar Tablosu: 12 Tense Tek Haritada
    start fiilinin past perfect biçimi: When we arrived, the film already .
  3. B1-05 İngilizce Future Continuous Kullanımı: Will Be + -ing (Yarın Bu Saatte…)
    drive fiilinin future continuous biçimi: At six I home, so call me later.
  4. B1-35 İngilizce Zamanlar Tablosu: 12 Tense Tek Haritada
    Soru yapın: She has been working here for a long time.
  5. B1-11 İngilizce Passive Bütün Zamanlarda ve Modallarla: Is Being Done, Has Been Done, Must Be Done
    Zamanı koruyun ve edilgen yapın: They have repaired the bridge.
  6. B1-12 İngilizce Reported Speech (Dolaylı Anlatım): Düz Cümleleri Aktarmak
    Zamanı bir adım geri kaydırarak aktarın: "I'm working from home this week." → She said she from home that week.
  7. B1-07 İngilizce Third Conditional: If I Had Known… (Geçmişe Dair Hayalî Durumlar)
    Third conditional ile birleştirin: I didn't know about the traffic, so I didn't take the train.
  8. B1-09 İngilizce Should Have, Could Have, Might Have: Geçmişe Dair Pişmanlık ve Eleştiri
    I missed the train. I (should leave) earlier.

B. Anlam

Her boşluk için doğru biçimi seçin.

İki arkadaş kafede karşılaşıyor
Ana: Ben! I 9 you for ages! I 10 you lived near here.
Ben: Yes, I 11 for the same bank, as usual, but this month I 12 from home.
Ana: Lucky you! I 13 house last month, and I 14 the new kitchen all week — look at my hands!
Ben: 15 it yet?
Ana: Not yet. Are you free on Saturday?
Ben: Sorry, I 16 tennis with my brother — we booked the court last week. But Sunday is fine.
Ana: Great. My bus 17 at ten, so I can be at your place by eleven.
Ben: Perfect. Oh no — I've left my wallet at home!
Ana: Don't worry, I 18.

C. Hatayı Bul

Numaralı her cümle ya doğrudur ya da bir tense hatası içerir. Hatalı cümleyi düzeltin; doğruysa "correct" yazın.

Dublin'den bir e-posta
(19) Hi Sam, I have arrived in Dublin last Monday. (20) I'm staying with my cousin until I find a flat. (21) So far I've looked at five flats, but they were all too expensive. (22) Yesterday I've had my first day at the new job. (23) When I got to the office, my manager had already left for a meeting, so a colleague showed me around. (24) I'm knowing only two people here, but everyone is friendly. (25) I'm here for a week now, and I love it already. (26) Next Friday I'll be flying home for my sister's wedding — I'll call you when I will land!
  1. A2-19 Present Perfect mi, Past Simple mı? İngilizcede İki Geçmiş Zamanın Farkı
    Hi Sam, I have arrived in Dublin last Monday.
  2. A1-23 İngilizce Present Simple ve Present Continuous Farkı: I Work mü, I'm Working mi?
    I'm staying with my cousin until I find a flat.
  3. A2-19 Present Perfect mi, Past Simple mı? İngilizcede İki Geçmiş Zamanın Farkı
    So far I've looked at five flats, but they were all too expensive.
  4. A2-19 Present Perfect mi, Past Simple mı? İngilizcede İki Geçmiş Zamanın Farkı
    Yesterday I've had my first day at the new job.
  5. B1-03 İngilizce Past Perfect Tense: Had + Past Participle (-mıştı)
    When I got to the office, my manager had already left for a meeting, so a colleague showed me around.
  6. B1-34 İngilizce State Verbs ve Continuous: I Think mi, I'm Thinking mi?
    I'm knowing only two people here, but everyone is friendly.
  7. B1-02 İngilizce For ve Since Farkı: Present Perfect Simple mı Continuous mı?
    I'm here for a week now, and I love it already.
  8. B1-05 İngilizce Future Continuous Kullanımı: Will Be + -ing (Yarın Bu Saatte…)
    Next Friday I'll be flying home for my sister's wedding — I'll call you when I will land!

D. Bağlam İçinde

Hikâyeyi tamamlayın. Parantezdeki fiilleri doğru tense'te kullanın.

Yanlış tren
Last summer I 27 (travel) to Edinburgh for a job interview. It 28 (be) a hot morning, and the station 29 (be) full of people. I 30 (buy) a coffee and 31 (get) on the train. I 32 (read) my notes when the guard 33 (check) my ticket. "Sorry," she said, "you're on the wrong train." I couldn't believe it. I 34 (never / make) a mistake like that before! By the time I arrived in Edinburgh, the interview 35 (already / start), and the manager 36 (wait) for me for over an hour. But she just laughed — and I got the job! I 37 (work) there for a year now, and next month I 38 (move) to the London office. I've already booked a flat there.

E. Sıra Sende

  1. B1-04 İngilizce Narrative Tenses: Past Simple, Past Continuous ve Past Perfect ile Hikâye Anlatma
    Bir şeylerin ters gittiği bir gün hakkında bir hikâyenin başlangıcını yazın (üç dört cümle). Arka plan için past continuous, olaylar için past simple ve daha önceki bir olay için past perfect kullanın.
  2. B1-02 İngilizce For ve Since Farkı: Present Perfect Simple mı Continuous mı?
    Bir arkadaşınıza şu anki hayatınız hakkında kısa bir e-posta yazın (üç dört cümle): geçici bir şey, son zamanlarda yaptığınız bir şey ve bir sonuç ya da sayı.
  3. A2-05 İngilizcede Gelecek Zaman Yapıları: Will, Going To, Present Continuous ve Present Simple Farkı
    İki arkadaşın plan yaptığı dört satırlık bir konuşma yazın. Ayarlanmış bir plan, bir tarife, şu anda verilen bir karar ve will be + -ing kullanın.

F. Karışık Tekrar

  1. A2-16 İngilizce Present Perfect Tense: Have You Ever…? ile Deneyimler
    Have you ever (eat) octopus?
  2. A2-17 İngilizce Present Perfect ile Just, Already ve Yet Kullanımı
    I've (just finish) my homework. Can I go out now?
  3. A2-18 İngilizce Present Perfect ile For ve Since Kullanımı: -dır ve -den beri
    We've lived in this house 2019.
  4. A2-28 İngilizce Used To Kullanımı: Geçmişteki Alışkanlıklar (Eskiden …-erdim)
    When I was a kid, I (play) football every weekend. (used to kullanın)
Cevap anahtarı

A. Yapı

  1. have been waiting
  2. had … started
  3. will be driving
  4. Has she been working here for a long time?
  5. The bridge has been repaired.
  6. was working
  7. If I had known about the traffic, I would have taken the train. / If I'd known about the traffic, I'd have taken the train. / If I'd known about the traffic, I would have taken the train. / I would have taken the train if I had known about the traffic.
  8. should have left

B. Anlam

  1. haven't seen
  2. didn't know
  3. work
  4. 'm working
  5. moved
  6. 've been painting
  7. Have you finished / Did you finish
  8. 'm playing
  9. leaves / will leave
  10. 'll pay

C. Hatayı Bul

  1. I arrived in Dublin last Monday. / Hi Sam, I arrived in Dublin last Monday.
  2. ✓
  3. ✓
  4. Yesterday I had my first day at the new job.
  5. ✓
  6. I know only two people here, but everyone is friendly. / I only know two people here, but everyone is friendly.
  7. I've been here for a week now, and I love it already.
  8. Next Friday I'll be flying home for my sister's wedding — I'll call you when I land!

D. Bağlam İçinde

  1. travelled / traveled
  2. was
  3. was
  4. bought
  5. got
  6. was reading / had been reading
  7. checked
  8. had never made
  9. had already started
  10. had been waiting / had waited
  11. have worked / have been working
  12. am moving / am going to move / will be moving / will move

E. Sıra Sende

  1. It was raining and I was waiting for the bus. Suddenly, I realised I had left my phone at home. I ran back, and of course the bus came while I was running.
  2. Hi Jo! I'm working from home this month. I've been learning to bake bread, and I've made six loaves so far! I haven't seen you since March — let's meet soon.
  3. A: Are you doing anything on Friday? B: I'm meeting my sister — her train arrives at half past five. A: OK, I'll call you on Saturday, then. B: Not before twelve — I'll be working all morning.

F. Karışık Tekrar

  1. eaten
  2. just finished
  3. since
  4. used to play
Android UygulamaHareket Halinde Öğren Google Play