SlowingoNgữ pháp
B1 12 / 39

Câu bị động ở các thì và với động từ khuyết thiếu (The Passive in All Tenses and with Modals)

The Passive in All Tenses and with Modals

Trong trang này
  1. Mục tiêu
  2. Ý chính
  3. Tiếng Việt và tiếng Anh
  4. Cấu trúc
  5. Cách dùng
  6. Lỗi thường gặp
  7. Bẫy dành cho người Việt
  8. Đừng nhầm lẫn
  9. Chính tả và phát âm
  10. Quy tắc vàng
  11. Luyện tập

Mục tiêu

Sau bài này, bạn có thể dùng câu bị động (passive) ở mọi thì thông dụng — is being repaired, has been sold, will be announced — và sau động từ khuyết thiếu (modal verbs) — must be done, can be seen, should be checked.

Ý chính

Ở bài B1-10, bạn đã học rằng câu bị động là be + past participle (be + quá khứ phân từ). Tin vui là: đó là toàn bộ quy tắc. Quá khứ phân từ giữ nguyên ở mọi thì. Mọi thông tin về thời gian đều nằm ở be và các trợ động từ đứng trước nó.

Vậy muốn tạo câu bị động ở bất kỳ thì nào, bạn chỉ cần hỏi một câu: ở thì này, "be" trông như thế nào? Hiện tại tiếp diễn: is being. Hiện tại hoàn thành: has been. Tương lai: will be. Sau động từ khuyết thiếu: must be, can be. Rồi thêm quá khứ phân từ.

Hãy hình dung một cái ổ cắm chuyển đổi khi đi du lịch. Cục sạc điện thoại của bạn — quá khứ phân từ — lúc nào cũng vậy. Ở mỗi nước, bạn chỉ thay cái đầu chuyển đổi phía trước — is being, has been, will be, must be — cho hợp với thời gian. Biết chọn đúng đầu chuyển đổi, bạn sẽ tạo được mọi câu bị động trong tiếng Anh.

Tiếng Việt và tiếng Anh

Tiếng Việt cũng làm theo cách tương tự: động từ không đổi, thời gian do các từ đứng trước đảm nhận — đang, đã, sẽ, phải, có thể — và thêm được hoặc bị nếu muốn. Điểm khác là tiếng Anh luôn cần đủ chuỗi trợ động từ + be (being, been, be), trong khi tiếng Việt thường bỏ cả "được/bị": Con đường đang sửa. Dịch từng chữ như vậy sẽ thành câu chủ động sai nghĩa.

Tiếng ViệtTiếng AnhGhi chú
Con đường đang (được) sửa.The road is being repaired.đang → is being + V3
Đơn hàng của bạn đã được gửi rồi.Your order has been sent.đã … rồi (kết quả bây giờ) → has been + V3
Lúc chúng tôi đến, phòng đã bị hủy.Our booking had been cancelled.trước một thời điểm trong quá khứ → had been + V3
Kết quả sẽ được công bố vào thứ Sáu.The results will be announced on Friday.sẽ → will be + V3
Túi xách phải để ở lối vào.Bags must be left at the entrance.phải → must be + V3
Vé có thể mua trên mạng.Tickets can be bought online.có thể → can be + V3
Gói hàng đã được giao chưa?Has the parcel been delivered?tiếng Việt giữ trật tự, thêm "chưa"; tiếng Anh đưa has lên trước

Nói ngắn gọn: từ chỉ thời gian của tiếng Việt (đang, đã, sẽ, phải) tương ứng khá tốt với phần trợ động từ của tiếng Anh — nhưng đừng quên mắt xích be / being / been ở giữa. Và nhớ rằng câu bị động tiếng Anh không mang nghĩa tốt (được) hay xấu (bị).

Cấu trúc

Chủ động và bị động: bảng đầy đủ (động từ: clean; tân ngữ: the room)

ThìChủ độngBị động
Hiện tại đơnThey clean the room.The room is cleaned.
Hiện tại tiếp diễnThey are cleaning the room.The room is being cleaned.
Quá khứ đơnThey cleaned the room.The room was cleaned.
Quá khứ tiếp diễnThey were cleaning the room.The room was being cleaned.
Hiện tại hoàn thànhThey have cleaned the room.The room has been cleaned.
Quá khứ hoàn thànhThey had cleaned the room.The room had been cleaned.
willThey will clean the room.The room will be cleaned.
be going toThey are going to clean the room.The room is going to be cleaned.
Động từ khuyết thiếuThey must clean the room.The room must be cleaned.

Động từ khuyết thiếu + be + quá khứ phân từ

Động từ khuyết thiếuBị độngVí dụ
can / can'tcan be doneTickets can be bought online.
couldcould be doneThe problem could be solved quickly.
must / mustn'tmust be donePhones must be switched off.
shouldshould be doneYour answers should be checked.
may / mightmight be doneThe match might be cancelled.
have tohas to be doneThe form has to be signed.

Phủ định và câu hỏi — trợ động từ đầu tiên làm mọi việc: not đứng sau nó, và chỉ nó được đưa lên trước chủ ngữ.

Ví dụ
Phủ địnhThe results haven't been published yet.
Phủ địnhThe email won't be sent until Monday.
Câu hỏiHas the parcel been delivered?
Câu hỏiIs the road being repaired?
Câu hỏiCan this be recycled?

Những dạng bị động hiếm gặp — Bị động của thì hoàn thành tiếp diễn (has been being cleaned, had been being built) và tương lai tiếp diễn (will be being cleaned) có thể dùng nhưng rất hiếm. Hãy dùng thì khác hoặc câu chủ động: They have been building the stadium for three years.

Cách dùng

1Bị động tiếp diễn — việc đang diễn ra

Is / are being + quá khứ phân từ và was / were being + quá khứ phân từ mô tả việc đang diễn ra, với trọng tâm là đối tượng chịu tác động.

Sorry, your room is being cleaned at the moment.
Xin lỗi, phòng của bạn đang được dọn.
đang → is being
A new hospital is being built near the station.
Một bệnh viện mới đang được xây gần nhà ga.
I had the feeling that I was being followed.
Tôi có cảm giác là mình đang bị theo dõi.
"bị" vì chuyện đáng sợ, nhưng tiếng Anh chỉ là was being + V3
When we arrived, the injured passengers were being helped by paramedics.
Lúc chúng tôi đến, các hành khách bị thương đang được nhân viên cấp cứu giúp đỡ.

2Bị động hoàn thành — kết quả và việc xảy ra trước

Has / have been + quá khứ phân từ cho thấy kết quả ở hiện tại; had been + quá khứ phân từ cho thấy một hành động xảy ra trước một thời điểm trong quá khứ B1-03.

Your order has been sent.
Đơn hàng của bạn đã được gửi đi rồi.
đã … rồi: kết quả bây giờ
Three people have been arrested so far.
Đến giờ đã có ba người bị bắt.
Have you ever been stopped by the police?
Bạn đã từng bị cảnh sát chặn lại bao giờ chưa?
trải nghiệm: đã từng … bao giờ chưa
When we got to the hotel, our booking had been cancelled.
Khi chúng tôi đến khách sạn thì đặt phòng của chúng tôi đã bị hủy từ trước.
hủy trước khi chúng tôi đến

3Bị động tương lai — will be và going to be

Dùng will be + quá khứ phân từ cho dự đoán, lời hứa và thông báo chính thức; is going to be + quá khứ phân từ cho kế hoạch và dự đoán dựa trên dấu hiệu A2-03.

The winners will be announced on Friday.
Người thắng cuộc sẽ được công bố vào thứ Sáu.
You will be contacted within 24 hours.
Bạn sẽ được liên hệ trong vòng 24 giờ.
tự nhiên hơn: Chúng tôi sẽ liên hệ với bạn trong vòng 24 giờ.
The old cinema is going to be turned into flats.
Rạp chiếu phim cũ sắp được chuyển thành căn hộ.
kế hoạch đã định; flats (UK) = apartments (US)
Look at that queue — we're never going to be served.
Nhìn hàng người kia kìa
chắc chẳng bao giờ đến lượt mình đâu. — dự đoán từ dấu hiệu; queue (UK) = line (US)

4Bị động với động từ khuyết thiếu — quy định, hướng dẫn và biển báo

Quy định, thông báo và hướng dẫn thường dùng must / should / can't + be + quá khứ phân từ.

All bags must be left at the entrance.
Tất cả túi xách phải để lại ở lối vào.
phải → must be
This medicine should be taken with food.
Thuốc này nên uống cùng bữa ăn.
nên → should be; nhẹ hơn "phải"
Dogs must be kept on a lead.
Chó phải được xích lại.
lead (UK) = leash (US)
Glass can't be recycled with paper here.
Ở đây không được bỏ thủy tinh chung với giấy để tái chế.

5Bị động với động từ khuyết thiếu — khả năng

Can, could, may, might + be + quá khứ phân từ nói về điều có thể xảy ra hoặc có thể làm được.

The castle can be seen from miles away.
Từ cách xa nhiều dặm vẫn có thể nhìn thấy lâu đài.
The flight might be delayed because of the fog.
Chuyến bay có thể bị hoãn vì sương mù.
This problem could easily be avoided.
Vấn đề này hoàn toàn có thể tránh được.
trạng từ đứng giữa động từ khuyết thiếu và be
Can these jeans be washed at 40 degrees?
Quần jean này giặt ở 40 độ được không?
tiếng Việt không cần "được/bị", tiếng Anh vẫn cần be washed

6Chọn thì

Chọn thì cho câu bị động bằng chính những câu hỏi bạn dùng cho câu chủ động: Việc đó đang xảy ra à? Đã xong, có kết quả bây giờ à? Hay ở tương lai?

The bridge is being repaired, so we have to go the long way round.
Cây cầu đang được sửa nên chúng ta phải đi đường vòng.
đang diễn ra
The bridge has been repaired, so the road is open again.
Cây cầu đã sửa xong rồi nên đường lại thông.
kết quả bây giờ
The bridge will be repaired next summer.
Mùa hè năm sau cây cầu sẽ được sửa.
tương lai

Lỗi thường gặp

❌The road is repairing at the moment.
✅The road is being repaired at the moment.
Con đường không tự sửa cái gì cả: dùng being + quá khứ phân từ.
❌The letter has sent.
✅The letter has been sent.
Bị động hoàn thành cần been.
❌The results will announced tomorrow.
✅The results will be announced tomorrow.
will / động từ khuyết thiếu + be + quá khứ phân từ.
❌This must be finish today.
✅This must be finished today.
Sau be, dùng quá khứ phân từ.
❌The house is been painted.
✅The house is being painted.
being đứng sau am / is / are; been đứng sau have / has / had (The house has been painted).
❌The work should to be done today.
✅The work should be done today.
should + be, không có to.
❌Has been the parcel delivered?
✅Has the parcel been delivered?
Chỉ trợ động từ đầu tiên được đưa lên trước chủ ngữ.
⚠️The stadium has been being built for three years.
✅They have been building the stadium for three years.
Có thể dùng, nhưng rất hiếm và nặng nề: hãy dùng câu chủ động.

Bẫy dành cho người Việt

1. "Đang sửa", "đang xây" → câu chủ động. Tiếng Việt nói Nhà tôi đang sửa, Trường đang xây thêm thư viện mà không cần "được". Dịch từng chữ, bạn sẽ có một câu chủ động, như thể ngôi nhà tự sửa chính nó.

❌My house is repairing, so I'm staying with my aunt.
✅My house is being repaired, so I'm staying with my aunt.
❌My laptop is fixing at the shop, so I'm using my sister's.
✅My laptop is being fixed at the shop, so I'm using my sister's.

2. "Đã … xong rồi" → thiếu been. Visa của bạn đã duyệt rồi — người Việt hay dịch "đã" thành has và dừng ở đó. Bị động hoàn thành cần cả been.

❌Your visa has approved, so you can travel next month.
✅Your visa has been approved, so you can travel next month.
❌All the rooms have booked for the festival.
✅All the rooms have been booked for the festival.

3. "Phải được / nên được" → thiếu be. Hồ sơ phải được nộp trước thứ Sáu: "phải" = must, "được" thường bị bỏ quên hoặc dịch thành to. Sau động từ khuyết thiếu, tiếng Anh cần be + quá khứ phân từ.

❌The forms must submitted before Friday.
✅The forms must be submitted before Friday.
❌Helmets must to be worn at all times.
✅Helmets must be worn at all times.

4. "Tôi đã bị mất …" → I have been stolen … Như ở bài B1-10, thứ chịu hành động mới là chủ ngữ — ở thì nào cũng vậy.

❌I have been stolen my wallet.
✅My wallet has been stolen.
hoặc: Someone has stolen my wallet.

5. Câu hỏi với "chưa" không đảo trợ động từ. Phòng đã được dọn chưa? — tiếng Việt giữ nguyên trật tự và thêm "chưa" ở cuối.

⚠️The room has been cleaned?
✅Has the room been cleaned yet?
trong văn nói, ngữ điệu lên giọng có thể dùng để tỏ ý ngạc nhiên, nhưng câu hỏi thông thường cần đưa has lên trước

Đừng nhầm lẫn

being hay been — being đứng sau am / is / are / was / were (tiếp diễn); been đứng sau have / has / had (hoàn thành).

The car is being washed.
Chiếc xe đang được rửa.
đang diễn ra
The car has been washed.
Chiếc xe đã được rửa rồi.
đã xong: bây giờ xe sạch

Chủ động tiếp diễn hay bị động tiếp diễn — Chủ ngữ làm hành động hay chịu hành động?

The chef is preparing the food.
Đầu bếp đang chuẩn bị món ăn.
đầu bếp làm
The food is being prepared.
Món ăn đang được chuẩn bị.
món ăn chịu hành động

Bị động sau các động từ khác — wants to be promoted, hates being told (bị động với to-infinitive và V-ing) được dạy ở B2-13; It is said that… được dạy ở B2-12.

The room needs to be cleaned.
Căn phòng cần được dọn.
bị động với to-infinitive: xem B2-13
The room must be cleaned.
Căn phòng phải được dọn.
bị động với động từ khuyết thiếu: bài này

Chính tả và phát âm

  • been thường đọc yếu, ngắn: /bɪn/. being có hai âm tiết: /ˈbiːɪŋ/ — âm /iː/ dài rồi đến /ɪŋ/. Người Việt hay đọc cả hai như nhau, nên người nghe không biết bạn nói is being hay has been. Hãy tách rõ hai âm tiết trong being.
  • Giữ âm cuối của quá khứ phân từ: cleaned /kliːnd/, sent /sent/, checked /tʃekt/. Nếu bỏ /d/ hay /t/, It has been cleaned sẽ nghe gần như It has been clean — khác nghĩa.
  • has been và have been thường rút gọn: It's been sold, They've been told. Nhớ rằng it's been = it has been, không phải it is.
  • will be → 'll be: It'll be fixed tomorrow /ˈɪtl bi ˈfɪkst/. Âm /l/ cuối được giữ: lưỡi chạm lợi trên, đừng bỏ đi.
  • must be và can be đọc nhanh và nhẹ; trọng âm rơi vào quá khứ phân từ: must be SIGNED. Đừng thêm thanh điệu vào từng âm tiết — hãy để các từ chức năng lướt qua.
  • Trong văn nói thân mật, going to be có thể nghe như gonna be, nhưng khi viết hãy dùng going to.

Quy tắc vàng

Đặt be ở thì bạn cần — is being, was being, has been, had been, will be, is going to be, must be — rồi thêm quá khứ phân từ. Quá khứ phân từ không bao giờ thay đổi. Tiếng Việt có thể bỏ "được/bị", nhưng tiếng Anh không bao giờ bỏ be.

Luyện tập

A. Hình thức

Chia động từ trong ngoặc ở dạng bị động theo thì cho sẵn, hoặc chuyển câu sang bị động.

  1. Hiện tại tiếp diễn: The kitchen (paint) at the moment.
  2. Hiện tại hoàn thành: My bike (steal)!
  3. will: The results (send) by email.
  4. must: Passports (show) at the gate.
  5. Quá khứ tiếp diễn: The patient (examine) when the doctor's phone rang.
  6. Quá khứ hoàn thành: When we arrived, all the tickets (sell).
  7. Chuyển sang câu bị động: They are going to close the old factory.
  8. Chuyển sang câu bị động: You can't use this lift in a fire.

B. Ý nghĩa

Chọn đáp án phù hợp với tình huống.

  1. Chọn đáp án đúng: Don't sit there! The bench … right now.
  2. Chọn đáp án đúng: The bench …, so it looks new now.
  3. Chọn đáp án đúng: The food … by our chef.
  4. Chọn câu đúng cho biển báo: before entering.

C. Tìm lỗi sai

Sửa lỗi sai. Nếu câu đã đúng, hãy viết correct.

  1. The new bridge is building now.
  2. The emails have sent.
  3. This medicine should taken twice a day.
  4. My car is being repaired this week.

D. Trong ngữ cảnh

Chia động từ trong ngoặc ở dạng bị động để hoàn thành tin nhắn.

Message from the hotel
Dear guest, we are sorry, but the pool 17 (clean) at the moment, so it is closed today. It 18 (open) again tomorrow at 8 a.m. Your room 19 (already / change) to a sea-view room, at no extra cost. Breakfast 20 (can / order) to your room until 11 a.m. Towels 21 (must / return) to reception.

E. Đến lượt bạn

Viết bằng tiếng Anh về nơi bạn sống và làm việc.

  1. Ở thành phố hoặc thị trấn của bạn, hiện nay có công trình nào đang được xây hoặc thay đổi không? Viết một câu.
  2. Viết hai quy định cho nhà bạn hoặc nơi làm việc với must be hoặc should be.

F. Ôn tập tổng hợp

Ôn lại kiến thức của các bài trước.

  1. B1-10 Câu bị động thì hiện tại đơn và quá khứ đơn (The Passive)
    Where you born?
  2. B1-05 Thì tương lai tiếp diễn (Future Continuous): giờ này ngày mai tôi sẽ đang…
    This time tomorrow I (lie) on a beach.
  3. A2-17 Thì hiện tại hoàn thành với just, already và yet (Present Perfect: Just, Already, Yet)
    I haven't finished the report ___. …
  4. B1-07 Câu điều kiện loại 3 (Third Conditional): If I had known…
    If the bridge (not / be) closed, we would have arrived on time.
Đáp án

A. Hình thức

  1. is being painted
  2. has been stolen / 's been stolen
  3. will be sent / 'll be sent
  4. must be shown
  5. was being examined
  6. had been sold / 'd been sold
  7. The old factory is going to be closed.
  8. This lift can't be used in a fire.

B. Ý nghĩa

  1. is being painted
  2. has been painted
  3. is being prepared
  4. Shoes must be removed

C. Tìm lỗi sai

  1. The new bridge is being built now.
  2. The emails have been sent.
  3. This medicine should be taken twice a day.
  4. ✓ My car is being repaired this week.

D. Trong ngữ cảnh

  1. is being cleaned
  2. will be opened / is going to be opened / will be open / will open / opens / is opening / is going to open
  3. has already been changed / 's already been changed
  4. can be ordered
  5. must be returned

E. Đến lượt bạn

  1. A new metro line is being built in the city centre.
  2. Shoes must be left at the door. The kitchen should be cleaned every evening.

F. Ôn tập tổng hợp

  1. were
  2. will be lying / 'll be lying
  3. yet
  4. hadn't been / had not been
Ứng dụng AndroidHọc mọi lúc mọi nơi Google Play