Thì hiện tại hoàn thành với for và since (Present Perfect with For and Since)
Present Perfect with For and Since
Trong trang này
Mục tiêu
Sau bài này, bạn có thể nói một tình huống đã kéo dài bao lâu tính đến bây giờ — I've lived here for six years, I've known her since 2015 — hỏi bằng How long…?, và chọn đúng giữa for và since.
Ý chính
Hãy hình dung một ngọn nến. Bạn thắp nó trong quá khứ, và bây giờ nó vẫn đang cháy. Đó là một tình huống bắt đầu trong quá khứ và vẫn tiếp diễn hôm nay: bạn sống ở đây, bạn quen Sara, bạn có chiếc điện thoại này.
Để nói về nó, tiếng Anh dùng present perfect (thì hiện tại hoàn thành), vì tình huống này nối quá khứ với hiện tại: I've lived here for six years. Thì hiện tại đơn (I live here) chỉ mô tả bây giờ; nó không mang được phần quá khứ.
Có hai cách mô tả ngọn nến. For đo xem nó đã cháy bao lâu: for six years, for ten minutes. Since chỉ vào lúc bạn thắp nó: since 2020, since Monday — lúc nó bắt đầu.
Còn khi ngọn nến đã tắt — tình huống đã kết thúc — hãy dùng past simple (thì quá khứ đơn): I lived in Rome for three years (bây giờ tôi không sống ở đó nữa).
Tiếng Việt và tiếng Anh
Tiếng Việt nói về khoảng thời gian đến bây giờ bằng những từ như được … rồi, từ … (đến giờ), … nay, còn động từ thì giữ nguyên: Tôi sống ở đây được sáu năm rồi. Vì động từ không đổi, người Việt rất dễ dùng thì hiện tại đơn: I live here for six years — câu này sai. Tiếng Anh cần have/has + quá khứ phân từ. Ngoài ra, chữ "từ" của tiếng Việt vừa là since (từ một mốc đến bây giờ), vừa là from (từ … đến …): với thời gian kéo dài đến bây giờ, hãy dùng since.
| Tiếng Việt | Tiếng Anh | Ghi chú |
|---|---|---|
| Tôi sống ở đây được sáu năm rồi. | I've lived here for six years. | được … rồi + khoảng thời gian → for |
| Tôi quen Sara từ năm 2015. | I've known Sara since 2015. | từ + mốc thời gian → since |
| Anh ấy ở chỗ làm từ bảy giờ. | He's been at work since seven o'clock. | be cũng phải thành has been |
| Bạn sống ở đây bao lâu rồi? | How long have you lived here? | không phải How long do you live…? |
| Lâu lắm rồi tôi không gặp Tom. | I haven't seen Tom for ages. | phủ định + for / since |
| Tôi đã sống ở Rome ba năm. (giờ không ở đó nữa) | I lived in Rome for three years. | đã kết thúc → past simple + for |
Hãy để ý: tiếng Việt không đánh dấu sự khác nhau giữa "vẫn còn" và "đã hết" ở động từ — ta biết nhờ "rồi", "giờ không … nữa" hoặc ngữ cảnh. Tiếng Anh thì bắt buộc phải chọn: còn đến bây giờ → I've lived; đã kết thúc → I lived.
Cấu trúc
For và since
| Theo sau là | Ví dụ | |
|---|---|---|
| for | một khoảng thời gian (bao lâu) | for ten minutes, for two days, for six years, for a long time, for ages |
| since | một mốc bắt đầu (từ khi nào) | since nine o'clock, since Monday, since May, since 2020, since last summer, since Christmas |
Mẫu câu
| Chủ ngữ | have / has (+ not) | quá khứ phân từ | for / since |
|---|---|---|---|
| I | have ('ve) | lived here | for six years. |
| She | has ('s) | worked here | since 2019. |
| We | haven't | seen him | for months. |
Câu hỏi với How long…?
| Câu hỏi | Câu trả lời |
|---|---|
| How long have you lived here? | For six years. / Since 2019. |
| How long has she known Tom? | For a long time. / Since university. |
| How long have they been married? | For ten years. |
Lưu ý: since cũng có thể đi với một mệnh đề ngắn ở past simple: since I was a child, since we moved here. Xem thêm ở B1-02.
Cách dùng
1For + một khoảng thời gian
Dùng for để nói tình huống đã kéo dài bao lâu, tính đến bây giờ. Trong tiếng Việt, ý này thường là "được … rồi".
2Since + một mốc bắt đầu
Dùng since với giờ, ngày, ngày tháng, tháng, năm hoặc một sự kiện — thời điểm tình huống bắt đầu. Trong tiếng Việt, đó thường là "từ … (đến giờ)".
3How long…?
Hỏi về độ dài của một tình huống bằng How long + have/has + chủ ngữ + quá khứ phân từ? Trả lời bằng for hoặc since, hoặc bằng một câu đầy đủ. Tiếng Việt hỏi "… bao lâu rồi?" mà không đổi động từ; tiếng Anh vẫn cần present perfect.
4Câu phủ định — không liên lạc hoặc không thay đổi trong một khoảng thời gian
Câu phủ định ở present perfect với for hoặc since nói rằng việc gì đó không xảy ra trong suốt khoảng thời gian, tính đến bây giờ.
5For với past simple — một khoảng thời gian đã kết thúc
Nếu tình huống đã kết thúc, dùng past simple với for. Since thường không dùng ở đây, vì trong bài này since nối một mốc bắt đầu với bây giờ.
Với những động từ hành động như live, work, study và wait, tiếng Anh còn có thì hiện tại hoàn thành tiếp diễn: I've been waiting for an hour. Dạng này được dạy ở B1-01 và so sánh với dạng trong bài này ở B1-02. Với be, have (= sở hữu), know và like, hãy dùng dạng trong bài này.
Lỗi thường gặp
Bẫy dành cho người Việt
1. "Được … rồi" với động từ không đổi. Bố mẹ mình sống ở Đà Lạt được hai mươi năm rồi — động từ tiếng Việt không đổi, nên nhiều bạn giữ thì hiện tại đơn. Thì hiện tại đơn không đi được với một khoảng thời gian kéo dài đến bây giờ.
2. "Từ … nay" và "từ" dịch thành since + khoảng thời gian, hoặc from. Tiếng Việt nói mười năm nay hay từ mười năm nay, nên nhiều bạn nói since ten years. Hãy nhớ: khoảng thời gian → for, mốc bắt đầu → since. Và vì "từ" cũng là from, nhiều bạn dùng from cho thời gian kéo dài đến bây giờ.
3. Quên "be" hoặc giữ "is" với since. Tiếng Việt nói Bà mình nằm viện từ Chủ nhật — không có động từ "là" nào để đổi. Trong tiếng Anh, be phải ở present perfect: has been.
4. "… bao lâu rồi?" dịch bằng thì hiện tại đơn. Bạn làm ở đây bao lâu rồi? không có dấu hiệu thì nào ở động từ. Tiếng Anh cần How long have you…?
Đừng nhầm lẫn
for và since — For cho biết độ dài. Since cho biết mốc bắt đầu.
I'm here for a week và I've been here for a week — Thì hiện tại đơn với for nói về cả một khoảng thời gian dự định. Present perfect đếm thời gian tính đến bây giờ. Tiếng Việt phân biệt bằng chữ "được … rồi".
ago và for — Ago đi với thì quá khứ (thường là past simple), không bao giờ đi với present perfect, và cho biết việc gì đó xảy ra lúc nào ("cách đây"). For cho biết bao lâu. Xem A1-26.
Chính tả và phát âm
- for trước một cụm thời gian thường đọc yếu: /fə/ (Anh), /fər/ (Mỹ) — chỉ một âm /f/ rất nhẹ cộng với nguyên âm mờ /ə/: for ages /fər ˈeɪdʒɪz/. Đừng đọc nó thành một âm tiết đầy đủ, có thanh điệu; trọng âm rơi vào cụm thời gian phía sau.
- since /sɪns/ có cụm phụ âm cuối /ns/. Người Việt hay dừng ở /n/ và bỏ mất /s/, nên since nghe như sin. Giữ lưỡi ở sau răng trên sau âm /n/, rồi cho hơi thoát ra thành tiếng /s/ rõ ràng.
- been đọc /biːn/ khi được nhấn, nhưng trong câu thường đọc yếu /bɪn/: I've been here for an hour. Đừng bỏ âm /v/ của I've: I've been /aɪv bɪn/, không phải I been.
- How long have you… được đọc nối liền khi nói: /haʊ ˈlɒŋ əv ju/ (Anh), /haʊ ˈlɔːŋ əv ju/ (Mỹ). Âm cuối /ŋ/ của long giống âm "ng" của tiếng Việt.
- Chú ý âm cuối của các danh từ số nhiều: years /jɪəz/, months /mʌnθs/, weeks /wiːks/. Tiếng Việt không có cụm phụ âm cuối, nên hãy luyện chậm để giữ đủ âm /s/ hoặc /z/.
- for ages mang tính thân mật và nghĩa là "rất lâu rồi".
Quy tắc vàng
Với một tình huống bắt đầu trong quá khứ và vẫn còn đúng bây giờ, dùng have/has + quá khứ phân từ với for (bao lâu) hoặc since (bắt đầu từ khi nào) — không dùng thì hiện tại đơn. Nếu tình huống đã kết thúc, dùng past simple với for.
Luyện tập
A. Hình thức
Chọn for hoặc since, hoặc viết dạng đúng của động từ trong ngoặc.
-
For hay since? 2018
-
For hay since? three weeks
-
For hay since? last Friday
-
For hay since? a long time
-
I (know) Ben since we were at school.
-
She (have) this job for six months.
B. Ý nghĩa
Chọn đáp án phù hợp với ý nghĩa.
-
Chọn đáp án đúng: I … here since 2021.
-
Chọn đáp án đúng: My grandfather … in a factory for forty years. He stopped in 2010.
-
Chọn câu trả lời đúng: "How long have you been in Spain?" …
-
Chọn câu có nghĩa "Tôi đến cách đây bảy ngày và vẫn đang ở đây":
C. Tìm lỗi sai
Sửa lỗi sai. Nếu câu đã đúng, hãy viết correct.
-
I know Maria for five years.
-
We've lived here since two years.
-
How long have you had your car?
-
He's been ill from Monday.
D. Trong ngữ cảnh
Viết dạng đúng của động từ trong ngoặc, hoặc điền một từ thích hợp.
I 15 (live) in Green Street for six years. My neighbour Tom has lived here 16 1998! We 17 (be) friends since my first week here. Before this, I 18 (live) in a small flat in the city centre for two years. I 19 (not / see) my old neighbours 20 ages.
E. Đến lượt bạn
Viết bằng tiếng Anh.
-
Bạn sống ở nhà mình bao lâu rồi? Viết hai câu: một câu với for và một câu với since.
-
Viết về một người bạn: bạn quen người đó bao lâu rồi?
-
Viết về một việc bạn đã làm trong một khoảng thời gian, nay đã kết thúc.
F. Ôn tập tổng hợp
Ôn lại kiến thức của các bài trước.
-
A2-17 Thì hiện tại hoàn thành với just, already và yet (Present Perfect: Just, Already, Yet) Have you finished your homework ?already = ngạc nhiên
-
A2-16 Thì hiện tại hoàn thành nói về trải nghiệm: Have you ever…? (Present Perfect) She has (be) to Japan three times.
-
A1-26 Was và were: quá khứ của động từ to be trong tiếng Anh (Past Simple of Be) I (be) born in 1998.
Đáp án
A. Hình thức
- since
- for
- since
- for
- 've known / have known
- 's had / has had
B. Ý nghĩa
- have lived
- worked
- For two months.
- I've been here for a week.
C. Tìm lỗi sai
- I've known Maria for five years. / I have known Maria for five years.
- We've lived here for two years. / We have lived here for two years.
- ✓ How long have you had your car?
- He's been ill since Monday. / He has been ill since Monday.
D. Trong ngữ cảnh
- 've lived / have lived / 've been living / have been living
- since
- 've been / have been
- lived / had lived
- haven't seen / have not seen
- for / in
E. Đến lượt bạn
- I've lived in my flat for four years. I've lived there since 2022.
- I've known Lena since we were twelve. We've been friends for fifteen years.
- I played the piano for five years when I was a child.
F. Ôn tập tổng hợp
- yet / already
- been
- was
