May, Might, Could azərbaycanca: ingiliscə «ola bilər» necə deyilir?
May, Might, Could: Possibility
Bu səhifədə
Məqsəd
Bu dərsdən sonra siz may, might və could ilə bir şeyin indi və ya gələcəkdə mümkün olduğunu, amma dəqiq olmadığını deyə biləcəksiniz. Həmçinin nə qədər əmin olduğunuzu will sözündən won't sözünə qədər göstərə biləcəksiniz.
Əsas fikir
Həyatda dəqiq bilmədiyimiz şeylər çoxdur. Yağış yağacaq? Sem evdədir? İşə götürüləcəyəm? İngilis dilində bu «bəlkə» zonası üçün bir qrup söz var: may, might və could.
Telefondakı səs düyməsi kimi bir sürgü təsəvvür edin. Bu sürgü səsi yox, nə qədər əmin olduğunuzu göstərir. Bir ucunda, 100%-ə yaxın yerdə will durur. O biri ucunda, 0%-ə yaxın yerdə won't durur. May, might və could ortadadır: bəlkə hə, bəlkə yox. It might rain «dəqiq bilmirəm, amma yağış yağa bilər» deməkdir.
Bu üç söz modal feildir, eynilə can və should kimi: formaları heç vaxt dəyişmir, onlardan sonra feilin əsas forması gəlir. Bir tələ var. İnkarda may not və might not «bəlkə» zonasında qalır: bəlkə yox. Amma couldn't adətən birbaşa 0%-ə düşür: «mümkün deyil» və ya «bacarmadı» deməkdir. Ona görə «bəlkə yox» mənası üçün may not və might not işlədin.
Azərbaycan dili və ingilis dili
Azərbaycan dilində ehtimalı çox vaxt -a bilər / -ə bilər ilə deyirik: «Yağış yağa bilər». Bu forma çox iş görür: ehtimal (may / might / could), bacarıq (can) və icazə («Burada otura bilərəm?» = May I sit here?). İngilis dilində ehtimal üçün adətən might / may / could seçilir, can yox. Ehtimalı həmçinin bəlkə («Bəlkə evdədir») və ola bilər ki, … ilə də deyirik. «Bəlkə» bir sözdür və ingiliscədəki maybe sözünə uyğundur; feildən sonra gələn «ola bilər» isə may be kimi iki sözdür. İnkarda azərbaycan dili ingiliscəyə çox yaxındır: «gəlməyə bilər» (inkar feilin içində) = might not come, bəlkə gəlməyəcək; «gələ bilməz» və «gələ bilmədi» (inkar «bilmək» feilində) isə «mümkün deyil», «bacarmadı» deməkdir, yəni can't / couldn't.
| Azərbaycanca | Mənası | İngiliscə |
|---|---|---|
| Sonra yağış yağa bilər. | gələcək ehtimal | It might rain later. |
| Bəlkə bağçadadır. | indiki ehtimal | He might be in the garden. |
| Ola bilər ki, yazda daha böyük mənzilə köçək. | ehtimal (bir az rəsmi) | We may move to a bigger flat in the spring. |
| Cümə günü işdə olmaya bilərəm. | bəlkə yox | I might not be at work on Friday. |
| Qapını aça bilmədim. | bacarmadım | I couldn't open the door. |
| Yəqin ki, gecikəcək. | təxminən 80% | He'll probably be late. |
| O, imtahandan mütləq keçəcək. | təxminən 100% | She'll definitely pass the exam. |
| Burada otura bilərəm? | icazə | May I sit here? |
Quruluş
Təsdiq və inkar cümləsi — bütün mübtədalarla eyni forma + feilin əsas forması (base form)
| Forma | Nümunə | Mənası |
|---|---|---|
| may + base form | She may come later. | Bəlkə gələcək. |
| might + base form | It might rain. | Bəlkə yağış yağacaq. |
| could + base form | The train could be late. | Qatar gecikə bilər. |
| may not + base form | He may not know the answer. | Bəlkə cavabı bilmir. |
| might not + base form | We might not have time. | Bəlkə vaxtımız olmayacaq. |
İndi və ya gələcəkdə
| Zaman | Nümunə |
|---|---|
| İndi | She might be at the gym. / He may be working. |
| Gələcək | I might go to the party tomorrow. / It could snow tonight. |
Əminlik şkalası
| Nə qədər əminsiniz? | Nümunə |
|---|---|
| təxminən 100% | It will rain. |
| təxminən 80% | It will probably rain. |
| təxminən 50% | It may / might / could rain. — It may not / might not rain. |
| təxminən 20% | It probably won't rain. |
| təxminən 0% | It won't rain. |
Söz sırası: will probably, amma probably won't. Definitely sözü də eyni cür işlənir: will definitely / definitely won't.
İstifadə
1Gələcəkdə ehtimal
Gələcəkdəki iş və ya hadisə mümkündürsə, amma dəqiq deyilsə, may, might və ya could + feilin əsas forması işlədin. Məna fərqi çox kiçikdir. Might danışıqda çox işlənir; may bir az daha rəsmidir.
2İndiki ehtimal
Bu feillərlə indiki vəziyyət haqqında da təxmin edə bilərsiniz: kifayət qədər məlumatınız olmayanda.
3İnkar ehtimal: may not / might not
«Bəlkə yox» mənası üçün may not və ya might not işlədin. Bunun üçün couldn't işlətməyin: couldn't bir şeyin mümkün olmadığını B1-16 və ya kiminsə nəyisə bacarmadığını bildirir A2-24.
4Nə qədər əmin olduğunuzu göstərmək
Şkalada bir nöqtə seçin. Will və won't sözlərinə probably və ya definitely əlavə edin: will probably, amma probably won't.
5Maybe və may be
Maybe (bir söz) zərfdir və perhaps, yəni «bəlkə» deməkdir. Adətən cümlənin əvvəlində gəlir. May be (iki söz) isə may feili + be feilidir, azərbaycancadakı «ola bilər» kimi.
Tez-tez edilən səhvlər
Azərbaycan dilində danışanlar üçün tələlər
1. «-a bilər» → can. «-a bilər» həm bacarıq, həm də ehtimal bildirdiyi üçün «Yağış yağa bilər» cümləsi asanlıqla It can rain olur. Ümumi həqiqət üçün can mümkündür (It can rain a lot in spring here: burada yazda tez-tez yağış yağır). Amma konkret gələcək hadisənin ehtimalı üçün might / may / could işlədin.
2. «Gəlməyə bilər» və «gələ bilməz». Azərbaycancada inkarın yeri mənanı dəyişir: «Leyla bu işi qəbul etməyə bilər» = bəlkə qəbul etməyəcək; «Leyla bu işi qəbul edə bilməz» = bu, mümkün deyil. Tələsəndə ikinci forma işə düşür və can't alınır. «Bəlkə yox» mənası üçün might not / may not işlədin.
3. «Ola bilər ki» → may be. «Ola bilər ki, mağaza bu gün bağlıdır» cümləsini sözbəsöz tərcümə etsək, cümlənin əvvəlində iki sözlü May be alınır. Cümlənin əvvəlində «bəlkə» mənasında bir sözlü Maybe yazılır. May be yalnız mübtədadan sonra feil kimi gəlir.
Qarışdırmayın
might not və couldn't — Might not = bəlkə yox. Couldn't = mümkün deyil və ya bacarmadı (keçmişdəki bacarıq: A2-24).
maybe və may be — Əvəzinə perhaps deyə bilirsinizsə, maybe yazın. Əvəzinə might be deyə bilirsinizsə, may be yazın.
ehtimal bildirən may və icazə istəyən May I…? — May I…? icazə istəyir, bu, A2-23 dərsindədir. Azərbaycancada ikisi də «-a bilər» ilə deyilir. Nəticə çıxarmaq (She must be at home, It can't be true) isə B1-16 dərsindədir.
Yazılış və tələffüz
- might /maɪt/: gh oxunmur. /aɪ/ azərbaycancadakı «ay» birləşməsinə yaxındır. Might not adətən tam deyilir; mightn't /ˈmaɪtnt/ qısaldılmış forması da var, amma nadir işlənir, əsasən Britaniyada.
- May not adətən qısaldılmır.
- Maybe sözündə vurğu birinci hecaya düşür: /ˈmeɪbi/ — "MAY-bee". Azərbaycan dilindəki kimi son hecanı vurğulamayın. may be ifadəsində isə hər iki söz aydın deyilir: /meɪ biː/.
- Tez danışanda could zəif deyilir: /kəd/. l hərfi heç vaxt oxunmur. It could be late cümləsində could çox qısa eşidilir, vurğu late sözünə düşür.
- Çoxları probably sözünü iki hecada deyir: /ˈprɒbli/ (UK), /ˈprɑːbli/ (US). Vurğu birinci hecadadır.
Qızıl qayda
Əmin deyilsiniz? may / might / could + feilin əsas forması işlədin. «Bəlkə yox» mənası üçün may not / might not işlədin, couldn't yox: o, «mümkün deyil» və ya «bacarmadı» deməkdir. Azərbaycancadakı ehtimal bildirən «-a bilər» = might, «-maya bilər» = might not.
Tapşırıqlar
A. Quruluş
Cümlələri göstərilən sözlə yenidən yazın, düzgün formanı yazın və ya tapşırığı yerinə yetirin.
-
might ilə yenidən yazın: Perhaps I'll buy a new phone.
-
might not ilə yenidən yazın: Perhaps they won't finish today.
-
may ilə yenidən yazın: Perhaps she is at home.
-
It might (rain) later.
-
Sözləri düzgün sıraya qoyun: probably / won't / he / come
-
İnkar cümləsi qurun: We may have time.
B. Məna
Mənaya uyğun variantı seçin.
-
Düzgün cavabı seçin: Take a jacket. It … get cold later.
-
Düzgün cavabı seçin: I'm not sure, but she … come tonight.
-
Düzgün cavabı seçin: … we'll go to the beach on Sunday.
-
Düzgün cavabı seçin: The keys … in the car.
-
Ən çox əmin olandan ən az əmin olana doğru sıralayın: might / won't / will / probably won't
C. Səhvi tapın
Hər cümlədə bir səhv var və ya cümlə düzgündür. Düzəldilmiş cümləni yazın və ya correct yazın.
-
He might to call you later.
-
She mays be busy.
-
It won't probably snow.
-
We might not have enough time.
D. Mətndə
may, might, could (+ not) və ya maybe işlədin.
Joe: What are you doing this weekend?
Eva: I'm not sure. I 16 go to the coast. It depends on the weather.
Joe: The forecast says it 17 rain on Saturday, but it isn't certain.
Eva: Oh no. 18 I'll stay at home and read.
Joe: Ask Lisa. She 19 want to go to the cinema with you.
Eva: Good idea, but she 20 be free. She often works on Saturdays.
E. Sizin növbəniz
Özünüz haqqında ingiliscə yazın.
-
Gələn həftə sonu edə biləcəyiniz iki şeyi yazın.
-
Bu il yəqin ki, baş verməyəcək bir şeyi və mütləq baş verəcək bir şeyi yazın.
F. Qarışıq təkrar
Əvvəlki dərsləri təkrarlayın.
-
A2-04 Will azərbaycanca: ani qərarlar, təkliflər, vədlər və proqnozlar I think it (be) sunny tomorrow.
-
A2-21 Should və Ought To azərbaycanca: ingiliscə necə məsləhət veririk? You look tired. You go to bed. (advice)
-
A2-03 Be going to azərbaycanca: planlar və gözlə görünən gələcək Look at those black clouds! It (rain).
